Tình hình chung về phát triển đô thị và quy hoạch xây dựng các khu đô thị trên địa bàn thành phố Ninh Bình .... 39 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH KHU ĐÔ THỊ MỚI
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS LƯƠNG TÚ QUYÊN
Hà Nội - 2018
Trang 2- Tập thể các thầy, cô giáo là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng với các GS, PGS, TS đang công tác trong ngành đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu về chuyên ngành Quản lý đô thị và công trình trong suốt thời gian tác giả học tập tại trường
- Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình, Ban quản lý dự án và Phòng Quản lý
đô thị - UBND thành phố Ninh Bình đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ thông tin, tài liệu phục vụ nghiên cứu để tác giả có thể hoàn thành Luận văn
- Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn và đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ và động viên về tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình
Xin chân thành cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
do bản thân tôi tự nghiên cứu với sự hướng dẫn của PGS.TS Lương Tú Quyên, không sao chép hay nhờ, thuê người khác làm thay
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Trang 4MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục hình minh họa, sơ đồ
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài 1
Mục đích nghiên cứu 4
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
Phương pháp nghiên cứu 5
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 6
Giải thích thuật ngữ 7
Cấu trúc luận văn 8
PHẦN NỘI DUNG 9
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH KHU ĐÔ THỊ MỚI PHONG SƠN 9
1.1 Tình hình chung về phát triển đô thị và quy hoạch xây dựng các khu đô thị trên địa bàn thành phố Ninh Bình 9
1.1.1 Khái quát về thành phố Ninh Bình 9
1.1.2 Công tác quy hoạch và phát triển các khu đô thị của thành phố 11
1.1.3 Công tác quản lý đô thị trên địa bàn thành phố Ninh Bình 14
1.2 Thực trạng xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn 18 1.2.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của Khu đô thị mới Phong Sơn 18
1.2.2 Thực trạng xây dựng công trình theo quy hoạch 21
1.2.3 Tiến độ triển khai xây dựng theo quy hoạch 29
Trang 51.3 Thực trạng quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong
Sơn 31
1.3.1 Công cụ quản lý 31
1.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý 31
1.3.3 Tổ chức thực hiện xây dựng theo quy hoạch 35
1.3.4 Sự tham gia của cộng đồng 36
1.4 Đánh giá tổng hợp và những vấn đề cần nghiên cứu trong việc quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn 37
1.4.1 Những tồn tại, hạn chế 37
1.4.2 Những vấn đề cần nghiên cứu giải quyết 39
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH KHU ĐÔ THỊ MỚI PHONG SƠN, THÀNH PHỐ NINH BÌNH 41
2.1 Cơ sở lý thuyết 41
2.1.1 Lý thuyết về quy hoạch đô thị 41
2.1.2 Lý thuyết quản lý nhà nước về đô thị 41
2.1.3 Lý thuyết về quản lý xây dựng theo quy hoạch 42
2.2 Cơ sở pháp lý 43
2.2.1 Văn bản quy phạm pháp luật 43
2.2.2 Hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn 46
2.2.3 Quy hoạch có liên quan 47
2.3 Những yếu tố tác động đến công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch đô thị 56
2.3.1 Chính quyền địa phương 56
2.3.2 Nguồn vốn thực hiện 57
2.3.3 Năng lực của cơ quan chuyên môn 58
2.3.4 Tốc đô thị hóa và thị trường đất đai, bất động sản 59
Trang 62.3.5 Cư dân đô thị 60
2.3.6 Sự tham gia của cộng đồng vào công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch 60
2.4 Bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước về công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch 62
2.4.1 Kinh nghiệm trên thế giới 62
2.4.2 Kinh nghiệm trong nước 67
CHƯƠNG III GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH CHI TIẾT KHU ĐÔ THỊ MỚI PHONG SƠN 70
3.1 Quan điểm và mục tiêu 70
3.1.1 Quan điểm 70
3.1.2 Mục tiêu 70
3.2 Các nguyên tắc quản lý xây dựng theo quy hoạch 71
3.3 Giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch 72
3.3.1 Bổ sung, hoàn thiện cơ sở pháp lý 72
3.3.2 Quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị 73
3.3.3 Quản lý xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch 78
3.3.4 Quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch Error! Bookmark not defined 3.3.5 Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện đầu tư xây dựng 79
3.3.6 Tổ chức bộ máy quản lý khu đô thị 82
3.3.7 Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý xây dựng theo quy hoạch 91
3.3.8 Huy động sự tham gia cộng đồng 93
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98
Kết luận 98
Kiến nghị 99
Trang 7DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
Trang 9DANH MỤC HÌNH MINH HỌA, SƠ ĐỒ
Hình 1.1 Bản đồ hành chính tỉnh Ninh Bình 11
Hình 1.2 Tình trạng lấn chiếm vỉa hè trên tuyến đường Lê Đại Hành 15
Hình 1.3 Một ngôi mộ chưa được di rời tại ngã tư đường Lương Văn Tụy với đường Nguyễn Lương Bằng 15
Hình 1.4 Dãy nhà của các hộ dân chưa giải phóng mặt bằng trên Đường Nguyễn Huệ 16
Hình 1.5 Trạm trộn bê tông trên đường Lý Thái Tổ, phường
Hình 1.6 Bến xe khách đang hoạt động ngay tại trung tâm
Hình 1.8 Trình tự thực hiện dự án theo quy hoạch chi tiết 22
Hình 1.9 Bản đồ hiện trạng xây dựng Khu đô thị mới Phong Sơn 23
Hình 1.10 Hiện trạng Tuyến N18 (đường Lý Nhân Tông) 24
Hình 1.11 Hiện trạng vị trí đấu nối đường N2 với khu dân cư
Hình 1.14 Hiện trạng xây dựng Tuyến N18 26
Hình 1.15 Tuyến đường khu dân cư xóm Trại (tuyến N10) 27
Hình 1.16
Hiện trạng xây dựng công trình ghép 02 lô đất trên
Hình 1.17 Hiện trạng xây dựng công trình trên tuyến N2 28
Hình 1.18 Hiện trạng xây dựng trên tuyến N6 28
Trang 10Hình 3.1 Mô hình bộ máy quản lý xây dựng theo quy hoạch
Trang 11Thành phố Ninh Bình là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, địa bàn trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình; là trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế, văn hóa, lịch sử, du lịch của tỉnh; là trung tâm văn hóa – lịch sử, du lịch cấp quốc gia, có ý nghĩa quốc tế Năm 2005, thành phố Ninh Bình được nâng cấp lên đô thị loại III, năm 2007 trở thành thành phố và đến tháng 5/2014 được nâng cấp lên thành đô thị loại
II Ngày 28/7/2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đồ án quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định
số 1266/QĐ-TTg Việc phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 có ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược xây dựng và phát triển bền vững đô thị Ninh Bình Đồng thời đây cũng là cơ
sở pháp lý quan trọng cho việc quản lý đầu tư xây dựng phát triển đô thị và phát huy mạnh mẽ, có hiệu quả hơn nữa mọi tiềm năng, thế mạnh của Ninh Bình để phát triển kinh tế-xã hội, từng bước nâng cao điều kiện sống của nhân dân về nhà ở; dịch vụ công cộng, y tế, giáo dục, văn hóa; hạ tầng kỹ thuật, môi trường và không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị
Trang 122
Trong những năm qua, công tác lập và quản lý quy hoạch xây dựng trên địa bàn thành phố Ninh Bình đã có những chuyển biến tích cực Các đồ án quy hoạch được lập và phê duyệt dưới sự quản lý của các cấp, các ngành đã góp phần thúc đẩy nhanh chóng các đô thị, các khu dân cư phát triển cả về chất và lượng Các công trình hạ tầng cơ sở được quan tâm đầu tư xây dựng làm cho bộ mặt đô thị đổi mới, khang trang hơn trước, đời sống kinh tế xã hội được cải thiện rõ nét Việc phát triển và đầu tư xây dựng các khu đô thị là một phần mục tiêu thực hiện phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng nhu cầu ở, sinh hoạt và làm việc của người dân đảm bảo văn minh và hiện đại Với nhiều chính sách đổi mới, diện mạo đô thị có nhiều khởi sắc và đã khẳng định vai trò là động lực phát triển, tạo môi trường và không gian văn minh hiện đại
Tuy nhiên công tác lập và quản lý quy hoạch xây dựng trên địa bàn thành phố Ninh Bình còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, trong một thời gian dài công tác lập Quy hoạch và quản lý đô thị không được quan tâm, chú trọng, chất lượng của các đồ án quy hoạch không cao, nguồn lực đầu tư cho phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật còn thiếu, ngoài ra Chính quyền địa phương còn chưa đánh giá hết được tầm quan trọng của công tác Quy hoạch
và quản lý đô thị, việc đề ra những quy định quản lý của địa phương mình còn mang tính hình thức, không phù hợp với thực tiễn, tính khả thi không cao, dẫn đến đô thị thành phố Ninh Bình còn nhiều vấn đề như:
- Các đồ án QHXD chưa được quan tâm đầu tư nên chất lượng các đồ
án QHXD đô thị nói chung còn yếu Một số khu đô thị vẫn còn “quy hoạch treo”, các dự án hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội không được triển khai đồng bộ;
- Tình trạng các công trình xây dựng, xây dựng cải tạo không phép, sai phép, sai quy hoạch, chưa đảm bảo các quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng vẫn còn xảy ra;
Trang 133
- Việc thu gom xử lý nước thải, các điểm tập kết thu gom rác chưa được quan tâm chú trọng; tình trạng ngập úng cục bộ trong mùa mưa, ô nhiễm môi trường còn diễn ra ở nhiều điểm trên địa bàn thành phố (khu chợ Rồng, phường Vân Giang; đường Xuân Thành, phường Tân Thành;…)
- Tình trạng vỉa hè bị lấn chiếm khá phổ biến, cột điện đặt lộn xộn, tủ
và cáp viễn thông, cáp truyền hình treo nhằng nhịt qua các cột điện trên vỉa
hè, cây xanh trồng không thẳng hàng, gạch lát vỉa hè nhiều chủng loại, không chỉ ảnh hưởng đến người đi bộ còn làm mất mỹ quan đường phố tiềm ẩn nguy
cơ an toàn phòng cháy chữa cháy;
- Hệ thống cây xanh công viên, hệ thống cây xanh, mặt nước, bồn hoa trong đô thị còn thiếu chưa được quan tâm đầu tư;
- Pháp luật và QHXD còn thiếu chưa phát huy được hiệu lực trong cuộc sống, cơ chế huy động vốn phát triển đô thị theo dự án còn nhiều vướng mắc
- Chính quyền các cấp vẫn chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của công tác quản lý hành chính nhà nước với đô thị
Khu đô thị mới Phong Sơn là một trong những Khu đô thị trọng điểm nằm trong địa giới hành chính phường Nam Bình, thuộc phạm vi phát triển
mở rộng đô thị về phía Đông Xung quanh khu vực là các tuyến đường giao thông quan trọng của đô thị gồm: Đường Lý Nhân Tông, đường Nguyễn Công Trứ Quy hoạch được UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt tại Quyết định
số 437/QĐ-UBND ngày 30/3/2016 có tổng diện tích 23,17 héc ta, với mục tiêu xây dựng là khu đô thị đồng bộ về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật; đáp ứng nhu cầu sống ngày càng cao của người dân đô thị Đến nay Khu đô thị mới Phong Sơn đang được đầu tư xây dựng Là Dự án có tính chất đặc thù, có
vị trí quan trọng trong thành phố Vì vậy việc quản lý xây dựng theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt được UBND thành phố Ninh Bình đặt ra là nhiệm
vụ trọng tâm của thành phố trong thời gian tới Việc quản lý xây dựng theo
Trang 144
quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn góp phần đảm bảo việc đầu tư xây dựng tuân thủ theo quy hoạch được duyệt và hình thành một khu đô thị mới văn minh, hiện đại và tạo điểm nhấn cho thành phố Ninh Bình
Vì vậy, việc lựa chọn thực hiện đề tài "Quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn, phường Nam Bình, thành phố Ninh Bình" nhằm nghiên cứu những giải pháp quản lý xây dựng để Dự án được
đầu tư xây dựng triển khai theo quy hoạch được duyệt, nhằm tạo động lực phát triển khu đô thị bền vững Từ đó có thể áp dụng đối với các khu đô thị mới khác trên địa bàn thành phố và tỉnh Ninh Bình
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác Quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn, phường Nam Bình, thành phố Ninh Bình
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn:
+ Về không gian: Khu đô thị mới Phong Sơn, phường Nam Bình, thành phố Ninh Bình theo đồ án QHCT 1/500 đã được phê duyệt tại Quyết định số 437/QĐ-UBND ngày 30/3/2016 của UBND tỉnh Ninh Bình
Khu đô thị mới Phong Sơn thuộc địa bàn phường Nam Bình, thành phố Ninh Bình Phạm vi ranh giới được xác định như sau:
- Phía Đông giáp khu dân cư hiện trạng;
Trang 155
- Phía Tây giáp đường Lý Nhân Tông;
- Phía Nam giáp khu dân cư hiện trạng;
- Phía Bắc giáp khu dân cư hiện trạng;
Diện tích Quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn, phường Nam Bình: 230.170m2 (23,17 héc ta)
Quy mô dân số dự kiến khoảng: 3000 người
+ Về thời gian: Lấy năm 2030 làm mốc nghiên cứu phù hợp với “Quy hoạch chung thành phố Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn 2050” đã được phê duyệt và các quy hoạch chuyên ngành khác như Quy hoạch cấp nước, Quy hoạch quản lý chất thải rắn…
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tiếp cận hệ thống:
Phương pháp nhằm cho thấy sự liên quan mang tính hệ thống của các
cơ chế pháp lý và nội dung quản lý xây dựng ở Việt Nam theo hai hệ thống luật liên quan đến quy hoạch xây dựng là Luật Quy hoạch đô thị 2009 và Luật Xây dựng 2014
Phân tích và tổng hợp các vấn đề mang tính tổng quan, các kinh nghiệm trong và ngoài nước với các lĩnh vực liên quan đến quản lý xây dựng theo quy hoạch, trong đó xem xét các nội dung của quản lý chỉ tiêu sử dụng
Trang 166
đất là một nội dung quan trọng trong các công cụ quản lý Giấy phép quy hoạch, Giấy phép xây dựng ở Việt Nam
- Phương pháp chuyên gia:
Thực hiện các phỏng vấn xin ý kiến cá nhân về các nhận định khoa học
và các vấn đề thực trạng hiện nay của các chuyên gia, cụ thể là: Chuyên gia nghiên cứu về quy hoạch đô thị; Cơ quan quản lý nhà nước, Thanh tra xây dựng; Hội và Hiệp hội về Quy hoạch, Đô thị, Xây dựng
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học:
+ Góp phần hoàn thiện các vấn đề lý luận khoa học về quản lý xây dựng theo quy hoạch các Khu đô thị mới tại Việt Nam nói chung và Khu đô thị mới Phong Sơn, phường Nam Bình, thành phố Ninh Bình nói riêng
+ Là tài liệu tham khảo cho công tác học tập và nghiên cứu khoa học về quản lý xây dựng theo quy hoạch
- Ý nghĩa thực tiễn:
Luận văn đề xuất giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu đô thị mới Phong Sơn làm cơ sở góp phần thúc đẩy công tác thực hiện quy hoạch tại thành phố Ninh Bình triển khai theo đúng tiến độ, đúng quy hoạch đã được phê duyệt, đồng bộ về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật đáp ứng nhu cầu sống của người dân
Trang 177
Giải thích thuật ngữ
- Khu đô thị: là khu vực xây dựng một hay nhiều khu chức năng của đô thị, được giới hạn bởi các ranh giới tự nhiên, ranh giới nhân tạo hoặc các đường chính đô thị Khu đô thị bao gồm: các đơn vị ở; các công trình dịch vụ cho bản thân khu đô thị đó; có thể có các công trình dịch vụ chung của toàn
đô thị hoặc cấp vùng [4]
- Khu đô thị mới: là một khu vực trong đô thị, được đầu tư xây dựng
mới đồng bộ về HTKT, hạ tầng xã hội và nhà ở [19]
- Dự án đầu tư xây dựng: Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất
có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế- kỹ thuật đầu tư xây dựng [20]
- Cộng đồng: Cộng đồng được hiểu là một tập hợp công dân cư trú trong một khu vực địa lý, với mối quan hệ xã hội, những lợi ích và giá trị văn hóa chung Xét theo góc độ khoa học về định cư, cộng đồng là đơn vị cơ sở của xã hội con người, yếu tố quan trọng nhất của quá trình hình thành và phát triển các điểm dân cư đô thị và nông thôn
- Sự tham gia của cộng đồng: Sự tham gia của công đồng là một quá trình mà cả chính quyền và cộng đồng có trách nhiệm cụ thể và thực hiện các hoạt động để tạo ra dịch vụ tốt hơn cho tất cả mọi người
Mục tiêu của sự tham gia của cộng đồng nhằm nâng cao năng lực của đông đảo người dân, để có thể tham gia đầy đủ trong các dự án của cộng đồng
và duy trì tốt việc quản lý khai thác, sử dụng kết quả của dự án