Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đội cho giáo viên tổng phụ trách đội ở các trường tiểu học thành phố thái nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ LINH SA TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN LUẬN

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ LINH SA

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN ht t p : / / www lrc.tnu e du v n

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ LINH SA

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi,được xuất phát từ yêu cầu phát sinh trong công việc để hình thành hướngnghiên cứu Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng nguyên tắc và kếtquả trình bày trong luận văn được thu thập trong quá trình nghiên cứu làtrung thực chưa từng được ai công bố trước đây

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Linh Sa

Đặc biệt, tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người hướng

dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính - cô đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi

trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn Ban lãnh đạo và đồng nghiệp nơi tôi công tác;Phòng Giáo dục và Đào tạo, Thành Đoàn và Hội đồng Đội thành phố TháiNguyên; các đồng chí GV-TPT Đội các trường tiểu học thuộc thành phố TháiNguyên; cảm ơn những người thân trong gia đình và bạn bè thân thiết đã luônđộng viên, khuyến kích, tạo điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong quá trình thựchiện luận văn

Dù đã cố gắng rất nhiều, song chắc chắn luận văn này không thể tránhkhỏi những thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý của các thầy giáo,

cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người quan tâm đến vấn đề được trìnhbày trong luận văn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Linh Sa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN ii ht t p : / / www lrc.tnu e du v n

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN .ii

MỤC LỤC .iii

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT iv DANH MỤC BẢNG v DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

1 2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu

5 8 Cấu trúc của luận văn 7

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN-TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 8

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

9 1.2.1 Bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng 9

1.2.2 Nghiệp vụ công tác Đội 11

1.2.3 Giáo viên - Tổng phụ trách Đội 11

1.2.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh 12

viên - Tổng phụ trách Đội ở trường tiểu học 15

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN iii ht t p : / / www lrc.tnu e du v n

1.3.1 Vị trí, vai trò của GV-TPT Đội đối với công tác Đội và phong trào

thiếu nhi trong trường tiểu học

15 1.3.2 Nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học

18 1.3.3 Nguyên tắc, phương pháp, hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học 20

1.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội 24

1.4.1 Mục tiêu tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV -TPT Đội 24

1.4.2 Nội dung tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên -Tổng phụ trách Đội 25

1.4.3 Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo và Hội đồng Đội thành phố trong việc tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội 30 1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên - Tổng phụ trách Đội 32

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 32

1.5.2 Các yếu tố khách quan 32

Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GV - TPT ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 35

2.1 Khái quát chung về đối tượng khảo sát và tổ chức khảo sát

35 2.1.1 Một vài nét về giáo dục tiểu học của thành phố Thái Nguyên 35

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

iv

2.1.2 Tổ chức khảo sát 372.2 Thực trạng chung về đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 38

2.2.1.Thực trạng phẩm chất chính trị và năng lực giáo dục 392.2.2 Về năng lực chuyên môn của đội ngũ GV-TPT Đội 40

2.2.3 Thực trạng về năng lực đặc thù công tác của GV-TPT Đội 412.2.4 Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểuhọc trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 43

2.3 Thực trạng tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 44

2.3.1 Thực trạng nhận thức về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội choGV-TPT Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 442.3.2 Thực trạng lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội chođội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phốThái Nguyên 462.3.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ Độicho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thànhphố Thái Nguyên 482.3.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp

vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường Tiểu học trên địa bàn

2.4.2 Những tồn tại, hạn chế

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

Chương 3 BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI

CHO GV-TPT ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 60

3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 60

3.1.1 Đảm bảo tính hệ thống 60

3.1.2 Đảm bảo tính phù hợp 60

3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 61

3.2 Các biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 62

3.2.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và đội ngũ GV-TPT Đội về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh 62

3.2.2 Tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực nghiệp vụ công tác Đội của GV - TPT Đội để xác định nội dung, chương trình, tổ chức bồi dưỡng 64

3.2.3 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức tập huấn GV-TPT Đội định kỳ hàng năm 67

3.2.4 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức giao ban GV-TPT Đội và sinh hoạt CLB GV-TPT Đội định kỳ hàng tháng 69

3.2.5 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức giao lưu, học tập kinh nghiệm71 3.2.6 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức Hội thi GV-TPT Đội giỏi, Liên hoan phụ trách Đội

72 3.2.7 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua hỗ trợ, cung cấp tài liệu hướng dẫn 75

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 76

3.4 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 77

3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm 77

3.4.2 Mục đích khảo nghiệm 78

3.4.3 Nội dung khảo nghiệm 78

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 78

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 78

Kết luận chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

1 Kết luận 84

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

CBQL : Cán bộ quản lýCLB : Câu lạc bộGD&ĐT : Giáo dục và Đào tạoGV-TPT : Giáo viên - Tổng phụ tráchHĐND : Hội đồng nhân dân

TNCS : Thanh niên cộng sản TNTP : Thiếu niên tiền phong UBND : Ủy ban nhân dân

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN v t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng phẩm chất chính trị và năng lực giáo dục của đội ngũ

GV-TPT Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 39Bảng 2.2 Thực trạng năng lực chuyên môn của đội ngũ GV-TPT Đội ở các

trường tiểu học thành phố Thái Nguyên .40

Bảng 2.3 Thực trạng năng lực của đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu

học thành phố Thái Nguyên trong đặc thù công tác 42

Bảng 2.4 Thực trạng chung về phẩm chất, năng lực của đội ngũ GV-TPT Đội

ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 43

Bảng 2.5 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV-TPT Đội về tầm quan

trọng của bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ởtrường tiểu học 45

Bảng 2.6 Thực trạng về mức độ thực hiện lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng

nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội 46Bảng 2.7 Thực trạng về hiệu quả thực hiện lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng

nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội 47Bảng 2.8 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ Đội

cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thànhphố Thái Nguyên 49Bảng 2.9 Thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung chương trình bồi dưỡng

nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên

địa bàn thành phố Thái Nguyên .50

Bảng 2.10 Thực trạng chỉ đạo lựa chọn giảng viên, chuẩn bị nguồn lực thực

hiện bồi dưỡng .51

Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức

bồi dưỡng .52

Bảng 2.12 Thực trạng chỉ đạo đánh giá kết quả bồi dưỡng nghiệp vụ Đội

cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên địa bàn thànhphố Thái Nguyên 53Bảng 2.13 Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng 54

Bảng 2.14 Những khó khăn trong công tác tổ chức bồi dưỡng 55Bảng 3.1 Kết quả mức độ đánh giá mức độ cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPTĐội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 79

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN ht t p : / / www lrc.tnu e du v n

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

“Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ trách; là trường học giáo dục thiếu nhi Việt Nam trong và ngoài nhà trường”

[11] Đội có nhiệm vụ tập hợp thiếu nhi để giáo dục các em bằng chính hoạtđộng của tổ chức mình

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch HồChí Minh giao nhiệm vụ phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh Thực tiễn lịch sửcách mạng Việt Nam và lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hơn 84 năm qua đãcho thấy Đoàn luôn chăm lo thực hiện nhiệm vụ phụ trách Đội và chăm sóc,giáo dục thiếu niên, nhi đồng Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước hiện nay đòi hỏi tổ chức Đoàn càng phải coi trọng công tác phụ tráchĐội TNTP Hồ Chí Minh, trong đó công tác bồi dưỡng, xây dựng và phát triểnđội ngũ cán bộ phụ trách Đội được coi là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu

Trong mối quan hệ biện chứng giữa Đoàn và Đội, công tác Đội, phongtrào thiếu nhi nói chung và công tác Đội, phong trào thiếu nhi trong nhàtrường nói riêng không thể thiếu vắng bàn tay dìu dắt của các anh chị phụ tráchĐội Bởi xuất phát từ đặc trưng lứa tuổi, các em thiếu niên, nhi đồng bao gồm

từ 6 đến 15 tuổi, các em chưa thể tự đứng ra lập tổ chức, chưa đủ nănglực, kinh nghiệm quản lý, điều hành tổ chức Đội một cách độc lập như ngườilớn Nhờ sự giáo dục của chế độ Xã hội chủ nghĩa, của gia đình, nhà trường và

tổ chức Đoàn, Đội trong nhà trường, bản thân các em thiếu nhi hiện nay rấtthông minh, năng động, dám nghĩ, dám làm, có nhiều sáng kiến, song các emcũng không thể làm tốt vai trò tự quản nếu thiếu sự định hướng, hướng dẫncủa anh chị phụ trách Đội

Đội ngũ cán bộ phụ trách Đội có vị trí, vai trò, nhiệm vụ vô cùng quantrọng, quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của tổ chức Đội.Hoạt

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 3 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

động Đội có phát triển hay không phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực củacán bộ phụ trách Trong toàn bộ các khâu của công tác Đội, công tác cán bộphụ trách là một trong những mắt xích quan trọng nhất, quyết định chất lượng

và hiệu quả của công tác Đội và phong trào thiếu nhi Có cán bộ phụ trách tốtmới có công tác Đội và phong trào thiếu nhi tốt Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí

Minh khi bàn về công tác cán bộ, Người đã chỉ rõ: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”[19] Bởi vậy, có thể khẳng định rằng mấu chốt quyết định đối với công

tác Đội là vấn đề cán bộ phụ trách, trong đó GV-TPT Đội là bộ phận nòng cốtcủa lực lượng phụ trách Đội, là linh hồn của tổ chức Đội, là người đại diện choĐoàn, được Đoàn và ngành Giáo dục phân công làm công tác Đội trong trườnghọc Nhu cầu nguyện vọng của thiếu nhi ngày một đòi hỏi rất cao, nhất là cáchình thức sinh hoạt, phương thức hoạt động mới, đa dạng, phong phú, hấpdẫn và phù hợp với tâm lý học sinh từ sự định hướng của GV-TPT Đội Vì vậy,

để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trong tình hình mới người GV-TPT Độikhông thể không rèn luyện để có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tưcách tốt, có trình độ kỹ năng nghiệp vụ tinh thông, phát huy tốt vai trò tựquản của Đội, luôn sáng tạo ra những nội dung, hình thức, phương pháp mới,tìm tòi học hỏi, đặc biệt là phải nhiệt tình, say mê không mệt mỏi với công tácthiếu nhi, có tình cảm gắn bó, hết mực yêu trẻ, thích hoạt động với trẻ; phải

là nhân vật trung tâm làm chiếc cầu nối giữa nhà trường và xã hội, giữa thầy

cô và các em, giúp các em trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháungoan Bác Hồ

Thực tế hiện nay ở các trường phổ thông trong tỉnh nói chung và ởthành phố Thái Nguyên nói riêng cho thấy, đội ngũ GV-TPT Đội đã được đàotạo về lý luận và kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội trong trường Cao đẳng Sưphạm theo chương trình đào tạo GV-TPT Đội do Bộ GD&ĐT ban hành Tuy

nhiên, còn không ít GV-TPT Đội chưa được đào tạo chính quy, cơ bản về kỹnăng, nghiệp cụ công tác Đội Việc phân công, chọn cử giáo viên làm Tổngphụ trách Đội

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 5 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

chưa được phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn và ngành Giáo dục nên dẫnđến tình trạng một bộ phận còn thiếu tâm huyết, thiếu nhiệt tình trong côngtác do không có năng khiếu làm công tác phong trào, nhiều GV-TPT Đội nhậnnhiệm vụ có tính đối phó trong một thời gian để hợp lý hoá gia đình rồi chuyểnsang giảng dạy Bên cạnh đó, chính sách của nhà nước đối với đội ngũ nàychậm đổi mới (Thông tư liên Ngành số 23/TTLN Về việc hướng dẫn chế độ côngtác và phụ cấp trách nhiệm đối với giáo viên làm tổng phụ trách Đội TNTP HồChí Minh trong trường phổ thông được ban hành từ 1995) Đời sống của phầnlớn GV-TPT Đội so với đội ngũ giáo viên nói chung gặp nhiều khó khăn hơn (thunhập thấp hơn, chuyên môn giảng dạy bị mai một hơn), cùng với điều kiện cơ

sở vật chất, kinh phí, phương tiện hoạt động cho công tác Đội còn thiếu thốn,

eo hẹp, từ đó đã nẩy sinh tâm lý miễn cưỡng và thiếu say mê, yên tâm côngtác

Chính vì vậy, công tác bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ GV-TPTĐội là rất quan trọng và cần thiết Trong thời gian qua, công tác này tuy đãđược ngành Giáo dục và Hội đồng Đội các cấp, cũng như Phòng GD&ĐT vàHĐĐ thành phố Thái Nguyên quan tâm, tổ chức thường xuyên, định kỳ nhưngchất lượng tập huấn nhiều khi chưa cao; phương pháp, nội dung, hình thức, tàiliệu, phương tiện tập huấn… còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứngđược nhu cầu, nguyện vọng của GV-TPT Đội và yêu cầu của công tác Đội,

phong trào thiếu nhi Do đó, chúng tôi chọn đề tài: “Tổ chức bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác bồi dưỡngnghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học củathành phố Thái Nguyên, đề xuất một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội

ngũ GV- TPT Đội và công tác Đội, phong trào thiếu nhi trong các trường tiểuhọc trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 7 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở các trườngtiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội của Phòng Giáodục - Đào tạo cho GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phốThái Nguyên

4 Phạm vi nghiên cứu

Trong điều kiện cho phép, đề tài chỉ nghiên cứu về nghiệp vụ công tácĐội của GV-TPT Đội và chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp tổ chức bồi dưỡngnghiệp vụ công tác Đội của Phòng Giáo dục và Đào tạo cho GV-TPT Đội trongcác trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

5 Giả thuyết khoa học

Thực trạng kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội của đội ngũ GV-TPT Đội tỉnhThái Nguyên nói chung và của đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu họctrên địa bàn TP Thái Nguyên nói riêng còn có những hạn chế nhất định Côngtác bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cho GV-TPT Đội của TP Thái Nguyên đã đượcquan tâm nhưng hiệu quả chưa cao Nếu nghiên cứu, đề xuất các biện pháp tổchức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong cáctrường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên sẽ khắc phục được nhữnghạn chế và nâng cao năng lực cho đội ngũ GV-TPT Đội và hiệu quả của côngtác Đội, phong trào thiếu nhi trong các trường tiểu học trên địa bàn TP TháiNguyên

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác

Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 9 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng nghiệp vụ công tác Đội và công tác bồi

dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểuhọc trên địa bàn thành phố Thái Nguyên hiện nay

6.3 Đề xuất biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội

ngũ

GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Tác giả sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thốnghóa, khái quát hóa các tài liệu, các công trình nghiên cứu lý luận của các nhà sưphạm trong và ngoài nước, các văn kiện, nghị quyết của Đảng Cộng sản ViệtNam về đổi mới sự nghiệp giáo dục, các văn bản chỉ đạo của ngành GD&ĐT,các quan điểm chỉ đạo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các công trình nghiêncứu trực tiếp hoặc gián tiếp về bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cho GV-TPT Đội

và các tài liệu khác có liên quan để xây dựng khung lý thuyết cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát

Là phương pháp được dùng vừa với tư cách là một phương pháp độclập, vừa với tư cách là một bộ phận của các phương pháp khác Đối tượngquan sát là GV-TPT Đội, các hoạt động của Đội diễn ra trong nhà trường Cácvấn đề cần quan sát là:

- Biểu hiện hứng thú của tập thể đội viên, thiếu nhi khi tham gia cáchoạt động của Đội

- Kỹ năng điều hành, tổ chức thực hiện hoạt động của GV-TPT Đội Kếtquả quan sát sẽ là một nguồn tư liệu thực tế bổ sung cho cơ sở lý luận của đềtài

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

7.2.2 Phương pháp điều tra

Căn cứ vào nguyên tắc, nội dung và mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của

đề tài tiến hành xây dựng phiếu điều tra (an két) Cụ thể là tiến hành điềutra

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1

7.2.3 Phương pháp đàm

thoại

Phương pháp này được sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm làmsáng tỏ thêm các nội dung nghiên cứu và hỗ trợ các phương pháp kháctrong quá trình thu thập thông tin Ngoài ra, phương pháp này còn được hỗtrợ cho việc xây dựng phương pháp điều tra viết với hệ thống câu hỏi đượctiêu chuẩn hóa nhằm tìm hiểu sâu hơn những vấn đề nghiên cứu về kỹ năng,nghiệp vụ công tác Đội của đội ngũ GV-TPT Đội

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Lấy ý kiến chuyên gia về công tác quản lý, định hướng tổ chức hoạtđộng Đội trong trường học nói chung và biện pháp bồi dưỡng kỹ năngnghiệp vụ cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bànthành phố Thái Nguyên nói riêng

7.2.5 Phương pháp tổng kết kinh

nghiệm

Thông qua các hội nghị tập huấn, hội nghị tổng kết, đánh giá, các Hội thiGV-TPT Đội giỏi và dựa vào những kinh nghiệm của bản thân đã tích lũy đượctrong quá trình công tác để thu thập thêm thông tin cho quá trình nghiên cứu

7.2.6 Phương pháp xử lý và phân tích thông tin

Tiến hành xử lý và phân tích các số liệu, kết quả điều tra đồng thời xác

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

định mức độ tin cậy của việc điều tra và phân tích kết quả nghiên cứuthông qua việc sử dụng một số phần mềm ứng dụng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1

3

ht

t p : / / www lrc.tnu e du v n

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn bao gồm 3 phần chính:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội

cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học

- Chương 2: Thực trạng công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho

GV- TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh trong các trường tiểu học trên địa bàn thànhphố Thái Nguyên hiện nay

- Chương 3: Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho

GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh trong các trường tiểu học trên địa bàn thànhphố Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

A.X.Macarencô là người đã đề cập đến sự hình thành và pháttriển năng lực tổ chức hoạt động thông qua tập thể và bằng tập thể[10] Đội TNTP ra đời và phát triển mạnh ở một số nước xã hội chủ nghĩatrước đây như Liên Xô, Đức, Hungari, Bungari… Tuy nhiên, tiếp theo việcnghiên cứu năng lực tổ chức hoạt động Đội và phương pháp bồi dưỡngnăng lực đó không có tài liệu nào cụ thể ngoài cuốn “Sổ tay cho người tổngphụ trách” Công trình này có đề cập đến năng lực tổ chức hoạt động Đội,song còn rất sơ sài và chưa có phương pháp cụ thể [31]

Ở Việt Nam, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đội cũng là vấn đề chưa đượcnghiên cứu thỏa đáng Một số giáo trình còn nặng về trình bày các quanđiểm lý thuyết, chưa hướng dẫn tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức hoạtđộng Đội cho cán bộ phụ trách Đội như: “Giáo trình công tác Đội TNTP HồChí Minh” do Trịnh Hữu Lộc chủ biên Một số cuốn sách có đi vào hướng dẫn

cụ thể công việc cần làm đối với một cán bộ Đội như: “Cẩm nang cho ngườiphụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh” của tác giả Bùi Sỹ Tụng chủ biên năm 2006;cuốn “Kỹ năng tổ chức các hoạt động công tác thanh thiếu niên” của PhạmĐình Nghiệp; và cuốn “Để làm tốt giáo viên tổng phụ trách” của tác giả Lục Thị

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1

5

ht

t p : / / www lrc.tnu e du v n

Nga chủ biên

Hà Nhật Thăng với tài liệu “Tổ chức hoạt động Đội thông qua trong tổchức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường phổ thông”.

Tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Anh với đề tài “Quản lý công tác giáo dục

Kỹ năng sống thông qua hoạt động Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh tạitrường tiểu học Lý Thường Kiệt - Hà Nội” đã đề xuất các nội dung, biện pháp

để tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động Đội,trong đó có biện pháp bồi dưỡng năng lực cho tổng phụ trách Đội [1]

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp

tổ chức nhiều đợt tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ Đoàn, cán

bộ phụ trách Đội và GV-TPT Đội Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu

về vấn đề bồi dưỡng nâng cao năng lực cho GV-TPT Đội ở các trường tiểu học

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng

Theo quan niệm của UNESCO, bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghềnghiệp Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng caokiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, nhằm đápứng nhu cầu lao động nghề nghiệp [22]

Tác giả Nguyễn Minh Đường quan niệm bồi dưỡng có thể coi là quátrình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu đã lạc hậu trong cấp học, bậchọc và thường được xác nhận bằng chứng chỉ [13]

Từ những khái niệm trên có thể nói: Chủ thể hoạt động tự bồi dưỡng(khách thể hoạt động bồi dưỡng) là một người lao động đã được đào tạo và cómột trình độ chuyên môn nghề nghiệp nhất định

“Bồi dưỡng thực chất là quá trình cập nhật bổ sung tri thức, kỹ năng để nâng cao trình độ trong lĩnh vực hoạt động chuyên môn nào đó qua hình thức đào tạo nào đó” [5] Mục đích bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất và trình

độ chuyên môn nghiệp vụ để người lao động có cơ hội củng cố mở mang hoặcnâng cao hệ thống tri thức kỹ năng kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ có sẵn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 9 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc đang làm (không nhằm mụcđích đổi nghề)

Trong giáo dục và đào tạo theo nghĩa rộng: Bồi dưỡng được hiểu làmột dạng đào tạo phi chính quy Về bản chất thì bồi dưỡng là một con đườngcủa đào tạo và người được bồi dưỡng của chương trình bồi dưỡng đượchiểu là những người đang đương nhiệm trong các cơ quan giáo dục haytrong các nhà trường [14].

Về quá trình bồi dưỡng Michael Amstrong khi nghiên cứu về quá trìnhđào tạo đã nêu: Nghiên cứu quá trình đào tạo bồi dưỡng như là quá trìnhđào tạo có kế hoạch xác định, nó là những tác động có xem xét, cất nhắc nhằmđảm bảo có được sự học tập để nâng cao khả năng làm việc thực tế [13] Quátrình đào tạo, bồi dưỡng có kế hoạch là quá trình bao gồm các công đoạn sau:

- Xây dựng kế hoạch chương trình bồi dưỡng:

+ Xác định chủ thể bồi dưỡng chuyên môn và đối tượng được bồi dưỡngchuyên môn

+ Xác định nội dung cụ thể bồi dưỡng chuyên môn

+ Xác định phương pháp, phương tiện thực hiện bồi dưỡng chuyên môn

- Xây dựng địa điểm và phân công người đảm nhiệm việc bồi dưỡng

- Triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

- Đánh giá và hiệu chỉnh kết quả thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

Như vậy, quá trình bồi dưỡng chính là quá trình tổ chức và thực hiệnnhững tương tác qua lại giữa các thành tố cấu trúc trong đó chủ thể bồidưỡng chuyên môn đóng vai trò chủ đạo, nhằm làm cho đối tượng bồi dưỡngchuyên môn hoạt động tích cực, qua đó nâng cao năng lực và phẩm chất, đápứng yêu cầu của xã hội Quá trình bồi dưỡng thể hiện quan điểm giáo dục hiệnđại “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời”

“Tổ chức bồi dưỡng là quá trình nhà quản lý huy động các nguồn lực nhằm thiết kế, thực hiện nội dung, chương trình bồi dưỡng một cách hiệu quả, thiết thực, đáp ứng yêu cầu về nâng cao trình độ cho đối tượng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 10 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n được bồi dưỡng”[5].

1.2.2 Nghiệp vụ công tác Đội

Nghiệp vụ theo từ điển tiếng Việt thông dụng của Nguyễn Như Ý đã chorằng: “Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của một nghề” [34] Hay đó cũngchính là kỹ năng, biện pháp thực hiện công việc chuyên môn của nghề đó Nhưvậy, nghiệp vụ công tác Đội là những kỹ năng, biện pháp trong thực hiện côngviệc chuyên môn là các hoạt động trong công tác của Đội TNTP Hồ Chí Minh

Nghiệp vụ công tác Đội là một trong những kỹ năng, yêu cầu đầu tiên

và quan trọng nhất của người cán bộ phụ trách công tác Đội Chuyên mônnghiệp vụ về công tác Đội bao gồm các hoạt động mang tính nghiệp vụ củaĐội: Hiểu biết về Đội TNTP Hồ Chí Minh, các quan điểm chỉ đạo của Đ ảng,của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với công tác Đội và phong trào thiếu nhi; các

kỹ năng cơ bản như: xây dựng kế hoạch, thiết kế và tổ chức hoạt độngĐội, Sao nhi đồng, phương pháp hướng dẫn và thực hành N ghi thức Đội,hát, múa, trò chơi, kỹ năng và phương pháp tổ chức hoạt động cho thiếu nhi

1.2.3 Giáo viên - Tổng phụ trách Đội

Cán bộ phụ trách công tác thiếu nhi là những người đ ược Đảng,Nhà nước và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cử ra thay mặt Đảng, Nhà nước và

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 12 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n

Đoàn làm nòng cốt trong việc tổ chức và hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh;các phong trào của thiếu nhi Việt Nam, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dụccủa

Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp là mục tiêu giáo dục của Đội TNTP HồChí Minh [26].

Cán bộ phụ trách Đội trong nhà trường bao gồm: GV-TPT Đội, phụ tráchchi đội Cán bộ phụ trách Đội trong trường phổ thông có đặc trưng vừa là đạidiện của Đoàn phụ trách công tác thiếu nhi vừa là một giáo viên củanhà trường Họ cũng là người đại diện của Đoàn phụ trách công tác thiếu nhi,người phụ trách phải có năng lực tổ chức và quản lý công tác Đội; biếtvận dụng đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và chủ trương của Đoànvào công tác Đội; Biết tổ chức chỉ đạo, phối hợp các lực lượng giáo dục trong

và ngoài nhà trường tham gia công tác giáo dục thiếu nhi; có phẩm chấtcủa một nhà giáo dục; nắm vững kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội, các nguyêntắc hoạt động Đội; có lòng yêu trẻ, thích công việc và hoạt động với trẻ, say

mê công tác phụ trách Đội [26]

Nhưng đồng thời là giáo viên, người phụ trách Đội cũng cần có trình độchuyên môn nghiệp vụ giảng dạy vững vàng, có hiểu biết sâu sắc khoa học tâm

lý, giáo dục, có phương pháp sư phạm; không ngừng tự học, tự bồidưỡng thông qua thực tiễn để hoàn thành nhiệm vụ [26]

1.2.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh

Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, với phương châm “Học tập suốtđời” thì việc đào tạo, bồi dưỡng, đào tạo lại là quá trình thống nhất Bồidưỡng trong giáo dục được hiểu là một dạng đào tạo không chính quy Về bảnchất thì bồi dưỡng là một con đường của đào tạo Đối tượng của bồi dưỡng lànhững người đương nhiệm trong các lĩnh vực hoạt động đa dạng của xã hội Vìvậy, trong công tác đào tạo, bồi dưỡng hiện nay phải kết hợp tính chất đào tạovới tính chất bồi dưỡng trong một quá trình sư phạm tổng thể; trong bồidưỡng có tính chất đào tạo và trong đào tạo có tính chất bồi dưỡng

“Bồi dưỡng GV-TPT Đội là việc nâng cao, hoàn thiện trình độ chính

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 14 t p : / / www ht lrc.tnu e du v n trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho các GV-TPT Đội đang công tác, phụ trách