Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở thành phố biên hoà, tỉnh đồng nai (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGÔ THANH HƯƠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ BIÊN HÒ

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGÔ THANH HƯƠNG

QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH

THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã ngành: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học PSG.TS ĐẬU MINH LONG

Thừa Thiên Huế, năm 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Ngô Thanh Hương

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Được sự hỗ trợ và giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, quý Thầy Cô giảng dạy và các đồng nghiệp nhiệt tình, tôi đã hoàn thành Luận văn Thạc sĩ khoa học quản lý

Với tình cảm chân thành và lòng quý trọng, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến:

Quý Thầy Cô trực tiếp giảng dạy lớp Cao học quản lý giáo dục khóa 25 (2016- 2018) của trường Đại học sư phạm, Đại học Huế

Phòng Giáo Dục và Đào tạo Thành phố Biên Hòa

Ban giám hiệu, các đồng chí cán bộ giáo viên, các bác phụ huynh và các em học sinh đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp số liệu, cho ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình khảo nghiệm thực tế

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Đậu Minh Long

là người hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên với những kiến thức và kinh nghiệm quý báu giúp tác giả vượt qua mọi khó khăn trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn

Trong quá trình thực hiện luận văn mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn không tránh khỏi những khuyết điểm Tác giả kính mong nhận được

sự đóng góp, chỉ dẫn của quý thầy cô trong Hội đồng khoa học, quý Thầy cô giáo

và bạn bè, đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Đồng Nai, ngày 1 tháng 07 năm 2018

Tác giả luận văn Ngô Thanh Hương

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN 6

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG 7

MỞ ĐẦU 9

1 Lý do chọn đề tài 9

2 Mục đích nghiên cứu 10

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 10

4 Giả thuyết khoa học 11

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 11

6 Phương pháp nghiên cứu 11

7 Phạm vi đề tài nghiên cứu 12

8 Cấu trúc của luận văn 12

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 13

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 13

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 15

1.3 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học cơ sở 18

1.3.1 Vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 18

1.3.2 Chức năng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 19

1.3.3 Tính chất của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 19

1.3.4 Nội dung hoạt động NGLL 20

1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt động NGLL 21

1.3.6 Nguyên tắc cơ bản của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 21

1.4 Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 22

1.4.1 Mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 22

1.4.2 Nội dung công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 23

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.4.3 Các hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở 25

1.5 Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 26

1.5.1 Nội dung quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở 26

1.5.2 Kế hoạch hóa công tác GDĐĐ cho học sinh thông qua hoạt động NGLL 27

1.5.3 Tổ chức thực hiện công tác GDĐĐ cho học sinh thông qua hoạt động NGLL 28

1.5.4 Chỉ đạo giám sát việc thực hiện công tác GDĐĐ cho học sinh thông qua hoạt động NGLL 29

1.5.5 Kiểm tra, đánh giá công tác GDĐĐ cho học sinh thông qua hoạt động NGLL 30

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 30

1.6.1 Pháp luật nhà nước 30

1.6.2 Giáo dục nhà trường 30

1.6.3 Chất lượng đội ngũ giáo viên 31

1.6.4 Sự tích cực, hưởng ứng của người học 31

1.6.5 Hoạt động của Đoàn- Đội TNTPHCM 32

Tiểu kết chương 1 33

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ BIÊN HOÀ, TỈNH ĐỒNG NAI 34

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 34

2.1.1 Tình hình về kinh tế- xã hội của thành phố Biên Hòa 34

2.1.2 Tình hình giáo dục thành phố Biên Hoà 35

2.2 Khát quát quá trình khảo sát 38

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 38

2.2.2 Nội dung khảo sát 39

2.2.3 Phương pháp khảo sát 39

2.2.4 Xây dựng bộ phiếu hỏi 39

2.2.5 Tổ chức khảo sát 40

2.2.6 Xử lý số liệu 40

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3 Thực trạng về đạo đức và công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 40 2.3.1 Thực trạng đạo đức học sinh trung học cơ sở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 40 2.3.2 Thực trạng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 48 2.3.3 Thực trạng các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở 50 2.3.4 Thực trạng về mức độ tổ chức các hình thức hoạt động NGLL trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh 51 2.4 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh thcs thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 52 2.4.1 Thực trạng quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở thành phổ Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 52 2.4.2 Thực trạng về chỉ đạo giám sát 53 2.4.3 Thực trạng về mức độ quan trọng phối hợp của nhà trường với các lực lượng giáo dục 55 2.4.4 Thực trạng phối hợp của nhà trường với các lực lượng giáo dục trong việc GDĐĐ cho học sinh thông qua HĐNGLL 56 2.5 Các yếu tổ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở thành phố biên hòa, tỉnh đồng nai 58 2.5.1 Những yếu tố tác động tích cực 58 2.5.2 Những yếu tố tác động tiêu cực 60 2.5.3 Nguyên nhân của những yếu tố tác động đến hiệu quả quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường THCS thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 61 2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học cơ sở thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai 63 2.6.1 Ưu điểm 63 2.6.2 Hạn chế 63

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.6.3 Nguyên nhân 64

Tiểu kết chương 2 64

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ BIÊN HOÀ, TỈNH ĐỒNG NAI 65

3.1 Những nguyên tắc đề xuất biện pháp 65

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 65

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 65

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả 65

3.1.4 Đảm bảo tính toàn diện 66

3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 66

3.2 Các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở thông qua hoạt động NGLL ở các trường THCS thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai 67

3.2.1 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 67

3.2.2 Xây dựng chương trình giáo dục đạo đức lồng ghép với các chủ đề hoạt động ngoài giờ lên lớp 70

3.2.3 Tăng cường công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 73

3.2.4 Sử dụng các nguồn tài lực, vật lực nhằm tạo điều kiện hổ trợ tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 75

3.2.5 Phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp, nâng cao vai trò của Đội thiếu niên tiền phong và Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh - lực lượng nòng cốt trong hoạt động giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 79

3.2.6 Thực hiện kế hoạch hóa công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua tiết học hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm 82

3.2.7 Phát huy vai trò tự quản của học sinh trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 84

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 87

3.4 Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 90

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm 90

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94

1 Kết luận 94

2 Khuyến nghị 96

PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Đoàn TNCS HCM

Đội thiếu niên tiền phòng Hồ Chí Minh Đội TNTP HCM

Công nghiệp hoá – hiện đại hoá CNH – HĐH

Đầu vào, đầu ra, hoàn cảnh, động thái CIPO (Context, Imput, Process, Out put)

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô HS, CB, GV các trường THCS công lập thành phố Biên Hoà

2017 - 2018 36

Bảng 2.2 Chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh THCS thành phố Biên Hoà 38

Bảng 2.3 Sự cần thiết của GDĐĐ đối với HS THCS Thành phố 41

Biên Hòa- Đồng Nai 41

Bảng 2.4: Mức độ ý thức chấp hành nội quy của HS THCS Thành phố 41

Biên Hòa- Đồng Nai 41

Bảng 2.5 Nhận thức của HS về các phẩm chất ĐĐ cần giáo dục cho HS THCS 42

Bảng 2.6 Thái độ của học sinh THCS đối với các quan niệm về đạo đức 44

Bảng 2.7 Những biểu hiện hành vi vi phạm ĐĐ của học sinh 46

Bảng 2.8 Nguyên nhân dẫn tới hành vi vi phạm các chuẩn mực đạo đức của HS 47

Bảng 2.9 Nhận thức về công tác quản lý GDĐĐ học sinh 48

Bảng 2.10 Những phẩm chất đạo đức được nhà trường quan tâm giáo dục cho HS 49

Bảng 2.11 Những hình thức chủ yếu để GDĐĐ cho học sinh THCS tại nhà trường 50

Bảng: 2.12 Thực trạng về mức độ tổ chức các hình thức hoạt động NGLL trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh 51

Bảng 2.13 Đối tượng lập kế hoạch về công tác GDĐĐ cho HS thông qua hoạt động NGLL 52

Bảng: 2.14 Thành lập Ban chỉ đạo công tác GDĐĐ và giáo dục GDĐĐ cho học sinh thông qua hoạt động NGLL 53

Bảng 2.15: Mức độ lãnh đạo nhà trường kiểm công tác GDĐĐ và GDĐĐ thông qua hoạt động NGLL 54

Bảng 2.16 Hoạt động kiểm tra của cán bộ quản lý 55

Bảng 2.17 Đánh giá mức độ quan trọng của các lực lượng GDĐĐ cho HS thông qua hoạt động NGLL 56

Bảng 2.18 Mức độ phối hợp của nhà trường với các lực lượng ngoài nhà trường để GDĐĐ cho HS thông qua HĐNGLL 57

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng 2.19 Những yếu tố tác động tích cực đến hiệu quả quản lý công tác GDĐĐ cho

HS thông qua hoạt động NGLL ở các trường THCS 59

Bảng 2.20 Những yếu tố tác động tiêu cực đến hiệu quả QL công tác GDĐĐ cho HS thông qua HĐNGLL ở các trường THCS 60

Bảng 2.21 Nguyên nhân của những yếu tố tác động đến hiệu quả quản lý công tác GDĐĐ cho HS thông qua HĐNGLL 62

Bảng 3.1 Đối tượng khảo khảo nghiệm 90

Bảng 3.2 Tính cấp thiết của các biện pháp 91

Bảng3.3: Tính khả thi của các biện pháp 92

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Biểu đồ 2.1: Mức độ ý thức chấp hành nội quy của HS THCS Thành phố Biên Hòa- Đồng Nai 42

Sơ đồ 2.2: Phối hợp Nhà trường - Gia đình - Xã hội 58

Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh

thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp trường trung học cơ sở 89Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giáo dục Việt Nam đã có một truyền thống lâu đời dựa trên phương châm

“Tiên học Lễ, hậu học Văn” Đó là một di sản quí báu Mỗi thời đại giải thích phương châm này theo cách của mình, nhưng cái chung nhất vẫn là đề cao những giá trị đạo đức, đề cao việc làm người Nếu chúng ta hiểu “Tiên học Lễ” không phải là giáo dục

sự phục tùng, chỉ biết vâng lời, mà là giáo dục lòng kính trọng đối với người khác, sự tôn trọng những giá trị tốt đẹp, giáo dục lòng hiếu thảo và vị tha, tinh thần nhân ái, ý thức về cộng đồng, thì phải xem đây là truyền thống tốt đẹp cần được phát huy Những truyền thống tốt đẹp như “Tiên học Lễ, hậu học Văn”, “Tôn Sư trọng Đạo” Rất tiếc là những giá trị ấy đang bị mai một Nếu không biết giữ gìn và phát huy, chúng rất dễ bị chìm đi trong làn sóng toàn cầu hóa, trong thời đại kinh tế tri thức

Chính vì vậy, nhà nước ta xem “Giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu”

Vì Giáo dục - đào tạo là con đường cơ bản để hình thành và phát triển nhân cách, để phát triển con người Xem giáo dục- đào tạo là động lực của sự phát triển, là chìa khóa mở đường đến tương lai” Trong giáo dục, ngoài việc cung cấp tri thức, việc

giáo dục đạo đức luôn được đặt lên hàng đầu: Hồ Chủ Tịch đã dạy:”Dạy cũng như

học phải chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng, là cái gốc quan

trọng, nếu không có đạo đức cách mạng thì tài cũng vô dụng” [8] Do đó, trong nhà

trường, giáo dục đạo đức là một công tác rất quan trọng Mặc khác, mục tiêu cơ bản của giáo dục là xây dựng một thế hệ trẻ có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ học vấn cao, có thể chất cường tráng, có tâm hồn trong sáng lành mạnh, có khả năng thích ứng và kỹ năng sống cao Hay nói cách khác là giáo dục cho học sinh phát triển một cách toàn diện về nhân cách Việc giáo dục đạo đức học sinh lại là một phạm trù rộng, được thực hiện bằng nhiều con đường khác nhau, nhiều phương pháp khác nhau Trong khi xã hội Việt Nam đang trên đà phát triển theo hướng CNH- HĐH đất nước, giáo dục từ đó cũng chuyển mình thay đổi mục tiêu nhằm tạo

ra cho xã hội những con người năng động, sáng tạo có đạo đức tốt phù hợp với yêu cầu thực tế Chính vì thế mà bắt đầu từ năm học 2002- 2003, Bộ GD &ĐT đã đưa chương trình Hoạt động ngoài giờ lên lớp vào chương trình giảng dạy ở trường

Demo Version - Select.Pdf SDK

THCS giúp HS thư giãn sau những giờ học căng thẳng, hay nói khác hơn giúp HS

“Học mà chơi – Chơi mà học”, nhằm rèn luyện và phát triển cho HS những kỹ năng sinh hoạt tập thể, ôn tập những kiến thức đã học cũng như giúp HS có điều kiện tìm hiểu thêm về các lĩnh vực văn hóa trong xã hội, đặc biệt thông qua Hoạt động ngoài giờ lên lớp giáo dục đạo đức để các em trở thành con người toàn diện, góp phần thực hiện thành công chủ đề năm học: “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Trong thực tế hiện nay, giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở còn nhiều bất cập, các hoạt động giáo dục đạo đức trong nhà trường chưa đồng bộ, sự giáo dục đạo đức giữa nhà trường và các ban ngành đoàn thể chưa phối hợp chặt chẽ nên vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh trung học sơ sở có sự suy thoái về đạo đức và giá trị nhân văn; các chuẩn mực đạo đức xã hội, giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc bị xói mòn, lối sống thực dụng, thiếu ước mơ hoài bảo, hư hỏng, phạm pháp Đặc biệt là giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp còn mang tính hình thức, xem nhẹ, chưa thể hiện được yêu cầu của Bộ Giáo dục

và Đào tạo đưa ra trong chương trình trọng tâm

Xuất phát từ những vấn đề thực tế nêu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản

lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp

ở các trường trung học cơ sở thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và điều tra, khảo sát thực trạng của vấn đề nghiên cứu, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ

lên lớp ở các trường trung học cơ sở thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai

Demo Version - Select.Pdf SDK