THC TRNG VÀ GII PHÁP PHÁT TRIN CHN NUÔI BÒ S A H GIA
ÌNH TI XÃ PHÚ HÒA
ÔNG, HUYN C CHI, TP H CHÍ MINH

HUNH TH* C+M NHUNG, Faculty of Economics, Nong Lam University - H Chí Minh City.. “Currency Situation and Solution to Develop of Breed Milk Cow Production of Households in Phu Hoa Dong C

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

I H C NÔNG LÂM TP H CHÍ MINH

TH C TR NG VÀ GI I PHÁP PHÁT TRI N CH N NUÔI BÒ

S A H GIA ÌNH T I XÃ PHÚ HÒA ÔNG,

HUY N C CHI, TP H CHÍ MINH

HU NH TH C M NHUNG

KHÓA LU N T T NGHI P

NH N V N B NG C NHÂN NGÀNH KINH T NÔNG LÂM

Thành ph H Chí Minh Tháng 07/2010

H i ng ch m báo cáo lu n v n t t nghi p i h c khoa Kinh T , tr ng i

H c Nông Lâm Thành Ph H Chí Minh xác nh n khóa lu n “Th c tr ng và gi i pháp phát tri n ch n nuôi bò s a h gia ình t i xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, Thành ph H Chí Minh” do Hu nh Th C m Nhung, sinh viên khóa 32, ngành Kinh T Nông Lâm, ã b o v thành công tr c h i ng vào ngày _

Xin chân thành c m n Ban Giám Hi u tr ng i H c Nông Lâm Thành Ph

H Chí Minh, Ban ch nhi m khoa và t t c các th y cô khoa Kinh T ã truy#n t cho tôi nh$ng ki n th%c quý báu, nh$ng bài h c b& ích, c ng nh t o m i i#u ki n thu n l"i cho tôi trong th i gian h c t p t i tr ng

Xin chân thành g'i l i c m n n th y Lê V , ng i ã t n tình giúp ,

h ng d n tôi trong su t th i gian th(c hi n # tài t t nghi p

Xin chân thành c m n các cô chú, anh ch các phòng, ban c a xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM ã cung c p cho tôi nh$ng t li u và kinh nghi m quý báu, giúp tôi trong quá trình i#u tra, t o i#u ki n thu n l"i tôi hoàn thành # tài

N I DUNG TÓM T"T

HU)NH TH* C+M NHUNG, Khoa Kinh T , i H c Nông Lâm Thành Ph

H Chí Minh Tháng 7 n m 2010 “Th c Tr ng Và Gi i Pháp Phát Tri n Ch n Nuôi Bò S a H Gia ình T i Xã Phú Hòa ông, Huy n C Chi, TP H Chí Minh”

HU)NH TH* C+M NHUNG, Faculty of Economics, Nong Lam University -

H Chí Minh City July, 2010 “Currency Situation and Solution to Develop of Breed Milk Cow Production of Households in Phu Hoa Dong Commune, Cu Chi District, Ho Chi Minh City”

# tài tìm hi u v# th(c tr ng và hi u qu kinh t theo quy mô c a mô hình ch n nuôi bò s$a trên c s, phân tích s li u i#u tra 60 h nông dân ch n nuôi bò s$a trên

a bàn xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TP H Chí Minh # tài ã s' d!ng ph ng pháp th ng kê mô t , ph ng pháp so sánh, ph ng pháp thu th p s li u, ph ng pháp x' lý s li u xác nh hi u qu kinh t c a vi c nuôi bò s$a, ng th i # xu t

m t s gi i pháp nh-m nâng cao hi u qu ch n nuôi trên a bàn xã

K t qu nghiên c%u cho th y mô hình ch n nuôi bò s$a , xã Phú Hòa ông ã

em l i ngu n thu nh p khá &n nh cho ng i ch n nuôi, mô hình ch n nuôi t hi u

qu Tuy r-ng trong giai o n hi n nay ng i ch n nuôi ph i i m t v i m t s khó

kh n tr c m.t, nh ng nhìn chung th(c tr ng ch n nuôi v n r t kh quan, tình hình

ch n nuôi v n di/n ra t t p Ch n nuôi bò s$a v n ang là ngành kinh t h gia ình thi t th(c, góp ph n c i thi n thu nh p, nâng cao m%c s ng c a ng i dân

M#C L#C

Danh m!c các ch$ vi t t.t viii

Danh m!c các b ng ix

Danh m!c các hình xi

Danh m!c ph! l!c xii

CH01NG 1 2T V3N 4 1

1.1 S( c n thi t c a # tài 1

1.2 M!c tiêu nghiên c%u 2

1.3 Ph m vi nghiên c%u c a # tài 2

1.4 C u trúc c a # tài 2

CH01NG 2 T5NG QUAN 4

2.1 Gi i thi u v# các tài li u nghiên c%u liên quan ã th(c hi n 4

2.2 c i m t&ng quát c a xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, thành ph H Chí Minh 4

2.2.1 i#u ki n t( nhiên 4

2.2.2 i#u ki n kinh t - xã h i 5

2.2.3 Hi n tr ng s' d!ng t 7

2.2.4 Nh n nh chung v# t&ng quan 8

2.3 Vài nét v# tình hình ch n nuôi bò s$a t i Thành Ph H Chí Minh và t i xã Phú Hòa ông 9

2.3.1 Tình hình ch n nuôi bò s$a t i thành ph H Chí Minh 10

2.3.2 Tình hình ch n nuôi bò s$a t i xã Phú Hòa ông 10

CH01NG 3 N I DUNG VÀ PH01NG PHÁP NGHIÊN C6U 13

3.1 N i dung 13

3.1.1 Khái ni m kinh t h 13

3.1.2 c i m kinh t h 13

3.1.3 Vai trò kinh t h 14

3.1.4 Lo i hình ch n nuôi bò s$a 14

3.1.5 Khái ni m v# hi u qu kinh t 15

3.1.6 Các ch7 tiêu o l ng 15

3.2 Ph ng pháp nghiên c%u 16

3.2.1 Ph ng pháp th ng kê mô t 16

3.2.2 Ph ng pháp so sánh 16

3.2.3 Ph ng pháp thu th p s li u 17

CH01NG 4 K8T QU9 NGHIÊN C6U VÀ TH9O LU:N 18

4.1 Tình hình chung c a nông h ch n nuôi bò s$a 18

4.1.1 Lao ng 18

4.1.2 Trình v n hóa 19

4.2 Th(c tr ng ch n nuôi bò s$a 21

4.2.1 Ph ng th%c ch n nuôi 21

4.2.2 Quy mô ch n nuôi c a các h i#u tra 21

4.2.3 Kinh nghi m ch n nuôi 22

4.2.4 C c u àn bò 23

4.2.5 Ngu n n c 23

4.2.6 K; thu t ch n nuôi 24

4.2.7 Th%c n cho bò 25

4.2.8 Tình hình ch m sóc và nuôi d ng 27

4.2.9 Ngu n v n ch n nuôi 27

4.2.10 Công tác khuy n nông 28

4.3 Tình hình tiêu th! s n ph m 29

4.4 Phân tích, so sánh k t qu - hi u qu kinh t t< m t con bò s$a nuôi theo quy mô 32

4.4.1 Phân tích k t qu và hi u qu nuôi bò s$a theo quy mô 32

4.4.2 So sánh k t qu - hi u qu ch n nuôi theo các quy mô 45

4.4.3 Ngu n thu nh p thêm t< vi c không mua c= bên ngoài 46

4.5 Phân tích nguyên nhân nh h ,ng n k t qu và hi u qu ch n nuôi 47

4.5.1 Giá th%c n 47

4.5.2 Kh u ph n th%c n 48

4.5.3 Giá thu mua s$a 49

4.5.4 Con gi ng 50

4.5.5 Ngu n v n 50

4.6 H ng phát tri n c a ng i ch n nuôi 53

4.7 Bi n pháp nâng cao hi u qu ch n nuôi bò s$a t i xã 55

4.7.1 Gi i pháp m b o ngu n thu 55

4.7.2 Ch ng ngu n th%c n 56

4.7.3 Chú tr ng khâu ch n gi ng 56

4.7.4 V n # v# v n 57

4.7.5 Chú tr ng v n # ch m sóc, thú y, và nuôi d ng àn bò 57

4.7.6 Vai trò c a các tr m khuy n nông, các h i nông dân 58

CH01NG 5 K8T LU:N VÀ KI8N NGH* 59

5.1 K t lu n 59

5.2 Ki n ngh 60

5.2.1 i v i chính quy#n a ph ng 60

5.2.2 i v i ng i ch n nuôi 60

5.2.3 i v i công ty s$a 61 Tài ki u tham kh o

Ph! l!c

KHKT – NN Khoa H c K; Thu t – Nông Nghi p

DANH M#C CÁC B NG

B ng 2.1 C C u Giáo D!c c a Xã 7

B ng 2.2 C C u t t i Xã 7

B ng 2.3 Hi n Tr ng S' D!ng t Nông Nghi p t i Xã Phú Hòa ông 8

B ng 2.4 Tình Hình Phát Tri n Bò S$a TPHCM Qua Các N m 10

B ng 2.5 Phân B àn Bò S$a t i Xã Phú Hòa ông 11

B ng 4.1 S H i#u Tra Theo T<ng 3p 18

B ng 4.2 Tu&i Lao ng c a Ch H Ch n Nuôi Bò S$a 19

B ng 4.3 Trình V n Hóa c a Ch H Ch n Nuôi 19

B ng 4.4 M t S Ngành Ngh# Khác c a Các Nông H Ch n Nuôi Bò S$a 21

B ng 4.5 Quy Mô àn c a Các H i#u Tra 22

B ng 4.6 Kinh Nghi m Ch n Nuôi Bò S$a c a Các Nông H 22

B ng 4.7 C C u àn Bò S$a c a Các H i#u Tra 23

B ng 4.8 Ngu n V n S n Xu t c a Các H i#u Tra 28

B ng 4.9 Tình Hình Tham Gia Ho t ng Khuy n Nông 29

B ng 4.10 Tình Hình Tiêu Th! S$a c a Các H i#u Tra 30

B ng 4.11 Chi Phí u T Xây D(ng C B n Bình Quân Cho M t Con Bò S$a/H Nuôi Theo Quy Mô 1 - 7 Con 33

B ng 4.12 Chi Phí Th%c >n Bình Quân Cho Các Lo i Bò Trong 1 Ngày c a H Nuôi Theo Quy Mô 1 – 7 Con 34

B ng 4.13 Chi Phí V t Ch t Bình Quân Cho M t Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô 1 - 7 con 35

B ng 4.14 T&ng H"p Các Kho n Thu Bình Quân c a M t Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô T< 1 - 7 Con 36

B ng 4.15 K t Qu và Hi u Qu Bình Quân 1 Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô T< 1 - 7 Con 37

B ng 4.16 Chi Phí u T Xây D(ng C B n Bình Quân Cho M t Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô T< 8 - 15 Con 38

B ng 4.17 Chi Phí Th%c >n Bình Quân Cho Các Lo i Bò Trong 1 Ngày c a H Nuôi Theo Quy mô 8 – 15 Con 39

B ng 4.18 Chi Phí V t Ch t Bình Quân Cho 1 Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy

Mô T< 8 - 15 Con 39

B ng 4.19 T&ng H"p Các Kho n Thu Bình Quân M t Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô T< 8 - 15 Con 40

B ng 4.20 K t Qu và Hi u Qu Bình Quân 1 Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô T< 8 - 15 Con 41

B ng 4.21 Chi Phí u T Xây D(ng Xây D(ng C B n Bình Quân Cho M t Con Bò S$a/H Nuôi Theo Quy Mô Trên 15 Con 42

B ng 4.22 Chi Phí Th%c >n Bình Quân Cho Các Lo i Bò Trong 1 Ngày Nuôi Theo Quy Mô Trên 15 Con 42

B ng 4.23 Chi Phí V t Ch t Bình Quân Cho 1 Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô Trên 15 Con 43

B ng 4.24 T&ng H"p Các Kho n Thu Bình Quân M t Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô Trên 15 Con 44

B ng 4.25 K t Qu và Hi u Qu Bình Quân 1 Con Bò S$a/H /N m Nuôi Theo Quy Mô Trên 15 con 44

B ng 4.26 So Sánh K t Qu – Hi u Qu T< M t Con Bò S$a/N m c a Các Quy Mô Ch n Nuôi 45

B ng 4.27 Nh$ng H Ch n Nuôi Có Di n Tích t Tr ng C= 46

B ng 4.28 T? L S' D!ng C= Nhà, C= Mua c a Các H Ch n Nuôi Theo 3 Quy Mô Khác Nhau 46

B ng 4.29 Bi n ng Giá Th%c >n T< N m 2005 – 2010 48

B ng 4.30 So Sánh Kh u Ph n Th%c >n Trung Bình M@i Ngày c a Bò ang L y S$a và Bò C n S$a 48

B ng 4.31 Thay &i Giá S$a Bình Quân Qua Các N m 49

B ng 4.32 T&ng Các Kho n Thu – Chi Cho Toàn àn 1 - 7 con/N m 51

B ng 4.33 T&ng Các Kho n Thu – Chi Cho Toàn àn 8 - 15 con/N m 52

B ng 4.34 T&ng Các Kho n Thu – Chi Cho Toàn àn trên 15 con/N m 52

B ng 4.35 So Sánh K t Qu - Hi u Qu Toàn àn Theo 3 Quy mô/N m 52

B ng 4.36 T? L C C u àn H"p Lý và Không H"p Lý Theo T<ng Quy Mô Nuôi 53

DANH M#C PH# L#C

Ph! l!c 1: B ng Câu H=i i#u Tra Nông H

s n ph m thi t y u nuôi s ng con ng i Trong quá trình xây d(ng và phát tri n kinh

t hi n nay , n c ta, nông nghi p nông thôn có vai trò quan tr ng ng và nhà n c

ta ã # ra nhi m v! phát tri n nông nghi p nông thôn giai o n 2001 - 2010 là y

m nh CNH - H H nông nghi p ng th i v i vi c t ng c ng u t phát tri n xây d(ng nông thôn, chuy n d ch c c u cây tr ng, v t nuôi, trong ó có vi c t<ng b c

a ch n nuôi bò s$a thành ngành s n xu t hàng hóa, góp ph n gi i quy t vi c làm,

t ng thu nh p cho lao ng nông thôn

Bên c nh ó, n#n kinh t n c ta ngày càng phát tri n, nhu c u cu c s ng con

ng i ngày càng òi h=i cao h n, kéo theo nhu c u tiêu th! s$a c ng cao N m 2005 t&ng s n l "ng s$a c a Vi t Nam t g n 198 ngàn t n, v "t so v i m!c tiêu qu c gia

48 ngàn t n, song c ng ch7 áp %ng "c 20 – 22% nhu c u tiêu th! trong n c Do ó ngành ch n nuôi bò s$a r t c n "c s( u t h"p lý phát tri n h n n$a

Vì lB ó mô hình ch n nuôi bò l y s$a ã và ang phát tri n r ng kh.p c n c,

i u là các t7nh Lai Châu, S n La, ti p sau là các t7nh phía nam và hi n nay TPHCM

hi n ang %ng u c n c v# quy mô Cùng v i xu h ng phát tri n m nh mB c a ngành ch n nuôi bò s$a TPHCM, xã Phú Hòa ông, huy n C Chi c ng có nh$ng

nh h ng nh t nh và chi n l "c phát tri n mô hình nuôi bò s$a t i a ph ng Nh$ng n m g n ây i s ng c a nhân dân "c nâng cao Nhu c u tiêu dùng s$a bò t i và các s n ph m t< s$a ang "c ng i tiêu dùng m i l%a tu&i a chu ng,

ó chính là ng l(c thúc y ch n nuôi bò s$a phát tri n N m 2006 - 2007 t c

phát tri n ngành ch n nuôi bò s$a có h ng ch m l i, nguyên nhân do giá thành s$a cao, giá thu mua s$a ch a h"p lý, giá th%c n t ng n 2007 tình hình ch n nuôi bò s$a ã "c quan tâm nhi#u h n Và tài li u t< ngu n nông nghi p Vi t Nam cho bi t r-ng 2009 tình hình ch n nuôi bò s$a sB t "c k t qu t t p h n T< nh$ng bi n

ng trong nh$ng n m g n ây, không tránh kh=i s( hoang mang trong tâm trí c a nh$ng nông h ch n nuôi bò s$a, xu t phát t< th(c t trên và s( ng ý c a GVHD tôi

ti n hành th(c hi n # tài “THCC TR NG VÀ GI9I PHÁP PHÁT TRIDN CH>N NUÔI BÒ SEA H GIA ÌNH T I XÃ PHÚ HÒA ÔNG, HUYFN CG CHI, THÀNH PHH HI CHÍ MINH”, nh-m nêu lên "c cái nhìn t&ng quát v# th(c tr ng

ch n nuôi bò s$a trên a bàn xã Phú Hoà ông, qua ó có nh$ng gi i pháp, # xu t cho quá trình phát tri n c a ngành ch n nuôi bò s$a ngày càng hi u qu h n

1.2 M,c tiêu nghiên c-u

- Kh o sát, ánh giá th(c tr ng ch n nuôi bò s$a t i a ph ng

- ánh giá k t qu , hi u qu mà các h ch n nuôi t "c

- Xác nh quy mô ch n nuôi h"p lý trong nông h xét v# m t hi u qu kinh t

- Phân tích nh$ng nguyên nhân nh h ,ng n k t qu , hi u qu ch n nuôi bò s$a

- # xu t gi i pháp góp ph n nâng cao hi u qu kinh t c a các h ch n nuôi bò s$a trên a bàn xã

1.3 Ph m vi nghiên c-u c a + tài

V+ không gian

# tài ti n hành nghiên c%u t i xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, thành ph H Chí Minh

V+ th.i gian

Th i gian th(c hi n # tài t< ngày 15/03/2010 n ngày 05/07/2010

Th i gian ti n hành i#u tra ph=ng v n tr(c ti p các h ch n nuôi là 20/03/2010

n 25/04/2010

1.4 C/u trúc c a + tài

ti n cho vi c nghiên c%u và theo dõi, lu n v n "c chia làm 5 ch ng nh

Ch ng 1: t v n #

Trình bày lý do th(c hi n # tài, nêu khái quát v# m!c tiêu nghiên c%u,

ph m vi nghiên c%u c a # tài, th i gian th(c hi n # tài

Ch ng 2: T&ng quan

Gi i thi u m t s tài li u nghiên c%u có liên quan ã "c th(c hi n, gi i thi u chung v# t&ng quan c a xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM t< ó có ánh giá s l "c nh$ng thu n l"i và nh$ng khó kh n v# i#u ki n t( nhiên, i#u ki n kinh t - xã h i, i v i ch n nuôi bò s$a

Ch ng 3: N i dung và ph ng pháp nghiên c%u

Trình bày các v n # liên quan n n i dung nghiên c%u c a # tài, trong

ch ng này a ra c s, các h ch n nuôi th y "c t m quan tr ng, l"i ích và hi u

qu kinh t c a mô hình nuôi bò s$a h gia ình S' d!ng các ph ng pháp tính toán ánh giá k t qu - hi u qu kinh t c a ch n nuôi bò s$a

Ch ng 4: K t qu nghiên c%u và th o lu n

T< nh$ng s li u i#u tra "c, # tài t p trung ánh giá k t qu - hi u qu kinh t c a mô hình ch n nuôi bò s$a h gia ình trên a bàn xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM

Ch ng 5: K t lu n và ki n ngh

D(a vào nh$ng k t qu tính toán "c , ch ng 4 a ra các k t lu n và

# xu t m t s ki n ngh i v i các nông h ch n nuôi bò s$a c ng nh i v i a

ph ng

CH$%NG 2 T0NG QUAN

2.1 Gi1i thi u v+ các tài li u nghiên c-u liên quan ã th c hi n

V i c thù là nghiên c%u nh$ng v n # có liên quan n nông nghi p, c! th là liên quan n ngành ch n nuôi bò s$a Trong khu v(c ông Nam B , thành ph H Chí Minh là n i có t&ng s àn bò cao nh t 69.531 con (t&ng c!c th ng kê 2008) C Chi là huy n ngo i thành c a thành ph H Chí Minh, c ng là n i có s l "ng nuôi

bò s$a khá nhi#u Tr c ây có nhi#u # tài nghiên c%u v# hi n tr ng và ánh giá hi u

qu kinh t c a mô hình nuôi bò s$a nh : “ ánh giá hi u qu kinh t ch n nuôi bò s$a

h gia ình t i huy n C Chi TPHCM” - lu n v n t t nghi p c a Nguy/n Th H ng (tháng 6/2004), “ ánh giá hi u qu kinh t ngành ch n nuôi bò s$a t i ph ng Th nh Xuân - qu n 12 - TPHCM” - lu n v n t t nghi p c a Bùi Trung T n (n m 2001) C ng trên n#n t ng k th<a ph ng pháp phân tích các # tài tr c, xu t phát t< i#u ki n thu n l"i là t i a ph ng sinh s ng, nên ã ti n hành nghiên c%u # tài “Th(c tr ng

và gi i pháp phát tri n ch n nuôi bò s$a h gia ình t i xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM”, nh-m a ra "c cái nhìn chung v# hi n tr ng nuôi bò s$a giai o n

hi n nay t i xã, c ng nh a ra các gi i pháp nh-m h n ch khó kh n và nâng cao

hi u qu kinh t c a các nông h ch n nuôi

2.2 2c i m t3ng quát c a xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, thành ph H Chí Minh

2.2.1 i+u ki n t nhiên

Xã Phú Hòa ông là m t xã , phía ông B.c c a huy n C Chi T&ng di n tích t t( nhiên là 2178.5743 ha, trong ó di n tích t nông nghi p 1645.5953 ha, chi m 75,54%, xã bao g m 12 p

Phía B.c giáp p B n ình và xã Nhu n %c

Phía Nam giáp xã Tân Th nh Tây và Ph c V nh An

Phía Tây giáp xã Ph m V n C i và xã Nhu n %c

Xã có a hình b-ng phJng, n i th p nh t là vùng ven sông Sài Gòn, thu n l"i cho giao thông kinh t ng th y

V# th& nh ng a ph n là t xám phù sa c&, thích h"p tr ng cây lâu n m, th&

nh ng còn thích h"p tr ng cây công nghi p

Xã Phú Hòa ông n-m trong khu v(c nhi t i gió mùa, 2 mùa rõ r t: mùa m a

và mùa n.ng Mùa m a t< tháng 5 n tháng 11 Mùa n.ng b.t u t< kho ng tháng 12

n tháng 4 n m sau Nhi t th ng xuyên có s( bi n ng, có lúc nhi t cao nh t lên n 38 - 390C vào nh$ng tháng mùa khô Còn vào các tháng mùa m a nhi t kho ng 22 - 240C Nhi t trung bình hàng n m vào kho ng 27,60C N.ng bình quân

300C Mùa m a kho ng 6 tháng L "ng gió không cao

Trên a bàn xã ch y u là s' d!ng ngu n n c t( nhiên, xung quanh "c bao

b c kho ng trên 70 kênh, r ch, sông…

Ngu n n c dùng cho bò u ng c ng r t quan tr ng, n u cho bò u ng n c không m b o v sinh thì bò sB m.c b nh Do v y, các nông h ch n nuôi bò , xã

th ng cho bò u ng n c t< gi ng, i#u này là r t c n thi t h n ch b nh t t cho gia súc

ng i dân "c c i thi n

C4 s5 h t)ng

Giao thông: h th ng giao thông g m có ng b , ng th y, có con ng chính thu c t7nh l 15, ng Nguy/n Th Nê và 32 con ng giao thông l n nh=, ngoài ra có 2 c u, 2 b n ghe Các tuy n ng giao thông t<ng b c hoàn thi n, nâng

c p, b o m yêu c u giao thông trong xã

H th ng i n: h th ng i n chi u sáng #u trong khu dân c , 100% h dân s' d!ng i n Ng i dân ch y u s' d!ng i n cho sinh ho t và s n xu t nông nghi p

Thu? l"i: công tác thu? l"i c ng "c quan tâm áng k , hi n xã có 4 công trình th y l"i ph!c v! cho tiêu thoát n c, t o i#u ki n thu n l"i cho s n xu t nông nghi p

Chính sách xã h i

Xã ã xây d(ng #n t ,ng ni m anh hùng li t s , chính sách xã h i c b n ã xoá "c nhà tranh, tre, xoá h ói, gi m h nghèo, công tác #n n áp ngh a "c quan tâm, t o ni#m tin c a nhân dân i v i ng và Nhà N c

C s, tôn giáo c a xã có 2 chùa, 1 nhà th , 1 thánh t cao ài, và 1 ình th n Trên a bàn xã hi n có 1 tr m y t t chu n qu c gia Tr m có 1 bác s và 9 nhân viên, ch y u y tá t t nghi p trung c p, tr m có 27 phòng ch%c n ng, trang thi t

b y , ph!c v! nhu c u khám ch$a b nh ng i dân t i a ph ng

Hi n xã có 1 sân bóng chuy#n, m t h b i , p Phú M;, 1 sân bóng mini t nhân , p Cây Trâm

Giáo d,c

H th ng giáo d!c c a xã có y các c p h c t< m m non n THPT v i t&ng s h c sinh là 4.872 ng i Trên a bàn xã hi n nay ang xây d(ng l i tr ng THCS Phú Hòa ông t chu n qu c gia, v n còn ang trong giai o n thi công ch a hoàn ch7nh Ngoài ra có 1 tr ng m u giáo bông sen t chu n qu c gia, 1 tr ng

m m non bán trú và 7 phân hi u H th ng giáo d!c c a xã t<ng b c xây d(ng và hoàn ch7nh, t tiêu chu n qu c gia i ng giáo viên nhi t tình, t n tâm và s%c

gi ng d y, góp ph n ào t o ra nh$ng con ng i tri th%c, nh$ng ng i ch t ng lai

c a t n c

gh h c t p…Ngoài ra còn có h th ng phòng vi tính, phòng thí nghi m, sân th thao,

h b i…là môi tr ng h c t p thu n l"i cho h c sinh

H th ng khuy*n nông

Xã có 12 chi h i nông dân, tr c kia tr m khuy n nông c a huy n xu ng xã t p

hu n th ng xuyên, nhi#u nh t là 3 l n/n m, nh ng giai o n hi n nay thì gi m d n Khuy n nông t p hu n cho nông dân phòng tr< d ch b nh, nh$ng k; thu t m i trong nông nghi p, trong ó có ch n nuôi bò s$a

Bên c nh ó trong l nh v(c công nghi p thì xã có 1 công ty may v n u t

n c ngoài, có kho ng 7 xí nghi p g m có l n và nh=, ch y u là TNHH, có ti u th công nghi p, s n xu t bánh tráng….góp ph n t o công n vi c làm cho ng i dân a

chi m (4,27%) Ph n t ch a s' d!ng nên khai thác a vào tr ng c=, t n d!ng t i

a kh n ng, tránh "c vi c lãng phí ngu n tài nguyên

B ng 2.3 Hi n Tr ng S9 D,ng /t Nông Nghi p t i Xã Phú Hòa ông

Hi n nay, t nông nghi p gi m 2,2952 ha là chuy n sang t ,, ph!c v! nhu

c u c a ng i dân v# phát tri n kinh t , xã h i, nh t là t ng dân s c h c

Thu:n l;i

Hi n nay, ngành tr ng tr t h u nh không còn mang l i ngu n thu nh p &n nh cho ng i dân n$a, nhi#u h gia ình ã không tr ng lúa, tr ng các lo i hoa màu mà

ã chuy n sang mô hình ch n nuôi bò s$a

V i khí h u nhi t i gió mùa, ánh sáng d i dào là i#u ki n thích h"p tr ng c= quanh n m, m b o ngu n th%c n thô xanh cho bò s$a

Bên c nh ó ngu n n c gi ng d i dào, luôn áp %ng y nhu c u n c trong sinh ho t c ng nh trong ch n nuôi bò s$a, vì ây là ngành ch n nuôi c n khá nhi#u n c t.m bò và v sinh chu ng tr i hàng ngày

Thêm vào ó, ng i dân n i ây v n xu t thân t< nông dân, có truy#n th ng

ch n nuôi, nên ph n nào giúp ng i dân d/ dàng trong vi c ti p thu k; thu t ch n nuôi

bò s$a

Và m t thu n l"i áng k n là trên a bàn xã có tr m thu mua s$a, ng i dân

h u nh không lo l.ng v# khâu tiêu th!, ng th i c ng gi m chi phí i l i, không ph i

d n n ch n nuôi còn nhi#u h n ch , n ng su t s$a ch a cao

Ngành công nghi p ch bi n th%c n t i xã ch a phát tri n, d n n giá th%c n tinh và ph! ph m cao do m t các chi phí trung gian v n chuy n ây là khó kh n mà

h u h t các h ch n nuôi #u g p ph i

Tuy i#u ki n khí h u thu n l"i cho vi c tr ng c=, nh ng di n tích t ai l i

h n ch , thi u nh$ng ng c= l n ch n nuôi bò s$a, t n thêm m t kho n chi phí th%c n

2.3 Vài nét v+ tình hình ch n nuôi bò s a t i Thành Ph H Chí Minh và t i xã Phú Hòa ông

2.3.1 Tình hình ch n nuôi bò s a t i thành ph H Chí Minh

Trong nh$ng n m v<a qua, hòa mình vào xu h ng phát tri n m nh mB c a c

n c thì TPHCM c ng ã t<ng b c y m nh phát tri n ch n nuôi bò s$a N m 2005 TPHCM "c x p là t7nh %ng u trong 10 t7nh nhi#u bò s$a nh t v i s l "ng bò s$a 56.162 con và s n l "ng s$a t 130.054 t n Ngành ch n nuôi bò s$a phát tri n

t o i#u ki n cho ng i dân có công n, vi c làm, th(c hi n xóa ói gi m nghèo, t n d!ng ngu n lao ng th t nghi p, làm g m i ph n nào t n n xã h i, huy ng r ng rãi ngu n v n tín d!ng… ây là mô hình ch n nuôi ph& bi n nh t trong các mô hình

ch n nuôi nói chung, m t mô hình ã "c s( quan tâm khá l n c a các c quan có ch%c n ng trong các n m qua

B ng 2.4 Tình Hình Phát Tri n Bò S a TPHCM Qua Các N m

N m Ch< tiêu

T&ng àn bò s$a (con) 56.162 59.925 69.531 73.328

S n l "ng s$a (t n) 130.054 175.950 189.135 200.010

Ngu n: t&ng c!c th ng kê

B ng 2.4 cho th y t&ng àn bò s$a t ng liên t!c qua các n m N m 2005 ch7 có kho ng 56.162 con thì n 2009 t&ng àn bò s$a c a thành ph ã t n 73.328 con Cùng v i s( t ng lên c a s l "ng bò s$a thì s n l "ng s$a c ng t ng khá m nh, n m

2005 ch7 t 130 ngàn t n, t ng liên t!c qua các n m và n 2009 s n l "ng s$a thành

ph t h n 200 ngàn t n Dù s n l "ng s$a ã t ng lên nh v y nh ng v n không

áp %ng nhu c u tiêu th! trong n c Trong t ng lai 2010 – 2015 t ng tr ,ng kinh

t t ng, m%c s ng c a nhân dân ta ngày càng "c c i thi n, m%c tiêu th! các s n

ph m có giá tr dinh d ng cao nh s$a sB t ng nhanh, mà nhanh nh t là , các thành

ph , các khu ô th , khu công nghi p, khu du l ch Tr c d( oán v# m t tình hình

ch n nuôi y kh quan trong t ng lai là i#u ki n thu n l"i các h ch n nuôi bò s$a trên a bàn thành ph phát tri n

2.3.2 Tình hình ch n nuôi bò s a t i xã Phú Hòa ông

Quá trình phát tri n

Ngành ch n nuôi bò s$a t i xã ã b.t u t< nh$ng n m 1990 Lúc u ch7 là

ch n nuôi nh= lK, manh mún, ng i dân ch a quan tâm n vi c ch n nuôi bò s$a D n

d n cùng v i s( phát tri n c a n#n kinh t thì nh n th%c c a con ng i c ng ã thay

&i, nhu c u v# v t ch t và tinh th n ngày m t cao h n Ng i dân b.t u quan tâm s%c kh=e nhi#u h n, nhu c u dinh d ng gia t ng, và m t trong nh$ng nhu c u trên chính là nhu c u dinh d ng l y t< s$a, c bi t là s$a bò A nh$ng khu ô th l n nh TPHCM thì nhu c u ó l i càng cao h n bao gi h t Tr c tình hình trên, ng i dân

nh n th y t m quan tr ng và b.t u quan tâm h n n mô hình kinh t ch n nuôi bò s$a, hòa theo xu th phát tri n ngành bò s$a khu v(c và thành ph thì ngành ch n nuôi

bò s$a t i xã ã xu t hi n, t n t i, và ngày càng phát tri n qua su t 19 n m nay

ng i dân ch n nuôi n i ây có nhi#u kinh nghi m, và có kh n ng ti p thu t t khoa

h c k; thu t

Vài nét v+ các gi ng bò t i xã

Trên a bàn xã hi n nay g n nh h n 90% là nuôi gi ng F2, bên c nh ó có

m t ph n nh= nuôi F1 và F3 t hi u qu cao trong mô hình ch n nuôi bò s$a, thì khâu quan tr ng nh t là ch n gi ng, m t con gi ng t t, phù h"p v i i#u ki n khí h u, thu n l"i cho sinh tr ,ng và phát tri n thì sB cho n ng su t s$a cao, mang l i l"i nhu n cho ng i ch n nuôi

- Gi ng bò Hà Lan F1(50% HF)

Gieo tinh bò Hà Lan cho bò cái n#n lai Sind t o ra bò F1 Bò th ng có màu en tuy#n, t m vóc l n (kh i l "ng bò cái kho ng 300 – 400kg), b u vú phát tri n, thích nghi t t v i i#u ki n môi tr ng ch n nuôi c a Vi t Nam

nh ng bò l i không thích nghi t t v i i#u ki n khí h u n c ta, ch7 khi "c nuôi

d ng ch m sóc v i i#u ki n c bi t, th t t t thì bò sB cho n ng su t cao

V i nh$ng c tính c a các lo i bò nh trên thì t i xã hi n nay nông dân ch n nuôi ph& bi n nh t là gi ng bò F2 Gi ng F1 thì ch t l "ng s$a t t h n, d/ nuôi nh ng

s n l "ng s$a không nhi#u, không áp %ng nhu c u kinh t c a h nông dân Trong khi ó gi ng bò F2 thì v<a phù h"p v i i#u ki n khí h u, l i v<a cho s$a cao, b o

m ngu n thu nh p hàng ngày c a h gia ình, góp ph n c i thi n i s ng ng i dân, vì v y mà ng i nông dân ch n nuôi nhi#u nh t Bò F3 không phù h"p v i mô hình nuôi gia ình vì c n s( hi u bi t và m t ch ch m sóc khá c biêt

s n xu t, quan h phân ph i s n ph m và quan h qu n lý, các thành viên trong nông

h có cùng chung m!c ích là thoát kh=i ói nghèo, phát tri n kinh t ngày càng giàu

có Do th ng nh t v# l"i ích nh th nên các thành viên sB c g.ng làm h t mình nâng cao thu nh p cho gia ình

3.1.2 2c i m kinh t* h

H nông dân là n v s n xu t nh ng v i quy mô nh=, h c ng có y các

y u t , các t li u ph!c v! s n xu t ó là các ngu n l(c sLn có c a nông h nh : lao

ng, t ai, v n, k; thu t, công c!… T< các y u t s n xu t ó nông h sB t o ra các

s n ph m cung c p cho gia ình và xã h i Do s n xu t v i quy mô nh= nên s l "ng hàng hóa t o ra c a t<ng h là không l n T li u s n xu t không y nên ch t

l "ng c a s n ph m làm ra c ng ch a cao

H nông dân là n v tiêu dùng Các s n ph m t o ra nh-m áp %ng cho nhu

c u tiêu dùng c a gia ình h là chính, n u còn d h sB cung c p ra th tr ng b-ng cách trao &i ho c buôn bán C ng có m t s nông h chuyên s n xu t cung c p ra

th tr ng Ho t ng s n xu t chính c a các nông h là tr ng tr t và ch n nuôi Tr c kia, h u h t các nông h #u s n xu t cung c p cho nhu c u c a gia ình h ó là

c tính t( cung t( c p c a các h nông dân Nh ng trong quá trình phát tri n c a t

n c, các h nông dân c ng ã có nh$ng b c &i m i khá quan tr ng H ã ti n

hành s n xu t chuyên canh cung c p s n ph m cho xã h i i#u ó c ng có ngh a là

h ph i hoàn thi n t li u s n xu t t ng n ng su t lao ng, nâng cao hi u qu kinh

t

Do a s các h nông dân #u thi u t li u s n xu t: thi u v n, thi u t ai, k; thu t nên h th ng u t s n xu t th p, h luôn tránh r i ro C ng vì v y nên hi u

qu kinh t mang l i c a nông h th ng không cao Ch7 có m t s nông h m nh d n

u t v i quy mô l n, n ng su t lao ng cao nên thu nh p c a h c ng khá cao

nh ng m%c r i ro c ng khá l n a s các nông h #u ch n cho mình cách s n

xu t khá an toàn ó là h luôn tr ng nhi#u lo i cây khác nhau trong cùng m t th i k

ho c ch n nuôi nhi#u v t nuôi m t lúc i#u này làm cho s n ph m c a h luôn a

d ng nh ng s l "ng thì không nhi#u i#u ó ng ngh a v i vi c h tránh "c r i

ro, n u giá c hàng hóa này gi m xu ng th p thì còn có hàng hóa khác Nh ng cách

s n xu t này không mang l i hi u qu cao cho nông h

3.1.3 Vai trò kinh t* h

Lo i hình kinh t này óng vai trò quan tr ng c a kinh t h trong s n xu t nông nghi p tuy r-ng còn v i qui mô không l n và hi u qu kinh t không cao Các h nông dân ã s' d!ng nh$ng i#u ki n sLn có s n xu t, &n nh cu c s ng i#u ó

c ng gi i quy t "c m t s l "ng l n lao ng nhàn r@i trong xã h i

Bên c nh vi c t o ra các thành ph m ph!c v! nhu c u gia ình và xã h i, kinh

t h nông dân còn óng vai trò quan tr ng trong vi c cung c p nguyên li u, hàng hóa,

d ch v!, là c u n i h@ tr" các doanh nghi p s n xu t l n n v i ng i tiêu dùng

Vì mô hình kinh t h có quy mô s n xu t nh=, v n u t không l n, công tác

qu n lý khá d/ dàng so v i các lo i hình s n xu t khác nên kinh t h th ng "c

ch n làm i m kh,i u Mô hình kinh t h r t phù h"p v i nh$ng nông h có ít v n,

ch a có nhi#u kinh nghi m s n xu t, t li u s n xu t còn h n ch Nó c ng là ti#n # cho s( phát tri n các lo i hình s n xu t khác

3.1.4 Lo i hình ch n nuôi bò s a

ây là lo i hình ch n nuôi bò l y s$a Các nông h th ng nuôi các gi ng

bò s$a nh : Bò Hà Lan, bò lai Hà Lan, bò Lai Sind, bò Nâu Th!y S; S n l "ng s$a, chu k cho s$a sB tùy thu c vào t<ng gi ng bò, cách ch m sóc, l "ng th%c n, k; thu t

các công ty s$a bán Giá s$a mà các tr m thu mua, các công ty s$a tr cho nông h

sB ph! thu c vào béo, khô, th i gian v.t s$a Ngoài s n ph m chính là s$a, lo i hình ch n nuôi bò s$a còn có các s n ph m nh : bê (c, phân bò…

+ Thu t ng nh ng chi không &i

+ T ng thu, t ng chi nh ng t c t ng thu nhanh h n t c t ng chi

+ Thu không &i nh ng chi gi m

3.1.6 Các ch< tiêu o l8.ng

Ch< tiêu k*t qu

Giá tr t&ng s n l "ng (GTTSL): giá tr t&ng s n l "ng là ch7 tiêu t&ng h"p

"c tính b-ng ti#n ph n ánh k t qu thu "c t< ho t ng s n xu t kinh doanh

GTTSL = T&ng s n l "ng * n giá s n ph m Chi phí (CP): chi phí là ch7 tiêu ph n ánh toàn b kho n chi phí b= ra u t vào quá trình s n xu t k c chi phí v t ch t dành t< chu kì tr c (gi ng, phân ) và

ph n lao ng gia ình, trong ó có c thu nông nghi p Ch7 tiêu này nhi#u hay ít

c ng ph! thu c vào quy mô canh tác, trình k; thu t canh tác t<ng h

CP = Chi phí v t ch t + chi phí lao ng L"i nhu n (LN): L"i nhu n là ch7 tiêu quan tr ng trong s n xu t ây là kho n chênh l ch gi$a giá tr t&ng s n l "ng và chi phí b= ra

LN = GTTSL – t&ng chi phí s n xu t (CP) Thu nh p (TN): Thu nh p là ph n l"i nhu n c ng v i công nhà b= ra ây là ch7 tiêu quan tr ng trong kinh t h , nó ph n ánh quá trình u t c a nông h vào trong quá trình s n xu t

TN = L"i nhu n + công lao ng nhà Công lao ng nhà là ph n công lao ng c a gia ình "c tính b-ng ti#n

Chi phí T? su t thu nh p trên chi phí (TN/CP): ch7 tiêu này ch7 ra r-ng c% m t ng chi phí b= ra trong quá trình s n xu t sB t o ra bao nhiêu ng thu nh p

T? su t TN/CP =

Chi phí T? su t doanh thu trên chi phí (DT/CP): Ch7 tiêu này ch7 ra r-ng c% m t ng chi phí b= ra trong quá trình s n xu t sB thu "c bao nhiêu ng doanh thu

T? su t DT/CP =

Chi phí 3.2 Ph84ng pháp nghiên c-u

3.2.1 Ph84ng pháp th ng kê mô t

ây là ph ng pháp thu th p thông tin, s li u nh-m ánh giá t&ng quát c

tr ng v# m t m t nào ó c a t&ng th c n nghiên c%u Trong ph m vi # tài này,

ph ng pháp "c s' d!ng trình bày v# th(c tr ng c a mô hình ch n nuôi bò s$a

h gia ình t i xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM

m t phát tri n hay kém phát tri n, hi u qu hay kém hi u qu Trong ph m vi # tài này, ph ng pháp "c dùng so sánh hi u qu kinh t theo các quy mô ch n nuôi 3.2.3 Ph84ng pháp thu th:p s li u

# tài ã ti n hành thu th p s li u theo 2 ngu n: ngu n s c p và ngu n th%

c p Các v n # c n i#u tra nh-m ph!c v! cho m!c tiêu nghiên c%u bao g m: quy mô

ch n nuôi c a các nông h , thu nh p c a các h ch n nuôi bò s$a, chi phí ch n nuôi, k; thu t ch n nuôi, gi ng bò "c nuôi, chu ng tr i

- Thu th p s li u s c p: thu th p s li u s c p theo ph ng pháp ph=ng v n tr(c ti p nông h ch n nuôi bò s$a trên a bàn xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM b-ng cách l p b ng câu h=i i#u tra Trong quá trình ph=ng v n, ng th i

c ng ã nh n "c s( giúp c a ban nông nghi p, h i nông dân, cùng các nông h

ch n nuôi bò s$a trên a bàn xã Phú Hòa ông Do h n ch v# th i gian nghiên c%u,

ph ng ti n i l i, kinh phí, t&ng th i#u tra khá l n (bò s$a "c nuôi ch y u , 12

p v i t&ng c ng có 338 h nuôi bò s$a l n nh=) nên không th ti n hành i#u tra toàn

b các h ch n nuôi bò trên a bàn xã mà ch7 i#u tra ch n m u ng u nhiên

Ph ng pháp i#u tra ch n m u là ph ng pháp i#u tra không toàn b , ch7 ti n hành i#u tra m t s m u "c ch n ng u nhiên trong t&ng th i t "ng nghiên c%u, sau ó suy r ng ra cho t&ng th Trong ph m vi # tài này ã ti n hành i#u tra 60 h

ch n nuôi bò s$a

- Thu th p s li u th% c p: thu th p các thông tin, s li u sLn có t< các ph ng

ti n thông tin i chúng, báo cáo, t p chí, niên giám th ng kê, các c quan , a

ph ng nh : h i nông dân, ban nông nghi p, phòng a chính… và m t s ngu n khác

có liên quan Ngoài ra # tài ã s' d!ng ph n m#m MS Excel x' lý các s li u thu

th p

CH$%NG 4

K T QU NGHIÊN C>U VÀ TH O LU N

4.1 Tình hình chung c a nông h ch n nuôi bò s a

# tài ã ti n hành ph=ng v n tr(c ti p 60 h ch n nuôi v i t&ng s 775 con bò s$a trên a bàn xã Phú Hòa ông, huy n C Chi, TPHCM # tài ã i#u tra , 8 p trong t&ng s 12 p c a xã g m: p Cây Trâm, p Phú An, p Phú Bình, p Phú Hi p,

p Phú Hòa, p Phú L"i, p Phú M; và p Phú Thu n

B ng 4.1 S H i+u Tra Theo T?ng 'p

Trong t&ng s 60 h i#u tra thì h u h t lao ng tham gia ch n nuôi bò s$a #u

là lao ng trong gia ình, ch7 có m t s ít h là thuê thêm lao ng bên ngoài vì quy

mô ch n nuôi c a các h này khá l n, c n nhi#u lao ng ch m sóc bò H u h t ch

h trong gia ình #u là lao ng chính trong ch n nuôi bò s$a

B ng 4.2 Tu3i Lao ng c a Ch H Ch n Nuôi Bò S a

ph ng pháp ch m sóc… ch m sóc cho àn bò s$a c a mình Tuy nhiên, trong

t ng lai c ng c n có m t l(c l "ng lao ng trK h n thay th , m b o cho ngành

bò s$a phát tri n thu n l"i

4.1.2 Trình v n hóa

Trình v n hóa c a ng i lao ng trên a bàn c ng là m t v n # áng quan tâm Trình v n hóa cao h n c ng ph n ánh "c kh n ng ti p thu t t h n nh$ng kinh nghi m, cách nuôi d ng,…trong ngành ch n nuôi bò s$a

Ngu n tin: i#u tra và tính toán t&ng h"p

H u h t các ch h ch n nuôi bò s$a #u h c qua c p 1 11 ch h có trình

v n hóa c p 1 chi m t? l 18,33%; 30 ch h có trình v n hóa c p 2 chi m t? l 50%; 17 ch h có trình c p 3 chi m t? l 28,33%; 2 ch h có trình i h c chi m 3,33% trong t&ng s 60 h i#u tra V i trình v n hóa nh v y thì vi c ti p

thu khoa h c k; thu t tiên ti n trong ch n nuôi sB có nhi#u thu n l"i, ng i dân bi t cách ch m sóc t t, góp ph n nâng cao hi u qu ch n nuôi

Trong s 60 h ti n hành i#u tra thì 100% là dân t c kinh Chính i#u này

c ng là m t thu n l"i cho vi c tuyên truy#n, ph& bi n, h ng d n các k; thu t ch n nuôi bò s$a cho các nông h H n.m b.t thông tin m t cách d/ dàng, nhanh chóng và

hi u qu

V# t ai: qua i#u tra 60 h ch n nuôi bò s$a, thì h u nh 100% là s' d!ng

t nhà, không ph i thuê t, không t n kho ng chi phí thuê m t b-ng ch n nuôi Chu ng bò c ng n-m trong ph m vi t nhà, g n nhà, th ng thì ng i dân xây chu ng bên hông ho c phía sau nhà ,, d/ g n g i, thu n ti n qu n lý, ch m sóc, phát

Th(c t i#u tra cho th y g n nh các lao ng chính (kho ng 2 - 3 ng i) trong nông h ch n nuôi bò s$a không tham gia, ho c ít tham gia vào các ngành ngh# khác, vì ch n nuôi bò s$a òi h=i ph i có nhi#u th i gian, n u nh i làm thêm nh$ng ngh# khác thì không th ch m sóc t t àn bò s$a gia ình Tuy nhiên, i v i h gia ình nuôi qui mô nh= 2 - 3 con, thì còn có th buôn bán hay tr ng tr t thêm nh có h

tr ng lúa, bán t p hóa, nh ng i v i nh$ng h ch n nuôi v i qui mô v<a tr, lên thì

vi c làm thêm m t ngành ngh# nào khác tr, nên khó kh n, vì không có th i gian Ngoài lao ng chính, thì các lao ng còn l i trong gia ình th ng làm nh$ng ngành ngh# khác nh : công nhân, tr ng tr t, ch n nuôi heo, công nhân viên… hay v n còn i

h c Nh$ng lao ng còn l i trong gia ình h-ng n m c ng mang l i m t ngu n thu

hi u vì các ngành ngh# phi nông nghi p th ng mang l i cho ng i lao ng ngu n thu nh p khá cao

H u h t các h ch n nuôi theo hình th%c h gia ình, ít nh t c ng có 2 – 3 con,

và nhi#u n$a là 20 con tr, lên Các h nuôi v i các qui mô khác nhau, c n c% theo phân chia qui mô c a xã, ta có c c u qui mô àn t< các h i#u tra nh sau:

B ng 4.5 Quy Mô àn c a Các H i+u Tra

ki n c! th c a t<ng h (v n, lao ng, t ai ) mà h sB ch n quy mô nh=, v<a hay

l n ch n nuôi Nh v y, theo nh tình hình hi n nay c a xã thì nhóm h ch n nuôi

v i qui mô v<a chi m t? l l n nh t

4.2.3 Kinh nghi m ch n nuôi

ây c ng là m t y u t quan tr ng quy t nh n k t qu ch n nuôi c a nông

h Nh$ng ng i dân ch n nuôi lâu n m sB úc k t kinh nghi m và có cách ch m sóc

àn bò s$a t t h n nh$ng h m i b.t u ch n nuôi Kinh nghi m ch n nuôi c a nông

h "c xác nh d(a vào kho ng th i gian t< lúc b.t u nuôi n th i i m ph=ng

ch n nuôi bò trên 10 n m, chi m t? l 23,33% Nh v y, h u nh ph n l n nông dân

ch n nuôi bò s$a #u có s n m nuôi khá cao, v i kinh nghi m nuôi lâu n m c ng là l"i th v# vi c n.m v$ng các k; thu t ch m sóc c ng nh cách nuôi d ng t t àn bò s$a c a mình, nâng cao hi u qu kinh t ch n nuôi

4.2.4 C4 c/u àn bò

Trong tình hình hi n nay, cùng v i quá trình i#u tra th(c t cho th y r-ng a s các h ch n nuôi bò s$a #u nuôi nhi#u nh t gi ng bò Hà Lan F2, tuy nhiên có 1 vài

h c ng nuôi m t vài con F1, F3 nh ng r t ít Nh$ng ng i ch n nuôi bò s$a cho r-ng

gi ng bò F2 là thích h"p nuôi nh t, vì nó phù h"p v i i#u ki n khí h u, cho s$a

c ng t ng i, ph n nào gi i quy t "c v n # thu nh p cho gia ình Trong t&ng s

àn bò hi n nay thì có m t s con m "c mua t< nhi#u n i nh xã An Nh n Tây, huy n Hóc Môn, qu n Gò V p….mang v# ã có th cho s$a ngay và sau vài tháng ã

Ngu n tin: i#u tra và tính toán t&ng h"p

S l "ng bò cái sinh s n chi m khá cao (59,87%) so v i t&ng àn bò, trong ó

bò ang cho s$a chi m s l "ng l n (46,97%) so v i toàn àn; bò ang cai s$a chi m 12,90%; bò h u b chi m 18,19%; bê cái chi m 21,93 và c bi t 100% h ch n nuôi

"c ph=ng v n #u không gi$ l i bê (c, th ng bê (c khi sinh ra "c bán ngay

v i giá kho ng 600.000 – 700.000 ng/con tùy theo con t t hay x u

4.2.5 Ngu n n81c

Trong c th thú, n c là thành ph n quan tr ng, có vai trò thi t y u không th thay th "c, n c v<a tham gia vào vi c tiêu hóa và h p th! th%c n, v<a tham gia

vào ph n %ng trao &i ch t c a c th , i#u hòa thân nhi t….Ngoài ra, bò còn thích h"p s ng trong môi tr ng mát mK, d/ ch u, nhi t quá nóng, quá oi b%c sB nh

h ,ng n ngon mi ng c a bò, bò sB kén n d n n cho n ng su t s$a không cao….Chính vì v y mà ngoài ngu n th%c n hàng ngày, ng i ch n nuôi c n ph i cung c p m t l "ng n c r t l n cho bò s$a, ó là l "ng n c u ng l n 20 - 60 lít/ngày tùy theo tr ng l "ng c th ; l "ng n c t.m bò, v sinh chu ng bò, t o môi

tr ng s ng s ch sB, thoáng mát Th(c t cho th y g n nh 100% h ch n nuôi #u s' d!ng ngu n n c gi ng, v i l "ng n c d i dào, s ch sB, y m b o áp %ng ngu n n c cho ch n nuôi bò s$a t i a ph ng

4.2.6 KA thu:t ch n nuôi

Ph84ng pháp ph i gi ng: Có 2 ph ng pháp ph i gi ng th ng "c áp d!ng cho bò s$a ó là: gieo tinh nhân t o và ph i gi ng tr(c ti p Tùy vào t<ng ch h mà

ch n cách ph i gi ng khác nhau K t qu i#u tra cho th y h u nh 100% các h ch n nuôi #u ch n ph ng pháp ph i gi ng nhân t o, vì ây là ph ng pháp ti n d!ng và ph& bi n nh t hi n nay i v i bò t thì th ng ch7 m t l n ph i gi ng là u thai,

nh ng i v i bò r thì khó u thai h n nên th ng kho ng 2 - 3 l n m i u Các h

ch n nuôi khi ph i gi ng ph i g i bác s thú y n th(c hi n ph i gi ng Chi phí

ph i gi ng hi n nay kho ng 60.000 – 70.000 ng/l n

Tiêm phòng d7ch b nh: Trong nhi#u n m tr, l i ây, n c ta có chính sách tiêm phòng cho các lo i gia súc phòng tránh các lo i b nh nguy hi m , gia súc nh :

l m m long móng, t! huy t trùng M@i n m 2 l n cán b thú y c a huy n, xã sB n

t n nhà các h ch n nuôi bò s$a tiêm phòng 2 lo i b nh nói trên Vì ây là chính sách c a nhà n c nên nông h ch n nuôi không ph i ch u b t kì m t kho ng chi phí nào c ây là m t chính sách úng n ng n ng<a các lo i b nh nguy hi m trên gia súc

Tr7 b nh cho bò: ôi khi bò ã "c tiêm phòng b nh t! huy t trùng nh ng

v n b nh t! huy t trùng, nh$ng tr ng h"p nh v y ng i dân ch n nuôi ph i b.t u ch$a b nh cho bò b-ng cách g i bác s thú y n ki m tra và tr b nh Bên c nh ó, thì trong nuôi bò s$a còn xu t hi n m t s lo i b nh th ng g p nh : tiêu ch y, viêm

vú, c m, viêm t' cung, y u c , móng th i… T t nhiên i v i các lo i b nh không

toàn chi phí ch$a b nh i v i nh$ng b nh n gi n nh c m, tiêu ch y c p nh thì ng i ch n nuôi sB t( ch$a , nhà, b-ng cách mua thu c u ng, ho c b-ng các

ph ng thu c nam hi u qu Còn i v i các b nh ph%c t p h n thì ph i nh n bác

s thú y Chi phí cho m t l n ch$a b nh cao hay th p là tùy thu c vào b nh n ng hay

nh , th i gian ch$a b nh dài hay ng.n

4.2.7 Th-c n cho bò

B t k loài ng v t sinh s ng nào c ng c n ph i n t n t i, th%c n óng

m t vai trò r t quan tr ng trong i s ng c a bò s$a, l "ng th%c n y và b&

d ng sB t o nên m t con bò m p, kh=e m nh, n ng su t s$a cao Hay nói cách khác,

m t con bò dù gi ng t t n âu mà "c nuôi d ng v i th%c n kém dinh d ng thì

c ng sB d n n n ng su t s$a kém

Th%c n s' d!ng trong ch n nuôi bò s$a g m có: th%c n thô, th%c n tinh và

mu i khoáng Th%c n thô chi m m t l "ng r t l n trong kh u ph n n hàng ngày c a

bò Trong th%c n thô có th%c n thô xanh nh c= t i, th%c n thô khô nh r m r , c= khô, thân dây u ph i khô

Khi l "ng th%c n thô xanh không th cung c p y nhu c u dinh d ng cho

bò s$a, thì c n b& sung th%c n tinh trong giai o n bò mang thai, nuôi con và s n xu t s$a, th%c n tinh ch7 chi m m t l "ng nh= trong kh u ph n n, th%c n tinh s' d!ng ph& bi n hi n nay là cám

Th%c n khoáng g m có b t x ng, b t sò, mu i n, c ng ch7 c n m t l "ng nh= nh ng n u thi u bò sB g y, n ng su t s$a kém

Ngoài ra còn có các lo i th%c n ph! ph m nông nghi p – công nghi p nh hèm bia, xác mì, bã u nành, xác th m, u nành, u xanh

Qua 60 h "c i#u tra, d(a trên kinh nghi m c a mình, các h ch n nuôi ch7 s' d!ng các lo i th%c n ph& bi n sau: cám, c=, r m, hèm bia, xác mì

CB t84i

C= t i là lo i th%c n bò r t thích và c ng r t c n thi t cho bò, không m t lo i th%c n nào có th thay th hoàn toàn "c cho c= Kh i l "ng c= t i cho bò n hàng ngày kho ng 30 – 40 kg A xã hi n nay có các lo i c= nh c= voi, có lùn, c= s , và c=

ru ng….V# tr ng, thì các h nông dân tr ng nhi#u nh t là c= voi, vì ây là lo i c= d/

tr ng, ít t n kém phân l i cho n ng su t cao Giá c= mua , ngoài bình quân kho ng

570 /kg , trong khi tr ng thì ch7 có bình quân kho ng 300 /kg K t qu i#u tra th(c t cho th y h u h t các h ch n nuôi quy mô nh= s' d!ng c= nhà là ch y u, h t( tr ng

ho c i c.t c= quanh ru ng, c= m c t( nhiên, i v i các h ch n nuôi qui mô l n thì

h v<a tr ng và k t h"p mua thêm c= ngoài

R4m

R m r là lo i th%c n thô "c dùng làm th%c n thêm cho bò khi l "ng c=

t i thi u h!t R m không giàu ch t dinh d ng nh c= nh ng trong r m có ch t x , cho nên c ng c n thi t trong tr ng h"p bò n nhi#u c= non, ho c nh$ng ch t n thi u x nh xác mì Ng i ch n nuôi t i xã hi n nay a s ph i mua r m, vì nh$ng h

ch n nuôi không có tr ng lúa nên không có r m Giá r m mà ng i dân mua hi n nay

c ng khá cao, tính bình quân 821 /kg,ng i dân th ng mua r m Long An d i hình th%c t<ng bó, ho c mua theo ki u xe r m l n, m t xe r m kho ng vài tr m ngàn ng

n 1.000.000 ng

Cám

i v i bò s$a thì cám là ngu n th%c n tinh r t quan tr ng, các nhà s n xu t ã

ch bi n các lo i cám h@n h"p dành riêng cho bò s$a, m@i bao cám n ng kho ng 25kg,

v i các m%c giá c ng ngang nhau Ng i dân th ng s' d!ng cám Con Cò 140.000 /bao, cám Vimamilk 125.000 /bao, cám CB384 giá 144.000 /bao Thành

ph n c a th%c n "c các nhà máy ch bi n ph i h"p t< các nguyên li u nh b t b.p,

b t x ng, cám g o, t m g o, b t cá….Các h ch n nuôi mua cám t i các i lý t t i

xã và "c giao n t n nhà

Hèm bia

Hèm bia c ng "c các h ch n nuôi t i xã s' d!ng r t ph& bi n, hèm bia là

lo i th%c n ch%a nhi#u vitamin, khoáng ch t, có ch%a vitamin nhóm B và mùi v th m ngon nên bò r t thích n Giá m t bao hèm bia kho ng 18.000 – 22.000 , trong l "ng t< 20 - 25kg Ng i dân mua hèm bia t i các i lý, các i m thu mua s$a…

4.2.8 Tình hình ch m sóc và nuôi d8Cng

Nuôi d8Cng và ch m sóc

Không gi ng nh$ng mô hình ch n nuôi khác, ch n nuôi bò s$a òi h=i kh u

ph n và ch dinh d ng h"p lý, n u không thì bò sB cho s$a th p và sinh s n kém

M t con bò c n "c ch m sóc t t và nuôi d ng úng cách thì m i cho s$a nhi#u và

t n ng su t s$a cao Ngoài kinh nghi m qu n lý àn, ng i ch n nuôi c n ph i có

ki n th%c v# dinh d ng, v# th%c n cho bò, và ph i bi t ph i h"p kh u ph n n h"p lý

i v i t<ng lo i bò khác nhau nh bò ang cho s$a, bò h u b , bò c n s$a, hay bê con

Hi n nay, trên a bàn xã ng i dân ch y u ch m sóc và nuôi d ng d(a vào kinh nghi m b n thân là chính, không có ki n th%c khoa h c trong vi c ph i h"p kh u

ph n th%c n, i#u này làm nh h ,ng n hi u qu kinh t trong ch n nuôi bò s$a

Chu ng tr i

Các h #u ch n nuôi d i hình th%c h gia ình, t n d!ng t ai xung quanh nhà, gi m "c ph n chi phí m t b-ng và c ng ti n vi c ch m sóc Chu ng bò t trong ph n di n tích t th& c c a gia ình Chu ng tr i "c u t và xây d(ng kiên

c , n#n chu ng b-ng xi m ng, l"p b-ng tôn, cây à ch.c ch.n, v i m%c u t nh v y thì chu ng tr i "c s' d!ng r t lâu 10 - 15 n m

i v i các h ch n nuôi qui mô nh= thì xây chu ng thành m t dãy, bò %ng quay u v# m t h ng, phía tr c là máng n, phía sau là rãnh thoát n c và c ng là

l i i v sinh chu ng tr i và v.t s$a

i v i nh$ng h ch n nuôi qui mô v<a tr, lên thì xây chu ng thành 2 dãy, bò

"c nh t quay u vào nhau, phía tr c là máng n, có l i i , gi$a

Các h ch n nuôi nh t bò trong chu ng là chính, không có sân v n ng, qui

mô nh= thì di n tích m t con bò còn r ng, tho i mái "c kho ng 5 - 6m2, nh ng t< qui mô v<a tr, lên thì di n tích m t con bò h p l i d n kho ng 4 - 5 m2

4.2.9 Ngu n v n ch n nuôi

Trong ch n nuôi hay b t k l nh v(c kinh doanh nào khác thì ngu n v n là m t nhân t r t quan tr ng Ch n nuôi bò s$a ph i c n m t l "ng v n t ng i l n b i vì chi phí mua m t con bò gi ng khá cao, th i i m hi n nay mu n mua 1 con bò t mang b u cao tháng gi ng F2 thì c ng ph i t n n 20 - 22 tri u ng, bò r thì 18 - 19 tri u ng/con, i v i bê ã cai s$a 4 - 5 tháng thì 5 - 6 tri u ng/con Nhìn chung,