Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí tại các công ty điện lực trên địa bàn tp hcm

Một trong những công cụ cung cấp thông tin quản lý khá hữu hiệu đó là công tác Kế toán quản trị chi phí, mà hiện nay các doanh nghiệp chưa quan tâm đầu tư đúng mức hoặc có đầu tư nhưng c

-TẠ THỊ THANH HUYỀN

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC

KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC CÔNG

TY ĐIỆN LỰC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN

MÃ SỐ NGÀNH: 60340301

TP HỒ CHÍ MINH, tháng 08 năm 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI H ỌC CÔNG NGHỆ TP HCM

-TẠ THỊ THANH HUYỀN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC

KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC CÔNG

TY ĐIỆN LỰC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM

5 TS Nguyễn Quyết Thắng Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được sửa chữa (nếu có)

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

PGS.TS Huỳnh Đức Lộng

ĐTSĐH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

TP HCM, ngày 08 tháng 10 năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: TẠ THỊ THANH HUYỀN Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 29/08/1977 Nơi sinh: Hải Dương

Chuyên ngành: Kế toán MSHV: 1541850074

I- Tên đề tài:

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC CÔNG TY ĐIỆN LỰC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

II- Nhiệm vụ và nội dung:

Nhiệm vụ: Nghiên cứu và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung thực hiện bao gồm:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí

- Khảo sát, phân tích thực trạng việc vận dụng công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất các giải pháp và kiến nghị các vấn đề phải thực hiện để công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh ngày càng hoàn thiện hơn

III- Ngày giao nhiệm vụ: (Ngày bắt đầu thực hiện LV ghi trong QĐ giao đề tài)

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 31/8/2017

V- Cán bộ hướng dẫn: (Ghi rõ học hàm, học vị, họ, tên): TS Phạm Thị Phụng

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này

đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên thực hiện Luận văn

Tạ Thị Thanh Huyền

LỜI CÁM ƠN

Luận văn của tác giả sẽ không hoàn thành nếu không nhận được nhiều sự giúp

đỡ nhiệt tình, hỗ trợ và động viên khuyến khích của các Quý thầy cô hướng dẫn, gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp vì những đóng góp to lớn của họ trong suốt quá trình thực hiện luận

Cuối cùng, tác giả muốn gửi lời cảm ơn tới những người đã gián tiếp giúp tôi hoàn thành luận văn: tác giả của các công trình nghiên cứu trước đây của những tài liệu tôi đã sử dụng cho việc nghiên cứu để hoàn thành luận văn

Tác giả luận văn

Tạ Thị Thanh Huyền

TÓM TẮT

Đối với một đất nước đang trong giai đoạn phát triển để trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại thì ngoài các yếu tố phát triển như công nghệ, tri thức, con người, chính sách,… thì đi kèm theo đó và luôn song hành với tiến trình công nghiệp hóa đất nước đó là ngành điện Thành phố Hồ Chí Minh luôn được đánh giá như một đầu tàu phát triển của đất nước về công nghiệp, dịch vụ, giáo dục Vì vậy, vai trò của ngành điện hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của Thành phố Với phương châm “Điện đi trước một bước”, ngành điện đã góp phần chuyển dịch

cơ cấu ngành nghề, phục hồi và tăng trưởng kinh tế, dịch vụ, đảm bảo quốc phòng an ninh

Hoạt động kinh doanh điện lực là một ngành đặc thù và gắn liền với nhiều ngành sản xuất khác trong nền kinh tế Giá thành điện ảnh hưởng đến giá thành của các sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và đời sống của người dân Tuy nhiên, cũng như các loại hình doanh ngiệp khác để hoạt động kinh doanh có hiệu quả góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội thì công tác quản trị doanh nghiệp, quản trị chi phí cần phải được quan tâm đúng mức Một trong những công cụ cung cấp thông tin quản lý khá hữu hiệu đó là công tác Kế toán quản trị chi phí, mà hiện nay các doanh nghiệp chưa quan tâm đầu tư đúng mức hoặc có đầu tư nhưng chưa nghiên cứu sâu để phát triển.Vì vậy, việc nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến công tác Kế toán quản trị chi phí là một yêu cầu không những cấp thiết mà còn mang tính quyết định đối với

sự thành công trong quản lý của một doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp

ngành điện

Xuất phát từ yêu cầu khách quan như vậy, nên tác giả đã thực hiện đề tài nghiên

cứu "Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí trong các công ty điện lực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh" nhằm giúp phần nào cho doanh

nghiệp nâng cao hiệu quả công tác quản trị, đầu tư đúng hướng cho sự phát triển công tác Kế toán quản trị chi phí, giúp các doanh nghiệp điện lực nâng cao chất lượng quản

lý, đáp ứng yêu cầu của xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ và giá trị doanh nghiệp

Để thực hiện được đề tài trên tác giả đã trao đổi, tham khảo ý kiến với nhiều đồng nghiệp là những nhà quản trị, lãnh đạo trong lĩnh vực kế toán cùng một số chuyên viên

kế toán tại Tổng công ty và các công ty điện lực trên địa bàn TP.HCM Xuất phát từ những phát hiện đó kết hợp với nghiên cứu các tài liệu, tạp chí và các nghiên cứu trước tác giả mạnh dạn xác định có 5 nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến công tác Kế toán quản trị chi phí đó là:

• Mục tiêu, nhiệm vụ của Công ty

• Nhu cầu thông tin của nhà quản lý

• Các yếu tố thuộc đặc điểm của doanh nghiệp

• Ứng dụng công nghệ thông tin

• Công tác khen thưởng động viên

Qua nghiên cứu giúp chúng ta hiểu thêm về công tác kế toán quản trị chi phí tại các công ty Điện lực tại khu vực TP.HCM Tác giả cũng hy vọng cung cấp thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp nói chung và các công ty điện lực trên địa bàn TP.HCM nói riêng có cái nhìn mới về công tác Kế toán quản trị chi phí Đồng thời, từ kết quả phân tích định lượng, tác giả có đề xuất các giải pháp nhằm điều chỉnh và phát triển các nhân tố ảnh hưởng đến công tác Kế toán quản trị chi phí theo hướng tích cực, để công tác Kế toán quản trị chi phí ngày càng tốt hơn

ABSTRACT

The electricity industry plays an essential role in economic development It is the factor that stimulates production, improves competitiveness, attracts investment, and ensures social safety In the past years, electricity industry has had a lot of outstanding achievements, especially it has transformed a poor and outdated electricity system heavily damaged by wars into a system of electric sources and networks which ranks 3rd in Southest Asia and 31st in the world

For a country which is in the period of out-of-date agricultural production to become a modernized industrial one as suggested by our Party, industrialization must always be accompanied by the national electricity industry besides other such factors

as technology, knowledge, human, government policies

In Hochiminh City which leads the development of industry, education, and services, the electricity industry serves as a key factor in the socio-economic development With the motto “Electricity moves one step ahead”, the electricity industry has contributed to restructuring industries and careers, recovering and developing economy, ensuring defense and security

Electricity business is a specific sector that is attached to many other manufacturing industries Electricity price affects that of industrial and agricultural products, services and people’s life However, like many other businesses, for business operations to be effective and contribute to socio-economic development, corporate management, cost management have to receive proper care One of the useful tools to provide management information that is currently not properly invested in or studied to improve efficiency in managerial decision-making by the majority of businesses is Responsibilty Accounting Therefore, the research on factors affecting Responsibilty Accounting is not only an urgent but also a decisive requirement for the success in management of businesses, including electricity business

From this practical requirement, the researcher applied theories of Responsibilty Accounting in implementing the thesis “Factors affecting Responsibilty Accounting in Electricity companies in Hochiminh City”to partially help businesses improve effectiveness in their management Proper investment in Responsibilty Accounting enables electricity businesses to enhance management quality, service quality, and corparate values to satisfy social needs

In order to implement the thesis, the researcher discussed and consulted with many colleagues who are managers and administrators in the field of Accounting as well as accountants in the General Company and 16 electricity companies in Hochiminh City and some assistant companies under Hochiminh City General Electricity Company to make sure that factors affecting Responsibilty Accounting have to be taken into consideration so that it would be better implemented and become a helpful assistant for administrators From the findings of the thesis, review of documents and articles as well as previous studies, the researcher identified 5 major factors affecting Responsibility Accounting that serve as the objectives of the research These includes:

it better in the time to come

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài 3

4 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Nội dung nghiên cứu 3

7 Kết cấu của đề tài nghiên cứu 4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 5

1.1 Các nghiên cứu công bố ở nước ngoài 5

1.2 Các nghiên cứu trong nước 7

1.3 Nhận xét về các nghiên cứu trước 9

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 11

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 12

2.1 Tổng quan kế toán quản trị chi phí 12

2.1.1 Khái niệm kế toán quản trị chi phí 12

2.1.2 Bản chất kế toán quản trị chi phí 17

2.1.3 Vai trò kế toán quản trị chi phí 18

2.1.4 Tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp 20

2.1.5 Kinh nghiệm tổ chức kế toán quản trị chi phí ở các nước và bài học kinh nghiệm

cho Việt Nam 23

2.1.5.1 Tổ chức kế toán quản trị chi phí của Cộng hoà Pháp 23

2.1.5.2 Tổ chức kế toán quản trị chi phí của Hoa Kỳ 25

2.1.5.3 Bài học kinh nghiệm để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí cho Việt Nam 27

2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí 28

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 30

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

3.1 Thiết kế nghiên cứu 31

3.2 Khung nghiên cứu 31

3.3 Quy trình nghiên cứu 33

3.4 Xây dựng mô hình nghiên cứu 34

3.5 Phương pháp nghiên cứu 34

3.5.1 Phương pháp nghiên cứu định tính 34

3.5.1.1 Thiết kế nghiên cứu định tính 34

3.5.1.2 Kết quả thảo luận chuyên gia 35

3.5.1.3 Xây dựng các giả thuyết nghiên cứu 39

3.5.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 40

3.5.2.1 Xây dựng thang đo 40

3.5.2.2 Thiết kế nghiên cứu định lượng 42

3.5.2.3 Mô hình hồi quy 43

3.5.2.4 Câu hỏi khảo sát 44

3.5.2.5 Mô tả mẫu nghiên cứu 47

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 49

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 50

4.1 Thực trạng đề tài nghiên cứu 50

4.1.1.Tổng quan về ngành điện Việt Nam 50

4.1.2 Vị trí và vai trò của ngành điện đối với sự phát triển kinh tế - xã hội TP HCM 51

4.1.3 Thực trạng việc áp dụng công tác KTQTCP tại các công ty Điện lực trên địa bàn

TP.HCM 52

4.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí tại các công ty Điện lực trên địa bàn TP.HCM 55

4.2 Kết quả nghiên cứu 58

4.2.1 Kết quả khảo sát 58

4.2.2 Kết quả nghiên cứu định lượng 60

4.2.2.1 Bước 1: Thực hiện kiểm định chất lượng thang đo 60

4.2.2.2 Bước 2: Phân tích nhân tố khám phá 66

4.2.2.3 Bước 3: Phân tích hồi quy đa biến 74

4.3 Bàn luận về kết quả nghiên cứu 76

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 83

CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 84

5.1 Giải pháp từ kết quả nghiên cứu 84

5.2 Kết luận 91

5.3 Kiến nghị 92

5.3.1 Kiến nghị đối với nhà nước 93

5.3.2 Các tổ chức đào tạo cung cấp nguồn nhân lực 93

5.3.3 Đối với doanh nghiệp 94

5.4 Hạn chế của đề tài 97

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Bảng mã hóa dữ liệu 44

Bảng 3.2 Bảng mẫu nghiên cứu - Giới tính 47

Bảng 3.3 Bảng mẫu nghiên cứu - Độ tuổi 47

Bảng 3.4 Bảng mẫu nghiên cứu - Trình độ học vấn 47

Bảng 3.5 Bảng mẫu nghiên cứu - Chức vụ 48

Bảng 4.1 Kết quả mô hình hồi quy 75

PHẦN MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong quá trình hội nhập toàn cầu hóa như hiện nay, các doanh nghiệp cần phải nâng cao nội lực cạnh tranh của chính mình Để đạt được điều đó các doanh nghiệp cần phải cải tiến, đổi mới phương thức quản lý, sử dụng có hiệu quả các công cụ quản trị, giúp cho doanh nghiệp thực hiện chiến lược kinh doanh để có thể phát triển bền vững Muốn vậy cần phải có những công cụ quản lý hiệu quả Kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) là một trong những công cụ quan trọng đáp ứng yêu cầu này

Việc vận dụng KTQTCP sẽ tận dụng được các công cụ quản lý để giúp các nhà quản trị có được các thông tin kịp thời và hiệu quả nhằm hỗ trợ quá trình ra quyết định

Những năm gần đây, các nhà quản lý doanh nghiệp ngày càng quan tâm nhiều hơn đến kế toán quản trị (KTQT) để nâng cao chất lượng quản lý, tăng cường năng lực thích ứng và cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu hóa, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, giúp các nhà quản trị ra những quyết định đúng đắn, kịp thời cả về mặt chiến lược

và chiến thuật trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Trên thế giới, kế toán quản trị đã tồn tại rất lâu trong hệ thống kế toán doanh nghiệp Tuy nhiên, nó chỉ mới được hệ thống hóa và phát triển một cách có hệ thống về

lý luận và thực tiễn ở những thập niên gần đây, đặc biệt là ở các doanh nghiệp có quy

mô lớn, có trình độ nhất định về khoa học kỹ thuật cũng như trình độ quản lý, điều kiện

xử lý thông tin Tại Việt Nam, KTQT mới chỉ bắt đầu từ những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ 20, do đó hiện nay phần lớn bộ phận kế toán công tác tại các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn bỡ ngỡ ít nhiều đối với việc vận dụng KTQT

Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh là một một doanh nghiệp với ngành nghề chính là cung cấp điện năng cho toàn bộ người dân và các tổ chức doanh nghiệp trên địa bàn thành phố thông qua 16 Công ty điện lực trên khắp các quận huyện trong Thành phố Hoạt động của Tổng công ty nói chung và các công ty Điện lực nói riêng gắn liền với sự ổn định và phát triển kinh tế xã hội của Thành phố Một sự thành công trong công tác quản lý hữu hiệu sẽ đóng góp rất nhiều trong sự phát triển của

ngành điện Việt Nam và góp phần không nhỏ trong sự nghiệp phát triển Thành phố Mặc dù chất lượng cung cấp dịch vụ điện năng tại Thành phố Hồ Chính Minh được đánh giá ngày càng tốt và ổn định hơn, tuy nhiên vẫn còn những khu vực có số thời gian và số lần cúp điện cao hơn mục tiêu đề ra, tiềm năng phát triển của Tổng công ty

và các Công ty Điện lực còn rất nhiều điều cần được khai thác và phát triển hơn nữa

Do đó mức độ đòi hỏi ngày càng nâng cao chất lượng quản lý trong hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành điện và đây cũng là chủ đề năm 2017 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam là “Nâng cao chất lượng quản trị trong Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam”

Chủ đề của Tổng Công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh đã xác định trong phương châm hành động của mình là “Lương tâm – Trách nhiệm – Hiệu quả” Để thực hiện được yêu cầu nêu trên, cần thiết phải có một công cụ giúp cho nhà quản lý thực hiện việc kiểm soát chi phí trong môi trường cạnh tranh toàn cầu hiện nay; phù hợp với xu thế hội nhập, phát triển bền vững Tổ chức tốt công tác kế toán quản trị chi phí trong các công ty Điện lực là một trong những công cụ cần thiết có thể đáp ứng được các yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với xu thế hiện nay, tuy nhiên trong quá trình thực hiện kế toán quản trị chi phí ngoài các thành công tích cực vẫn còn một số tồn tại cần phải tiếp tục giải quyết Xuất phát từ những yêu cầu cần thiết, khách quan đã nêu trên, tác giả đã

quyết định chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên

cứu cho luận văn của mình

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

2.1 M ục tiêu tổng quát

Luận văn tập trung nghiên cứu về lý luận KTQTCP và việc áp dụng KTQTCP tại các Công ty Điện lực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Xác định những nhân tố ảnh hưởng đến công tác kế toán quản trị chi phí của các Công ty Điện lực trên địa bàn

TP Hồ Chí Minh

Trên cơ sở lý luận về kế toán quản trị nói chung và kế toán quản trị chi phí nói riêng luận văn xem xét thực trạng việc vận dụng kế toán quản trị chi phí trong công tác quản lý tại các Công ty Điện lực Bằng những phân tích định tính và định lượng luận văn sẽ chỉ ra mức độ ảnh hưởng của các nhân tố chính ảnh hưởng đến tổ chức công tác

kế toán quản trị chi phí tại các công ty Điện lực trên địa bàn TP.HCM

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực hoạt động trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, mức độ tác động của từng nhân tố và mối tương quan giữa chúng với nhau

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Phạm vi nghiên cứu là tại trụ sở chính là Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh và các Công ty Điện lực trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, giai đoạn từ năm 2011 –

2016

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Luận văn sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp các Giám đốc, kế toán trưởng, các nhân viên kế toán trực tiếp làm công tác KTQTCP của các công ty Điện lực, kết hợp quan sát, thu thập thông tin thống kê và phân tích số liệu thực tế Chủ yếu dựa vào phương pháp định tính kết hợp phương pháp định lượng để làm sáng tỏ thêm vấn đề

6 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kế toán quản trị chi phí với mục đích hiểu

rõ hơn về lịch sử hình thành và phát triển, vai trò của kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp

Nghiên cứu công tác tổ chức kế toán quản trị chi phí của các doanh nghiệp trên

thế giới nhằm tìm ra những kết quả đạt được cũng như những hạn chế chưa được vận

dụng của các doanh nghiệp Việt Nam so với thế giới

Nghiên cứu, đánh giá thực trạng và mức độ vận dụng kế toán quản trị chi phí trong các Công ty Điện lực trên địa bàn TP Hồ Chí Minh nhằm tìm ra những nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chi phí, sau đó tiến hành phân tích những nhân tố này theo phương pháp định lượng

Sau khi phân tích những nhân tố ảnh hưởng đã tìm ra làm nền tảng để nghiên cứu

đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển công tác kế toán quản trị chi phí tại các Công ty Điện lực

Cuối cùng là thực hiện xây dựng mô hình tổ chức công tác kế toán quản trị chi phí trong công tác quản lý tại các Công ty Điện lực trên địa bàn TP Hồ Chí Minh

7 KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Luận văn được trình bày qua 5 chương với bố cục như sau:

- Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

- Chương 2: Cơ sở lý thuyết

- Chương 3: Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

- Chương 4: Kết quả nghiên cứu

- Chương 5: Kết luận và kiến nghị

CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 CÁC NGHIÊN CỨU CÔNG BỐ Ở NƯỚC NGOÀI

Kế toán quản trị nói chung, kế toán quản trị chi phí nói riêng đã có sự phát triển mạnh mẽ, thể hiện rõ vai trò của mình trong công tác quản trị doanh nghiệp, đáp ứng các yêu cầu của các nhà quản trị trong nền kinh tế thị trường Đồng thời cũng là vấn đề thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học với số lượng lớn các công trình nghiên cứu

- Jonas Gerdin (2005) “Management accounting system design in

manufacturing departments: an empirical investigation using a multiple contingencies approach”, Accounting, Organizations and Societ, Vol.30, Iss.2, Page 99-126: trình

bày nội dung nghiên cứu thiết kế, tổ chức kế toán quản trị phù hợp với điều kiện cụ thể của các doanh nghiệp Tác giả đã chỉ ra các nhân tố tác động đến việc tổ chức hệ thống

kế toán quản trị tại các doanh nghiệp, bao gồm các nhân tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp Để phân tích các nhân tố tác động bên trong doanh nghiệp đến lựa chọn

mô hình kế toán quản trị, tác giả đã khảo sát 126 doanh nghiệp thuộc các ngành nghề kinh doanh khác nhau trên thế giới và đã khẳng định được ảnh hưởng của hai nhân tố bên trong doanh nghiệp tác động trực tiếp đến thiết kế kế toán quản trị là: bộ máy quản

lý (cấu trúc tổ chức) và sự tác động lẫn nhau giữa các phòng ban chức năng trong

doanh nghiệp

- Michèle Pomberg và nnk (2012), “Management accounting information

systems:a case of a developing country Vietnam”, Asia-Pacific Journal of Accounting

& Economics, Apr, Vol 19, No 1, Page 100-114: nhóm nghiên cứu đã công bố kết quả khảo sát tại 53 bệnh viện tại thành phố Hà Nội và 9 tỉnh lân cận đưa ra kết luận về các nhân tố: môi trường hoạt động, sự thay đổi của các chính sách Nhà nước về y tế, những thay đổi về tổ chức của hệ thống y tế, nhu cầu thông tin về chi phí của các CFO,… đã đòi hỏi các bệnh viện Việt Nam cần phải ứng dụng các lý thuyết quản trị cao cấp trong quản lí điều hành Nhóm nghiên cứu cũng đã tìm hiểu về khả năng áp dụng hệ thống kế toán quản trị chi phí vào các nước đang phát triển, đã đưa ra kết luận

nghiên cứu về điều kiện tổ chức áp dụng các phương pháp quản trị chi phí hiện đại như phương pháp Activity - Based Cost (ABC), Just in time (JIT) vào các bệnh viện Việt Nam là cần thiết và phù hợp

Akira Nishimura (2003), trong nghiên cứu “Management Accounting feed

forward and Asian perspectives” đã đề cấp đến sự phát triển của kế toán quản trị ở châu Á mà điển hình là Nhật Nghiên cứu cũng đã chỉ ra lý do của sự phát triển trên chịu sự ảnh hưởng của truyền thống văn hóa, đặc tính, quan điểm, phương thức quản lý khác nhau đã hình thành phương pháp xác định chi phí mục tiêu (Target costing)

Horngen, Foster, Datar, Rajan, Ittner (2008) trong nghiên cứu “Cost

Accounting Managerial Emphasis” đã đề cập đến việc lập dự toán tổng quát trong doanh nghiệp Xuất phát từ chiến lược chung của doanh nghiệp kế toán quản trị sẽ lập

dự toán tổng quát, sau đó từ dự toán tổng quát sẽ lập các dự toán cụ thể

Naughton-Travers, Joseph P (2009) trong nghiên cứu “Activity-Based

Costing: The new Management Tool” đề cập đến các thông tin và tính ưu việt của phương pháp kế toán chi phí theo hoạt động

Luận án tiến sĩ “New dimensions of cost type information for decision making

in the wine industry” của Topor Ioan Dan bảo vệ tại trường Đại học Alba Iulia “1 Decembrie 1918” năm 2013 Nội dung của luận án nghiên cứu các khía cạnh của thông tin chi phí cho việc ra quyết định trong ngành sản xuất rượu vang ở Bungaria Trong luận án tác giả đã phân tích vai trò của thông tin chi phí trong quá trình ra quyết định, các bất cập hiện có của kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất rượu vang ở Bungaria và đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp này Các giải pháp của tác giả nhấn mạnh đến việc hoàn thiện kế toán quản trị chi phí phục vụ cho các chức năng lập kế hoạch, kiểm soát và định giá

Luận án tiến sĩ “Explaining Prosesses of change in management Acounting: The case of a Portuguese Postal company” của Rui Manuel da Costa Robalo (2007) Luận

án đã nghiên cứu sự thay đổi của kế toán quản trị chi phí nhằm đáp ứng yêu cầu thông tin cho quản trị chiến lược trong các doanh nghiệp bưu điện ở Bồ Đào Nha trong giai

đoạn 2003-2006 Các giải pháp được tác giả đề xuất nhằm thay đổi hệ thống kế toán quản trị chi phí cho phù hợp với hệ thống các chỉ tiêu đánh giá trọng yếu (Key performace indicators – KPI) được xây dựng cho các doanh nghiệp bưu điện Bồ Đào Nha

1.2 CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC

Các công trình nghiên cứu trong nước liên quan đến kế toán quản trị và tổ chức

kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp Việt Nam được tác giả tiếp cận theo các nội dung như sau:

Luận án tiến sĩ “Phương hướng xây dựng nội dung và tổ chức vận dụng KTQT vào các DN Việt Nam” của tác giả Phạm Văn Dược (1997), 159 trang Trong

công trình này, tác giả đã có những nghiên cứu cụ thể và đề xuất các biện pháp ứng dụng KTQT vào thực tiễn trong các DN Việt Nam Tuy nhiên, các đề xuất của tác giả mới chỉ tập trung vào các giải pháp phân tích chi phí phục vụ cho việc ra quyết định ngắn hạn, chưa phân tích được ảnh hưởng của các chỉ tiêu đánh giá đến hành vi của

nhà quản trị cũng như chưa gắn với các DN hoạt động trong môi trường kinh doanh cụ thể, nghiên cứu này còn mang tính chất chung cho tất cả các loại hình DN trong khi tính linh hoạt của KTQT lại rất cao, phụ thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh của từng ngành

Luận án tiến sĩ: “Xây dựng nội dung và tổ chức KTQT cho các DNNVV ở Việt

án của tác giả đã tổng hợp, phân tích, trình bày các nội dung và tổ chức KTQT trong doanh nghiệp, cũng như đã tổng hợp kinh nghiệm nội dung tổ chức KTQT của một số quốc gia ở Châu Á và các nước phát triển khác Đối với trong nước, tác giả cũng đã khảo sát hiện trạng tình hình tổ chức cũng như nội dung KTQT đang áp dụng trong các DNNVV, từ đó tác giả đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm hỗ trợ cho các DNNVV tổ

chức tốt KTQT, tăng cường cung cấp thông tin phục vụ cho các quyết định quản lý

Luận văn: “Kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần vận tải biển Đà Nẵng” – Trần Thị Phương Linh (2012) Để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công

ty cổ phần vận tải biển Đà Nẵng, tác giả đã đưa ra các giải pháp như: xác định lại đối tượng hạch toán chi phí để phục vụ cho việc tính giá thành được chính xác hơn; đề xuất phân loại chi phí theo cách ứng xử chi phí nhằm phục vụ nhu cầu hạch toán và quản lý chi phí; hoàn thiện hệ thống báo cáo về chi phí nhằm cung cấp thông tin phục vụ cho công tác quản trị chi phí

Luận văn: “Kế toán quản trị chi phí tại Công ty CP Dược Danapha” – Đỗ Thị

Huyền (2013) Tác giả đã chỉ ra công tác quản trị chi phí ở Công ty CP Dược Danapha thể hiện qua nhận diện và phân loại chi phí, công tác lập dự toán chi phí, các báo cáo

về chi phí SXKD, tính giá thành sản phẩm, kiểm soát chi phí

Tác giả Phùng Lệ Thủy trong bài viết “Bàn về việc áp dụng kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam” đăng trên tạp chí nghiên cứu

khoa học kiểm toán (2013) Trong bài viết này tác giả giới thiệu một số giải pháp để có

thể áp dụng kế toán quản trị chi phí vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam Đồng thời đưa ra hướng hoàn thiện việc thu thập thông tin về kế toán quản trị chi phí nhằm phục vụ cho cả kế toán tài chính và kế toán quản trị

Tác giả Hồ Mỹ Hạnh với đề tài “Tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may Việt Nam” (2014) Trên cơ sở lý thuyết về Hệ

thống thông tin quản trị doanh nghiệp và thực tiễn quản trị doanh nghiệp tại các doanh nghiệp may, luận án khẳng định sự tồn tại mối quan hệ giữa hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí và hiệu quả quản trị doanh nghiệp Đi sâu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may, luận án đã chứng minh rằng mục tiêu, chiến lược của doanh nghiệp và nhu cầu thông tin kế toán quản trị chi phí từ phía nhà quản trị doanh nghiệp là nhân tố quan trọng nhất trong việc thiết lập hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Luận văn: “Các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp lĩnh vực CNTT khu vực Tp.HCM” – Bùi Thị Nhân (2015)

Tác giả nghiên cứu thực trạng về áp dụng KTQT chi phí trong các DN hoạt động trong lĩnh vực CNTT trên địa bàn TpHCM, tác giả đã xây dựng mô hình các nhân tố ảnh

hưởng để phân tích, đánh giá Kết quả cho thấy, các nhóm nhân tố bào gồm: quy mô doanh nghiệp, trình độ chuyên môn, công nghệ sản xuất tiên tiến Trên cơ sở đó, tác giả

đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KTQT trong các DN lĩnh vực CNTT khu vực Tp.HCM

Luận án: “Các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị cho các

DN vừa và nhỏ tại VN” – Trần Ngọc Hùng (2016) đã nghiên cứu bằng phương pháp

hỗn hợp kết hợp nghiên cứu định tính (như phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia) và định lượng (như phương pháp kiểm định trung bình mẫu độc lập và chi bình phương, phân tích hồi quy đa biến, phân tích nhân tố khám phá), tác giả đã xác định được các nhóm nhân tố bao gồm: mức độ sở hữu của nhà nước, mức độ cạnh tranh của thị trường, văn hoá doanh nghiệp, nhận thức của người chủ/điều hành doanh nghiệp, quy

mô doanh nghiệp, chi phí cho việc tổ chức KTQT và chiến lược doanh nghiệp lần lượt tác động đến việc vận dụng KTQT trong DNNVV Việt Nam theo mức tác động từ cao xuống thấp Tuy nhiên, mô hình với 07 nhân tố đại diện nhưng chỉ phản ánh được 34,8% vấn đề nghiên cứu có nghĩa là sẽ còn có những nhân tố khác, biến quan sát khác

có thể cũng ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT nhưng chưa được nghiên cứu này bao quát hết trong mô hình nghiên cứu hiện tại do giới hạn về phạm vi, thời gian và loại hình doanh nghiệp được khảo sát

Nghiên cứu “Kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải” – Đặng

Thu Hằng - Tạp chí GTVT – tháng 8/2016 Tác giả đã đưa ra những hạn chế trong việc

áp dụng kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải, đồng thời cũng chỉ ra các nguyên nhân từ những hạn chế đó Nhằm khắc phục những nguyên nhân chủ quan nội tại của đơn vị để công tác hạch toán chi phí và tính giá thành dịch vụ vận tải được tốt hơn nhằm phục vụ cho công tác quản trị doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tác giả đã đưa ra các ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải

Các nghiên cứu trong nước nêu trên mặc dù đã chỉ ra thêm một số nhân tố khác ảnh hưởng đến công tác KTQTCP đó là những lỗ hổng trong các nghiên cứu nước

ngoài, tuy nhiên cũng chỉ là dựa trên quan sát và suy luận định tính chưa có điều tra và kiểm định đầy đủ

1.3 NHẬN XÉT VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC

Ở trong nước các công trình nghiên cứu về KTQTCP chủ yếu tập trung vào đánh giá thực trạng hệ thống KTQTCP, công tác tổ chức KTQTCP… đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống KTQTCP tại các doanh nghiệp, chưa đi sâu vào nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến công tác KTQTCP Trên thế giới có một số công trình nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến công tác KTQTCP, nhưng chưa cụ thể trong

lĩnh vực nghiên cứu của đề tài

Việc nghiên cứu kế toán quản trị chi phí nói chung trong thời gian qua đã có các tác giả đã đề cập và nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau từ tổng quát đến từng lĩnh vực, từng phương pháp vận dụng cụ thể Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu này chưa đưa ra cụ thể về tổ chức kế toán quản trị chi phí trong loại hình công ty điện lực, trong xu thế hội nhập, phát triển bền vững

Mặt khác các nghiên cứu chưa xác định các nhân tố tác động đến việc vận dụng

kế toán quản trị chi phí trong các Công ty Điện lực tại TP HCM theo phương pháp định tính và định lượng, để từ đó có thể có hướng khắc phục Đây chính là “khoảng trống” trong nghiên cứu mà tác giả đã phát hiện ra để tiếp tục nghiên cứu

động đến công tác kế toán quản trị chi phí trong các Công ty Điện lực tại TP HCM

CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ

2.1.1 Khái n iệm về kế toán quản trị chi phí

Bản chất của kế toán quản trị chi phí có thể được hiểu rõ hơn khi xem xét các khái niệm có liên quan:

2.1.1.1 Chi phí

Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn đã phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp bao gồm các chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác Có nhiều khái niệm khác nhau về chi phí:

Theo Robert Henry Parker (1969) định nghĩa “Chi phí là sự tiêu hao nguồn lực

để đạt được mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp, như sản xuất sản phẩm hay cung cấp dịch vụ cho khách hàng” Khái niệm này đề cập đến chi phí thực tế đã tiêu dùng cho các hoạt động cụ thể trong doanh nghiệp Trong đó Parker cũng đề cập đến sự khác biệt giữa chi phí và chi tiêu: chi phí là thuật ngữ được sử dụng trong kinh tế, gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh còn chi tiêu là thuật ngữ đề cập đến sự giảm sút chung trong doanh nghiệp tại một thời điểm

Do được xem xét dưới nhiều khía cạnh khác nhau nên tồn tại nhiều quan điểm khác nhau khi nghiên cứu về chi phí Nhưng điểm chung nhất là nghiên cứu chi phí gắn với hoạt động của một bộ phận, một tổ chức xác định

Theo tác giả Phạm Văn Dược, 1997 “Chi phí có thể được hiểu là giá trị của một

nguồn lực bị tiêu dùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của một tổ chức để đạt được một mục đích nào đó” Do vậy, bản chất của chi phí là những gì phải mất đi, phải

từ bỏ để có thể đạt được một mục đích

Trên góc độ của người làm kế toán trong doanh nghiệp, theo tác giả Ngô Thế Chi và nnk (2010):

- Theo quan điểm của kế toán tài chính thì chi phí được hiểu như sau: “Chi phí là biểu

hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp

bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh trong một thời kì nhất định”

- Theo quan điểm này, chi phí coi là những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh và được ghi nhận theo nguyên tắc phù hợp chi phí và thu nhập trong một kỳ hạch toán Theo kế toán tài chính, có những khoản chi phí phát sinh của kỳ này nhưng không được tính vào chi phí trong kỳ để xác định kết quả hoặc ngược lại có những khoản chi phí chưa phát sinh của kỳ này nhưng đã được tính vào chi phí trong kỳ để xác định

- Theo quan điểm kế toán quản trị: “Chi phí có thể được coi là những khoản phí tổn

thực tế gắn liền với hoạt động khi tổ chức thực hiện, kiểm tra, ra quyết định; hoặc chi phí có thể là dòng phí tổn ước tính để thực hiện dự án, những lợi ích mất đi do lựa chọn phương án, hi sinh cơ hội kinh doanh”

Nhận thức về chi phí theo quan điểm kế toán quản trị chú trọng đến sự lựa chọn,

sự so sánh, liên hệ với mục tiêu (kết quả) của hoạt động hơn là chú trọng vào chứng cứ, chứng từ ghi nhận phát sinh

1.1.1.2 Quản trị chi phí

Quản trị chi phí là quá trình tập hợp các phương pháp để lập kế hoạch, kiểm soát hoạt động phát sinh chi phí và ra quyết định quản lý gắn liền với mục tiêu của doanh nghiệp Đã có nhiều quan điểm khác nhau khi định nghĩa quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Theo Haberstock (1984): “Quản trị chi phí là việc tính toán hướng nội, mô tả -

về nguyên tắc được thực hiện hằng tháng - đường vận động các nhân tố sản xuất trong quá trình kết hợp chúng với giới hạn ở việc tính toán mọi hao phí nhằm tạo ra và thực hiện các kết quả của doanh nghiệp” Theo quan điểm này quản trị chi phí là việc tính

toán, kết hợp các yếu tố sản xuất của nhà quản trị nhằm đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Bên cạnh đó, quản trị chi phí theo quan điểm

của ông được xem xét thực hiện trong khoảng thời gian có tính chu kì xác định là tháng

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Huyền (2003): “Quản trị chi phí kinh doanh là quá

trình phân tí ch, tập hợp, tính toán và quản trị các chi phí kinh doanh phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm (dịch vụ) nhằm cung cấp thông tin về chi phí kinh doanh đảm bảo độ chính xác cần thiết làm cơ sở cho các quyết định quản trị doanh nghiệp” Theo quan điểm này, quản trị chi phí là sự kết hợp các kỹ thuật như:

phân tích, tập hợp chi phí, tính toán; đồng thời quá trình quản trị chi phí kinh doanh phải được thực hiện từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ nhằm cung cấp đầy đủ thông tin về chi phí kinh doanh phục vụ cho quản trị doanh nghiệp

Tác giả Lê Thị Minh Huệ (2014) xác định: “Quản trị chi phí là quá trình tập

hợp, tính toán, phân tích và kiểm soát các chi phí sản xuất kinh doanh nhằm cung cấp

thông tin chi phí cần thiết cho quản trị doanh nghiệp” Theo quan điểm này, quản trị

chi phí thể hiện rõ và gắn với chức năng của hoạt động quản trị trong doanh nghiệp, là

sự kết hợp của các kỹ thuật tập hợp, tính toán, phân tích và kiểm soát để cung cấp các thông tin chi phí (bao gồm cả thông tin tài chính, thông tin phi tài chính) phục vụ cho quản trị doanh nghiệp

Như vậy, dù đứng trên quan điểm nào về quản trị chi phí, thì đều có thể nhận thấy đối tượng của quản trị chi phí là các thông tin về chi phí Do vậy, để quản trị chi phí đạt hiệu quả cao, đòi hỏi phải có hệ thống cung cấp thông tin chi phí trong đó kế toán quản trị chi phí là một công cụ quan trọng với vai trò cung cấp các thông tin chi phí cho quản trị chi phí phục vụ cho việc kiểm soát chi phí, ra quyết định

1.1.1.3 Kế toán quản trị

Hai chức năng của hoạt động kế toán là cung cấp thông tin và kiểm tra thông tin (Ngô Thế Chi and al., 2010), trong đó, chức năng thông tin là chức năng cơ bản nhất, điều này đặc biệt đúng khi doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế thị trường đa dạng phức tạp về quan hệ pháp lý và quan hệ kinh tế với rất nhiều đối tượng bên trong

và bên ngoài doanh nghiệp như: cơ quan quản lí nhà nước, các nhà đầu tư, các đối tác,

người lao động,… Các đối tượng này có mục đích và yêu cầu khác nhau khi sử dụng thông tin kế toán của doanh nghiệp, ví dụ: cơ quan thuế khi thực hiện các chính sách thu của nhà nước về thuế thu nhập doanh nghiệp cần các thông tin về chỉ tiêu tổng doanh thu, tổng chi phí, tổng lợi nhuận đạt được trong kỳ,… Trong khi các nhà quản trị điều hành hoạt động của doanh nghiệp cần các thông tin cụ thể chi tiết về các yếu tố cấu thành các thông tin tổng quát Do đó, các dữ liệu kế toán tiến hành phân tích và dự đoán nhằm giúp các nhà quản trị đưa ra các quyết định tối ưu,… Hệ thống kế toán của doanh nghiệp phải thỏa mãn tất cả các nhu cầu này và đã hình thành nên hai bộ phận:

kế toán tài chính và kế toán quản trị Cho đến nay có rất nhiều các khái niệm khác nhau

về kế toán quản trị, có thể tìm hiểu thông qua một số quan điểm:

Theo định nghĩa của Hiệp hội kế toán quốc gia Hoa Kỳ (NAA): “Kế toán quản

trị là quá trình cung cấp thông tin cho nhà quản lí doanh nghiệp trong việc lập, thực hiện kế hoạch, kiểm soát, điều hành các hoạt động của doanh nghiệp Qui trình kế toán quản trị bao gồm các công việc xác định, cân, đong, đo, đếm thu thập, tích luỹ, phân tích, giải thích và cung cấp thông tin cho các nhà quản lí để xử lí các thông tin theo hướng có lợi nhất cho doanh nghiệp

Theo Viện kế toán viên quản trị Hoa Kỳ: “Kế toán quản trị là quá trình nhận

diện, đo lường, phân tích, diễn giải và truyền đạt thông tin trong quá trinh thực hiện các mục đích của tổ chức Kế toán quản trị là một bộ phận thống nhất trong quá trình quản lí, và nhân viên kế toán quản trị là bộ phận chiến lược quan trọng trong đội ngũ quản lí của tổ chức”

Hoa Kỳ là một trong những quốc gia có hoạt động kế toán quản trị phát triển, kế toán quản trị đã trở thành một nghề nghiệp chuyên nghiệp và được sử dụng rộng rãi trong hoạt động quản trị doanh nghiệp Các quan điểm về kế toán quản trị này đã mô tả

kế toán quản trị gắn với quá trình nhận diện, thu thập thông tin, phân tích, đánh giá và cung cấp thông tin cho quá trình quản trị doanh nghiệp (lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, kiểm soát, điều hành doanh nghiệp) để đảm bảo thực hiện các mục tiêu của

doanh nghiệp Đồng thời cũng thừa nhận kế toán quản trị là một bộ phận quan trọng

trong định hướng phát triển doanh nghiệp (bộ phận chiến lược) do tính chất thông tin của kế toán quản trị có tính dự báo

Luật Kế toán Việt Nam (2015) định nghĩa “Kế toán quản trị là việc thu thập, xử

lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán” [điều 4]

Theo quan điểm này, kế toán quản trị được mô tả gồm các bước công việc cụ thể thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính cho các nhà quản trị nhằm đưa ra các quyết định điều hành nội bộ trong các doanh nghiệp Kế toán quản trị được định hướng xây dựng theo quan điểm này mang tính thiết thực, phù hợp với trình độ phát triển kế toán quản trị hiện nay của các doanh nghiệp Việt Nam

Như vậy, bên cạnh những điểm khác nhau, có thể rút ra một số điểm thống nhất

cơ bản về bản chất của kế toán quản trị:

+ Kế toán quản trị là một bộ phận của hệ thống kế toán doanh nghiệp;

+ Kế toán quản trị là công cụ của các nhà quản trị, thông qua kế toán quản trị thông tin

về các hoạt động kinh tế tài chính trong doanh nghiệp được trình bày cụ thể theo từng chỉ tiêu và gắn từng bộ phận cụ thể đáp ứng các yêu cầu của công tác quản trị kinh doanh của doanh nghiệp;

+ Kế toán quản trị không chỉ cung cấp thông tin về các hoạt động kinh tế tài chính thực

sự phát sinh, đã hoàn thành và được hệ thống hoá trong chứng từ, sổ kế toán mà còn cung cấp các thông tin có tính chất dự toán, định hướng cho tương lai hoặc đưa ra các quyết định;

+ Kế toán quản trị cung cấp thông tin trong phạm vi nội bộ doanh nghiệp, có ý nghĩa quan trọng đối với các bộ phận, các cá nhân làm công tác điều hành quản trị doanh nghiệp, nhưng lại ít có ý nghĩa với các đối tượng bên ngoài, do đó kế toán quản trị còn được hiểu là kế toán dành cho những nhà quản trị doanh nghiệp

1.1.1.4 Kế toán quản trị chi phí

Hiện nay, chưa có khái niệm chính thức về kế toán quản trị chi phí, tuy nhiên xuất phát từ các nội dung đã phân tích ở trên về chi phí, quản trị chi phí và kế toán quản trị có thể rút ra bản chất của kế toán quản trị chi phí:

+ Kế toán quản trị chi phí là một phần của kế toán quản trị do vậy cũng là một bộ phận không thể tách rời của hệ thống kế toán doanh nghiệp;

+ Kế toán quản trị chi phí là công cụ quan trọng cung cấp thông tin chi phí kịp thời, phù hợp, cần thiết cho các hoạt động quản trị doanh nghiệp do vậy để đạt hiệu quả cao

kế toán quản trị chi phí phải có sự phối hợp chặt chẽ với các bộ phận chức năng khác trong doanh nghiệp;

+ Khác với tính chất thông tin chi phí quá khứ do kế toán tài chính cung cấp, thông tin chi phí do kế toán quản trị chi phí cung cấp còn có tính định hướng (thông tin dự toán)

và dễ dàng phân tích, đánh giá do gắn với các chỉ tiêu và bộ phận, đơn vị (trung tâm phát sinh chi phí)

Quản trị chi phí là quá trình tập hợp, tính toán, phân tích và kiểm soát các chi phí sản xuất kinh doanh nhằm cung cấp thông tin chi phí cần thiết cho quản trị doanh nghiệp Theo đó quản trị chi phí là sự kết hợp của các kỹ thuật tập hợp, tính toán, phân tích và kiểm soát để cung cấp các thông tin chi phí phục vụ cho quản trị doanh nghiệp Đối tượng của quản trị chi phí là các thông tin về chi phí, một sự thay đổi của chi phí

sẽ tác động trực tiếp đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp Do vậy để quản trị chi phí đạt hiệu quả cao, đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng các công cụ quản trị chi phí, trong đó kế toán quản trị chi phí là một công cụ quan trọng với vai trò cung cấp các thông tin chi phí phục vụ cho việc kiểm soát chi phí, ra quyết định quản lý

Kế toán chi phí trong hệ thống kế toán quản trị gọi là kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi phí giúp nhà quản lý kiểm soát chi phí và ra quyết định quản lý

Đối với nhà quản trị, chi phí là mối quan tâm hàng đầu vì chi phí ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận Do đó, vấn đề đặt ra là làm sao kiểm soát và đưa chi phí xuống mức thấp nhất có thể Để làm được điều này thì nhà quản trị phải xác định được các phương pháp phân loại chi phí, các phương pháp tập hợp chi phí, cách xác định các

trung tâm chi phí để có thể đưa ra quyết định đúng đắn trong quá trình tổ chức điều hành hoạt động của nhà quản trị

2 1.2 Bản chất của kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi phí là một bộ phận cấu thành của kế toán quản trị nằm trong phân hệ kế toán nói chung trong các doanh nghiệp Bản chất của kế toán quản trị chi phí không thể tách rời của hệ thống kế toán doanh nghiệp, là công cụ quan trọng cung cấp thông tin chi phí kịp thời, phù hợp, cần thiết cho các hoạt động quản trị doanh nghiệp Bên cạnh thông tin quá khứ, thông tin chi phí do kế toán quản trị chi phí cung cấp cần có tính định hướng (thông tin kế hoạch, dự toán), gắn với các chỉ tiêu, bộ phận, đơn vị, cá nhân (trung tâm phát sinh chi phí) để thuận lợi cho phân tích, đánh giá, và hỗ trợ xây dựng các biện pháp kiểm soát chi phí

KTQTCP phát triển gắn với nhu cầu thông tin của những nhà quản trị trong doanh nghiệp sản xuất Sự thay đổi nhu cầu thông tin quản trị doanh nghiệp sẽ thúc đẩy

sự phát triển của KTQTCP theo định hướng đáp ứng nhu cầu thông tin trong doanh nghiệp dưới nhiều hình thức khác nhau

KTQTCP không chỉ thu thập và cung cấp thông tin quá khứ mà còn thu thập xử

lý và cung cấp thông tin tương lai dưới dạng thông tin tài chính, thông tin phi tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của nhà quản trị doanh nghiệp

Thông tin KTQTCP được cụ thể hóa thành các chức năng cơ bản của nhà quản trị: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch và ra quyết định

2.1.3 Vai t rò của kế toán quản trị chi phí

Vai trò của kế toán quản trị ngày càng được khẳng định và nó được xem như là một trong những công cụ phục vụ hữu hiệu nhất cho quản lý nội bộ doanh nghiệp Để thực hiện tốt công việc quản lý, từ khâu lập kế hoạch bao gồm việc xác định các mục tiêu của doanh nghiệp cũng như xác định các phương tiện để đạt được các mục tiêu đó, đến việc kiểm tra, phân tích và ra các quyết định, các nhà quản trị phải cần đến rất nhiều thông tin Tuy nhiên, thông tin về tiềm lực và tổ chức nội bộ của doanh nghiệp

do kế toán quản trị cung cấp là bộ phận quan trọng nhất, quyết định chất lượng của công tác quản lý

Xét từ phương diện kế toán, thông tin chủ yếu nhất mà kế toán quản trị xử lý và cung cấp cho các nhà quản trị là thông tin về chi phí Trong quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp, chi phí thường xuyên phát sinh, gắn liền với mọi hoạt động và có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận thu được Hơn nữa, trên giác độ quản lý, chi phí phần lớn phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp, chịu sự chi phối chủ quan của nhà quản trị, do vậy, kiểm soát và quản lý tốt chi phí là mối quan tâm hàng đầu của họ

Hoạt động quản trị doanh nghiệp là một hoạt động khép kín từ khâu lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện và ra quyết định

KTQTCP với mục tiêu giúp các nhà quản trị trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực

hiện, đánh giá hoạt động và ra các quyết định hợp lý

Với chức năng lập kế hoạch: để trợ giúp các doanh nghiệp thực hiện chức năng

lập kế hoạch, KTQTCP tiến hành lập dự toán chi phí KTQTCP đã cụ thể hóa các kế

hoạch hoạt động của doanh nghiệp thành các dự toán sản xuất kinh doanh, cung cấp thông tin về chi phí ước tính cho các sản phẩm, dịch vụ hoặc các đối tượng khác theo yêu cầu của quản lý nhằm giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định sản xuất kinh doanh phù hợp

Với chức năng tổ chức thực hiện: để các doanh nghiệp thực hiện chức năng này, KTQTCP phản ánh thông tin thực hiện của các nội dung chi phí bao gồm: các chi phí đầu vào, chi phí sản xuất và chi phí đầu ra Các chi phí đầu vào gồm các chi phí liên quan tới giao dịch với nhà cung cấp; chi phí chuẩn bị sẵn sàng để sản xuất sản phẩm Các chi phí sản xuất gồm các chi phí liên quan tới việc sử dụng các nguồn lực trong sản xuất Các chi phí đầu ra gồm các chi phí liên quan với việc giao tiếp, giao dịch với khách hàng, chi phí quản lý

Với chức năng kiểm tra, đánh giá hoạt động: để thực hiện chức năng này, KTQTCP cung cấp thông tin để nhà quản lý kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động Việc cung cấp thông tin chi phí và phản hồi thông tin về các hoạt động là

mặt cốt lõi của quá trình kiểm soát Phản hồi thông tin được thực hiện thông qua các báo cáo kế toán so sánh số liệu thực hiện và số liệu dự toán qua đó giúp nhà quản trị trong việc kiểm soát và hoàn thiện quá trình sản xuất

Với chức năng đánh giá thực hiện kế hoạch: KTQTCP cung cấp thông tin thực hiện nhằm giúp các các nhà quản trị doanh nghiệp kiểm soát, đánh giá việc thực hiện

kế hoạch Các thước đo được sử dụng có thể là thước đo tài chính hoặc phi tài chính nhằm nhận diện và đánh giá kết quả thực hiện, những vấn đề còn tồn tại đồng thời phục

vụ cho việc lập kế hoạch, dự toán kỳ tiếp theo

Chức năng ra quyết định là sự kết hợp của các chức năng lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá hoạt động, đánh giá thực hiện kế hoạch Chức năng này yêu cầu nhà quản trị lựa chọn phương án tối ưu nhất trong các phương án KTQTCP cung cấp thông tin, phân tích số liệu, lập báo cáo phân tích, đề cập đến thông tin thích hợp để lựa chọn phương án, tư vấn lựa chọn phương án tối ưu, xây dựng các chiến lược cạnh tranh bằng cách thiết lập các báo cáo quản trị Với nhiệm vụ cung cấp các thông tin cho nhà quản trị trong quá trình ra quyết định, KTQTCP cần phải nắm được các loại quyết định ở từng cấp quản trị trong doanh nghiệp thực hiện để có thể cung cấp loại thông tin thích hợp

2.1.4 Tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Theo Thông tư số 53/2006-TT/BTC của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp: “các doanh nghiệp căn cứ vào các điều kiện

cụ thể của mình (quy mô, trình độ cán bộ, đặc điểm sản xuất kinh doanh, trình độ quản

lí, phương tiện kỹ thuật, ) để tổ chức bộ máy kế toán quản trị theo một trong các hình thức sau: tổ chức bộ máy kế toán kết hợp kế toán quản trị và kế toán tài chính, tổ chức

bộ máy kế toán quản trị độc lập với kế toán tài chính, tổ chức bộ máy kế toán quản trị

và kế toán tài chính theo kiểu hỗn hợp” [điều IV]

Theo tác giả Nguyễn Thị Bích Phượng (2016), có đưa ra các mô hình tổ chức kế toán quản trị như sau:

i) Mô hình tổ chức bộ máy kế toán kết hợp kế toán quản trị và kế toán tài chính

Theo mô hình này, bộ máy kế toán của doanh nghiệp được tổ chức kết hợp giữa

kế toán tài chính và kế toán quản trị theo từng phần hành kế toán, nhân viên kế toán đảm nhiệm phần hành kế toán nào thì sẽ thực hiện nội dung kế toán tài chính và kế toán quản trị phần hành đó Ngoài ra, doanh nghiệp phải bố trí người thực hiện các nội dung kế toán quản trị chung khác như: Thu thập, phân tích các thông tin phục vụ việc lập dự toán và các thông tin phục vụ cho việc ra quyết định trong quản trị doanh nghiệp

Nhược điểm: - Khó chuyên môn hóa;

- Đòi hỏi trình độ quản lí, phân công công việc phù hợp năng lực trình độ các kế toán viên;

- Đòi hỏi trình độ chuyên môn của các kế toán viên

ii) Mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị độc lập với kế toán tài chính

Theo mô hình này, bộ phận kế toán quản trị được tổ chức độc lập với bộ phận kế toán tài chính: hệ thống tài khoản, sổ kế toán phản ánh, đều được mở riêng biệt phục

vụ cho kế toán tài chính và kế toán quản trị, bố trí nhân sự cũng như qui định hoạt động độc lập với kế toán tài chính Do đó, hệ thống tin kế toán tài chính và kế toán quản trị tách biệt với nhau Hình thức này chỉ thích hợp với các doanh nghiệp có quy mô lớn như: Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty

Ưu điểm: -Tính chuyên môn hóa trong công tác kế toán cao

Nhược điểm: - Khối lượng công việc nhiều, một số nội dung bị trùng lặp giữa

kế toán tài chính và kế toán quản trị, chi phí phát sinh nhiều

- Hoạt động tổng hợp thông tin kinh tế từ hai nguồn độc lập phức tạp cho người quản lí

iii) Mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị và kế toán tài chính theo kiểu hỗn hợp

Mô hình này là sự kết hợp nội dung của hai mô hình tổ chức trình bày ở trên Theo mô hình này một số bộ phận kế toán quản trị được tổ chức kết hợp với kế toán tài chính, một số bộ phận khác được tổ chức độc lập, cụ thể bộ phận kế toán quản trị chi phí được tổ chức độc lập với kế toán tài chính Mô hình này có thể là bước đệm cho các doanh nghiệp muốn tổ chức theo mô hình kế toán quản trị độc lập với kế toán tài chính tuy nhiên trình độ quản lí cũng như qui mô chưa đủ để tổ chức ngay bộ phận kế toán quản trị độc lập

Trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, việc hình thành các bộ phận, các phòng ban chức năng khác nhau như: phòng Kế toán, phòng Kỹ thuật, phòng Kế hoạch,… về mặt bản chất chính là việc xây dựng tổ chức nhỏ trong tổ chức lớn nhằm thực hiện các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp Công tác tổ chức trong bộ phận chức năng bao gồm hai nội dung chính: bố trí nhân sự (con người thực hiện) và tổ chức nội dung công việc thực hiện

Như vậy có thể hiểu, tổ chức công tác kế toán là sự kết hợp giữa đối tượng, phương pháp sử dụng và con người nhằm đạt được các thông tin hữu ích phục vụ cho các nhu cầu trong quản trị doanh nghiệp

Hiện nay chưa có khái niệm chính thức về kế toán quản trị chi phí và tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp Tuy nhiên, kế toán quản trị chi phí là một bộ phận của hệ thống kế toán nói chung, là một phần trong công tác kế toán ở doanh nghiệp Do vậy, tổ chức công tác kế toán quản trị chi phí cũng nằm trong tổ chức công tác kế toán nói chung Bên cạnh đó, xuất phát từ bản chất của kế toán quản trị chi phí

đã phân tích ở trên, một số nội dung tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp có sự khác biệt so kế toán tài chính Như vậy, có thể hiểu tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp chính là hoạt động của doanh nghiệp trong việc sắp xếp,

bố trí nhân sự (tổ chức bộ máy) và vận dụng các phương pháp khoa học chung kết hợp với các phương pháp kĩ thuật đặc trưng của kế toán quản trị chi phí nhằm phối hợp xây

dựng hệ thống định mức chi phí; thu nhận, sản xuất và cung cấp các thông tin về chi phí phục vụ cho công tác quản trị doanh nghiệp Do vậy, nội dung của kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp thể hiện:

- Thu nhận thông tin chi phí trong doanh nghiệp trên cơ sở nhận diện và phân loại chi phí phù hợp là giai đoạn đầu tiên, là tiền đề cho tất cả các nội dung khác của kế toán quản trị chi phí;

- Hệ thống mức chi phí là cơ sở xây dựng dự toán chi phí, kế hoạch chi phí SXKD của doanh nghiệp, để phù hợp với điều kiện phân công phân nhiệm hiện nay trong các doanh nghiệp Việt Nam và tính chất phức tạp trong sản xuất, kế toán quản trị chi phí không thể độc lập đảm nhiệm việc xây dựng định mức chi phí mà có sự phối hợp chặt chẽ với các bộ phận chức năng khác trong doanh nghiệp (kĩ thuật, kế hoạch, vật tư,…) để xây dựng hệ thống mức chi phí của đơn vị;

- Đối với doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp mà tự động hóa trong hoạt động sản xuất chưa cao, vấn đề xác định chi phí sản xuất kinh doanh gắn với trách nhiệm của từng bộ phận (cá nhân) là hoàn toàn cần thiết, do vậy xây dựng hệ thống kế toán trách nhiệm là một phần công việc của kế toán quản trị chi phí;

- Thông tin chi phí của kế toán tài chính được xác định theo các qui định của chuẩn mực và chế độ kế toán, trong khi đó gắn với nhu cầu hoạt động quản trị doanh nghiệp, thông tin chi phí do kế toán quản trị chi phí cung cấp được xác định phụ thuộc vào phương pháp, kĩ thuật kế toán quản trị chi phí sử dụng

- Kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp Việt Nam được xác định là

bộ phận có chức năng tham mưu, cung cấp thông tin chi phí cho các nhà quản trị, không trực tiếp ra quyết định trong sản xuất kinh doanh Nói cách khác, cung cấp thông tin chi phí là giai đoạn cuối cùng của hoạt động kế toán quản trị chi phí, cung cấp thông tin chi phí có thể thực hiện qua hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí hoặc cung cấp thông tin chi phí nhanh có tính tình huống đáp ứng nhu cầu của nhà quản trị

Từ các phân tích trên, có thể xác định nội dung kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp Việt Nam gồm:

(1) Phối hợp xây dựng hệ thống mức chi phí;

(2) Thu nhận thông tin chi phí;

(3) Sản xuất thông tin chi phí đáp ứng nhu cầu quản trị doanh nghiệp (lập dự toán chi phí kinh doanh; xác định thông tin chi phí thực tế theo phương pháp kế toán quản trị chi phí doanh nghiệp áp dụng; phân tích, đánh giá biến động chi phí,…);

(4) Cung cấp thông tin chi phí

2.1.5 Kinh nghiệm tổ chức kế toán quản trị chi phí ở các nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

2.1.5 1 Tổ chức kế toán quản trị chi phí của Cộng hoà Pháp

Cộng hoà Pháp là nước Tây Âu có nền kinh tế phát triển từ lâu đời, công tác quản lý kinh tế nói chung và kế toán nói riêng ở trình độ cao Đặc trưng cơ bản của mô hình này là Chính phủ xây dựng qui định cho bộ phận kế toán quản trị chi phí Tại Pháp, phần kế toán quản trị được đưa vào Tổng hoạch đồ kế toán (hệ thống tài khoản) năm 1982 và được sửa đổi năm 1986 dưới dạng các tài khoản phân tích - các tài khoản loại 9

Tổng hoạch đồ kế toán Pháp tập trung chủ yếu vào lĩnh vực kế toán tài chính nhưng phần III (với dung lượng 115 trang) đưa ra những hướng dẫn chi tiết (không bắt buộc) về việc tổ chức các tài khoản chi phí, theo đó định hướng doanh nghiệp tổ chức

kế toán quản trị chi phí của Pháp có mức độ chi tiết hơn so với Hoa Kỳ

Cơ bản theo hướng dẫn có sự tách biệt tương đối giữa kế toán quản trị (kế toán phân tích) và kế toán tài chính (kế toán tổng quát) Kế toán tài chính tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc, quy định của Nhà nước, trong khi đó kế toán quản trị được coi là công việc hoàn toàn riêng của doanh nghiệp, các doanh nghiệp tự xây dựng để hệ thống hoá thông tin một cách chi tiết nhằm cung cấp thông tin theo yêu cầu quản lý và

tổ chức hệ thống sổ sách, báo cáo phục vụ cho yêu cầu quản trị sản xuất kinh doanh của đơn vị mình Sự tách biệt được thể hiện:

- Về tổ chức bộ máy kế toán: Kế toán tài chính và kế toán quản trị chi phí được tổ chức thành hai bộ phận chính là bộ phận kế toán tài chính và bộ phận kế toán quản trị Hai

bộ phận này có thể ở trong cùng một phòng tài chính kế toán mà cũng có thể chia thành hai phòng chức năng riêng biệt

+ Bộ phận kế toán quản trị có chức năng thu thập, xử lý thông tin từ các chứng từ ban đầu hoặc do bộ phận kế toán tài chính đã phản ánh trên cơ sở một cách chi tiết, cụ thể theo yêu cầu quản lý Lập các dự toán chi tiết, tổ chức phân tích các hoạt động kinh tế, lập báo cáo kế toán quản trị theo yêu cầu cụ thể của doanh nghiệp

+ Bộ phận kế toán tài chính có chức năng ghi chép phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp vào các tài khoản tổng hợp để thu nhận, xử lý và cung cấp các thông tin kế toán có tính tổng hợp, lập dự toán tổng hợp và báo cáo tài chính

- Về chứng từ kế toán: Ngoài việc sử dụng hệ thống chứng từ chung, kế toán quản trị

chi phí còn sử dụng rộng rãi hệ thống chứng từ nội bộ trong doanh nghiệp

- Về tài khoản kế toán: Các tài khoản kế toán quản trị chi phí được xây dựng thành một

hệ thống riêng, mang ký hiệu riêng, nội dung ghi chép cũng có những điểm khác với kế toán tài chính

- Về sổ kế toán: Kế toán quản trị chi phí xây dựng hệ thống sổ kế toán riêng phục vụ

cho việc ghi chép các nghiệp vụ thuộc kế toán quản trị

- Về báo cáo kế toán: Các báo cáo kế toán quản trị được lập riêng dưới dạng báo cáo

dự toán sản xuất, báo cáo lãi lỗ từng bộ phận,… Ngoài các chỉ tiêu quá khứ, chỉ tiêu thực hiện kế toán quản trị còn thiết lập các cân đối dự toán, kế hoạch

- Theo mô hình này kế toán quản trị đặt trọng tâm vào việc xác định và kiểm soát chi phí ở các doanh nghiệp sản xuất, bằng cách chia chi phí theo các trung tâm trách nhiệm quản lý, phân tích đánh giá và tìm ra các nguyên nhân làm sai lệch chi phí và cuối cùng điều hoà giữa kế toán tài chính với kế toán quản trị

Mục tiêu của mô hình này là tính chi phí của từng trung tâm, thiết lập dự toán chi phí và kết quả, kiểm soát việc thực hiện và giải thích được nguyên nhân chênh lệch giữa chi phí dự toán và chi phí thực tế Công tác phân tích kết quả sản xuất kinh doanh,