BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC. 1. Tên tình huống: Vận dụng kiến thức liên môn (Sinh học, Hóa học, Toán học, Ngữ văn, Giáo dục công dân) để tuyên truyền ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn hiện nay. Trên địa bàn nông thôn hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên trầm trọng. Chất thải từ sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt không được xử lý đang thải trực tiếp vào môi trường đã và đang làm cho môi trường ô nhiễm mà đặc biệt là môi trường nước ô nhiễm nghiêm trọng,…đe doạ trực tiếp đến sức khoẻ của con người. Bởi vậy tìm hiểu nguyên nhân, tác hại của tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn để từ đó có những giải pháp bảo vệ môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng khỏi bị ô nhiễm là việc làm cần thiết và cấp bách. 2. Mục tiêu giải quyết tình huống: Bằng kiến thức các bộ môn: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý, Văn học….Giúp cho các bạn học sinh và mọi người thấy được tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn hiện nay cũng như ảnh hưởng tiêu cực của nó đến đời sống và sức khỏe của mỗi người. Tuyên truyền cho mỗi học sinh nói riêng và mọi người trong cộng đồng hiểu và có ý thức bảo vệ nguồn nước. Bảo vệ cho môi trường sống trong sạch, giúp bảo vệ sức khoẻ con người. Có ý thức hạn chế ô nhiễm nước ở khu vực sinh hoạt công cộng: khu dân cư, trong trường học...Hình thành tính tự giác trong học tập, bước đầu hình thành các thao tác tư duy nghiên cứu khoa học:kĩ năng quan sát, kĩ năng thu thập và xử lý thông tin, hợp tác nhóm trình bày một vấn đề… Thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời sống, đẩy mạnh phương châm học đi đôi với hành. Thực hiện mục tiêu học tập của học sinh chúng ta là sau khi học xong chuẩn đầu ra không chỉ là kiến thức mà cái quan trọng nhất là ta biết làm được những gì hay nói một cách khác là giúp chúng ta cách xử lí một vấn đề trong thực tiễn cuộc sống. 3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống: Trước thực trạng ô nhiễm môi trường nước từ chất thải sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt ở địa bàn xã, để nghiên cứu và giải quyết tình huống này em tìm hiểu và thấy có thể vận dụng nhiều kiến thức các môn học trong nhà trường, cụ thể là: Môn Sinh học: Sự ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến cơ thể và tuổi thọ của mỗi người và thấy được sự ảnh hưởng nghiêm trọng của các chất độc hại ở trong nước. Môn Hóa học: Thấy được sự ảnh hưởng nghiêm trọng của các chất độc có trong chất thải sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt. Môn Giáo dục công dân: Tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân và học sinh về bảo vệ môi trường. Môn Ngữ Văn: Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho đề tài. Môn Toán Học: Thống kê số liệu về tình hình người mắc bệnh do ô nhiễm nguồn nước. 4. Giải pháp giải quyết tình huống: 4.1. Khảo sát tìm hiểu thực tế: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn. Nguyên nhân tự nhiên: Bất cứ một hiện tượng nào làm giảm chất lượng nước đều bị coi là nguyên nhân gây ô nhiễm nước. Ô nhiễm nước do mưa, tuyết tan, lũ lụt, gió bão… hoặc do các sản phẩm hoạt động sống của sinh vật, kể cả xác chết của chúng. Cây cối, sinh vật chết đi, chúng bị vi sinh vật phân hủy thành chất hữu cơ. Một phần sẽ ngấm vào lòng đất, sau đó ăn sâu vào nước ngầm, gây ô nhiễm, hoặc theo dòng nước ngầm hòa vào dòng lớn. Lụt lội có thể làm nước mất sự trong sạch, khuấy động những chất dơ trong hệ thống cống rãnh, mang theo nhiều chất thải độc hại từ nơi đổ rác, và cuốn theo các loại hoá chất trước đây đã được cất giữ. Nước lụt có thể bị ô nhiễm do hoá chất dùng trong nông nghiệp, kỹ nghệ hoặc do các tác nhân độc hại ở các khu phế thải. Công nhân thu dọn lân cận các công trường kỹ nghệ bị lụt có thể bị tác hại bởi nước ô nhiễm hoá chất. Sự suy giảm chất lượng nước có thể do đặc tính địa chất của nguồn nước ví dụ như: nước trên đất phèn thường chứa nhiều sắt, nhôm. nước lấy từ lòng đất thường chứa nhiều canxi… 4.2. Vận dụng kiến thức các môn học giải thích hậu quả của sự ô nhiễm nguồn nước: Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người: Do kim loại trong nước: Các kim loại nặng có trong nước là cần thiết cho sinh vật và con người vì chúng là những nguyên tố vi lượng mà sinh vật cần tuy nhiên với hàm lượng cao nó lại là nguyên nhân gây độc cho con người, gây ra nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, đột biến. Đặc biệt đau lòng hơn là nó là nguyên nhân gây nên những làng ung thư. Tùy theo mức độ nhiễm độc có thể gây ra những tai biến như đau bụng chì, đường viền đen Burton ở lợi, đau khớp, viêm thận, cao huyết áp vĩnh viễn, liệt, tai biến lão nếu nặng có thể gây tử vong. Hầu hết nhạy cảm với chì là trẻ em, đặc biệt là trẻ em mới tập đi, trẻ sơ sinh và bào thai. Trong nước nhiễm thủy ngân: Thủy ngân vô cơ chủ yếu ảnh hưởng đến thận, trong khi đó methyl thủy ngân ảnh hưởng chính đến hệ thần kinh trung ương. Sau khi bị nhiễm độc người bệnh dễ cáu gắt, kích thích, xúc động, rối loạn tiêu hóa rối loạn thần kinh, viêm lợi, rung những bệnh bột phát ngứa viêm da, lở loét. chân tay bị liệt hoặc run lẩy bẩy, tai điếc, mắt mờ, nói lắp bắp... Trong nhiều năm qua chất thải ô nhiễm từ khu công nghiệp đã gây ra hiện tượng cá chết, vịt chết, cây cỏ biến đổi màu, cá sấu chết, kiến chết hàng loạt … Nguồn nước ô nhiễm cũng làm giảm thiểu năng suất cây trồng, có những khu đất phải bỏ không vì ô nhiễm quá nặng. Theo thống kê của Bộ Y tế cho thấy, gần một nửa trong số 26 bệnh truyền nhiễm có nguyên nhân liên quan tới nguồn nước bị ô nhiễm. Điển hình là bệnh tiêu chảy cấp, dịch tả, thương hàn, đau mắt đỏ, các bệnh về đường tiêu hóa, viêm gan A, viêm não, ung thư…Tại một số địa phương Việt Nam, khi quan sát các trường hợp ung thư, viêm nhiễm phụ khoa cho thấy 40 50% là do từ sử dụng nguồn nước ô nhiễm. Theo đánh giá của Bộ Y tế và Bộ TNMT, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 9.000 người tử vong vì nguồn nước và điều kiện vệ sinh kém. Cũng theo đó, hàng năm có khoảng 200.000 trường hợp mắc bệnh ung thư mới phát hiện mà một trong những nguyên nhân chính là sử dụng nguồn nước ô nhiễm. Cụ thể: Ô nhiễm vi sinh vật gây bệnh trong nước: Vi sinh vật có hại trong nước như vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng có nguồn gốc từ chất thải sinh hoạt của con người và động vật có thể gây ra nhiều bệnh như tả, lỵ, thương hàn, viêm nhiễm phụ khoa, đau mắt đỏ, rối loạn đường tiêu hóa hay ngộ độc thức ăn, nước uống…. Đây chính là nguyên nhân lây lan các bệnh nguy hiểm, làm cho bệnh dịch ngày càng lan rộng. Ô nhiễm các kim loại nặng trong nước: Các kim loại nặng có trong nước là cần thiết cho sinh vật và con người vì chúng là những nguyên tố vi lượng mà sinh vật cần tuy nhiên với hàm lượng cao nó lại là nguyên nhân gây độc cho con người, gây ra nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, dị tật bẩm sinh, đẻ non… và nó có thể là nguyên nhân gây nên những làng ung thư. Các kim loại nặng trong nước ảnh hưởng đến sức khỏe con người có thể là Ag, Hg, Pb, Asen, Zn, Cr…
Trang 1BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC.
1 Tên tình huống: Vận dụng kiến thức liên môn (Sinh học, Hóa học, Toán học, Ngữ văn, Giáo dục công dân) để tuyên truyền ngăn chặn tình trạng
ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn hiện nay.
Trên địa bàn nông thôn hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên trầm trọng Chất thải từ sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt không được xử lý đang thải trực tiếp vào môi trường đã và đang làm cho môi trường ô nhiễm mà đặc biệt là môi trường nước ô nhiễm nghiêm trọng,…đe doạ trực tiếp đến sức khoẻ của con người Bởi vậy tìm hiểu nguyên nhân, tác hại của tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn để từ
đó có những giải pháp bảo vệ môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng khỏi bị ô nhiễm là việc làm cần thiết và cấp bách
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Bằng kiến thức các bộ môn: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý, Văn học….Giúp cho các bạn học sinh và mọi người thấy được tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn hiện nay cũng như ảnh hưởng tiêu cực của nó đến đời sống và sức khỏe của mỗi người
- Tuyên truyền cho mỗi học sinh nói riêng và mọi người trong cộng đồng hiểu và có ý thức bảo vệ nguồn nước Bảo vệ cho môi trường sống trong sạch, giúp bảo vệ sức khoẻ con người
- Có ý thức hạn chế ô nhiễm nước ở khu vực sinh hoạt công cộng: khu dân cư, trong trường học Hình thành tính tự giác trong học tập, bước đầu hình thành các thao tác tư duy nghiên cứu khoa học:kĩ năng quan sát, kĩ năng thu thập
và xử lý thông tin, hợp tác nhóm trình bày một vấn đề… Thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời sống, đẩy mạnh phương châm "học đi đôi với hành" Thực hiện mục tiêu học tập của học sinh chúng ta là sau khi học xong chuẩn đầu ra không chỉ là kiến thức mà cái quan trọng nhất là ta biết làm được những gì hay nói một cách khác là giúp chúng ta cách xử lí một vấn đề trong thực tiễn cuộc sống
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
Trang 2Trước thực trạng ô nhiễm môi trường nước từ chất thải sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt ở địa bàn xã, để nghiên cứu
và giải quyết tình huống này em tìm hiểu và thấy có thể vận dụng nhiều kiến thức các môn học trong nhà trường, cụ thể là:
Môn Sinh học: Sự ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến cơ thể và tuổi thọ của mỗi người và thấy được sự ảnh hưởng nghiêm trọng của các chất độc hại ở trong nước
Môn Hóa học: Thấy được sự ảnh hưởng nghiêm trọng của các chất độc có trong chất thải sản xuất nông nghiệp, chất thải từ chăn nuôi và chất thải sinh hoạt
Môn Giáo dục công dân: Tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân và học sinh về bảo vệ môi trường
Môn Ngữ Văn: Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho đề tài Môn Toán Học: Thống kê số liệu về tình hình người mắc bệnh do ô nhiễm nguồn nước
4 Giải pháp giải quyết tình huống:
4.1 Khảo sát tìm hiểu thực tế:
Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước ở nông thôn
Nguyên nhân tự nhiên: Bất cứ một hiện tượng nào làm giảm chất lượng nước đều bị coi là nguyên nhân gây ô nhiễm nước Ô nhiễm nước do mưa, tuyết tan, lũ lụt, gió bão… hoặc do các sản phẩm hoạt động sống của sinh vật, kể cả xác chết của chúng Cây cối, sinh vật chết đi, chúng bị vi sinh vật phân hủy thành chất hữu cơ Một phần sẽ ngấm vào lòng đất, sau đó ăn sâu vào nước ngầm, gây ô nhiễm, hoặc theo dòng nước ngầm hòa vào dòng lớn
Lụt lội có thể làm nước mất sự trong sạch, khuấy động những chất dơ trong hệ thống cống rãnh, mang theo nhiều chất thải độc hại từ nơi đổ rác, và cuốn theo các loại hoá chất trước đây đã được cất giữ
Nước lụt có thể bị ô nhiễm do hoá chất dùng trong nông nghiệp, kỹ nghệ hoặc
do các tác nhân độc hại ở các khu phế thải Công nhân thu dọn lân cận các công trường kỹ nghệ bị lụt có thể bị tác hại bởi nước ô nhiễm hoá chất
Sự suy giảm chất lượng nước có thể do đặc tính địa chất của nguồn nước
ví dụ như: nước trên đất phèn thường chứa nhiều sắt, nhôm nước lấy từ lòng đất thường chứa nhiều canxi…
Trang 3Hình ảnh ô nhiễm nguồn nước do lũ lụt tháng 10 năm 2017 Tại Thanh
Hóa.
Chất thải rắn sinh hoạt nông thôn hiện nay đang trở thành vấn đề nổi
cộm nhận được nhiều sự quan tâm, ưu tiên giải quyết của chính quyền địa phương Lượng chất thải rắn từ sinh hoạt nông thôn ngày ngày phát sinh nhiều,
đa dạng về thành phần và tính chất độc hại và đang gây nhiều tác động tiêu cực đến môi trường Theo ước tính, mỗi năm sinh hoạt nông thôn thải ra môi trường trên 10 triệu tấn, đa số trong số rác thải này chưa được thu gom và xử lý đúng quy định Cùng với các loại chất thải khác từ trồng trọt, chăn nuôi, ảnh hưởng của chất thải từ sinh hoạt nông thôn đến môi trường, hoạt động sản xuất và cảnh quan nông thôn ngày càng nghiêm trọng đòi hỏi phải có các giảm pháp quản lý phù hợp
Hiện nay, một số địa phương đã áp dụng các biện pháp thu gom rác thải sinh hoạt nhưng với quy mô nhỏ theo hình thức tổ, đội thu gom, phần lớn do hợp tác xã tự tổ chức thu gom, phương tiện thu gom còn rất thô sơ với các xe cải tiến chuyên chở về nơi tập trung rác chật hẹp, không hợp vệ sinh, chưa có biện pháp xử lý Hoạt động thu gom tại điạ phương không diễn ra hằng ngày mà thường theo tuần, tháng hoặc định kỳ dọn vệ sinh của xã nên chưa đáp ứng được nhu cầu thu gom, rác thải vẫn tràn ngập ở các đường làng, ngõ xóm, ao, hồ…
Trang 4Hình ảnh rác thải rắn thải ra ao, hồ gây ô nhiễm nguồn nước.
Chất thải công nghiệp thải trực tiếp ra sông gây ô nhiễm nguồn nước.
b Nguyên nhân nhân tạo
Hiện tại hoạt động của con người đang là nguyên nhân chính gây suy giảm chất lượng nguồn nước Có thể xếp thành các nguyên nhân sau:
* Do các chất thải từ sinh hoạt, y tế
Mỗi ngày có một lượng lớn rác thải sinh hoạt thải ra môi trường mà không qua xử lý bên cạnh đó dân số ngày càng gia tăng dẫn đến lượng rác thải sinh hoạt cũng tăng theo Ở Việt Nam với mức tăng dân số nhanh chóng đã đưa nước ta vào hàng thứ 12 trong các quốc gia có dân số đông nhất Thế giới Trong vòng hơn 50 năm gần đây (1960- 2013), dân số nước ta tăng gần 4 lần từ 30,172 triệu người lên 90 triệu người Dân số tăng nhu cầu dùng nước cho sinh hoạt và phát triển kinh tế tăng lên, các nguồn thải tăng, sự ô nhiễm môi trường nước cũng tăng lên
Trang 5Hình ảnh rác thải y tế ở các bệnh viện gây ô nhiễm nguồn nước
Nước thải sinh hoạt (Domestic wastewater): là nước thải phát sinh từ các hộ gia đình, bệnh viện, khách sạn, cơ quan trường học, chứa các chất thải trong quá trình sinh hoạt, vệ sinh của con người Thành phần cơ bản của nước thải sinh hoạt là các chất hữu cơ dễ bị phân hủy sinh học (cacbohydrat, protein, dầu mỡ), chất dinh dưỡng (photpho, nitơ), chất rắn Tùy theo mức sống và lối sống mà lượng nước thải cũng như tải lượng các chất có trong nước thải của mỗi người trong một ngày là khác nhau Nhìn chung mức sống càng cao thì lượng nước thải và tải lượng thải càng cao
Hình ảnh rác thải y tế ở các bệnh viện gây ô nhiễm nguồn nước
Trang 6Hình ảnh rác thải sinh hoạt kênh, mương
Hình ảnh rác thải sinh hoạt tràn ngập trên bờ kênh
* Do sử dụng các hóa chất, thuốc trừ sâu trong nông nghiệp quá mức
Các hoạt động chăn nuôi gia súc: phân, nước tiểu gia súc, thức ăn thừa không qua xử lý đưa vào môi trường và các hoạt động sản xuất nông nghiệp khác: thuốc trừ sâu, phân bón từ các ruộng lúa, dưa, vườn cây, rau chứa các chất hóa học độc hại có thể gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước mặt
Trong quá trình sản xuất nông nghiệp, đa số nông dân đều sử dụng thuốc bảo vệ thực vật gấp ba lần liều khuyến cáo Chẳng những thế, nông dân còn sử dụng cả các loại thuốc trừ sâu đã bị cấm như Aldrin, Thiodol, Monitor Trong quá trình bón phân, phun xịt thuốc, người nông dân không hề trang bị bảo hộ lao động
Trang 7Hiện nay việc sử dụng phân hóa học, hóa chất bảo vệ thực vật tràn lan trong nông nghiệp làm cho nguồn nước cũng bị ảnh hưởng Lượng hóa chất tồn
dư sẽ ngấm xuống các tầng nước ngầm gây ảnh hưởng tới chất lượng nước
Đa số nông dân không có kho cất giữ bảo quản thuốc, thuốc khi mua về chưa sử dụng được cất giữ khắp nơi, kể cả gần nhà ăn, giếng sinh hoạt Đa số vỏ chai thuốc sau khi sử dụng xong bị vứt ngay ra bờ ruộng, số còn lại được gom để bán phế liệu
Hình ảnh vỏ thuốc trừ sâu vứt bừa bãi gây ô nhiễm nguồn nước.
4.2 Vận dụng kiến thức các môn học giải thích hậu quả của sự ô nhiễm
nguồn nước:
Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người:
Do kim loại trong nước: Các kim loại nặng có trong nước là cần thiết
cho sinh vật và con người vì chúng là những nguyên tố vi lượng mà sinh vật cần tuy nhiên với hàm lượng cao nó lại là nguyên nhân gây độc cho con người, gây
ra nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, đột biến Đặc biệt đau lòng hơn là nó là nguyên nhân gây nên những làng ung thư Tùy theo mức độ nhiễm độc có thể gây ra những tai biến như đau bụng chì, đường viền đen Burton ở lợi, đau khớp, viêm thận, cao huyết áp vĩnh viễn, liệt, tai biến lão nếu nặng có thể gây tử vong Hầu hết nhạy cảm với chì là trẻ em, đặc biệt là trẻ em mới tập đi, trẻ sơ sinh và bào thai
Trong nước nhiễm thủy ngân: Thủy ngân vô cơ chủ yếu ảnh hưởng đến
thận, trong khi đó methyl thủy ngân ảnh hưởng chính đến hệ thần kinh trung ương Sau khi bị nhiễm độc người bệnh dễ cáu gắt, kích thích, xúc động, rối
Trang 8loạn tiêu hóa rối loạn thần kinh, viêm lợi, rung những bệnh bột phát ngứa viêm
da, lở loét chân tay bị liệt hoặc run lẩy bẩy, tai điếc, mắt mờ, nói lắp bắp
Trong nhiều năm qua chất thải ô nhiễm từ khu công nghiệp đã gây ra hiện tượng cá chết, vịt chết, cây cỏ biến đổi màu, cá sấu chết, kiến chết hàng loạt … Nguồn nước ô nhiễm cũng làm giảm thiểu năng suất cây trồng, có những khu đất phải bỏ không vì ô nhiễm quá nặng
Theo thống kê của Bộ Y tế cho thấy, gần một nửa trong số 26 bệnh truyền nhiễm có nguyên nhân liên quan tới nguồn nước bị ô nhiễm Điển hình là bệnh tiêu chảy cấp, dịch tả, thương hàn, đau mắt đỏ, các bệnh về đường tiêu hóa, viêm gan A, viêm não, ung thư…Tại một số địa phương Việt Nam, khi quan sát các trường hợp ung thư, viêm nhiễm phụ khoa cho thấy 40 - 50% là do từ sử dụng nguồn nước ô nhiễm Theo đánh giá của Bộ Y tế và Bộ TN&MT, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 9.000 người tử vong vì nguồn nước và điều kiện vệ sinh kém Cũng theo đó, hàng năm có khoảng 200.000 trường hợp mắc bệnh ung thư mới phát hiện mà một trong những nguyên nhân chính là sử dụng nguồn nước ô nhiễm Cụ thể:
Ô nhiễm vi sinh vật gây bệnh trong nước: Vi sinh vật có hại trong nước như
vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng có nguồn gốc từ chất thải sinh hoạt của con người và động vật có thể gây ra nhiều bệnh như tả, lỵ, thương hàn, viêm nhiễm phụ khoa, đau mắt đỏ, rối loạn đường tiêu hóa hay ngộ độc thức ăn, nước uống… Đây chính là nguyên nhân lây lan các bệnh nguy hiểm, làm cho bệnh dịch ngày càng lan rộng
Ô nhiễm các kim loại nặng trong nước: Các kim loại nặng có trong nước là
cần thiết cho sinh vật và con người vì chúng là những nguyên tố vi lượng mà sinh vật cần tuy nhiên với hàm lượng cao nó lại là nguyên nhân gây độc cho con người, gây ra nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, dị tật bẩm sinh, đẻ non… và
nó có thể là nguyên nhân gây nên những làng ung thư Các kim loại nặng trong nước ảnh hưởng đến sức khỏe con người có thể là Ag, Hg, Pb, Asen, Zn, Cr…
Trang 9Hình ảnh minh họa những bệnh do ô nhiễm nguồn nước gây ra.
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Để giải thích được tác hại của tình trạng ô nhiễm môi trường nước,thân em cần phải nắm rõ các kiến thức liên quan đến các môn học:
Các giải pháp ngăn chặn tác động xấu từ ô nhiễm môi nguồn nước ở nông thôn:
- Xử lí rác thải sinh hoạt, rác thải rắn
- Xử lí rác thải chăn nuôi
Trang 10- Tuyên truyền tập thể.
5.1 Với rác thải sinh hoạt:
Trước hết là các khu dân cư, hộ gia đình có trách nhiệm bảo vệ nguồn nước: Thu gom vận chuyển chất thải sinh hoạt đến nơi quy định; xả nước thải vào hệ thống thu gom nước thải; không được phát tán khí thải, gây tiếng ồn và tác nhân khác vượt quá quy chuẩn môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng dân cư xung quanh; có công trình vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm bảo đảm vệ sinh Duy trì thường xuyên các hoạt động phòng ngừa, khắc phục ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống tại khu dân cư; vận động, hướng dẫn người dân tổ chức thực hiện tốt phong trào bảo vệ nguồn nước Xây dựng các mô hình bảo vệ môi trường trong khu dân cư, cam kết cùng tham gia bảo vệ môi trường trong cộng đồng dân cư như: Cấm đổ rác, nước thải không đúng nơi quy định hay các khu vực thường phát sinh các nguồn thải trong khu dân cư; thường xuyên tuyên truyền, giáo dục để làm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi, nếp sống thân thiện với môi trường cho người dân
Đối với chất thải rắn, phải xử lý theo hình thức chôn lấp Các bãi chôn lấp chất thải rắn ở xã nông thôn mới không có hệ thống thu gom rác thải chung của huyện, thành phố phải đáp ứng các yêu cầu như: đảm bảo quy mô sức chứa ít nhất 10 năm, có hàng rào cách ly với khu dân cư xung quanh; không có hiện tượng nước chảy tràn ra khỏi khu xử lý…
Ảnh minh họa điểm thu gom rác thải.
Trang 11Ảnh minh họa thu gom rác thải trên sông, hồ
Khuyến khích vận động mọi người dân cách phân loại rác thải, xử lý rác thải gia đình theo từng loại rác nhằm bảo vệ môi trường Ví dụ như các loại rác hữu cơ gồm: lá cây, vỏ rau củ, rác sinh hoạt bỏ vào hố chôn để làm phân bón; rác vô cơ như túi nilon, bao bánh kẹo để đốt; các loại vỏ chai được gom lại để bán phế liệu; các loại vỏ chai bao đựng thuốc trừ sâu được để xa khu vực dân cư sinh sống khuyến khích người dân tham gia chương trình, bên cạnh việc phân loại rác thải trong gia đình, các loại chai nhựa chai thủy tinh gom lại để bán phế liệu, số tiền thu được để tiết kiệm (nuôi heo đất), cuối năm số tiền thu được sẽ gom lại để giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó khăn thôn ,xã
Ảnh minh họa phân loại rác hữu cơ và rác vô cơ
5.2 Với rác thải chăn nuôi:
Trang 12Những hộ gia đình chăn nuôi: Nước thải chăn nuôi hộ gia đình phải thu
gom, xử lý bằng các hình thức hầm biogas, hố ga lắng cặn, ao sinh học… trước khi thải ra hệ thống thoát nước chung của thôn, xã hoặc thải ra môi trường Nước thải sinh hoạt phải thu gom, xử lý bằng các hình thức bể tự hoại, hố ga lắng cặn
Để xử lý ô nhiễm môi trường nước trong chăn nuôi hiện nay có rất nhiều công nghệ hiện đại, tùy theo đặc điểm của từng vùng, từng hộ, từng mô hình chăn nuôi mà các hộ có thể sử dụng các biện pháp xử lý khác nhau như: Quy hoạch, xây dựng chuồng, trại: Lựa chọn vị trí xây dựng chuồng trại, diện tích chuồng nuôi, mật độ và bố trí, sắp xếp các dãy chuồng nuôi, xây dựng công trình
xử lý chất thải, vệ sinh chuồng trại, trồng cây xanh Xung quanh khu vực chăn nuôi tiến hành trồng cây xanh để tạo bóng mát và chắn được gió lạnh, gió nóng, ngoài ra cây xanh còn quang hợp hút khí CO2 và thải khí O2 rất tốt cho môi trường chăn nuôi Nên trồng các loại cây như: nhãn, vải, keo dậu, muồng Ứng dụng công nghệ khí sinh học (biogas): Hiện nay đã có hàng chục
nghìn công trình khí sinh học đang hoạt động với nhiều kiểu thiết bị khác nhau Các chương trình, dự án khuyến nông của Trung ương chưa có mô hình hỗ trợ cụ thể đối với ứng dụng công nghệ khí sinh học biogas Tuy nhiên, trong các hoạt động triển khai, một số dự án đã yêu cầu các hộ tham gia áp dụng biogas như một tiêu chí ưu tiên hàng đầu Một số dự án cụ thể như chăn nuôi lợn an toàn sinh học và áp dụng tiêu chuẩn VietGAP (thời gian triển khai 2011-2013
Hình ảnh hầm Biogas giảm lượng rác thải chăn nuôi vào nguồn nước.
Công nghệ ủ phân sinh học trong chăn nuôi: Những lợi ích từ ủ phân sinh
học giúp tận dụng được các phế phụ phẩm từ trồng trọt, chăn nuôi để tạo ra phân bón tốt cho cây trồng, làm giảm chi phí đầu tư trong trồng trọt như chi phí phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật; tiêu hủy các mầm bệnh có trong phân