SKKN-Bien phap ren ky nang tu quan cho hs lop 1

Sản phẩm đã được kiểm chứng qua thực tế công tác của tác giả và áp dụng giảng dạy cùng với mô hình trường học mới. SKKN được cấp có thẩm quyền thẩm định và công nhận tính hiệu quả.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGỌC HỒI

TRƯỜNG TIỂU HỌC BẾ VĂN ĐÀN

- -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG TỰ QUẢN

CHO CÁC EM NHI ĐỒNG KHỐI 1 THÔNG QUA CÁC BUỔI SINH HOẠT TẬP THỂ TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BẾ VĂN ĐÀN

Người thực hiện: Phạm Thị Thúy Hằng Đợn vị: Trường Tiểu học Bế Văn Đàn

THÁNG 01 NĂM 2016

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGỌC HỒI

TRƯỜNG TIỂU HỌC BẾ VĂN ĐÀN

- -

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG TỰ QUẢN

CHO CÁC EM NHI ĐỒNG KHỐI 1 THÔNG QUA CÁC BUỔI SINH HOẠT TẬP THỂ TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BẾ VĂN ĐÀN

Người thực hiện: Phạm Thị Thúy Hằng Đợn vị: Trường Tiểu học Bế Văn Đàn

THÁNG 01 NĂM 2016

MỤC LỤC:

2 Thực trạng về nề nếp, kĩ năng tự quản của các lớp nhi đồng khối 1

3 Một số biện pháp hình thành kĩ năng tự quản cho các em nhi đồng

khối lớp 1 thông qua các buổi sinh hoạt tập thể tại trường 4

3.3 Thực hiện tự quản trong sinh hoạt Sao nhi đồng – lớp nhi đồng 7

3.5 Thực hiện tự quản trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, buổi

3.6 Thực hiện tự quản trong các câu lạc bộ 9

Phụ lục 4: Giáo án tiết hoạt động theo chủ đề 23Phụ lục 5: Phiếu thăm dò ý kiến về năng lực tự quản của học sinh 25Phụ lục 6: Một số hình ảnh về kết quả vận dụng phương pháp hình thành

kĩ năng tự quản đối với học sinh khối 1 thông qua các hoạt động sinh

họa tập thể

26

I ĐẶT VẤN ĐÊ:

Từ năm học 2012-2013 trở lại đây, Bộ giáo dục và đào tạo đã triển khai môhình Trường học mới (VNEN) đối với cấp tiểu học Qua 4 năm triển khai từ lớp 2đến lớp 5 đã khẳng định "Trường học mới" là một kiểu mô hình nhà trường hiệnđại, tiên tiến, phù hợp với mục tiêu đổi mới và đặc điểm của giáo dục Việt Nam

Sự mới mẻ của mô hình này so với chương trình giáo dục trước đây là mỗi

em học sinh được coi là một “người giáo viên tí hon” khi các em được hình thành

kĩ năng và chiếm lĩnh tri thức thông qua việc tự học, tự phục vụ, tự quản, góp phầnhình thành kĩ năng làm việc cá nhân, làm việc nhóm, làm việc tập thể để ứng dụngvào cuộc sống

Vấn đề đặt ra ở đây chính là: Làm thế nào để hình thành được thói quen tựhọc, tự phục vụ, tự quản cho các em ngay từ đầu cấp tiểu học? Bởi lẽ, chúng ta đềubiết rằng, nếu ngay từ lớp 1 các em đã có ý thức tự học, tự phục vụ và tự quản thì ởlớp 2 và các lớp sau đó việc thực hiện học tập theo mô hình VNEN sẽ hoàn toàn dễdàng và hiệu quả hơn Tuy nhiên, thực tế cho thấy để hình thành thói quen tự quảncho các em khối lớp 1 hoàn toàn không hề đơn giản như trên lý thuyết vì khả năngchú ý có chủ định của các em còn yếu, khả năng kiểm soát, điều khiển chú ý cònhạn chế

Xuất phát từ thực tế sau 4 năm được triển khai mô hình VNEN, với kinhnghiệm 1 năm trực tiếp chủ nhiệm lớp 2 áp dụng mô hình VNEN và 3 năm làmTổng phụ trách Đội trong nhà trường, tôi nghiệm ra rằng thói quen tự quản, ý thứctự phục vụ của các em được hình thành một cách tự nhiên ngay chính từ nhữngbuổi sinh hoạt tập thể

Những buổi sinh hoạt tập thể có tác động như thế nào đến sự hình thành ýthức tự quản cho các em học sinh khối lớp 1? Để thay cho câu trả lời, tôi xin mạnh

dạn đưa ra đề tài “Một số biện pháp hình thành kĩ năng tự quản cho các em nhi

đồng khối lớp 1 thông qua các buổi sinh hoạt tập thể tại Trường Tiểu học Bế Văn Đàn xã Bờ Y” để quý đồng nghiệp cùng trao đổi và chia sẻ.

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ:

1 Cơ sở lý luận:

Tự quản là tự trông coi, quản lý với nhau công việc của mình; Là tự đặt kếhoạch hành động, tự giám sát công việc, tự đánh giá kết quả công việc, hành vi xửsự của mình mà không cần có sự điều hành, chỉ huy của người khác

Trong trường Tiểu học, tự quản là một biện pháp giáo dục nhằm thúc đẩy sựphát triển về đạo đức, tình cảm và xã hội của học sinh thông qua những kinhnghiệm hoạt động thức tế trong phạm vi nhà trường và mối quan hệ với ngườixung quanh

(Nguồn: Trang thông tin điện tử www.từ-điển.com.)

Tự quản tạo điều kiện cho học sinh quản lý các hoạt động học tập, hoạt độngtập thể; Học sinh có kĩ năng sống và vận dụng các kĩ năng để giải quyết các vấn đềtrong học tập và vui chơi

Thông qua đó, giáo viên, phụ huynh và chính các em học sinh có sự thay đổi

về nhận thức, kĩ năng trong quá trình các em tham gia học tập và hoạt động phongtrào

2 Thực trạng về nề nếp, kĩ năng tự quản của các lớp nhi đồng khối 1 hiện nay:

Trường Tiểu học Bế Văn Đàn đặt tại thôn Đắk Mế, xã Bờ Y thuộc xã Bờ Y,huyện Ngọc Hồi Tính đến cuối học kì 1 năm học 2015 – 2016, toàn trường có 443học sinh, trong đó học sinh khối 1 là 116 em, nữ 58 em, dân tộc 63 em, nữ dân tộc

30 em

Điểm mạnh của nhà trường là các em nhi đồng khối lớp 1 chiếm tỉ lệ 87,44phần trăm là người dân tộc kinh và dân tộc khu vực phía Bắc đến định cư sinhsống nên cơ bản các em đã được kế thừa một phần nào tính tự giác và tương đốimạnh dạn trong giao tiếp Song song đó, số còn lại là học sinh người dân tộc bảnđịa như Brâu, KDong đã dần có nhận thức tiến bộ, đúng đắn hơn về giáo dục, một

số em học sinh rất nhanh nhẹn, tiếp thu nhanh, giao tiếp tốt Điều đó đồng nghĩavới việc các em được phụ huynh quan tâm và hậu thuẫn rất lớn không chỉ về mặtthể chất mà còn chăm lo về việc học tập, hoạt động phong trào trong nhà trường

Tuy nhiên, thực tế tại trường vẫn còn một số học sinh chưa thực hiện đúngcác nội quy của trường như: ăn mặc không đúng tác phong, hay ăn quà vặt, đi họctrễ, không đội mũ bảo hiểm khi đi đến trường, không tự giác tham gia các hoạtđộng của lớp, trường

Còn rất nhiều em vẫn thụ động, chưa được hình thành tính tự giác, tính năngđộng và sáng tạo, còn trông chờ vào giáo viên chủ nhiệm hoặc để phụ huynh làmthay những việc mà lẽ ra các em đã biết tự phục vụ, tự điều chỉnh hành vi cá nhân

Thói quen cá nhân của các em trong giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đềchưa được hình thành Hầu hết các em còn hay mách giáo viên khi xảy ra các vấn

đề dù nhỏ nhặt, hay khóc nhè, kể tội lẫn nhau

3

Thời điểm ban đầu, Hội đồng tự quản của lớp mới được hình thành chưa thậtsự hiểu rõ được nhiệm vụ của mình và cũng chưa được bồi dưỡng khả năng tựquản Một số thành viên trong hội đồng tự quản còn sử dụng biện pháp quản lý lớpchưa hợp lý, mang tính bột phát như dùng bạo lực xúc phạm đến thân thể của cácbạn trong lớp khi các bạn vi phạm.

Các em vẫn còn tâm lý ham chơi, dễ bị phân tán sự tập trung bởi các tác độngxung quanh

Từ thực trạng trên có thể thấy rằng nguyên nhân chính là do các em khôngđược chuẩn bị tinh thần và các kĩ năng cơ bản khi bước vào lớp một vì thế khibước vào môi trường học tập mới, phải gò bó để học cách cộng trừ, nhớ bảng chữcái,…không được tự do làm điều mình thích khiến các em cảm thấy khó thíchnghi, dẫn đến chán nản Mặt khác, là học sinh đầu cấp lạ trường, lạ lớp, lạ bạn, lạthầy cô khiến các em lo sợ, nhút nhát, rụt rè, ngại giao tiếp

Bên cạnh đó, một số giáo viên thiếu kinh nghiệm, chưa nắm bắt được tâmsinh lý của trẻ nên khi nhận lớp chỉ nắm lí lịch của các em qua hồ sơ từ mầm nonchuyển lên; Còn nặng tâm lý dành thời gian chủ yếu cho việc dạy chữ cái, rèn kĩnăng viết, làm tính,… ít gần gũi, hỏi han và nắm bắt rõ tâm tư, tình cảm, đời sốngcủa từng em

Qua thực trạng và nguyên nhân trên cho thấy, việc tổ chức xây dựng, hìnhthành kĩ năng tự quản cho các em nhi đồng khối lớp 1 ở trường Tiểu học hiện naylà rất quan trọng và cần thiết

3 Một số biện pháp rèn kĩ năng tự quản cho các em nhi đồng khối lớp 1 thông qua các buổi sinh hoạt tập thể tại nhà trường.

Với kinh nghiệm của mình, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp hình thành

kĩ năng tự quản cho các em nhi đồng khối lớp 1 thông qua các buổi sinh hoạt tậpthể tại Trường Tiểu học Bế Văn Đàn xã Bờ Y, cụ thể như sau:

3.1 Tạo môi trường thân thiện, gần gũi:

Hãy cùng suy ngẫm xem các em đến trường mỗi ngày vì nghĩa vụ hay vì thựcsự ham thích đi học? Có thể dễ dàng nhận thấy nhiều em tỏ ra không thích đi học.Đơn giản vì các em cảm thấy lạc lõng, sợ vi phạm nội quy của lớp, của trường, sợphải đánh vật với những chữ cái và con số Nhưng trẻ ở độ tuổi này thường có sựtò mò, hiếu động, ham thích khám phá, bởi vậy trước khi dạy chữ, dạy số, ngườigiáo viên cần “làm công tác tư tưởng” cho các em Ngay từ ấn tượng đầu tiên khigặp cô giáo, cần tạo sự thân thiện, nhẹ nhàng, gần gũi với các em, mặt khác cũngcần dành thời gian cho các em được làm quen, gần gũi với nhau, hướng dẫn chocác em một số nội quy của lớp, của trường thông qua các trò chơi nhỏ như: “Làmquen bạn mới”; “Kết bạn”, “ Chúng mình cùng thực hiện”…Đồng thời giành ramột số buổi để dẫn các em đi tham quan các phòng học, phòng chức năng, đi dạoquanh khuôn viên trường Trong mọi hoàn cảnh, thầy cô giáo đều phải như “mộtngười bạn” của các em, sẵn sàng lắng nghe các em chia sẻ; động viên, khuyến

khích tạo cơ hội cho các em được thể hiện nhiều hơn về cảm xúc, mong muốn củamình.

Để tạo môi trường thân thiện thì việc trang trí lớp học, cải tạo quang cảnhtrường học mang màu sắc sinh động, thân thiện, gần gũi với các em là vô cùng cầnthiết Ngay từ trong lớp học giáo viên cần trang trí lớp theo đúng nhu cầu, mongmuốn của các em, hướng dẫn các em tự làm và trang trí theo sở thích, không nênbắt chước cách trang trí của lớp khác vì thực tế việc trang trí lớp học ngoài sự đẹpmắt mục đích chính là tạo hứng thú, kích thích sáng tạo, khơi nguồn cảm xúc chocác em mà chỉ có giáo viên chủ nhiệm mới hiểu được học sinh của lớp mình cầngì

Khuôn viên nhà trường nên được trang trí theo thị hiếu chung của các em.Không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi lành mạnh, trang trí các câu khẩu hiệu, danhngôn trên các cây xanh, xây dựng góc biển đảo, treo tiểu sử các anh hùng dân tộctrong khuôn viên trường,… mà còn tạo cơ hội cho các em được thể hiện năng lực,

kĩ năng của mình, rèn tính tự quản, tự giác như: Tổ chức hội thi “Thiếu nhi với môitrường” bằng hình thức phân cho mỗi lớp khoảng 10-15m2 đất để các em cùng phụhuynh và giáo viên chủ nhiệm trồng loại cây hoa mà mình yêu thích, hàng ngày tựchăm sóc, tự bảo vệ; Tổ chức hội thi “Thư viện xanh”, các em và giáo viên chủnhiệm cùng thảo luận và đăng ký mượn tại thư viện nhà trường các loại sách, báocác em muốn tìm hiểu, sau đó tự các em cùng phụ huynh và giáo viên chủ nhiệmsáng tạo khu vực phục vụ cho việc đọc sách ngoài sân trường của lớp mình

Ta thấy rằng muốn trẻ có ý thức tự quản, tự giác trong việc hỗ trợ trang trí lớp,cải tạo khuôn viên trường không biện pháp nào đơn giản mà hiệu quả bằng việc tạo

cơ hội cho các em được tham gia tự làm, tự sáng tạo, tự thể hiện những gì các emyêu thích, từ đó các em sẽ biết trân trọng những sản phẩm do chính mình làm ra, sẽtự bảo vệ, tự chăm sóc, giữ gìn những sản phẩm đó

5

Hình ảnh lớp học được học sinh, giáo viên và phụ huynh cùng trang trí thân thiện

Để các em có ý thức tự quản, tự tham gia các nhiệm vụ của lớp, giáo viên cóthể biến công việc thành trò chơi, ví dụ như trong thời gian đầu giờ học, giáo viênmuốn các em thực hiện các nhiệm vụ như quét lớp, lau bảng, xếp kệ sách gọngàng, nhặt rác trên sân trường,…giáo viên tổ chức cho các tổ thi xem tổ nào nhặtrác nhanh hơn, hoặc tổ nào quét lớp sạch hơn, cuối tuần sẽ được cắm cờ, khenthưởng

Dĩ nhiên khi mới tập làm việc gì các em cũng sẽ lúng túng, vụng về, khôngđảm bảo theo yêu cầu thậm chí không biết mình đã làm sai, giáo viên cần kiênnhẫn, nhẹ nhàng, động viên các em lý do tại sao làm như vậy, ý tưởng của các emmuốn làm những gì, cảm thấy làm như vậy có nên hay không, đã đẹp hay chưa vànhắc nhở, hướng dẫn các em làm lại hoặc sửa lại cho phù hợp hơn

(Xem thêm phụ lục 1 - Một số hình ảnh về môi trường thân thiện)

3.2 Thực hiện tự quản trong lớp học:

Một trong những hoạt động thường xuyên mỗi ngày các em đều phải tự mìnhthực hiện khi đến lớp là đánh dấu vào bảng theo dõi "Ngày em đến lớp" Nhưnghầu như rất nhiều học sinh luôn quên mất việc làm này, không tự giác mà cần sựnhắc nhở của giáo viên Thay vì hằng ngày phải nhắc nhở "Các em hãy đánh dấutên mình vào bảng theo dõi Ngày em đến lớp đi nào!" giáo viên có thể phát huytính tự quản của chính các em bằng việc phân công nhóm trực nhật ngoài việc tựgiác đến sớm vệ sinh lớp học còn giữ nhiệm vụ nhắc nhở các bạn khác đến lớpviệc đầu tiên là đánh vào bảng theo dõi "Ngày em đến lớp" Quá trình thay phiênnhau như vậy không chỉ nâng cao trách nhiệm của các em mà còn hình thành tínhtự giác khi các em vừa là người nhắc nhở đồng thời cũng là người được nhắc nhở Ngoài ra, việc kiểm tra đồ dùng học tập trước giờ học nhằm hình thành nănglực biết giữ gìn và chuẩn bị đồ dùng học tập, sách vở và giúp các em các ý thứchơn trong học tập Không chỉ giúp các em tự giác chuẩn bị đồ dùng khi ở nhà màcòn nâng cao trách nhiệm của Hội đồng tự quản lớp học

Ban đồ dùng kiểm tra đồ dùng học tập, sách vở của các bạn trong lớp

3.3 Thực hiện tự quản trong sinh hoạt Sao nhi đồng – Lớp nhi đồng:

Điều trước tiên, các anh chị phụ trách Sao (là các em đội viên khối lớp 4, lớp5) cần tổ chức hướng dẫn cho các em tự thảo luận để tự tìm tên Sao, tự ứng cử, đề

cử và bầu ra trưởng Sao, đồng thời đề ra ra nhiệm vụ cụ thể và bầu ra mỗi bạn đềunhận một nhiệm vụ cụ thể tùy theo năng lực và yêu cầu như: phụ trách văn nghệ,phụ trách vệ sinh, phụ trách tác phong, phụ trách học tập,…

Trong mỗi Sao chỉ có từ 5 đến 7 nhi đồng và sinh hoạt Sao nhi đồng đượcthực hiện định kì 1 tuần 1 lần vào chiều thứ 4 nên khá thuận lợi cho việc hìnhthành và phát triển kĩ năng tự quản cho các em Ở đây, các anh chị phụ trách Saochỉ có nhiệm vụ định hướng, hướng dẫn ban đầu cho các em, quan sát, đánh giá,điều chỉnh sau mỗi buổi sinh hoạt để các em thực hiện tốt hơn trong các buổi sinhhoạt sau Tất cả mọi hoạt động do chính các em tự quản lý, điều hành từ kiểm tra

vệ sinh, tổ chức văn nghệ, hát, múa tập thể, đọc lời hứa nhi đồng, Không phải chỉmột hay một vài em điều hành tất cả mà mỗi em được phụ trách một nội dung, tứclà mỗi em đều là một "lãnh đạo" trong tập thể Từ đó các em trở nên năng độnghơn, tự giác hơn và tham gia tích cực hơn bởi như chúng ta biết việc tự quản sẽthất bại nếu chỉ một hay một vài em quản lý còn các em khác không được phâncông làm gì sẽ cảm thấy chán, nghịch phá, thụ động trong hoạt động chung

Trong một tháng các em có 3 buổi chiều thứ tư để sinh hoạt Sao nhi đồng và 1buổi để sinh hoạt lớp nhi đồng Trong buổi sinh hoạt lớp Nhi đồng do Giáo viênchủ nhiệm (là anh chị phụ trách lớp Nhi đồng) cũng cần cho các em được thể hiệnbản thân nhiều hơn qua các trò chơi, kiểm tra kĩ năng, sinh hoạt văn nghệ, giáoviên chủ nhiệm chỉ có tác dụng quan sát, theo dõi, hướng dẫn kịp thời cho các em

(Xem thêm phụ lục 2 - Các bước tiến hành sinh hoạt Sao nhi đồng và Lớp nhi đồng)

3.4 Thực hiện tự quản dưới cờ:

Ngay từ tuần học làm quen đầu năm, trong tiết chào cờ đầu tuần Tổng phụtrách Đội giao cho các anh chị các lớp trên nhiệm vụ làm mẫu cho các em quan sátvà bắt chước theo Đồng thời, Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm cần phốihợp kịp thời để định hướng, hướng dẫn, nhắc nhở và sửa sai cho các em trong quátrình thực hiện Những hoạt động rèn tính tự quản cho các em đó là:

+ Tự xếp hàng ngay ngắn khi tập hợp Bước đầu biết đứng ở tư thế nghiêm,người đứng thẳng, mắt nhìn thẳng, hai tay thẳng khép sát thân người, bàn tay nắmtự nhiên, hai chân thẳng, khép sát, hai bàn chân thành hình chữ V tạo góc 60 độ.+ Nhắc nhở bạn mình thực hiện đúng hơn khi các bạn thực hiện chưa đúnghoặc chưa nghiêm túc

+ Tự điểm số, biết đứng ngay ngắn, quay mặt về phía bên tay trái hô số thứ tựtiếp theo của mình

+ Ngồi im lặng, lắng nghe, giữ trật tự trong buổi sinh hoạt

+ Tham gia chấm cờ đỏ và nhận xét hoạt động tuần đã qua trước cờ Thời gianđầu có thể các em còn nhút nhát, chưa dám thể hiện, vốn từ chưa phong phú để

7

phục vụ cho mục đích giao tiếp nên giáo viên cần định hướng sẵn, hướng dẫn chocác em tập nói trước.

+ Tham gia các nội dung (tùy theo chủ điểm tháng, tuần) như: kể chuyện tấmgương đạo đức Bác Hồ hoặc gương người tốt-việc tốt, hát, múa, đọc thơ, đóng tiểuphẩm tuyên truyền, đố vui,…

Không chỉ trong tiết chào cờ, hoạt động tự quản còn được thực hiện ngaytrong các tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ, ra chơi 15 phút,… Nhằm đảm bảo tínhtoàn diện trong công tác giáo dục nhi đồng, giáo viên cần phối hợp Tổng phụ tráchĐội và cùng tham mưu với Ban giám hiệu xây dựng từ đầu năm học lịch sinh hoạt

15 phút đầu giờ với nhiều nội dung phong phú như: tập thể dục buổi sáng vào sángthứ 4, 6; múa hát dưới sân trường vào sáng thứ 3, thứ 5, nghe độc báo vào sáng thứ

2 và dành 5 phút mỗi ngày để kiểm tra đồ dùng học tập trong lớp học

Vận dụng 7 bài thể dục buổi sáng, giáo viên chủ nhiệm cùng Tổng phụ tráchĐội và giáo viên phân môn thể dục hướng dẫn từ 1 buổi đến 2 buổi tại trường chocác em nắm vững các động tác cơ bản: cổ, tay, chân, bụng, lườn, phối hợp, điềuhòa Từ đó, hình thành cho các em thói quen tự giác tập luyện thể dục buổi sáng ởnhà trước khi đến lớp

Múa, hát tập thể dưới sân trường là hoạt động thường xuyên ở hầu hết tất cảcác trường học, từ mầm non các em đã quen thuộc với hình thức sinh hoạt này, tuynhiên ở mầm non mỗi em được vẽ sẵn một vòng tròn cố định để đứng tập nên việc

Tiết chào cờ do các em tự điều hành, các bạn ngồi ngay ngắn lắng nghe.

tự giác xếp hàng đúng vị trí trên sân trường là việc vô cùng khó khăn Giáo viênchủ nhiệm, Tổng phục trách Đội, các anh chị đội viên cần thường xuyên hướngdẫn, giúp đỡ và làm mẫu cho các em Cách sắp xếp thuận lợi nhất là các lớp 4, lớp

5 đứng xen lẫn vào giữa các lớp 1 để các em dễ dàng quan sát và biết cách sắp xếpđội hình theo các anh chị lớp trên Nhờ đó việc xếp hàng sẽ nhanh hơn, các emcũng sẽ được hình thành tính tự giác, tự thực hiện

(Xem thêm phụ lục 3 - Một số hình ảnh các em tự quản dưới cờ và tiến trình các tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ )

3.4 Thực hiện tự quản trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, buổi hoạt động ngoại khóa:

Bản chất của hoạt động ngoài giờ lên lớp là hoạt động giúp học sinh hiểu vềcác giá trị truyền thống của dân tộc, tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại, mởrộng kiến thức được học trên lớp, từ đó các em có trách nhiệm với bản thân, giađình, nhà trường và xã hội… thông qua những trải nghiệm thức tế, các năng lựccủa các em được bộc lộ và hoàn thiện hơn, trong đó có khả năng tự quản

Ưu thế của tiết ngoài giờ lên lớp là không nặng nề, rập khuôn như kiến thứccác em học trên lớp, các em được học mà chơi, được trải nghiệm nhiều hơn khi đó

sẽ có tác dụng kích thích các em cảm nhận, tri giác tích cực hơn Nhu cầu nhậnthức chuyển từ hiếu kỳ, tò mò sang tính ham hiểu biết, hứng thú khám phá Thôngqua các trò chơi, hoạt động mang tính giáo dục, các em bắt đầu kiềm chế dần tínhhiếu động, bột phát để chuyển thành tính kỷ luật, nề nếp

Vậy một tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp như thế nào sẽ có tác dụng phát huytính tự quản của các em học sinh?

Lấy ví dụ cụ thể, muốn giáo dục các em đảm bảo an toàn trong dịp nghỉ lễTết, thay vì chỉ nhắc nhở bằng lời nói trong các buổi sinh hoạt lớp, chào cờ đầutuần, nếu biết khéo léo biến tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thành một tiếttrải nghiệm, thực hành thì các em sẽ có có ý thức cao hơn, có kĩ năng tự quảnkhông chỉ ở trên lớp mà còn có ý thức tự quản, tự giác ngay khi ở nhà, ở ngoàitrường

Có nghĩa rằng người giáo viên cần khai thác triệt để tính tự giác của các em.Chúng ta biết các em học sinh lớp 1 rất hay thưa kiện lẫn nhau, tính tự giác, tựquản sẽ được phát huy cao nếu sau mỗi tiết ngoài giờ lên lớp luôn có phần hoạtđộng ứng dụng để các em tự điều chỉnh hành vi, tự theo dỏi, kiểm tra chéo lẫnnhau, báo cáo với các thầy cô giáo về việc chấp hành các quy định giữa những bạngần khu vực nhà nhau hoặc cùng chơi với nhau Chắc chắn sẽ chẳng có em nàomuốn bị bạn bè báo cáo những điều chưa làm được, chưa tốt của mình trước lớptrong tiết ngoài giờ lên lớp hôm sau

(Xem thêm phụ lục 4 - Giáo án tiết hoạt động theo chủ đề)

3 5 Thực hiện tự quản trong các câu lạc bộ:

Các câu lạc bộ trong nhà trường được thành lập nhằm đáp ứng nhu cầu hamthích một hoạt động cụ thể của chính các em như: Câu lạc bộ bóng đá, câu lạc bộ

9

cờ vua, câu lạc bộ toán học, câu lạc bộ múa hiện đại, câu lạc bộ mĩ thuật Các emkhông bị bắt buộc phải tham gia mà được lựa chọn, tự nguyện đăng ký Chính bởivậy, tinh thần tự giác, tự quản sẽ được phát huy tối đa

Qua những hoạt động được xây dựng nên từ sở thích, bằng một quy luật tựnhiên cộng với sự hướng dẫn ban đầu của các nhóm giáo viên sẽ rèn cho các em kĩnăng tự quản, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin vào năng lực bản thân

Những kĩ năng đó được hình thành dần dần thông qua các hoạt động trong câulạc bộ như: bầu chủ nhiệm câu lạc bộ, bầu ban quản lý tài chính của câu lạc bộ.Chủ nhiệm câu lạc bộ có nhiệm vụ tự chiêu sinh thêm các thành viên mới có cùngđam mê và có nhu cầu muốn gia nhập câu lạc bộ, tự quản lý thành viên, tự xâydựng, thống nhất với các thành viên về lịch tập luyện; Đối với ban quản lý tàichính, các em phải tự quản lý, cân đối chi tiêu, đồng thời hình thành thói quen cẩnthận, minh bạch trong ghi chép, quản lý tài chính; Đối với thành viên trong câu lạc

bộ, các em tham gia với tinh thần tự học hỏi, trao đổi vốn hiểu biết lẫn nhau, bởivậy không có ai quản lý ai mà chính mỗi thành viên tự quản lý hành vi, thái độ củamình

3.6 Động viên, khen thưởng:

Biểu dương - khen thưởng là phương pháp tuy không còn mới nhưng giá trị tolớn mà nó đem lại thì không bao giờ cũ, luôn khơi dậy ý thức rèn luyện của các emhọc sinh là một khâu vô cùng quan trọng, có tác dụng tích cực, làm cho các emđược khen có tâm trạng phấn khởi hơn, ý chí rèn luyện tốt hơn, tạo không khí vuitươi Đồng thời những em chưa được khen cũng có sự ganh đua và nỗ lực

Trong quá trình giáo dục các em, giáo viên cần thường xuyên tuyên dương 1hay nhiều em học sinh cụ thể để nêu gương cho cả lớp học tập theo Sau mỗi hoạtđộng, mỗi tiết sinh hoạt, giáo viên cần khích lệ kịp thời, tổ chức cho các em bìnhchọn các cá nhân, tập thể tiêu biểu để thưởng cho các em những phần thưởng tinhthần như tràng pháo tay, bài thơ, bài hát…hoặc cắm cờ, ghi vào bảng thi đua củalớp, liên đội sau mỗi đợt thi đua

Phương thức biểu dương khoa học cần đảm bảo tính cụ thể, kịp thời, rộng rãi,thường xuyên, công khai và hợp lí

4 Hiệu quả:

4.1 Kết quả đạt được:

Sau khi áp dụng đúng những phương pháp rèn kĩ năng tự quản cho học sinhnêu trên, đã đem lại hiệu quả chuyến biến cao hơn hẳn so với khi chưa áp dụngđúng những yêu cầu và phương pháp, cụ thể:

Đối với các em nhi đồng khối lớp 1, khi học tập cũng như tham gia các hoạtđộng tập thể, các em luôn có thái độ đúng đắn, nghiêm túc hơn và biết kiên trì họctập, trang phục cá nhân, đầu tóc, quần áo, tác phong có nhiều thay đổi, gọn gànghơn, nhanh nhẹn hơn, các em biết tự phục vụ, không cần sự giúp đỡ từ bố mẹ, biếttự giác tham gia các công việc chung của lớp, của trường

Hoạt động tập thể dục, múa hát giữa giờ ra chơi: 100% các em nhi đồng lớp 1biết tập hợp đội hình hành dọc, hàng ngang, vòng tròn nhanh, khoảng cách đều vàđúng quy định

Tập trung đội hình các buổi chào cờ đầu tuần đảm bảo thời gian, đầy đủ sốlượng, đội hình tập hợp nhanh nhẹn, đẹp

Các em đã tự tin hơn khi tham gia các hoạt động tập thể, mạnh dạn nói lên ýkiến của mình, biết tự mình xử lý tình huống, giải quyết vấn đề

Không còn hiện tượng mách thầy cô những chuyện nhỏ nhặt, hội đồng tựquản quản lý các cá nhân trong tổ, trong lớp bằng những hình thức bạo lực, xâmhại đến thân thể của bạn mình

Chất lượng học tập đạt hiệu quả cao hơn so với khảo sát đầu năm học

Năng lực quản lí của chủ tịch hội đồng tự quản, phó chủ tịch hội đồng tựquản, các ban có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực

Năng lực tự phục vụ, tự quản của các em được giáo viên chủ nhiệm, giáo viênphân môn, phụ huynh đánh giá tương đối cao

* Kết quả học tập và rèn luyện cuối học kì I của khối lớp 1:

Số HS toàn khối: 116 Tổng số HS Tỉ lệ

Kết quả

học tập

Toán Hoàn thànhChưa hoàn thành 1115 4,31%95,69

Âm nhạc Hoàn thànhChưa hoàn thành 1160 100%0%

Mĩ thuật Hoàn thànhChưa hoàn thành 1160 100%0%Thủ công Hoàn thànhChưa hoàn thành 1160 100%0%

* Kết quả thăm dò ý kiến của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên phân môn, phụ huynh về năng lực tự quản của các cá nhân, tổ của khối lớp 1:

Đối

tượng

khảo sát

Tiêu chí đánh giá năng lực tự quản của các cá nhân, tổ của khối 1

Rất tốt Tốt Tương đối

4.2 Kiểm nghiệm – tự nhận xét kết quả:

Qua một số biện pháp hình thành kĩ năng tự quản cho các em nhi đồng khốilớp 1 thông qua các buổi sinh hoạt tập thể tại Trường Tiểu học Bế Văn Đàn, thểhiện sự quan tâm đến đối tượng nhi đồng, đồng thời thể hiện sự đổi mới về phươngpháp tổ chức hoạt động Đội trong nhà trường cũng như khẳng định sự phối hợpcủa Đội TNTP Hồ Chí Minh với công tác giáo dục học sinh

Qua thực tế áp dụng các biện pháp nêu trên, tôi nhận thấy nhi đồng trongkhối lớp 1 đã cơ bản hình thành được kĩ năng cần thiết như tự phục vụ, tự quản, có

ý thức trách nhiệm, tự tin trong giao tiếp, tham gia học tập tích cực

Bên cạnh đó, việc hình thành kĩ năng tự quản đối với đối tượng học sinh cấptiểu học, cụ thể là học sinh lớp 1 đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, ôn tồn, hoà nhã,sáng tạo từ đó sẽ tạo cho các em cảm giác thoải mái, tự tin hơn.

Ngoài ra, người giáo viên phải luôn thân thiện, gần gũi với các em nhưngvẫn cần thể hiện tính nghiêm túc, kỷ luật để các em được giáo dục một cách toàndiện Phối hợp nhịp nhàng với phụ huynh, các đoàn thể trong và ngoài nhà trường

để tìm hiểu kỹ thông tin cá nhân, tính cách, hoàn cảnh của từng nhi đồng để từ đó

có biện pháp hình thành kĩ năng cho phù hợp và đạt hiệu quả cao

13