Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh các trường THPT huyện trảng bom, tỉnh đồng nai (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHAN THỊ DIỄM HẰNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI Chuyên ngàn

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN THỊ DIỄM HẰNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP

CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS PHÙNG ĐÌNH MẪN

Thừa Thiên Huế, năm 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các số liệu, kết quả xử lý, tổng hợp sử dụng phân tích trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

Huế, ngày 17 tháng 6 năm 2018

Tác giả luận văn

Phan Thị Diễm Hằng

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Luận văn “Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai” là kết quả của quá trình học tập

tại trường Đại học Huế đặt cơ sở tại Đại học Đồng Nai và quá trình công tác của bản thân tại Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai trong những năm qua

Để hoàn thành nhiệm vụ được giao, ngoài sự nỗ lực, học hỏi của bản thân còn có sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của các cơ quan, tổ chức và các cá nhân Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu luận văn

Tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Huế, phòng Đào tạo Sau đại học của nhà trường cùng quý thầy, cô giáo là cán bộ quản lý, là giảng viên Khoa Quản lý Giáo dục, những người đã trang bị kiến thức cho tác giả trong suốt quá trình học tập Với lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất, tác giả xin trân

trọng cảm ơn PGS.TS Phùng Đình Mẫn - người thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp

đỡ tác giả nghiên cứu đề tài và hoàn chỉnh luận văn Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ, đóng góp những ý kiến quý báu và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tác giả trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp Mặc dù bản thân đã rất cố gắng nhưng trong quá trình viết và hoàn thành luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến của quý thầy,

cô giáo, của Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ Quản lý Giáo dục khóa 25 (2016-2018) Trường Đại học Huế và của đọc giả để luận văn này được hoàn thiện và có giá trị thực tiễn hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Huế, ngày 17 tháng 6 năm 2018

Tác giả luận văn

Phan Thị Diễm Hằng

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

MỞ ĐẦU 7

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 7

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 8

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 8

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 8

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 9

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9

7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 9

8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 9

NỘI DUNG 11

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THỔNG 11

1.1 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 11

1.1.1 Ở Việt Nam 11

1.1.2 Trên thế giới 13

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 16

1.2.1 Quản lý 16

1.2.2 Quản lý giáo dục 17

1.2.3 Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp 18

1.3 HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 20

1.3.1 Vị trí của hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông 20

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động giáo dục hướng nghiệp 20

1.3.3 Nội dung của hoạt động giáo dục hướng nghiệp 21

1.4 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 24

1.4.1 Mục tiêu của quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong trường phổ thông 24

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong trường phổ thông 24

1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG 28

1.5.1 Các yếu tố khách quan 28

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 29

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 30

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 31

2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 31

2.1.1 Về kinh tế - xã hội 31

2.1.2 Về giáo dục – đào tạo 32

2.2 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 35

2.2.1 Mục đích khảo sát 35

2.2.2 Nội dung khảo sát 35

2.2.3 Đối tượng khảo sát 36

2.2.4 Phương pháp khảo sát 36

2.3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 37

2.3.1 Nhận thức của đội ngũ giáo viên, cha mẹ học sinh, học sinh và các lực lượng xã hội khác đối với công tác giáo dục hướng nghiệp 37

2.3.2 Công tác tổ chức thực hiện nội dung, chương trình hoạt động giáo dục hướng nghiệp 41

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3.3 Đội ngũ giáo viên phụ trách hoạt động GDHN 43

2.3.4 Cơ sở vật chất, thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin, phục vụ cho công tác giáo dục hướng nghiệp 46

2.3.5 Chất lượng hoạt động giáo dục hướng nghiệp 48

2.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 50

2.4.1 Quản lý mục tiêu chương trình giáo dục hướng nghiệp 50

2.4.2 Công tác lập kế hoạch hoạt động giáo dục hướng nghiệp 53

2.4.3 Công tác quản lý việc tổ chức thực hiện nội dung giáo dục hướng nghiệp 54

2.4.4 Công tác quản lý đội ngũ giáo viên phụ trách hoạt động giáo dục hướng nghiệp 57

2.4.5 Công tác quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác GDHN 60

2.5 ĐÁNH GIÁ VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 61

2.5.1 Ưu điểm 61

2.5.2 Hạn chế 61

2.5.3 Nguyên nhân 63

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 64

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 65

3.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 65

3.1.1 Định hướng của Đảng và Nhà nước về nâng cao chất lượng hoạt động GDHN ở trường phổ thông 65

3.1.2 Định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hoạt động GDHN 66

3.1.3 Định hướng của Đồng Nai về hoạt động GDHN 67

3.2 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP 67

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 67

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 67

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 67

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 68

3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính chất lượng và tính hiệu quả 68

3.3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 68

3.3.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh và học sinh về hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông 68

3.3.2 Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức, nội dung hoạt động GDHN 71

3.3.3 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động GDHN 75

3.3.4 Tập trung phát triển và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV làm công tác GDHN 76

3.3.5 Tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia hoạt động giáo dục hướng nghiệp và đẩy mạnh công tác xã hội hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp 78

3.4 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 80

3.5 KHẢO NGHIỆM NHẬN THỨC VỀ TÍNH CẤP THIẾT, TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 81

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 82

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 83

1 KẾT LUẬN 83

2 KHUYẾN NGHỊ 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 86 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

GDNN – GDTX :

Cán bộ quản lý Cha mẹ học sinh Giáo dục hướng nghiệp Giáo viên

Giáo viên chủ nhiệm Giáo dục và Đào tạo Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục Thường Xuyên Hiệu trưởng

Học sinh

Kỹ thuật Tổng hợp – Hướng nghiệp Trung học phổ thông

Trung học cơ sở

Ủy ban nhân dân

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Kết quả thực hiện một số chỉ tiêu chủ yếu giáo dục huyện Trảng Bom 34

Bảng 2.2 Kết quả khảo sát trên CBQL và GV 38

Bảng 2.3 Kết quả khảo sát trên HS “Em có biết Hướng nghiệp nghĩa là gì không?” 39

Bảng 2.4 Kết quả khảo sát trên HS “Em đã tham gia hoạt động GDHN như thế nào?” 39

Bảng 2.5 Kết quả khảo sát “Ai là người giúp em chọn nghề” 39

Bảng 2.6 Mức độ cần thiết và tác dụng của hoạt động GDHN cho HS THPT 40

Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL và GV về nội dung chương trình GDHN 42

Bảng 2.8 Kết quả khảo sát “Nhà trường có thành lập Ban Hướng nghiệp để thực hiện GDHN cho HS không?” 44

Bảng 2.9 Tình hình cơ sở vật chất phục vụ hoạt động GDHN 47

Bảng 2.10 Trong thời gian qua, chất lượng, hiệu quả GDHN của nhà trường như thế nào? 48

Bảng 2.11 Tình hình tổ chức hoạt động GDHN 49

Bảng 2.12 Mục tiêu của giáo dục hướng nghiệp 51

Bảng 2.13 Xây dựng chương trình kế hoạch GDHN 54

Bảng 2.14 Công tác kiểm tra hoạt động GDHN 58

Bảng 2.15 Công tác chỉ đạo hoạt động GDHN ở trường THPT 59

Bảng 3.1 Thống kê kết quả khảo sát về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 81

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trước yêu cầu đổi mới của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, Nghị quyết 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực Trong đó, Nghị quyết đã chỉ rõ “Đẩy mạnh công tác phân luồng và định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông” [5] Để có nguồn nhân lực tham gia vào hoạt động chung của xã hội thì công tác hướng nghiệp là một trong những hoạt động có ý nghĩa chiến lược Hướng nghiệp nhằm góp phần phân

bổ hợp lý và sử dụng hiệu quả các nguồn nhân lực, phục vụ cho sự phát triển kinh tế

- xã hội của đất nước Do vậy, hướng nghiệp có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nguồn nhân lực của quốc gia Hướng nghiệp là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục phổ thông, luôn được toàn xã hội quan tâm Thông qua hoạt động giáo dục hướng nghiệp, học sinh (HS) có thể nhận thức đúng đắn về nghề nghiệp, định hướng và lựa chọn được nghề nghiệp trong tương lai phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân, đồng thời đáp ứng được nhu cầu của xã hội, góp phần vào việc phân luồng và sử dụng hợp lý nguồn lao động

Trong giai đoạn hiện nay, nhu cầu được hướng nghiệp và tư vấn để lựa chọn nghề nghiệp sau tốt nghiệp của học sinh các trường trung học phổ thông ngày càng cao Những năm qua, công tác giáo dục hướng nghiệp (GDHN) cho học sinh phổ thông ở nhiều địa phương đã được quan tâm và đạt được những kết quả đáng kể Tuy nhiên, so với các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường trung học phổ thông, hoạt động giáo dục hường nghiệp cho HS chưa được quan tâm và đầu tư đúng mức, nên hiệu quả chưa cao, chưa phát huy được vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của việc định hướng nghề nghiệp cho HS Phần lớn HS còn thiếu thông tin về nghề nghiệp để lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân cũng như nhu cầu lao động của xã hội Nguyên nhân là do cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV), HS, cha mẹ học sinh (CMHS), các cơ quan ban ngành đoàn thể nhận thức

Demo Version - Select.Pdf SDK

chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác GDHN Mặt khác, phương pháp và

hình thức tổ chức hoạt động GDHN chưa đổi mới để bắt kịp xu thế phát triển Bên

cạnh đó, số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên làm công tác GDHN chưa đáp

ứng được yêu cầu đặt ra Đa số CBQL, GV bộ môn, giáo viên chủ nhiệm (GVCN)

chưa qua đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn về công tác hướng nghiệp cho HS Ngoài ra,

điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác hướng nghiệp chưa được

đầu tư đúng mức

Từ thực tế hoạt động GDHN hiện nay tại các trường trung học phổ thông

(THPT) nói chung, trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai nói riêng, đã và

đang gặp không ít khó khăn, nên hiệu quả mang lại không cao Vì vậy, tôi nhận thấy

việc đổi mới quản lý hoạt động GDHN cho HS trường THPT là việc làm hết sức

cấp thiết

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động

giáo dục hướng nghiệp cho học sinh các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh

Đồng Nai”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động GDHN cho HS các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh

Đồng Nai, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDHN cho HS các

trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động GDHN cho HS THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động GDHN cho HS các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh

Đồng Nai

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

GDHN là một bộ phận quan trọng trong quá trình giáo dục HS ở trường

THPT Nếu CBQL, GV, CMHS và HS các trường THPT huyện Trảng Bom nhận

Demo Version - Select.Pdf SDK

thức tầm quan trọng và đánh giá đúng thực trạng công tác GDHN; đề xuất và áp dụng một cách đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động GDHN thì công tác này sẽ mang lại hiệu quả cao hơn

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDHN cho HS trường THPT 5.2 Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDHN cho HS các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDHN cho HS các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp lý thuyết; khái quát hóa các nhận định độc lập… nhằm xây dựng cơ sở lý luận của quản lý hoạt động GDHN cho HS trường THPT

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng các phương pháp điều tra, tổng kết kinh nghiệm giáo dục, tham khảo ý kiến chuyên gia,…nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động GDHN cho HS các trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

6.3 Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý các kết quả khảo sát, nghiên cứu

7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đề tài luận văn tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động GDHN cho HS THPT ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Luận văn gồm:

A Mở đầu

B Nội dung: phần này bố trí thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động GDHN cho HS các THPT Chương 2: Cơ sở thực tiễn việc quản lý hoạt động GDHN cho HS các

THPT ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

Demo Version - Select.Pdf SDK