Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện cẩm khê, tỉnh phú thọ đến năm 2021

Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo phòng GD&ĐT;phòng Nội vụ huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, các đồng chí cán bộ quản lý, giáoviên các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đã tạ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN QUỐC TRÁCH

QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGU

CÁN BÔ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN QUỐC TRÁCH

QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGU

CÁN BÔ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Trần Quốc Thành

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sựhướng dẫn khoa học của GS TS Trần Quốc Thành Các nội dung nghiên cứu,kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thứcnào

trước đây

Thái Nguyên, tháng 7 năm 2018

Học viên thực hiện

Nguyễn Quốc Trách

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

Các thầy, cô khoa Tâm lý - Giáo dục, trường ĐHSP, Đại học Thái Nguyên,

đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập Đặcbiệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS Trần Quốc Thành, ngườiThầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện Luậnvăn

Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo phòng GD&ĐT;phòng Nội vụ huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, các đồng chí cán bộ quản lý, giáoviên các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đã tạo điều kiện thuận lợi trongviệc cung cấp tài liệu, nhiệt tình trợ giúp và tư vấn khoa học trong quá trìnhhọc tập và nghiên cứu để tác giả hoàn thành luận văn

Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên,khuyến khích và tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành công trình này.Mặc dù bản thân đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, songluận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Tác giả kính mong nhận được sựđóng góp, chỉ dẫn của quý Thầy, Cô giáo, các bạn đồng nghiệp để luận vănthêm hoàn

thiện

Tác giả

Nguyễn Quốc Trách

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài

1 2 Mục đích nghiên cứu

3 3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3 4 Giả thuyết khoa học

3 5 Nhiệm vụ nghiên cứu

3 6 Phạm vi nghiên cứu

4 7 Phương pháp nghiên cứu

4 8 Cấu trúc luận văn

5 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUY HOACH Đ I Ô NGU CÁN BÔ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC Ở CẤP HUY N Ê 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

6 1.2 Đội ngũ và Quy hoạch đội ngũ Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục 8

1.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 8

1.3 Quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 13

1.4.2 Các yếu tố khách quan .27

Kết luận chương 1 28

Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGU CÁN B QU Ô ẢN LÝ VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUY HOẠCH Đ I Ô NGU CÁN BÔ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUY N Ê CẨM KHÊ,

TINH PHÚ THỌ 30

2.1 Khái quát chung về địa bàn nghiên cứu 30

2.1.1 Tình hình kinh tế- xã hội 30

2.1.2 Quy mô trường lớp, học sinh các cơ sở giáo dục 30

2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 32

2.2.1 Số lượng 32

2.2.2 Chất lượng 33

2.2.3 Phân bố cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục 37

2.2.4 Biến động đội ngũ quản lý giáo dục huyện Cẩm Khê

42 2.2.5 Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 42

2.3 Thực trạng quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 44

2.3.1 Mục têu, nội dung và phương pháp khảo sát

44 2.3.2 Kết quả khảo sát 44

2.3.2 Kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh quy hoạch 55

2.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đến năm 2021

56 2.4.1 Các yếu tố chủ quan 57

2.4.2 Các yếu tố khách quan 58

2.5 Đánh giá chung về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê 59

2.5.1 Các kết quả đạt được

59 2.5.2 Các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

60

Kết luận chương 2 62

Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUY HOẠCH Đ I Ô NGU CÁN B QUẢN Ô LÝ CÁC

CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUY N Ê CẨM KHÊ, TINH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021

64

3.1 Nguyên tắc để đề xuất biện pháp 64

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 64

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ 64

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 65

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 65

3.2 Các biện pháp quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo

dục của huyện cẩm Khê tỉnh phú Thọ đến năm 2021 653.2.1 Biện pháp 1: Tổ chức quán triệt tầm quan trọng, yêu cầu của công

tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đến năm

quy hoạch 853.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86

3.4 Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

87

Kết luận chương 3 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91

TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường, lớp, học sinh trên địa bàn huyện năm

học 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 31

Bảng 2.2: Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên của các cơ sở giáo

dục của huyện từ năm học 2015 -2016, đến năm học 2018

2017- 32Bảng 2.3 Đội ngũ quản lý giáo dục huyện giai đoạn 2015-2018 32Bảng 2.4 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ quản lý giáo dục

giai đoạn 2015 - 2018 33Bảng 2.5 Trình độ lý luận chính trị, quản lý giáo dục, tin học, ngoại ngữ

của đội ngũ quản lý giai đoạn 2015-2018 33Bảng 2.6 Cơ cấu độ tuổi của đội ngũ quản lý giáo dục năm học 2017-2018 34

Bảng 2.7 Thâm niên công tác của đội ngũ quản lý giáo dục huyện Cẩm

Khê năm học 2017 - 2018 34Bảng 2.8 Kết quả xếp loại công chức của đội ngũ quản lý giáo dục huyện

Cẩm Khê (2015-2017) 34Bảng 2.9 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục mầm non huyện Cẩm

Khê năm học 2017-2018 37Bảng 2.10 Thực trạng phân công công tác cán bộ quản lý các trường tiểu

học huyện Cẩm Khê năm học 2017-2018 38Bảng 2.11 Thực trạng cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục THCS năm học

2017-2018 40Bảng 2.12 Biến động số lượng cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện

Cẩm Khê (2015-2017) 42Bảng 2.13 Số lượng quy hoạch cán bộ quản lý các đơn vị trường học năm 2017-2018 43

Bảng 2.14 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về quy hoạch đội ngũ

Bảng 2.16 Ý kiến của CBQL, giáo viên đánh giá về mức độ cần thiết của

các nội dung quản lý quy hoạch 47Bảng 2.17 Khảo sát về mức độ phù hợp của các hình thức quản lý quy hoạch 50

Bảng 2.18 Đánh giá của CBQL, giáo viên về mức độ thực hiện và hiệu quả

của các nội dung chỉ đạo quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý 51

Bảng 2.19 Đánh giá về mức độ phù hợp của các hình thức kiểm tra, đánh giá

để điều chỉnh, bổ sung quy hoạch hàng năm 55

Bảng 3.1 Nhu cầu bổ sung quy hoạch số lượng quản lý các cơ sở giáo dục

của huyện Cẩm Khê (năm 2018-2021) 71Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết và tính khả thi của sáu

biện pháp được đề xuất 88

vụ trước mắt và lâu

dài"

Ngành giáo dục và đào tạo của một huyện cũng vậy Cũng cần có Quyhoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục để chủ động trong phát triểnđội ngũ cán bộ quản lý, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ phát triển Giáo dục vàĐào tạo của huyện Trong điều kiện đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục vàĐào tạo hiện nay, quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cơ

sở giáo dục càng cần thiết và quan trọng hơn Đây cũng là một giải pháp quantrọng để thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo

mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ trong Nghị quyết 29 của Ban chấp hànhTrung ương khóa

XI

Hiện nay ngành giáo dục huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đang đứng trướcnhững thách thức lớn mà cụ thể là nâng cao chất lượng giáo dục Trong cácyếu tố tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến nâng cao chất lượng giáo dục thì yếu

tố con người là quan trọng nhất, trong đó đội ngũ cán bộ quản lý giáo dụcchính là những mắt xích chủ chốt trong một chuỗi các yếu tố quyết định chấtlượng giáo dục Để có đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục giỏi thì công tác quản lý

quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng mà các

cơ quan quản lý nhà nước của huyện cần quan tâm thực hiện Đây cũngchính là biện

pháp để tạo động lực cho những chuyển biến khác của toàn bộ nền giáo dục huyện nhà

Trong thời gian qua thực trạng công tác quy hoạch cán bộ quản lý các cơ

sở giáo dục huyện Cẩm Khê được thực hiện tương đối tốt, chất lượng đội ngũcán bộ quản lý giáo dục và giáo viên từng bước được nâng lên về số lượng vàchất lượng Tuy nhiên, so với đòi hỏi của sự phát triển giáo dục trong giai đoạnhiện nay thì đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non, tiểu học và THCS củahuyện vẫn còn có những bất cập Nguyên nhân một phần là công tác quyhoạch cán bộ quản lý giáo dục của huyện còn bộc lộ một số hạn chế dẫn đếncông tác quy hoạch còn hình thức, thiếu tính khả thi Chất lượng nguồn quyhoạch chưa cao, chưa đồng đều, chưa có tầm nhìn xa, chưa bảo đảm cơ cấu, ít

cán bộ trẻ, cán bộ nữ Chiến lược "đổi mới căn bản toàn diện giáo dục" của

huyện chỉ có thể trở thành hiện thực và đạt được những mục têu đề ra khilàm tốt công tác quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dụccủa huyện

Tính đến nay, huyện Cẩm Khê chưa thực hiện một đề tài chuyên biệt cụthể nào về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các trường Mầm non,Tiểu học và Trung học cơ sở Việc quản lư tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán

bộ quản lư các trường mầm non, tểu học và Trung học cơ sở sẽ là cơ sở choviệc xây dựng kế hoạch để phát triển, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý,bồi dưỡng, nâng cao chất lượng về chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị,đáp ứng với yêu cầu sự phát triển giáo dục của huyện trong thời gian tới

Từ nay đến năm 2021, quy mô phát triển giáo dục của huyện sẽ có nhiềuthay đổi Vì vậy việc quản lý quy hoạch, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cáctrường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở của huyện Cẩm Khê, tỉnh PhúThọ đảm bảo đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, có cơ cấu hợp lý là hết sứccần thiết

Từ những lý do nêu, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài "Quản lý quy hoạch

đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tễn Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý củangành Giáo dục và Đào tạo huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, đề xuất các biệnpháp quản lý Quy hoạch này để xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáodục của huyện đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng và có cơ cấu hợp lý,đáp ứng yêu cầu đổi mới Giáo dục và Đào tạo hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáodục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021

4 Giả thuyết khoa học

Huyện Cẩm khê, tỉnh Phú Thọ đã quan tâm xây dựng Quy hoạch đội ngũcán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Tuy nhiên, các nội dung cụ thểcủa quy hoạch và các biện pháp quản lý cụ thể để triển khai quy hoạch lại chưađược quan tâm đầy đủ Để có được đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đủ

về số lượng, cân đối về cơ cấu, đảm bảo về chất lượng của huyện đến năm

2021, cần và có thể đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp để hoàn thiện vàtriển khai có hiệu quả quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục củahuyện; để đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục có thể để đáp ứng yêu cầuđổi mới quản lý giáo dục của huyện trong giai đoạn hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quy hoạch và quản lý quy hoạchđội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện

5.2 Khảo sát thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và công tác quy hoạch độingũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý

6các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021.

6.2 Về Số liệu nghiên cứu

Các số liệu phục vụ cho nghiên cứu được giới hạn từ năm 2015 đến quý IVnăm 2017

6.3 Về người được nghiên cứu

- 01 Lãnh đạo UBND huyện; 04 lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT,phòng Nội vụ;

- 30 cán bộ quản lý các đơn vị trường học;

- 25 giáo viên thuộc diện quy hoạch;

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp phân tch, tổng hợp, khái quát và hệ thống hóa các tài liệukhoa học và các văn bản có liên quan đến đề tài nhằm khái quát hóa cơ sở lýluận của quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục củahuyện

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tễn:

- Phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát về thực trạng công tác quyhoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục củahuyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp chuyên gia: Là phương pháp điều tra qua đánh giá của cácchuyên gia về vấn đề quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lýcác cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp quan sát: Là phương pháp thu thập thông tin thực nghiệmthông qua các tri giác như nghe, nhìn, để thu nhận các thông tin từ thực tếnhằm đáp ứng mục têu nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp khảo nghiệm: Kiểm nghiệm mức độ cần thiết, tính khảthi của các biện pháp đã đề xuất

7 3 Phương pháp xử lý thông tin

Sử dụng phương pháp thống kê toán học và các công cụ khác đế xử lý sốliệu điều tra từ phiếu khảo sát

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục; Luận văn được chia thành 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các

cơ sở giáo dục ở cấp huyện

Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và công tác quản lý quy

hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Các biện pháp quản lý Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các

cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUY HOACH Đ I Ô NGU CÁN B Q Ô UẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC Ở CẤP HUY N Ê

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Quy hoạch là một khâu quan trọng trong công tác cán bộ, là thuật ngữquen thuộc với các nhà làm công tác tổ chức cán bộ và hiện nay trong các vănkiện Đại hội Đảng, các Nghị quyết, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của nhànước, của địa phương thường được nhắc đến

Đã có một số Luận văn Thạc sĩ với đề tài quy hoạch như:

- "Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở tỉnhQuảng Ngãi đến năm 2010 " của tác giả Lê Hoài Thanh;

- "Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý trường học trực thuộc Phòng Giáodục huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2006-2015" của tác giả NgôThanh Tùng

- “Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên phổ thông trung học tỉnh Hà Tây giai đoạn 2002-2010 “của tác giả Lê Xuân Trung

- “Quy hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học phổthông tỉnh Phú Yên đến năm 2010” của tác giả Nguyễn Văn Tá

Các luận văn này đi sâu vào việc nghiên cứu xây dựng quy hoạch đội ngũgiáo viên tiểu học, giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông,quy hoạch mạng lưới trường lớp, quy hoạch cơ sở vật chất

Các tác giả đều chưa nói đến việc quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản

lý các cơ sở giáo dục để làm cơ sở tham mưu cho ủy ban nhân dân huyệntrong việc quản lý, chỉ đạo, định hướng phát triển sự nghiệp giáo dục có hiệuquả

Quản lý quy hoạch cán bộ quản lý là một loại quản lý đặc biệt: Quản lýquản lý Đối tượng của nó là quản lý việc quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển,

11điều động, sử dụng con người, vừa là đối tượng vừa là chủ thể của quản lý.

có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài”.

Thực tế trước và sau khi có Nghị quyết xác định tầm quan trọng của việcquy hoạch cán bộ, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương đều thựchiện việc quy hoạch cán bộ Nhưng tại Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hànhTrung ương Đảng (khoá IX) Bộ Chính trị đã đánh giá “Nhiều cấp uỷ địa phương,ngành, đơn vị chưa thật sự coi trọng, không chủ động làm quy hoạch cán bộ,nhất là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý hoặc nếu có làm thì làm một cách qualoa, hình thức, chất lượng thấp”

Kết luận Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX)

Bộ Chính trị đã nêu cụ thể: “Tăng cường công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo

và quản lý Đặc biệt quan tâm tạo nguồn cán bộ lãnh đạo quản lý trẻ có thànhtch xuất sắc, những cán bộ xuất thân từ công nhân, con em nông dân, gia đình

có công với cách mạng, cán bộ dân tộc thiểu số, cán bộ nữ Trên cơ sở đẩymạnh việc đào tạo, đào tạo lại cán bộ theo chức danh và cán bộ dự nguồn”

Từ những nhận xét trên cho thấy việc quy hoạch cán bộ rất được Đảng vàNhà nước quan tâm coi trọng nhưng thực tế việc thực hiện còn nhiều bất cập,

từ chủ trương đến thực tễn còn là một khoảng cách, trong đó khâu lựa chọn,bồi dưỡng, đào tạo chưa được chú trọng quan tâm đúng mức, có tác động chủquan từ nhiều phía, nên việc quy hoạch thực hiện còn gặp những khó khănnhất định, có nơi chưa thực sự lựa chọn được những người có đủ phẩm chất

và năng lực để đáp ứng được nhiệm vụ trước mắt và lâu dài

Với yêu cầu về sự phát triển giáo dục của huyện Cẩm Khê, thực trạng quy

mô dân số, yêu cầu sắp xếp lại quy mô mạng lưới trường lớp, cũng như yêucầu của vị trí việc làm tại các đơn vị giáo dục của huyện Cẩm Khê hiện tại vàtrong thời gian tới (cụ thể đến năm 2021), yêu cầu bức thiết phải làm tốt côngtác quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục, đề tài nghiêncứu này sẽ góp phần vào việc cung cấp hệ thống lý luận cơ sở và thực tiễn, xâydựng quy trình và đề ra những giải pháp chủ yếu cho việc quản lý quy hoạchđội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đến năm 2021

1.2 Đội ngũ và Quy hoạch đội ngũ Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

1.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục

1.2.1.1 Cán bộ quản lý

Theo nghĩa rộng cán bộ quản lý là những người làm việc trong bộ máy, là

người thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu của tổchức với kết quả và hiệu quả cao

Theo nghĩa hẹp cán bộ quản lý là những người có thẩm quyền ra quyết

định dù được phân quyền hay uỷ quyền

Vậy có thể hiểu cán bộ quản lý là những người phụ trách và ra quyết định

- Một cán bộ quản lý được xác định bởi ba yếu tố:

+ Có vị thế trong tổ chức với những quyền hạn nhất định trong quá trình

15Cán bộ quản lý được chia thành 3 loại:

+ Cán bộ lãnh đạo: Là thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước, ngườiđứng đầu các đơn vị, các tổ chức có thẩm quyền ra quyết định quản lý và chịutrách nhiệm chính về trạng thái của tổ chức, đơn vị mình

+ Các chuyên gia: Là người công tác ở các cơ quan quản lý nhà nước, các

bộ máy quản lý có nhiệm vụ giúp cán bộ lãnh đạo trong việc đề ra nhữngquyết định quản lý, những chương trình, chính sách… Nhìn chung, họ là nhữngngười thực hiện chức năng tham vấn trong bộ máy quản lý

+ Cán bộ kỹ thuật: Là những người phục vụ trong trong bộ máy quản lýthực hiện chức năng kỹ thuật, nghiệp vụ mang tính tác nghiệp trong bộ máyquản

lý

Theo từ điển Tiếng Việt, cán bộ quản lý là: “Người làm công tác có chức

vụ trong một cơ quan, một tổ chức phân biệt với người không có chức vụ”.Cán bộ quản lý là chủ thể quản lý gồm những người giữ vai trò tác động ralệnh, kiểm tra đối tượng quản lý, cán bộ quản lý là người chỉ huy, lãnh đạo, tổchức thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức Người quản lý lãnh đạo cơquan đó vừa chịu sự lãnh đạo quản lý của cấp trên

Cán bộ quản lý được phân chia ra nhiều cấp bậc khác nhau: Cán bộ quản

lý cấp trung ương, cán bộ quản lý cấp tỉnh, cán bộ quản lý cấp huyện, cán bộquản lý cấp cơ sở

Cán bộ quản lý là lực lượng rất quan trọng trong cơ quan đơn vị dù cao hay

thấp

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh người cán bộ quản lý phải có những phẩm chất:

“Phải độ lượng thì mới có thể đối sử với cán bộ một cách chí công vô tư, khôngthành kiến khiến cán bộ khỏi bị bỏ rơi Phải có tnh thần rộng rãi mới có thểgần gũi những người mình không ưa Phải có tnh chịu khó dạy bảo, mới có thểnâng đỡ những đồng chí còn kém, giúp cho tiến bộ Phải sáng suốt mới khỏi bịbọn vu vơ bao vây mà xa cách cán bộ tốt Phải có thái độ vui vẻ thân mật, cácđồng chí mới vui lòng gần mình [15]

1.2.1.3 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục

Cán bộ quản lý trường học là những cá nhân thực hiện chức năng lãnhđạo nhà trường, có thẩm quyền ra các quyết định quản lý trong phạm vi quyềnhạn của mình và chịu trách nhiệm về các quyết định đó

Cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục gồm Hiệu trưởng là nhà lãnh đạo, PhóHiệu trưởng là các chuyên gia trong bộ máy quản lý trường học

Đội ngũ cán bộ quản lý trường học: Đội ngũ là tập hợp gồm số đôngngười cùng chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng

Trong lĩnh vực giáo dục, thuật ngữ đội ngũ cũng được sử dụng để chỉnhững tập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thốnggiáo dục Ví dụ đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bội quản lý trường học

Điều 16 - Luật Giáo dục quy định vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lýgiáo dục là: “Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức,quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục"[18]

Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng caophẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cánhân

Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộquản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáodục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục

Cán bộ quản lý trường học là Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng của một

cơ sở giáo dục được cơ quan quản lý cấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hànhchính nhà nước Cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, chịu trách nhiệm trước cấptrưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về công việc được phân công

- Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện: Đội ngũ cán bộ quản lý

các cơ sở giáo dục của huyện bao gồm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng cáctrường mầm non, tểu học và trung học cơ sở được quy định theo Điều lệtrường mầm non, tiểu học, trung học của Bộ Giáo dục& Đào tạo như sau:

- Hiệu trưởng: Là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà

trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận [6]

- Phó Hiệu trưởng: Là người giúp việc cho Hiệu trưởng, chịu trách nhiệm

trước Hiệu trưởng và trước pháp luật [7, tr 15-16]

Mỗi cơ sở giáo dục có một Hiệu trưởng và một số Phó Hiệu trưởng.Nhiệm kỳ của Hiệu trưởng là 5 năm, thời gian đảm nhận chức vụ Hiệu trưởngkhông quá 2 nhiệm kỳ ở một trường

Tóm lại đội ngũ cán bộ quản lý nói chung, cán bộ quản lý trường học nóiriêng là những người có chức vụ, được cấp trên bổ nhiệm bằng quyết địnhhành chính nhà nước, giữ nhiệm vụ quản lý lãnh đạo cơ quan do mình phụtrách thực hiện nhiệm vụ được giao phó, có đủ phẩm chất và năng lực củangười cán bộ nòng cốt trong đơn vị, là tấm gương sáng để mọi người noi theo.Đội ngũ cán bộ quản lý trường học là lực lượng tiên phong trong lĩnh vựcgiáo dục cần được quan tâm xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng để họ có đủ phẩmchất và năng lực quản lý, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phát triển

Từ những phân tích nêu trên, có thể quan niệm: Đội ngũ cán bộ quản lýcác cơ sở giáo dục là các cá nhân đứng đầu các trường học được tổ chức thànhmột lực lượng (có tổ chức) cùng chung nhiệm vụ, trách nhiệm và quyền hạntrong việc tác động đến các đối tượng quản lý nhằm làm cho hoạt động giáodục của nhà trường phát triển theo nguyên lý giáo dục, phù hợp với quy luậtkhách quan Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích vềvật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội

Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dục của quốc gia

1.2.1.4 Các cơ sở giáo dục ở cấp huyện

- Trường học (nhà trường) là một thiết chế xã hội, là đơn vị cấu trúc cơbản của hệ giáo dục quốc dân, trong đó việc dạy học, giáo dục được tiến hànhmột cách có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch nhằm đào tạo con người đápứng những yêu cầu cho một xã hội nhất định

- Nhà trường thường có những đặc điểm cơ bản:

+ Việc giáo dục - dạy học được tến hành với nội dung giáo dục chung cho

cả nước được lựa chọn và sắp xếp có hệ thống, với phương pháp giáo dục cótính

khoa học, với phương tện và điều kiện giáo dục tạo nên kết quả và hiệu quả giáo dục cao.

+ Học sinh cùng một lứa tuổi, cùng trình độ nhận thức được cùng họctheo từng lớp học với số lượng nhất định cùng học với nhau cho đến hết cấphọc

+ Việc giáo dục - dạy học được sự chỉ đạo, hướng dẫn của nhà sư phạm cóhọc vấn rộng, có nhân cách mẫu mực, có kinh nghiệm nghề nghiệp

+ Việc giáo dục - dạy học được tiến hành theo kế hoạch, chương trìnhnhất định thống nhất chung cho cả nước, khoa học và chặt chẽ, có tác độngmạnh mẽ đối với sự phát triển nhân cách

Nhà trường hiện đại (nhà trường trong xã hội hiện đại) có các đặc điểmmới như sau:

+ Nhà trường luôn gắn liền với môi trường sống và môi trường tự nhiên.Dạy học theo đinh hướng phát triển năng lực cho học sinh

+ Nhà trường gắn liền với các cơ sở sản xuất nhằm phát huy nội lực, lôicuốn sự tham gia của các cơ sở sản xuất vào giáo dục học đường; mặt khácgiúp cho nội dung giáo dục học đường gắn với đời sống sản xuất thực, học điđôi với hành

+ Nhà trường gắn liền với xã hội, với chức năng chuyển giao văn hoá và làtác nhân thay đổi Giáo dục nhà trường là giúp mỗi học sinh trở thành mộtthành viên của cộng đồng Giáo dục nhà trường còn là tác nhân chủ yếuchuyển giao nền văn hoá cho thể hệ sau để duy trì bản sắc văn hoá của dântộc

+ Tăng cường mối quan hệ giữa các nhà trường trong phạm vi quốc gia vàquốc tế dưới nhiều hình thức phong phú

+ Nhà trường gắn liền với các cá nhân và không còn bị hạn chế về khônggian và thời gian Người học không chỉ quan hệ trực tếp với nhà trường trong

quá trình học mà còn quan hệ gián tiếp thông qua nhiều hình thức tiếp xúcvới sự hỗ trợ của công nghệ thông tin.

Theo phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục, Phòng Giáo dục&Đào tạothuộc Ủy ban nhân dân huyện quản lý một số cấp, bậc học xác định Theo đó,các cơ sở giáo dục của huyện gồm các trường mầm non - mẫu giáo, tiểu học,trung học cơ sở đóng trên địa bàn huyện kể cả trường phổ thông dân tộc nộitrú theo phân cấp quản lý [5].

1.3 Quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục

1.3.1 Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý

Khái niệm quy hoạch được biểu đạt theo những cách khác nhau:

- Trung Quốc quan niệm “Quy hoạch là sự dự báo kế hoạch, là chiến lượcquyết định các hoạt động để đạt tới mục tiêu, qua đó xác định các mục têu vàcác biện pháp mới" [3]

- Hàn Quốc quan niệm” Nhiệm vụ của quy hoạch là xây dựng chính sáchphát triển“ [3]

- Pháp quan niệm “Quy hoạch là dự báo phát triển và tổ chức thực hiệntheo lãnh thổ“ [3]

- Anh quan niệm “Quy hoạch là sự phân bổ có trật tự, sau đó là sự tiếnhoá có kiểm soát đối tượng trong không gian nhất định” [3]

- Nga quan niệm “Quy hoạch là tổng sơ đồ phát triển và phân bố lựclượng sản xuất” [3]

Trên cơ sở các quan niệm trên thì có thể hiểu khái quát về quy hoạchnhư sau “Quy hoạch là một bản luận chứng khoa học trong đó thể hiện sự bốtrí, sắp xếp toàn bộ nhân lực, vật lực theo một quy trình hợp lý cho từng thờigian làm cơ sở cho việc xây dựng các kế hoạch dài hạn và ngắn hạn“ [3]

- Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý: Là công tác phát hiện sớm nguồncán bộ trẻ có đức, có tài, có triển vọng về khả năng lãnh đạo, quản lý, đưa vàoquy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn các chức danh lãnhđạo, quản lý, đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của từng địaphương, cơ quan, đơn vị và của đất nước [3]

Trong đề tài nghiên cứu này, đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dụccủa huyện bao gồm Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng- chức danh nhiệm vụ đượcquy định theo Điều lệ trường mầm non, tểu học, trung học cơ sở của Bộ Giáodục và Đào tạo.

1.3.2 Nội dung quy hoạch (các bước xây dựng quy hoạch)

1.3.2.1 Thẩm quyền và đối tượng quy hoạch

Tham mưu cho cấp có thẩm quyền xây dựng và quyết định quy hoạch cán

bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Trong đó có các công việc cụ thể nhưsau:

- Lãnh đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng quy hoạch và xem xét,phê duyệt quy hoạch của các cơ sở giáo dục

- Tập hợp đề xuất của các cơ sở giáo dục, xây dựng quy hoạch của toànngành và đề xuất, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt,

1.3.2.2 Quy trình xây dựng quy hoạch

- Chuẩn bị xây dựng quy hoạch: Trước khi thực hiện quy trình quy hoạchtến hành các công việc sau:

+ Chỉ đạo cấp dưới xây dựng quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý làm cơ

sở để phát hiện nguồn quy hoạch

+ Rà soát đội ngũ cán bộ và đánh giá cán bộ:

+ Rà soát đội ngũ cán bộ về chất lượng, số lượng, cơ cấu, nhất là cơ cấu

độ tuổi, cán bộ xuất thân, cán bộ nữ, cán bộ dân tộc ít người

+ Đánh giá cán bộ theo tiêu chuẩn quy định

+ Trên cơ sở yêu cầu xây dựng quy hoạch và tiêu chuẩn cán bộ đưa vàoquy hoạch, tiến hành phân loại cán bộ theo chiều hướng phát triển: cán bộ cótriển vọng đảm nhận nhiệm vụ cao hơn; cán bộ tiếp tục giữ chức vụ cũ; cán bộcần đào tạo, bồi dưỡng thêm; cán bộ không đủ điều kiện giữ chức vụ hiện tạitrong khóa tới

- Xác định phương hướng phát triển sự nghiệp giáo dục của huyện trongthời gian tới và cụ thể hóa tiêu chuẩn cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục: