ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐỖ BẢO ĐỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC Mã số: 60.14.01.14 LUẬN VĂN THẠ
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
ĐỖ BẢO ĐỨC
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN
Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS THÁI HUY BẢO
Thừa Thiên Huế, năm 2018 Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực, đƣợc các đồng tác giả cho phép
sử dụng và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ một công trình nào khác./
Tác giả luận văn
Đỗ Bảo Đức
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
Ban giám hiệu, Khoa Tâm lý Giáo dục, Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Sư phạm Huế, quý thầy cô giáo trực tiếp tham gia quản lý, giảng dạy và hướng dẫn giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Thái Huy Bảo - Giảng viên hướng dẫn đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Xin cảm ơn Ban Giám hiệu, các đồng nghiệp Trường Đại học Đồng Nai, đã góp ý kiến xây dựng, hỗ trợ và tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
Xin được chân thành cảm ơn quý thầy cô, các đồng nghiệp, bạn bè thân hữu
và gia đình đã hỗ trợ, tạo điều kiện, động viên tôi hoàn thành luận văn này./
Huế, tháng 8 năm 2018
Tác giả
Đỗ Bảo Đức
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
Trang
TRANG PHỤ BÌA i
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
MỤC LỤC 1
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 5
DANH MỤC BẢNG 6
MỞ ĐẦU 7
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 7
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 9
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 9
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 9
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 9
6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 10
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10
8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 10
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC 11
1.1 KHÁI QUÁT NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 11
1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 11
1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 12
1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 13
1.2.1 Quản lý 13
1.2.2 Sinh viên và công tác sinh viên 15
1.2.3 Công tác dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 15
1.2.4 Quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 16
1.3 LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC 17
1.3.1 Yêu cầu của hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 17
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 51.3.2 Chức năng, nhiệm vụ hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 17
1.3.3 Nội dung cơ bản của hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 17
1.3.4 Các nguồn lực để đảm bảo thực hiện hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 18
1.3.5 Xu hướng đổi mới việc thực hiện hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 19
1.4 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC 20
1.4.1 Sự cần thiết phải quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 20
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 20
1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN 39
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 39
1.5.2 Các yếu tố khách quan 39
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 40
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 41
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 41
2.1.1 Sơ lược về lịch sử phát triển 41
2.1.2 Sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu phát triển 42
2.1.3 Quy mô đào tạo 42
2.1.4 Cơ cấu tổ chức 43
2.1.5 Cơ sở vật chất 45
2.2 TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 45
2.2.1 Mục tiêu khảo sát 45
2.2.2 Nội dung khảo sát 45
2.2.3 Phương pháp khảo sát 46
2.2.4 Mẫu điều tra, khảo sát 47
2.3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 48
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 62.3.1 Nhận thức về chức năng, nhiệm vụ của hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh
viên 48
2.3.2 Thực hiện các nội dung của hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 49
2.3.3 Các nguồn lực tham gia vào hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 65
2.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DV&HT SV Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 67
2.4.1 Nhận thức về vai trò của quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 67 2.4.2 Lập kế hoạch thực hiện công tác quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 68
2.4.3 Tổ chức thực hiện quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 69
2.4.4 Lãnh đạo thực hiện quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 70
2.4.5 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện công tác quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 71
2.5 THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THỰC HIỆN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN 74
2.5.1 Mức độ tác động của các yếu tố chủ quan 74
2.5.2 Mức độ tác động của các yếu tố khách quan 75
2.6 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 76
2.6.1 Ưu điểm 76
2.6.2 Hạn chế 77
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 78
Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 79
3.1 CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 79
3.2 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VÀ HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI 80
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý/chuyên viên/giảng viên và sinh viên về quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 80
3.2.2 Tăng cường công tác tìm hiểu nhu cầu cần hỗ trợ của sinh viên 82
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 73.2.3 Đổi mới nội dung, phương thức thực hiện quản lý hoạt động dịch vụ và
hỗ trợ sinh viên 84
3.2.4 Đổi mới công tác huy động các nguồn lực tham gia vào quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 86
3.2.5 Cải tiến phương pháp kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên 88
3.3 QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP ĐƯỢC ĐỀ XUẤT 90
3.4 KHẢO SÁT SỰ CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 92
3.4.1 Mục đích, nội dung, đối tượng, phương pháp khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 92
3.4.2 Sự cần thiết của các biện pháp đề xuất 93
3.4.3 Tính khả thi của các biện pháp đề xuất 94
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 95
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 96
1 KẾT LUẬN 96
2 KHUYẾN NGHỊ 97
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98 PHỤ LỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 8DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
13 HĐ DV&HT Hoạt động dịch vụ & Hỗ trợ
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Trang
Bảng 2.1 Mẫu điều tra, phiếu khảo sát 48 Bảng 2.2 Nhận thức về chức năng, nhiệm vụ của công tác quản lý hoạt động
DV&HT SV 48 Bảng 2.3 Mức độ thực hiện hướng dẫn, hỗ trợ tư vấn trong học tập cho SV 51 Bảng 2.4 Mức độ thực hiện công tác hướng nghiệp, tư vấn việc làm cho SV 53 Bảng 2.5 Mức độ thực hiện công tác tư vấn tâm lý, chăm sóc sức khỏe cho SV 57 Bảng 2.6 Mức độ thực hiện công tác hỗ trợ tài chính cho SV 59 Bảng 2.7 Mức độ thực hiện công tác hỗ trợ đặc biệt cho SV 61 Bảng 2.8 Mức độ thực hiện công tác tổ chức, quản lý các dịch vụ SV 63 Bảng 2.9 Đánh giá mức độ đáp ứng của các nguồn lực tham gia thực hiện công tác
quản lý hoạt động DV&HT SV 66 Bảng 2.10 Nhận thức về vai trò của hoạt động quản lý việc thực hiện công tác
DV&HT SV 68 Bảng 2.11 Đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp lập kế hoạch thực hiện công
tác quản lý hoạt động DV&HT SV 68 Bảng 2.12 Đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp tổ chức thực hiện công tác
quản lý hoạt động DV&HT SV 69 Bảng 2.13 Đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp lãnh đạo thực hiện quản lý
hoạt động DV&HT SV 70 Bảng 2.14 Đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp kiểm tra, 71 ánh giá việc thực hiện công tác quản lý hoạt động DV&HT SV 71 Bảng 2.15 Đánh giá mức độ xây dựng kế hoạch, phương pháp thực hiện nội dung
chương trình công tác quản lý hoạt động DV&HT SV 73 Bảng 2.16 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến việc thực hiện
công tác quản lý hoạt động DV&HT SV 75 Bảng 2.17 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến việc
thực hiện quản lý hoạt động DV&HT SV 76 Bảng 3.1 Đánh giá sự cần thiết của các biện pháp đề xuất 93
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đất nước chúng ta đang trong thời kỳ hội nhập và phát triển, để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước, nhất thiết phải coi Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) là động lực thúc đẩy sự tăng tốc nền kinh tế đất nước, là chìa khóa mở cửa vào tương lai
Một trong những tư tưởng đổi mới Giáo dục - Đào tạo hiện nay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật giáo dục 2005 đã xác định:
“Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, có lương tâm nghề nghiệp,
ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp có sức khỏe nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội…” [2]
Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI
có vị trí xứng đáng trên thế giới hay không đều tùy thuộc vào thế hệ trẻ, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ trẻ mà cụ thể là sinh viên Đúng như Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Đào tạo, giáo dục, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho sinh viên phấn đấu
để hình thành một thế hệ con người mới có lý tưởng cao đẹp, có ý thức trách nhiệm công dân, có tri thức, có sức khỏe và lao động giỏi, sống có văn hóa và tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế
Nghị quyết trung ương 8 khóa XI có viết: “Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng
lý thuyết, nhẹ thực hành Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu thị trường lao động, chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc…” [1]
Đã từ lâu, những vấn đề trong giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng luôn là đề tài nóng bỏng thu hút sự chú ý của báo giới, công luận xã hội cũng như các chuyên gia và các nhà lãnh đạo Trước đây, giáo dục được xem như một
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11hoạt động sự nghiệp đào tạo con người mang tính phi thương mại, phi lợi nhuận nhưng qua một thời gian dài chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là tác động của nền kinh tế thị trường đã khiến cho tính chất của hoạt động này không còn thuần túy là một phúc lợi công mà dần thay đổi thành “dịch vụ giáo dục”
Trong giai đoạn hiện nay xu thế toàn cầu hóa, hội nhập, giao lưu, hợp tác quốc
tế, nước ta đã tận dụng được trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ để tiến hành xây dựng đất nước, cơ chế thị trường đang phát huy những tác dụng tích cực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa được đẩy mạnh Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế mới cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp giáo dục như xuất hiện các hiện tượng suy thoái đạo đức, có lối sống thực dụng…, thêm vào
đó sự du nhập văn hóa cũng làm ảnh hưởng đến sinh viên Sinh viên là đối tượng chưa có đủ sự chín chắn trong suy nghĩ, hành động Đặc biệt là trong việc tiếp thu, học hỏi những cái mới
Mặt khác, do nhạy cảm, ham thích khám phá những điều mới lạ và sự bồng bột, thiếu kinh nghiệm nên sinh viên rất dễ tiếp nhận những nét văn hoá không phù hợp với chuẩn mực xã hội, với truyền thống tốt đẹp của dân tộc và không có lợi cho bản thân Nhất là trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay khiến cho sinh viên dễ dàng tiếp cận với những trào lưu, lối sống thực dụng, sống vội… Những sự việc bạo lực xảy ra ngày càng nhiều cũng đã tác động xấu đến sinh viên
Vì vậy, tổ chức các hoạt động từ dịch vụ và hỗ trợ là điều rất cần thiết
Hơn nữa, thực tế cho thấy những kiến thức và kỹ năng mà sinh viên được học trong nhà trường vẫn chưa đủ để sinh viên tự tin khi bước vào cuộc sống nghề nghiệp, sinh viên ra trường thiếu kinh nghiệm, kỹ năng làm việc dẫn tới tỷ lệ thất nghiệp đối với sinh viên mới ra trường cao Vì vậy, họ cần hỗ trợ nhiều hơn trong quá trình học tập ở tại trường Trong những năm qua, nhận thức được việc cần thiết phải tổ chức các hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên nhằm đáp ứng nhu cầu của người học, một số đơn vị trong trường Đại học Đồng Nai, đã thực hiện công tác này
và đem lại kết quả nhất định Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan nên hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường vẫn chưa thực sự đáp ứng được nguyện vọng, nhu cầu của sinh viên Thực tế này đặt ra cho những cán bộ làm công tác sinh viên phải suy nghĩ để tìm ra những biện pháp khoa học, sáng tạo, phù hợp
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 12với nhà trường để tổ chức tốt hơn nữa các hoạt động dịch vụ, hỗ trợ sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng học tập và sinh hoạt của sinh viên đồng thời nâng cao uy tín, thương hiệu nhà trường
Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên
ở trường Đại học Đồng Nai”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học Đồng Nai, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học Đồng Nai
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học Đồng Nai
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học Đồng Nai thời gian qua đã thu được một số kết quả nhất định, góp phần đáng kể vào công tác quản
lý sinh viên của nhà trường Tuy nhiên những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được yêu cầu Vì vậy nếu hệ thống hóa được cơ sở
lý luận và làm sáng tỏ được thực trạng quản lý hoạt động này thì sẽ đề xuất được các biện pháp có tính khoa học và khả thi, góp một phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý sinh viên nói chung và quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở tại
trường Đại học Đồng Nai nói riêng
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên
ở trường Đại học
5.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dịch vụ và
hỗ trợ sinh viên ở trường Đại học Đồng Nai
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dịch vụ và hỗ trợ sinh viên ở
trường Đại học Đồng Nai
Demo Version - Select.Pdf SDK