Hoàn thiện hoạt động cho vay theo chương trình tín dụng tái canh cà phê tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam – chi nhánh đắk lắk (tt)

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN TIẾN THUY HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CHO VAY THEO CHƯƠNG TRÌNH TÍN DỤNG TÁI CANH CÀ PHÊ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN V

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN TIẾN THUY

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CHO VAY THEO CHƯƠNG TRÌNH TÍN DỤNG TÁI CANH CÀ PHÊ TẠI NGÂN HÀNG

THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

CHI NHÁNH ĐẮK LẮK

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Mã số: 60.34.02.01

Đà Nẵng - 2018

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS TS Nguyễn Hòa Nhân

Phản biện 1: TS Đặng Tùng Lâm

Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Thị Mùi

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 23 tháng 8 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đắk Lắk thuộc vùng đất đỏ bazan ở Tây Nguyên, có khí hậu nóng ẩm, vốn là những điều kiện phù hợp để cây cà phê robusta sinh trưởng khỏe và ít sâu bệnh, cho năng suất cao Ngành kinh tế cà phê đóng góp 35% GDP và 85% giá trị xuất khẩu của tỉnh, 40% giá trị xuất khẩu cà phê cả nước Cà phê đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách của tỉnh, tạo việc làm cho khoảng 300.000 lao động trực tiếp và khoảng 100.000 lao động gián tiếp

Cà phê có vị trí rất quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp của tỉnh Đắk Lắk, là cây trồng chủ lực ở hầu hết các huyện, thị xã, thành phố, mang lại nguồn thu nhập lớn cho người dân Với 203.737 ha cà phê, chiếm trên 33% diện tích cà phê toàn quốc, Đắk Lắk tự hào đã góp phần củng cố vị trí quốc gia sản xuất và xuất khẩu

cà phê hàng đầu thế giới của Việt Nam

Hiện nay hoạt động cho vay tái canh cà phê tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đắk Lắk cũng được chú trọng nhiều nhưng chưa thật sự hiệu quả Một mặt là do chính sách, một mặt là do công tác cho vay tại chi nhánh Do đó nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay tái canh cà phê tại chi nhánh đáp ứng được mục tiêu kinh doanh phù hợp với chiến lược phát triển cả Chi nhánh trong thời gian tới thì cần phải hiểu rõ về hoạt động cho vay tái canh đang diễn ra tại chi nhánh Chính vì vậy, tôi đã chọn đề

tài : “Hoàn thiện hoạt động cho vay theo chương trình tín dụng tái canh cà phê tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh đắk lắk” cho luận văn cao học

2 Mục tiêu nghiên cứu

* Mục tiêu chung:Nghiên cứu thực trạng vay vốn của hộ nông

dân trong tái canh cà phê tại BIDV Đắk Lắk, từ đó nghiên cứu đề xuất một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện chương trình tái canh cà phê của BIDV Đắk Lắk

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về cho vay tái canh cà phê của NHTM;

- Thứ hai, nghiên cứu thực trạng vay vốn tái canh cà phê của hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, những chính sách tín dụng tái canh đã hỗ trợ cho hộ nông dân trong thời gian qua, đúc kết những kết quả, những hạn chế;

- Thứ ba, xây dựng hệ thống các khuyến nghị xác thực có thể

đề xuất với BIDV Đắk Lắk và các bên liên quan để hoàn thiện công tác cho vay tái canh cà phê tại BIDV Đắk Lắk

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là thực tiễn hoạt động và các nhân tố tác động đến hoạt động cho vay tái canh cà phê của BIDV Đắk Lắk Đề tài tập trung nghiên cứu, khảo sát hộ trồng cà phê vì trong cơ cấu diện tích cà phê trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk chủ yếu thuộc các hộ tư nhân, chiếm trên 85% tổng diện tích cà phê

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sẽ tiến hành đánh giá vai trò của ngân hàng và các chính sách hỗ trợ chương trình tái canh cây cà phê trên địa bàn tỉnh Đăk Lắk nhằm đánh giá tổng thể những thành công cũng như trở ngại của chương trình tín dụng

Luận văn thu thập tài liệu thứ cấp qua các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hàng năm

Phương pháp thống kê: So sánh chỉ tiêu theo thời gian và không

gian nhằm nêu rõ sự khác biệt qua các năm và các nhóm hộ sản xuất

có diện tích tái canh cà phê khác nhau Tình hình tái canh diện tích

cà phê qua các năm, khả năng đáp ứng vốn tín dụng khác nhau cho các hộ tái canh

Phương phát quan sát: Quan sát thực tế quá trình hoạt động của

bộ phận tín dụng, các quy trình nghiệp vụ để nắm bắt, hiểu rõ được hoạt động cho vay tái canh cà phê tại BIDV chi nhánh Đắk Lắk

Phương pháp phân tích và tổng hợp: Luận văn sẽ hệ thống hóa,

đối chiếu các vận dụng trong xây dựng cơ sở lý luận và phân tích các thông tin phi định lượng và nghiên cứu đề xuất giải pháp

5 Bố cục của luận văn

- Chương 1: Hoạt động cho vay theo chương trình tín dụng tái canh cà phê

- Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay theo chương trình tín dụng tái canh cà phê tại BIDV Đắk Lắk

- Chương 3: Khuyến nghị hoàn thiện hoạt động cho vay theo

chương trình tín dụng tái canh cà phê tại BIDV Đắk Lắk

6.Tổng quan tình hình nghiên cứu

CHƯƠNG 1 HOẠT ĐỘNG CHO VAY THEO CHƯƠNG TRÌNH TÍN

DỤNG TÁI CANH CÀ PHÊ 1.1 KHÁI QUÁT TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CÀ PHÊ

b Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê

Thứ nhất, đảm bảo việc cung ứng vốn tín dụng cho các hộ sản xuất cà phê, nâng cao khả năng hạch toán kinh tế, thu nhập cho các

hộ sản xuất cà phê giúp khai thác có hiệu quả các nguồn lực của các

hộ sản xuất

Thứ hai, góp phần chuyển giao công nghệ trong sản xuất cà phê, góp phần gia tăng giá trị ngành cà phê

Thứ ba, giúp ổn định thị trường tiêu thụ cà phê

c Sử dụng vốn tín dụng của các hộ sản xuất cà phê

“Yếu tố kinh tế trong tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê

Yếu tố xã hội trong tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động cho vay của ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê

Một số nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê là: (1) Nhóm nhân tố về đặc điểm của hộ sản xuất cà phê, (2) Nhóm nhân tố về đặc điểm của NHTM, (3) Nhóm nhân tố về chính sách của Chính phủ, và (4) Nhóm nhân tố khác

1.2 HOẠT ĐỘNG CHO VAY THEO CHƯƠNG TRÌNH TÁI CANH CÀ PHÊ CỦA NHTM

1.2.1 Hoạt động tái canh cà phê và các mục tiêu của chương trình tín dụng tái canh cà phê

Mục tiêu chung: Xây dựng ngành cà phê tỉnh Đắk Lắk phát

triển theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, mang lại giá trị gia tăng cao, tiến tới phát triển sản xuất cà phê hữu cơ Tập trung các nguồn lực, chính sách đầu tư cho các vùng sản xuất cà phê theo quy hoạch, ưu tiên vùng có chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột

Mục tiêu cụ thể đối với NHTM

Thứ nhất, nhờ vào các chính sách tín dụng NHTM có thể mở

rộng quy mô, chiếm lĩnh thị phần về cho vay nông nghiệp nông thôn Thứ hai, NHTM có thể hợp lý hóa cơ chế cho vay, sử dụng vốn vay đúng mục đích, tạo thêm kênh phân phối vốn

Thứ ba, tăng thêm gói sản phẩm cung ứng dịch vụ cho khách hàng, đa dạng hóa sản phẩm

Thứ tư, thông qua các chính sách ngân hàng cũng có thể kiểm soát rủi ro

Thứ năm, gia tăng thêm thu nhập cho ngân hàng qua các gói vay ưu đãi hỗ trợ

1.2.2 Nội dung chính sách tín dụng tái canh cà phê

1.2.3 Công tác tổ chức cho vay tái canh cà phê

1.2.4 Nội dung cho vay theo chương trình tái canh cà phê

Cho vay theo chương trình tái canh cà phê được thể hiện ở nội dung chính sách cho vay với hộ sản xuất cà phê của các NHTM, bao gồm: (1) Nguyên tắc cho vay

(2) Điều kiện cho vay

(3) Bảo đảm an toàn cho nợ vay

(4) Hạn mức cho vay

(5) Lãi suất cho vay

(6) Thời hạn cho vay

(7) Quy trình cho vay

1.2.5 Các tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động cho vay theo chương trình tín dụng tái canh cà phê

 Tăng trưởng dư nợ cho vay tái canh cà phê

 Tăng trưởng số lượng khách hàng cá nhân vay vốn mục đích tái canh cà phê

 Cơ cấu dư nợ về cho vay sản xuất cà phê, tái canh cà phê

 Chất lượng dịch vụ: đo lường mức độ thỏa mãn của khách

hàng theo đánh giá trong và đánh giá ngoài

 Mức độ kiểm soát rủi ro tín dụng: tỷ lệ nợ xấu, biến động kết

cấu nhóm nợ, tỷ lệ trích lập dự phòng

 Tăng trưởng thu nhập thuần từ cho vay tái canh cà phê

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY THEO CHƯƠNG TRÌNH TÍN DỤNG TÁI CANH CÀ PHÊ TẠI NH TMCP ĐẦU

TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH ĐẮK LẮK

2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ

VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

2.1.1 Giới thiệu sơ lược về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam

2.1.2 Vài nét về Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam - Chi nhánh Đắk Lắk

2.1.3 Chức năng nhiệm vụ của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đắk Lắk

2.1.4 Cơ cấu tổ chức quản lý

2.1.5 Tình hình hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Đắk Lắk trong 03 năm (2015-2016-2017)

a Hoạt động huy động vốn

Trong những năm qua, mặc dù nền kinh tế có nhiều biến động

do chịu sự ảnh hưởng tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và chính sách điều hành chung của Ngân hàng nhà nước về thắt

chặt quản lý tiền tệ làm phần lớn hệ thống các Ngân hàng (nhất là các hệ thống nhân hàng thương mại cổ phần) mất cân đối vốn, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản nên việc chạy đua tăng lãi suất huy động trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk diễn ra gay gắt đã ảnh hưởng đến công tác huy động vốn tại chi nhánh

Bảng 2.2: Nguồn vốn huy động giai đoạn từ năm 2015 – 2017

ĐVT: tỷ đồng

Chỉ tiêu Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017

Số tiền TT % Số tiền TT % Số tiền TT %

(Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh của BIDV Chi nhánh Đắk Lắk )

Nguồn vốn huy động năm 2016 đạt 2.166 tỷ đồng, tăng so với năm 2015 là 440 tỷ đồng tương ứng với mức tăng tương đối là 20% Năm 2017 đạt 3.160 tỷ đồng tăng so với năm 2016 là 554 tỷ đồng, tương ứng mức tăng tương đối 21%

b Hoạt động cho vay

Đối với công tác cho vay, trong những năm qua chi nhánh luôn quán triệt thực hiện theo chỉ đạo của Hội sở về duy trì tăng trưởng tín dụng theo hướng chọn lọc, nâng cao chất lượng tín dụng với phương châm: tăng trưởng tín dụng trên cơ sở đảm bảo an toàn tín dụng Mặc dù chi nhánh luôn chịu sự điều tiết của cơ chế kế hoạch của toàn hệ thống nhưng chi nhánh vẫn đảm bảo tăng trưởng tín dụng khá Năm 2017 dư nợ bình quân đạt 5.235 tỷ đồng, tăng 792 tỷ

đồng tương đương tăng 18% so với năm 2016, năm 2016 dư nợ bình quân đạt 4.443 tỷ đồng tương đương tăng 131 tỷ đồng tăng 3% so với năm 2015 Năm 2017 là năm tăng trưởng tốt của chi nhánh nhờ những cơ chế chính sách lãi suất của trung ương, chi nhánh đồng thời cũng là năm tăng nóng về tín dụng

c Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh

Bảng 2.4: Kết quả kinh doanh giai đoạn từ năm 2015 – 2017

Dựa vào bảng 2.4, ta thấy năm 2016, chênh lệch thu chi trước trích DPRR đạt 161,4 tỷ đồng, tăng 18,62% so với năm 2015 Năm

2017 đạt 173,2 tỷ đồng, tăng 11,78% so với năm 2016 Qua đó cho thấy kết quả kinh doanh của ngân hàng là có hiệu quả

Với các kết quả đã đạt được chính là nhờ sự nỗ lực và nghiêm túc trong công việc của tập thể cán bộ nhân viên BIDV Đắk Lắk và đặc biệt là sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của Ngân hàng TMCP Đầu

tư và phát triển Việt Nam trong công tác hỗ trợ, định hướng và có các giải pháp phát triển hoạt động kinh doanh trên địa bàn của BIDV Đắk Lắk Do vậy, những năm gần đây, số lượng khách hàng đến giao dịch tại chi nhánh tăng nhanh đáng kể Thể hiện qua bảng sau:

(Nguồn: Thông tin nội bộ tại BIDV Đắk Lắk)

Ta thấy, khách hàng tham gia giao dịch tại BIDV Đắk Lắk tăng đều qua các năm Năm 2014 thu hút được 5851 khách hàng Trong

giai đoạn này, tăng mạnh nhất là năm 2015 với 10708 khách hàng, tăng 83% so với năm 2014 Năm 2016 tăng 48,94% Bước sang năm

2017 số lượng khách hàng cũng tăng thêm 22,28% Điều này chứng

tỏ uy tín vững chắc của chi nhánh cũng như niềm tin lựa chọn của khách hàng đối với chi nhánh trong thời gian qua

2.2 THỰC TRẠNG CHO VAY TÁI CANH CÀ PHÊ TẠI NH TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIệT NAM – CHI NHÁNH ĐẮK LẮK

2.2.1 Thực trạng công tác tổ chức cho vay

Giai đoạn 2015-2017 là giai đoạn Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam Chi nhánh Đắk Lắk tập trung chuyển đổi từ mô hình của một Ngân hàng truyền thống sang mô hình Ngân hàng hiện đại, tập trung đẩy mạnh kinh doanh, chuyển nhân lực chủ yếu tập trung vào khối kinh doanh trực tiếp, tách bạch về mặt tổ chức giữa khối kinh doanh, khối quản lý rủi ro, khối tác nghiệp và khối hỗ trợ; hoạt động trực tuyến, có hiệu quả để phục vụ tốt nhất nhu cầu cấp tín dụng cho khách hàng; đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh tín dụng; góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động cho Ngân hàng; đáp ứng yêu cầu kiểm soát nội bộ

Về xây dựng đội ngũ cán bộ: Ngân hàng đã tập trung tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện 2 bộ quy chuẩn: Bộ quy tắc ứng xử và Bộ quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp đến toàn thể cán bộ của mình để xây dựng văn hóa Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam Đồng thời tăng cường công tác đào tạo, đào tạo lại kiến thức, rèn luyện kỹ năng thực hiện thẩm định và đánh giá rủi ro tín dụng, ý thức tuân thủ pháp luật và quy trình nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tín dụng được nâng cao, góp phần quan trọng trong việc kiểm soát, phòng ngừa rủi ro tín dụng

Nhằm kiểm soát rủi ro trong hoạt động tín dụng, BIDV Đắk Lắk đã triển khai mô hình tổ chức bộ máy tín dụng như sau:

Ghi chú

Quan hệ trực tuyến:

Quan hệ chức năng:

Hình 2.2: Mô hình tổ chức bộ máy tín dụng của BIDV Đắk Lắk

(Nguồn: BIDV Đăk Lắk)

2.2.2 Thực trạng các hoạt động triển khai cho vay

Cây cà phê Tây nguyên đang đối mặt với thách thức là tỷ lệ diện tích cà phê già cỗi cho năng suất, chất lượng thấp chiếm tỷ lệ khá cao

và ảnh hưởng đến phát triển bền vững của cây cà phê Tây Nguyên Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích cà phê già cỗi cần phải tái canh ở khu vực Tây Nguyên từ nay đến năm 2020 là khoảng 120 nghìn ha Tuy nhiên việc tái canh các vườn cà phê già cỗi thời gian quan gặp khó khăn, bởi (i) khi thực hiện tái canh thì hộ nông dân không có thu nhập trong khoảng thời gian từ khi bắt đầu tái canh đến khi thu hoạch (04 - 05 năm đối với phương pháp trồng tái canh và

01 - 02 năm đối với phương pháp ghép cải tạo); (ii) chi phí cho việc tái canh cà phê khá lớn so với thu nhập của hộ nông dân, nếu vay theo cơ chế thương mại thông thường để tái canh với thời gian dài thì chi phí lãi vay người dân phải trả khá lớn trong khi thời gian này không có nguồn thu để bù đắp

a Nhu cầu vay vốn tái canh cà phê tại các phòng trực thuộc BIDV Đắk Lắk

Bảng 2.6: Nhu cầu vay vốn tái canh cà phê tại các phòng trực thuộc

BIDV Đắk Lắk

Theo thống kê khảo sát thì nhu cầu tái canh cà phê tại PGD Buôn Ma Thuột và PGD Cư M’gar khá cao, nhu cầu vốn lần lượt là 80,025 triệu đồng và 74,250 triệu đồng Số hộ có nhu cầu tái canh cà phê cũng cao là 543 hộ và 465 hộ Do hai phòng này tập trung chủ yếu cho vay nông nghiệp nông thôn, phát triển cho vay tại các địa bàn huyện là Krông Ana, Cư M’Gar, Buôn Đôn

b Mục tiêu cho vay tái canh cà phê của BIDV Đắk Lắk trong giai đoạn 2015 -2017

Bảng 2.7: Dự kiến cho vay tái canh cà phê của BIDV Đắk Lắk

ĐVT: triệu đồng, ha

Khách hàng Dƣ nợ

dự kiến

Số lƣợng khách hàng

Diện tích tái canh

(Nguồn: BIDV Đăk Lắk)

Về dư nợ cho vay: dự kiến đạt 72.000 triệu đồng, chiếm tỷ lệ 22% tổng nhu cầu vay vốn tái canh cà phê theo số liệu khảo sát trên;

- Về số lượng khách hàng vay vốn tái canh cà phê: trong giai