ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VÕ NGỌC VINH QUÂN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO HỌC SINH Ở CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP – GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI Ch
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VÕ NGỌC VINH
QUÂN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO HỌC SINH
Ở CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP –
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN VĂN BẮC
Thừa Thiên Huế, năm 2018
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của PGS TS Nguyễn Văn Bắc Các nội dung nghiên cứu, cũng như kết quả nhận xét, đánh giá trong đề tài luân văn nghiên cứu của tôi là khách quan và trung thực Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được tôi thu thập từ các nguồn khác nhau của tôi có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo
Ngoài ra luận văn tôi còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, các cơ quan tổ chức khác, các nguồn tham khảo và thông tin sưu tập đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc
Nếu phát hiện có bất kì sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình
Đồng Nai, ngày 31 tháng 05 năm 2018
Người thực hiện
Võ Ngọc Vinh
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài “Quản Lý Hoạt Động Đào Tạo Nghề Cho
Học Sinh Ở Các Trung Tâm Giáo Dục Nghề Nghiệp - Giáo Dục Thường Xuyên
Trên Địa Bàn Tỉnh Đồng Nai”, tác giả đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều
kiện của tập thể lãnh đạo, quý thầy cô giáo, cán bộ, nhân viên, các em học sinh tại
các Trung tâm GDNN-GDTX trên địa bàn tỉnh Đồng Nai; đặc biệt là các đồng chí
cán bộ, lãnh đạo của Sở GD&ĐT Đồng Nai và các đồng chí cán bộ, lãnh đạo của Sở
LĐTB&XH tỉnh Đồng Nai Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp
đỡ đó
Đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Văn Bắc, thầy giáo
là người trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo cho tác giả hoàn thành luận văn này
Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp của tôi đang công
tác và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tác giả trong suốt
quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này
Xin chân thành ghi ơn
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn ii
MỤC LỤC 1
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 6
DANH MỤC CÁC BẢNG 7
MỞ ĐẦU 8
1 Lý do chọn đề tài 8
2 Mục đích nghiên cứu 10
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 10
4 Giả thuyết khoa học 10
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 10
6 Phương pháp nghiên cứu 11
7 Phạm vi nghiên cứu 12
8 Cấu trúc luận văn 12
NỘI DUNG 13
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO HỌC SINH Ở CÁC TRUNG TÂM GDNN-GDTX 13
1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 13
1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài 14
1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước 15
1.2 Các khái niệm cơ bản 17
1.2.1 Quản lý 17
1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục 18
1.2.3 Quản lý nhà trường 19
1.2.4 Đào tạo nghề 19
1.2.5 Học sinh 19
1.2.6 Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên 20
1.2.7 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên 20 1.2.8 Quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm Giáo dục nghề
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 5nghiệp - Giáo dục thường xuyên 21
1.3 Hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 21
1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 21
1.3.2 Các loại nghề đang đào tạo cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX22 1.3.3 Các hình thức đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 22
1.3.4 Nội dung hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 22
1.4 Quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 23 1.4.1 Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện các văn bản của bộ ngành về hoạt động đào tạo nghề cho học sinh 23
1.4.2 Quản lý hoạt động lập kế hoạch đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 23
1.4.3 Quản lý về nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 24
1.4.4 Quản lý tổ chức hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 25
1.4.5 Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo cho hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 26
1.4.6 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 26
1.4.7 Quản lý việc phối hợp với các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp trong đào tạo nghề cho học sinh 27
1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 28
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 28
1.5.2 Yếu tố khách quan 28
Tiểu kết chương 1 29
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO HỌC SINH Ở CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP – GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI 31
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 62.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo của tỉnh
Đồng Nai 31
2.1.1 Vị trí địa lý và dân số của tỉnh Đồng Nai 31
2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai 32
2.1.3 Khái quát tình hình phát triển giáo dục- đào tạo và đào tạo nghề 33
2.1.4 Quá trình hình thành và phát triển của các trung tâm GDNN - GDTX tỉnh Đồng Nai 38
2.2 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng 39
2.2.1 Mục đích khảo sát 39
2.2.2 Đối tượng khảo sát 40
2.2.3 Nội dung khảo sát 40
2.2.4 Phương pháp khảo sát 40
2.3 Thực trạng hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN- GDTX trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 41
2.3.1 Thực trạng các ngành nghề đào tạo cho học sinh tại các trung tâm 41
2.3.2 Thực trạng về nhận thức của giáo viên, học sinh về tầm quan trọng của đào tạo nghề cho học sinh ở trung tâm GDNN-GDTX 42
2.3.3 Thực trạng mục tiêu hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 43
2.3.4 Thực trạng kế hoạch, nội dung hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 44
2.3.5 Thực trạng về hình thức tổ chức đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 45
2.3.6 Thực trạng về chất lượng đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 46
2.3.7 Thực trạng về các điều kiện, phương tiện cho việc đào tạo nghề ở các trung tâm GDNN-GDTX 47
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX tỉnh Đồng Nai 48
2.4.1 Thực trạng quản lý hoạt động nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh về sự cần thiết của hoạt động đào tạo nghề 48
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 72.4.2 Thực trạng quản lý xây dựng kế hoạch của trung tâm đối với tổ chức hoạt
động đào tạo nghề 48
2.4.3 Thực trạng quản lý tổ chức hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 49
2.4.4 Quản lý tổ chức hoạt động học nghề của học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX 51
2.4.5 Quản lý chỉ đạo giám sát hoạt động đào tạo và học nghề ở học sinh 53
2.4.6 Quản lý về đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo nghề cho học sinh 53 2.4.7 Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm 55 2.4.8 Quản lý việc phối hợp với các cơ sở sản xuất và doanh nghiệp trong đào tạo nghề cho học sinh 56
2.4.9 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm 56
2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX tại tỉnh Đồng Nai 57
2.5.1 Mặt mạnh, mặt yếu 57
2.5.2 Cơ hội và thách thức 58
2.5.3 Nguyên nhân thực trạng 59
Tiểu kết chương 2 61
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO HỌC SINH Ở CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP – GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI 62
3.1 Định hướng xác lập biện pháp quản lý 62
3.1.1 Quan điểm của Đảng, Chính phủ và Bộ GD&ĐT về phát triển đào tạo nghề 62
3.1.2 Chiến lược của tỉnh Đồng Nai về phát triển đào tạo nghề 62
3.2 Các nguyên tắc xác lập các biện pháp quản lý 63
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 63
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 63
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 64
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính toán diện 64
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 83.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 64
3.3 Biện pháp quản lý hoạt động đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 65
3.3.1 Nâng cao nhận thức cho GV và CBQL về yêu cầu của đổi mới đào tạo nghề hiện nay 65
3.3.2 Tăng cường quản lý nề nếp đào tạo nghề và đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo 69
3.3.3 Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho GV đào tạo nghề theo yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế 70
3.3.4 Tăng cường quản lý việc đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo nghề gắn với chuẩn nghề 71
3.2.5 Phát huy vai trò của tổ đào tạo trong quản lý đào tạo nghề 73
3.3.6 Tăng cường công tác quản lý học sinh yếu kém để có phương pháp dạy sát đối tượng 74
3.3.7 Tăng cường quản lý phối hợp với các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp để đào tạo nghề 76
3.3.8 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng hợp lý các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 77
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 81
3.5 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi các biện pháp được đề xuất 82
3.5.1 Mục đích yêu cầu của khảo nghiệm 82
3.5.2 Nội dung và các bước tiến hành khảo nghiệm 82
3.5.3 Kết quả khảo nghiệm 83
Tiểu kết chương 3 84
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 86
1 Kết luận 86
2 Khuyến nghị 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 90 PHỤ LỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
2 CĐ – ĐH Cao đẳng – đại học
4 CSSX Cơ sở sản xuất
8 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo
9 GDNN Giáo dục nghề nghiệp
10 GDTX Giáo dục thường xuyên
13 HTGD Hệ thống giáo dục
14 KT-XH Kinh tế - xã hội
15 NNL Nguồn nhân lực
16 PLHS Phân luồng học sinh
18 PHHS Phụ huynh học sinh
20 QLGD Quản lý giáo dục
21 TCCN Trung cấp chuyên nghiệp
23 TVHN Tư vấn hướng nghiệp
24 THCS Trung học cơ sở
25 THPT Trung học phổ thông
26 XHCN Xã hội chủ nghĩa
27 XHH Xã hội hóa
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1 Thống kê số lượng cơ sở dạy nghề tại tỉnh Đồng Nai 34 Bảng 2.2 Thống kê số liệu học sinh học văn hoá có học nghề tại Đồng Nai 36 Bảng 2.3 Thống kê số số lượng biên chế tại các trung tâm GDNN-GDTX trên
địa bàn tỉnh Đồng Nai 39 Bảng 2.4 Thống kê các ngành nghề phổ biến đang dạy nghề tại Đồng Nai 41 Bảng 2.5 Thống kê mức độ nhận thức của giáo viên, học sinh, CBQL về công tác
dạy nghề tại Đồng Nai 43 Bảng 2.6 Nhận thức về mức độ cần thiết của công tác quản lý nâng cao nhận thức
cho giáo viên, học sinh về đào tạo nghề 48 Bảng 2.7 Đánh giá về QL việc lập kế hoạch dạy nghề, thực hiện chương trình đào
tạo nghề của GV 49 Bảng 2.8 Đánh giá về QL thực hiện việc soạn bài, chuẩn bị giờ lên lớp của GV
dạy nghề 50 Bảng 2.9 Đánh giá về QL việc thực hiện hoạt động dạy của GV nghề 52 Bảng 2.10 Đánh giá về QL việc đổi mới PP dạy nghề và đánh giá giờ dạy của GV nghề 54 Bảng 3.1 Khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết và tính khả thi của biện pháp 83
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thực hiện Thông tư liên tịch số 39/2015/TTLT-BLĐTBXH-BGDĐT-BNV ngày 19/10/2015 của Bộ Lao động -Thương và Xã hội - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) - Bộ Nội vụ (gọi tắt Thông tư 39), thì Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp (KTTH-HN) và Trung tâm Dạy ghề (DN) được sáp nhập vào Trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX) cấp huyện thành Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) để Đào tạo nghề nghiệp dưới 3 tháng theo Quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp; Thực hiện chương trình GDTX theo Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm GDTX ban hành kèm theo Quyết định số 01/2007/QĐ-BGDĐT ngày 02/01/2007 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT; đồng thời thực hiện giáo dục hướng nghiệp theo Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm KTTH-HN, ban hành kèm theo Quyết định số 44/2008/QĐ-BGDĐT ngày 30.7.2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT [29]
Như vậy, bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy chương trình giáo dục phổ thông để giúp học sinh có thể tham gia kỳ thi THPT Quốc gia, thì nhiệm vụ giáo dục nghề nghiệp mà thực chất là thực hiện chương trình đào tạo nghề sơ cấp, liên kết đào tạo nghề bậc Trung cấp là một trong những nhiệm vụ chính mà Đảng và nhà nước, xã hội đã giao cho các Trung tâm GDNN-GDTX trong giai đoạn hiện nay, nhằm góp phần đưa một lực lượng lao động trẻ hoà nhập xã hội đã được đào tạo nghề cơ bản
Tại Đồng Nai nói chung và địa bàn huyện Trảng Bom nói riêng nhu cầu lao động hiện nay là rất lớn Do sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, nhu cầu lao động qua đào tạo với mức thu nhập ổn định được cuộc sống là điều khả thi
và dễ dàng thực hiện
Với chủ trương của phát triển nguồn nhân lực lao động từ nông thôn thông qua Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” Đồng Nai cũng
đã ban hành quyết định số 2577/QĐ-UBND ngày 29 tháng 9 năm 2010 để Phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” tỉnh Đồng Nai (gọi tắt là đề án cấp tỉnh) Đây là cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược của tỉnh
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 12nhà giúp cho các đơn vị đào tạo nghề có điều kiện thực hiện nhiệm vụ, góp phần công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước
Với thực tế hiện tại, Trảng Bom là huyện có rất nhiều khu công nghiệp, có diện tích 32.368 ha (điều tra, xác định vào năm 2010), chiếm 5,5% trong tổng diện tích tự nhiên của tỉnh Đồng Nai; xếp vị trí thứ 8/11 các địa phương trong tỉnh Huyện Trảng Bom nằm ở phía Đông của tỉnh Đồng Nai, có 17 đơn vị hành chính (1 thị trấn Trảng Bom và 16 xã) Huyện có địa giới hành chính phía Bắc giáp các huyện Vĩnh Cửu, Định Quán, phía Nam giáp huyện Long Thành, phía Tây giáp thành phố Biên Hoà và phía Đông giáp huyện Thống Nhất Trung tâm huyện Trảng Bom cách thành phố Biên Hoà khoảng 20km, cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 50km Với vị trí địa lý này đã xác định cho Trảng Bom phát triển trở thành đô thị vệ tinh trong vùng
Trong những năm qua, công tác đào tạo nghề đã góp phần cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội, góp phần công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đã góp phần giảm nghèo bền vững, đối với học sinh, học viên, việc học nghề đã mang lại hiệu quả về việc làm ổn định trong các khu công nghiệp đã và đang hình thành và phát triển trên mọi miền đất nước
Về giáo dục, trên địa bàn huyện toàn huyện có 86 trường học từ mẫu giáo đến trung học phổ thông, 1 trường đại học, 2 trường cao đẳng và nhiều cơ sở đào tạo nghề ngoài công lập Có thể nói hệ thống giáo dục đa dạng của huyện đã góp phần giáo dục đào tạo lực lượng lao động phổ thông rất lớn đáp ứng cho nhu cầu lao động của huyện
Song thực tế, hầu hết các gia đình cha mẹ học sinh hiện nay vẫn nặng nề tư tưởng định hướng cho con em mình vào đại học để vào đời, vì vậy việc tư vấn định hướng cho học viên vừa học nghề, vừa học văn hoá tại các đơn vị gặp rất nhiều khó khăn, đây là một bài toán nan gian cho các thầy cô giáo, cán bộ quản lý đang công tác tại các Trung tâm GDNN - GDTX trước nhiệm vụ được giao
Xuất phát từ những lý do trên, là một người công tác tại đơn vị Trung tâm
GDNN-GDTX, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu là “Quản lý hoạt động Đào tạo nghề cho học sinh ở các trung tâm GDNN-GDTX trên địa bàn tỉnh Đồng Nai”, với
Demo Version - Select.Pdf SDK