Biện pháp quản lý xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện trảng bom, tỉnh đồng nai (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LƯU THỊ NGỌC QUẾ BIỆN PHÁP QUÂN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRÂNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI CHUYÊN NGÀNH: QUẢN

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LƯU THỊ NGỌC QUẾ

BIỆN PHÁP QUÂN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRÂNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS PHAN MINH TIẾN

Thừa Thiên Huế, năm 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các

số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong Luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công

bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Tác giả Luận văn

Lưu Thị Ngọc Quế

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Với những tình cảm chân thành và trân trọng nhất, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

- Ban lãnh đạo Đại học Huế, Ban đào tạo Sau đại học - Đại học Huế

- Ban Giám hiệu Trường Đại học sư phạm Huế, Lãnh đạo khoa Tâm lý - Giáo dục - Trường Đại học sư phạm Huế

- Các thầy cô giáo, các cán bộ - nhân viên đã giảng dạy, giúp đỡ chúng tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

- Ban Giám hiệu Trường Đại học Đồng Nai, Phòng Sau đại học- Trường Đại học Đồng Nai

- Lãnh đạo UBND huyện Trảng Bom, cùng toàn thể đồng nghiệp Phòng GD&ĐT, CBQL và giáo viên của 18 trường THCS huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

- Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm, động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

- Đặc biệt, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo - PGS.TS Phan Minh Tiến đã tận tâm, tận lực hướng dẫn chúng tôi học tập; tạo điều kiện thuận lợi để chúng tôi nghiên cứu hoàn thành Luận văn

Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng Luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót Bản thân rất mong được sự chỉ dẫn, góp ý chân tình của quý thầy

cô giáo và các bạn đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện hơn

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Lưu Thị Ngọc Quế

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 9

4 Giả thuyết khoa học 9

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

6 Phương pháp nghiên cứu 9

7 Phạm vi nghiên cứu 10

8 Cấu trúc luận văn 10

NỘI DUNG 11

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 11

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 11

1.2 Một số khái niệm cơ bản 13

1.2.1 Quản lý 13

1.2.2 Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 15

1.2.3 Trường THCS đạt chuẩn quốc gia, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia 16

1.3 Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 17

1.4 Những tiêu chuẩn của trường THCS đạt chuẩn quốc gia 18

1.4.1 Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường 18

1.4.2 Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên 19

1.4.3 Tiêu chuẩn 3: Chất lượng giáo dục 19

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.4.4 Tiêu chuẩn 4: Tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 20

1.4.5 Tiêu chuẩn 5: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 21

1.5 Nội dung quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 22

1.5.1 Xây dựng các tiêu chí về tổ chức và quản lý nhà trường 22

1.5.2 Xây dựng các tiêu chí về cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên 23

1.5.3 Quản lý chất lượng giáo dục 25

1.5.4 Quản lý tài chính và tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 26

1.5.5 Xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 27

1.6 Chủ thể quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 29

1.6.1 Phòng Giáo dục và Đào tạo 29

1.6.2 Hiệu trưởng trường THCS 29

1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 30

1.7.1 Yếu tố khách quan 30

1.7.2 Yếu tố chủ quan 31

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG THCS ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 34

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên; kinh tế - xã hội huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 34

2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 34

2.1.2 Các đặc điểm kinh tế xã hội 34

2.2 Tình hình phát triển về giáo dục của huyện Trảng Bom 35

2.2.1 Khái quát về đặc điểm giáo dục của huyện Trảng Bom 35

2.2.2 Quy mô phát triển trường lớp 36

2.2.3 Chất lượng giáo dục toàn diện 38

2.3 Khái quát quá trình khảo sát 39

2.3.1 Mục đích khảo sát 39

2.3.2 Nội dung khảo sát 39

2.3.3 Đối tượng khảo sát 39

2.3.4 Phương pháp khảo sát 40

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3.5 Địa điểm, thời gian khảo sát 40

2.4 Thực trạng công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia của huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 40

2.4.1 Thực trạng quá trình triển khai xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 40

2.4.2 Thực trạng công tác xây dựng các trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 41

2.5 Thực trạng quản lý việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia của huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 51

2.5.1 Thực trạng quản lý việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 51

2.5.2 Thực trạng việc thực hiện các chức năng quản lý của hiệu trưởng về việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 54

2.6 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 57

2.7 Đánh giá chung về thực trạng 58

2.7.1 Kết quả đạt được 58

2.7.2 Những hạn chế 59

2.7.3 Nguyên nhân của hạn chế 60

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 62

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 63

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 63

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 63

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 64

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 64

3.2 Biện pháp quản lý xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 64

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý, Giáo viên, Công nhân viên, học

sinh và phụ huynh về công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 64

3.2.2 Kế hoạch hóa việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 68

3.2.3 Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ Cán bộ quản lý, Giáo viên, Công nhân viên trường THCS đáp ứng yêu cầu trường đạt chuẩn quốc gia 73

3.2.4 Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh theo chuẩn quốc gia của trường THCS 76

3.2.5 Khai thác, huy động nguồn lực tài chính, đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học đáp ứng yêu cầu trường THCS đạt chuẩn quốc gia 77

3.2.6 Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục, xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo động lực, nguồn lực góp phần xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 79

3.2.7 Thực hiện có hiệu quả các chức năng quản lý của hiệu trưởng trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 81

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 83

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 84

3.4.1 Quá trình khảo nghiệm 84

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 84

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 89

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90

1 Kết luận 90

2 Khuyến nghị 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC VIẾT TẮT

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1: Tổng số trường, lớp, học sinh (năm học 2016-2017) 36

Bảng 2.2: Tổng hợp tình hình cơ sở vật chất 37

Bảng 2.3: Tổng hợp về tình hình chất lượng đội ngũ toàn ngành (tính đến tháng 12/2017) 38

Bảng 2.4a Chất lượng giáo dục năm học 2014 - 2015 38

Bảng 2.4b Chất lượng giáo dục năm học 2015 - 2016 38

Bảng 2.4c Chất lượng giáo dục năm học 2016 - 2017 39

Bảng 2.4d Số học sinh giỏi các cấp qua các năm học 39

Bảng 2.4e Một số chỉ tiêu chất lượng khác năm học 2016 – 2017 39

Bảng 2.5 Tình hình lớp, học sinh cấp THCS 43

Bảng 2.6 Tổng hợp trình độ cán bộ quản lý, GV các trường THCS trên địa bàn huyện Trảng Bom 44

Bảng 2.7 Thống kê kinh phí đầu tư xây dựng và sửa chữa cơ sở vật chất cho các trường THCS trong huyện từ năm 2013 đến năm 2017 48

Bảng 2.8 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 5 48

Bảng 2.9 Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn 50

Bảng 2.10 Kết quả huy động xã hội hóa giáo dục 53

Bảng 2.11 Tổng hợp ý kiến đánh giá cán bộ, chuyên viên phòng GD&ĐT, CBQL và giáo viên về thực hiện các chức năng quản lý của hiệu trưởng các trường THCS trong việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia 54

Bảng 2.12 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 57

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả khảo sát về tính cần thiết của các biện pháp 84

Bảng 3.2 Tổng hợp kết quả khảo sát về tính khả thi của các biện pháp 85

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm và coi trọng công tác giáo dục và đào tạo Ngay từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, phát triển GD&ĐT cùng với khoa học công nghệ được xác định là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là

đầu tư cho phát triển Luật giáo dục 2005 của nước ta đã khẳng định: “Phát triển giáo dục là Quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” (Điều 9) Tại điều 13 nhấn mạnh: “Đầu tư giáo dục là đầu tư phát triển, Nhà nước ưu tiên đầu tư cho giáo dục” [26]

Mục đích của việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia là nhằm từng bước đầu tư, hoàn thiện các điều kiện đảm bảo cho hoạt động giáo dục toàn diện, góp phần vào mục tiêu nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, tạo môi trường học tập thân thiện, không chỉ phục vụ cho hoạt động dạy - học thật tốt mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiến hành các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Đây là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện GDĐT phù hợp xu thế phát triển và hội nhập trong thời kỳ CNH - HĐH đất nước và phù hợp với nguyện vọng của quần chúng nhân dân

Thực tế ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, sự nghiệp giáo dục và đào tạo tiếp tục phát triển về quy mô, đáp ứng yêu cầu học tập của nhân dân Tuy nhiên, chất lượng giáo dục còn nhiều hạn chế Nghị quyết số 29/-NQ-TW ngày 04/11/2013 của Ban

Chấp hành trung ương Khóa XI đã chỉ rõ: Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu… Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả Chính sách, cơ chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.[27]

Demo Version - Select.Pdf SDK

Vì vậy, xây dựng hệ thống các trường đạt chuẩn quốc gia là một trong những nhu cầu cấp thiết và đặt ra nhiều vấn đề về công tác quản lý trường học nói chung và trường THCS nói riêng Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 47/2012/TT-BGDĐT ngày 07/12/2012 về việc Ban hành Quy chế công nhận trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học đạt chuẩn quốc gia [8], song việc tổ chức thực hiện ở các địa phương còn nhiều lúng túng, nhiều vấn đề cần được quan tâm tìm giải pháp phù hợp để có thể vừa đáp ứng yêu cầu của ngành, vừa đáp ứng được yêu cầu thực tế của địa phương

Đối với huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, những năm qua, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện, sự nỗ lực của các cấp ủy chính quyền xã, thị trấn, các cơ quan, đơn vị, trường học và sự ủng hộ tích cực của các tầng lớp nhân dân nên công tác quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực Tính đến thời điểm tháng 6/2017, toàn huyện có 07/18 trường THCS đạt chuẩn quốc gia (chiếm tỷ lệ 38.8%) Nhìn chung, hệ thống các trường Mầm non, Tiểu học, THCS được củng cố, phát triển; công tác quản lý chất lượng giáo dục cả loại hình công lập và ngoài công lập được tăng cường; tỷ lệ học sinh/lớp đúng quy định; tổ chức, phát triển dạy học 2 buổi/ngày đảm bảo chất lượng Sử dụng có hiệu quả phòng học bộ môn, thư viện, thiết bị dạy học, phục vụ đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá

Đây là kết quả của quá trình phấn đấu lâu dài dưới sự quan tâm, chỉ đạo chặt chẽ của ngành GDĐT tỉnh Đồng Nai, của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện và sự đồng tình ủng hộ của các tầng lớp nhân dân Tuy nhiên, công tác xây dựng trường học đạt chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện hiện nay còn gặp nhiều khó khăn và có

xu hướng chậm lại, có nơi không giữ vững được kết quả xây dựng trường đạt chuẩn

do nhiều nguyên nhân

Nghị quyết của Đảng bộ huyện Trảng Bom khóa III (nhiệm kỳ 2015 - 2020) phấn đấu đến năm 2020: 80% trường THCS trên địa bàn huyện (15/18 trường) được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia Xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn công tác và với cương vị là người làm công tác quản lý giáo dục, tác giả nhận thức rõ được tầm quan trọng và trách nhiệm phải có các giải pháp thiết thực, phù hợp nhằm nâng cao

Demo Version - Select.Pdf SDK

hơn hiệu quả công tác quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia Do vậy,

tác giả chọn đề tài “Biện pháp quản lý xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai” làm đề tài luận

văn Thạc sĩ của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng công tác quản

lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn nghiên cứu, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương trong thời gian tới

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Công tác quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Các biện pháp quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý xây dựng Trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai những năm qua đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế và bất cập Nếu xác lập và vận dụng một cách khoa học hệ thống các biện pháp quản lý phù hợp với thực tiễn, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác này tại địa phương trong giai đoạn hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý xây dựng Trường THCS đạt chuẩn quốc gia 5.2 Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý xây dựng Trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng Trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Demo Version - Select.Pdf SDK