Bảo hiểm kinh doanh ( bảo hiểm rủi ro).pdf

Bảo hiểm kinh doanh ( bảo hiểm rủi ro) I. Những vấn đề chung về bảo hiểm kinh doanh ( bảo hiểm rủi ro) 1. Khái niệm

I Nh ng v n đ chung v b o hi m kinh doanh ữ ấ ề ề ả ể

( b o hi m r i ro) ả ể ủ

1 Khái ni m ệ

B o hi m kinh doanh ( BHKD) là hình th c b o hi m do các t ch cả ể ứ ả ể ổ ứ kinh doanh b o hi m ti n hành trên c s huy đ ng s đóng góp c a các tả ể ế ơ ở ộ ự ủ ổ

ch c, cá nhân tham gia b o hi m đ hình thành nên qu b o hi m và phânứ ả ể ể ỹ ả ể

ph i s d ng chúng đ b i thố ử ụ ể ồ ường cho t n th t có th x y ra đ i v i đ iổ ấ ể ả ố ớ ố

tượng b o hi mả ể

2 Đ c đi m c a b o hi m kinh doanh ặ ể ủ ả ể

 Ho t đ ng c a b o hi m kinh doanh là hạ ộ ủ ả ể ướng t i m c tiêu l iớ ụ ợ nhu nậ

 B o hi m kinh doanh v a mang tính ch t b i hoàn, v a mangả ể ừ ấ ồ ừtính ch t không b i hoàn.ấ ồ

 Tính ch t b i hoàn c a b o hi m kinh doanh không xác đ nhấ ồ ủ ả ể ị

trước được không gian và th i gian mà ch có th xác đ nh đờ ỉ ể ị ượ ckhi r i ro th c t đã x y raủ ự ế ả

 M c đ b i hoàn c a b o hi m kinh doanh thứ ộ ồ ủ ả ể ường l n h n r tớ ơ ấ nhi u so v i m c phí b o hi m.ề ớ ứ ả ể

3 Nguyên t c ho t đ ng c a b o hi m kinh doanh ắ ạ ộ ủ ả ể

 Nguyên t c ho t đ ng c a b o hi m kinh doanh trắ ạ ộ ủ ả ể ước h t làế

b o đ m quy n l i c a ngả ả ề ợ ủ ười tham gia b o hi mả ể

 Nguyên t c l y s đông bù s ítắ ấ ố ố

 Nguyên t c sàng l c r i roắ ọ ủ

 Nguyên t c đ nh phí b o hi m d a trên c s gía c a các r i roắ ị ả ể ự ơ ở ủ ủ

4 Các y u t c b n c a h p đ ng b o hi m r i ro ế ố ơ ả ủ ợ ồ ả ể ủ

- Ng ườ ả i b o hi m ể : là ch th hay pháp nhân đ ng ra ch đ oủ ể ứ ỉ ạ

vi c t o l p và đi u khi n quá trình s d ng qu b o hi m đệ ạ ậ ề ể ử ụ ỹ ả ể ược pháp

lu t công nh n Ví d các công ty B o Vi t, B o Minh, …ậ ậ ụ ả ệ ả

- Ng ườ i tham gia b o hi m ả ể : là nh ng ch th hay pháp nhânữ ủ ểtham gia đóng b o hi m phí dả ể ưới hình th c b t bu c hay t nguy n và khiứ ắ ộ ự ệ

x y ra nh ng s c hay tai n n b o hi m đã kí k t thì h s đả ữ ự ố ạ ả ể ế ọ ẽ ược quy nề

nh n ti n b i thậ ề ồ ường t n th tổ ấ

- Ng ườ ượ i đ c b o hi m ả ể : là người vì tính m ng, s c kho c aạ ứ ẻ ủ

người đó khi n ngế ười tham gia b o hi m đi đ n ký k t h p đ ng b o hi mả ể ế ế ợ ồ ả ể

v i ngớ ườ ải b o hi m.ể

- Ng ườ ượ i đ c ch đ nh h ỉ ị ưở ng b i th ồ ườ ng b o hi m ả ể : là ngườ i

được tham gia b o hi m ch đ nh b ng văn b n v i ngả ể ỉ ị ằ ả ớ ười b o hi m làả ể

người đó s đẽ ược nh n b i thậ ồ ường b o hi m khi có s c b o hi m x yả ể ự ố ả ể ả

ra ho c khi ngặ ườ ượi đ c b o bi m b ch t.ả ể ị ế

- Đ i t ố ượ ng b o hi m ả ể : là nh ng cái gì mà ngữ ười tham gia b oả

ti n b i thề ồ ường toonnr th t cho ngấ ười tham gia b o hi m.ả ể

- Tai n n b o hi m ạ ả ể : là s c b o hi m x y ra kéo theo tráchự ố ả ể ảnhi m c a ngệ ủ ườ ải b o hi m ph i b i thể ả ồ ường toonr th t cho ngấ ười tham gia

thường t n th t khi tai n n b o hi m x y ra đ i v i b o hi m tài s n,ổ ấ ạ ả ể ả ố ớ ả ể ả

ho c s ti n ph i tr cho đ i s ng và s c kho đ i v i b o hi m thân th ặ ố ề ả ả ờ ố ứ ẻ ố ớ ả ể ể

- Phí b o hi m: ả ể là s ti n mà ngố ề ười tham gia b o hi m ph iả ể ả đóng góp cho ngườ ải b o hi m v các đ i tể ề ố ượng b o hi m.ả ể

5 Phân lo i b o hi m kinh doanh ạ ả ể

* Phân lo i b o hi m kinh donh căn c vào đ i t ạ ả ể ứ ố ượ ng b o ả

hi m ể :

- B o hi m tài s n ả ể ả : là lo i hình b o hi m có đ i tạ ả ể ố ượng b oả

hi m là giá tr tài s n.ể ị ả

- B o hi m con ng ả ể ườ : là hình th c b o hi m có đ i t i ứ ả ể ố ượ ng

b o hi m là kh năng lao đ ng, s c kho , tính m ng c a con ngả ể ả ộ ứ ẻ ạ ủ ười Ví d :ụ

b o hi m nhân th ả ể ọ

- B o hi m trách nhi m dân s ả ể ệ ự: là hình th c b o hi m có đ iứ ả ể ố

tượng b o hi m là trách nhi m dân s ả ể ệ ự

* Phân lo i căn c vào tính ch t ho t đ ng c a b o hi m ạ ứ ấ ạ ộ ủ ả ể kinh doanh:

- B o hi m b t bu c ả ể ắ ộ : là hình th c b o hi m đứ ả ể ược pháp lu tậ Nhà nước quy đ nh b t bu c ph i b o hi m Ví d : b o hi m ôtô, xe máyị ắ ộ ả ả ể ụ ả ể

- B o hi m t nguy n ả ể ự ệ : D a trên nguyên t c tho thu n :ự ắ ả ậ

người than gia b o hi m t nguả ể ự ỵện ký k t h p đ ng v i ngế ợ ồ ớ ườ ải b o hi mể theo nh ng quy t c và đi u ki n c a b o hi m đã đữ ắ ề ệ ủ ả ể ược pháp lu t quy đ nh.ậ ị

6 Vai trò c a b o hi m kinh doanh ủ ả ể

- B o hi m kinh doanh góp n đ nh s n xu t kinh doanh vàả ể ổ ị ả ấ

kinh doanh (BHKD) tr ướ c khi VN gia nh p WTO ậ

1 Các d ch v kinh doanh b o hi m hi n nay ị ụ ả ể ệ

- B o hi m nhân th ả ể ọ: tính đ n nay ho t đ ng t i th trế ạ ộ ạ ị ườ ng

Vi t Nam có kho ng 11 DN BH nhân th D ch v này đannng cóệ ả ọ ị ụ

m c tăng trứ ưởng nhanh, và các doanh nghi p hi n nay đang n l cệ ệ ỗ ự

m r ng kênh phân ph i đ ng th i cũng đ u t nh m c i thi n ch tở ộ ố ồ ờ ầ ư ằ ả ệ ấ

lượng ph c vụ ụ

- B o hi m phi nhân th ả ể ọ : có kho ng 26 DN BH phi nhân thả ọ

v i các nghi p v b o hi m nh : BH tài s n; BH r i ro tài chính; BHớ ệ ụ ả ể ư ả ủ

trách nhi m s n ph m c a các t ch c s n xu t, kinh doanh; BHệ ả ẩ ủ ổ ứ ả ấ

trách nhi m dân s c a các ch doanh nghi p… BH c gi i, BH kệ ự ủ ủ ệ ơ ớ ỹ

thu t, BH tàu th y, BH con ngậ ủ ười, BH hag hóa v n chuy n, BH cháyậ ể

n và r i ro đ c bi t, các BH khácổ ủ ặ ệ ,…

-Môi gi i b o hi m ớ ả ể : d ch v môi gi i ho t đ ng nh m đ aị ụ ớ ạ ộ ằ ư

người tham gia b o hi m tìm đ n các ch th cung c p d ch v b oả ể ế ủ ể ấ ị ụ ả

hi m, đ ng th i t v n cho h v các nghi p v cũng nh gi i thi uể ồ ờ ư ấ ọ ề ệ ụ ư ớ ệ

v các s n ph m b o hi m Doanh thu t haotj đ ng b o hi m cóề ả ẩ ả ể ừ ộ ả ể

được c t các ch th cung c p d ch v b o hi m và ngả ừ ủ ể ấ ị ụ ả ể ười tham

gia b o hi m Nói cách khác môi gi i b o hi m giúp ngả ể ớ ả ể ười mua tìm

đ n ngế ười bán và ngượ ạc l i Hi n nay Vi t Nam có kho ng 10 DNệ ở ệ ả

môi gi i BH ớ

Đ n cu i năm 2006, đã có h n 700 s n ph m BH Phi nhânế ố ơ ả ẩ

th và h n 100 s n ph m BH Nhân th c 3 lĩnh v c b o hi m conọ ơ ả ẩ ọ ở ả ự ả ể

người, b o hi m tài s n, b o hi m trách nhi m ả ể ả ả ể ệ

Các s n ph m BH ngày càng đáp ng nhu c u c a n n kinh tả ẩ ứ ầ ủ ề ế

xã h i và tuân th theo chu n m c qu c t Đ c bi t, s n ph m BHộ ủ ẩ ự ố ế ặ ệ ả ẩ

đã đáp ng đứ ược yêu c u phát tri n m t s ngành ngh quan tr ngầ ể ộ ố ề ọ

nh d u khí, hàng không, đóng t u, xây d ng c u đư ầ ầ ự ầ ường, gián ti pế

góp ph n tăng cầ ường thu hút v n đ u t nố ầ ư ước ngoài và khuy n khíchế

đ u t trong nầ ư ước Các DNBH Nhân th đi đ u trong vi c phát tri nọ ầ ệ ể kênh phân ph i s n ph m BH qua đ i lý.ố ả ẩ ạ

Các DNBH Phi nhân th đã bọ ước đ u hình thành kênh phânầ

ph i s n ph m BH qua đ i lý BH chuyên nghi p và bán chuyênố ả ẩ ạ ệnghi p Ngoài ra, các công ty môi gi i BH đã góp ph n khai thác BHệ ớ ầPhi nhân th v i t l g n 12% doanh thu BH g c, ch y u là v i cácọ ớ ỉ ệ ầ ố ủ ế ớ

đ i tố ượng BH có giá tr l n, đánh giá r i ro ph c t p nh m b o vị ớ ủ ứ ạ ằ ả ệ quy n l i ngề ợ ười tham gia BH Tính đ n cu i năm 2006, toàn ngànhế ố

BH có 75.000 đ i lý BH Nhân th chuyên nghi p, 30.000 đ i lý BHạ ọ ệ ạPhi nhân th bán chuyên nghi p, và 8 DN môi gi i BH.ọ ệ ớ

2 Các ch th cung c p d ch v b o hi m kinh doanh ủ ể ấ ị ụ ả ể

 Doanh nghi p n ệ ướ c ngoài: là nh ng doanh nghi p đữ ệ ượ cphép ho t đ ng h p pháp trên lãnh th Vi t Nam Tính đ n năm 2007ạ ộ ợ ổ ệ ế

Vi t Nam có :ệ

- 9 doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài ho t đ ng trongạ ộ

lĩnh v c phi nhân th v i t ng tài s n 1.573 t đ ngự ọ ớ ổ ả ỷ ồ

- 8 doanh nghi p nệ ước ngoài ho t đ ng trong lĩnh v cạ ộ ự nhân th v i t ng tài s n 24.426 t đ ngọ ớ ổ ả ỷ ồ

 Doanh nghi p Vi t Nam ệ ệ Tính đ n h t năm 2007 thì Vi tế ế ệ Nam có :

- 13 doanh nghi p Vi t Nam kinh doanh b o hi m phiệ ệ ả ểnhân th v i t ng tài s n 15.796 t đ ngọ ớ ổ ả ỷ ồ

- 1 doanh nghi p Vi t Nam kinh doanh b o hi m nhânệ ệ ả ể

th v i t ng tài s n 13.990 t đ ng ọ ớ ổ ả ỷ ồ

Top 5 doanh nghi p b o hi m có doanh thu cao là: B o Vi t -ệ ả ể ả ệ 3.305 t đ ng (l i nhu n sau thu là 485 t đ ng), PVI - 2.016 tỷ ồ ợ ậ ế ỷ ồ ỷ

đ ng, B o Minh - 1.981 t đ ng, PJICO - 1.061 t đ ng và PTI đ tồ ả ỷ ồ ỷ ồ ạ

429 t đ ng Năm 2009, B o Vi t đ t m c tiêu đ t doanh thu 9.192ỷ ồ ả ệ ặ ụ ạ

t đ ng, l i nhu n sau thu 508 t đ ng.ỷ ồ ợ ậ ế ỷ ồ

gi i đ tìm hi u v các d ch v b o hi m, các s n ph m b o hi m,ớ ể ể ề ị ụ ả ể ả ẩ ả ể các đi u kho n đ di đ n ký k t h p đ ng Các công ty môi gi iề ả ể ế ế ợ ồ ớ không tham gia tr c ti p vào các h p đ ng.ự ế ợ ồ

Hi n nay s lệ ố ượng khách hàng c a các công ty b o hi m đangủ ả ểtăng Đ c bi t khi n n kinh t đang d n ph c h i sau suy thoái doặ ệ ề ế ầ ụ ồnhu c u mu n đầ ố ược b o hi m c a các cá nhân và các t ch c Sả ể ủ ổ ứ ố

lượng h p đ ng khai thác m i trong 06 tháng 2009 đ t 284.792 h pợ ồ ớ ạ ợ

đ ng (s n ph m chính) tăng 3.5% so v i cùng kỳ năm ngoái trong đóồ ả ẩ ớPrudential khai thác được 107.286 h p đ ng, B o Vi t Nhân th làợ ồ ả ệ ọ 75.608 h p đ ng, AIA là 25.455 h p đ ng.ợ ồ ợ ồ

4 Ch t l ấ ượ ng, giá c d ch v ả ị ụ

Ph ươ ng th c đóng phí và kho n phí đóng c c kì linh ho t ứ ả ự ạ

V i b o hi m nhân th , b n ch c n đóng đ s phí t iớ ả ể ọ ạ ỉ ầ ủ ố ố thi u quy đ nh cho 2 năm đ u tiên c a h p đ ng, nh ng năm ti pể ị ầ ủ ợ ồ ữ ế theo b n có th đóng m c phí th p nh t ho c th m chí có th t mạ ể ứ ấ ấ ặ ậ ể ạ

d ng đóng phí m t th i gian n u g p khó khăn tài chính mi n là giáừ ộ ờ ế ặ ễ

tr tài kho n v n còn, b n v n đị ả ẫ ạ ẫ ược b o hi m đ y đ Thông thả ể ầ ủ ườ ng

đ n năm th 5 c a h p đ ng b n không c n đóng phí mà h p đ ngế ứ ủ ợ ồ ạ ầ ợ ồ

v n ch y cho đ n khi đáo h n, dĩ nhiên là b n v n đẫ ạ ế ạ ạ ẫ ược b o đ m t tả ả ấ

c nh ng quy n l i b o hi m r i H n th n a b n có th đóng phíả ữ ề ợ ả ể ồ ơ ế ữ ạ ể

b t c lúc nào mi n th y thu n ti n, nhân viên c a s đ n thu tr cấ ứ ễ ấ ậ ệ ủ ẽ ế ự

ti p đ ti t ki m th i gian cho b n mi n là m c phí đóng không th pế ể ế ệ ờ ạ ễ ứ ấ

h n 100 ngàn đ ng.ơ ồ

Ch đ ng đi u ch nh s ti n b o hi m khi c n ủ ộ ề ỉ ố ề ả ể ầ

Cu c s ng luôn thay đ i vì th nhu c u tài chính c a chúng ta luônộ ố ổ ế ầ ủthay đ i theo t ng giai đo n V i b o hi m nhân th b n có th linhổ ừ ạ ớ ả ể ọ ạ ể

ho t thay đ i tăng ho c gi m s ti n b o hi m vào b t c lúc nàoạ ổ ặ ả ố ề ả ể ắ ứ

mi n là tho mãn đi u ki n tài chính và s c kho ễ ả ề ệ ứ ẻ

Quy n l i rút ti n chi tiêu nh m t tài kho n ngân hàng ề ợ ề ư ộ ả

Khi tham gia b o hi m nhân th b n có th hoàn toàn ch đ ngả ể ọ ạ ể ủ ộ

ho ch đ nh qu tài chính cho b n thân và gia đình C th là b n cóạ ị ỹ ả ụ ể ạ

th rút ti n t h p đ ng nh m t tài kho n ngân hàng đ chi tiêu choể ề ừ ợ ồ ư ộ ả ể

nh ng nhu c u trong cu c s ng Đ c bi t s ti n trong tài kho nữ ầ ộ ố ặ ệ ố ề ả

càng ngày càng l n lên v i lãi su t h p d n cam k t không th p h nớ ớ ấ ấ ẫ ế ấ ơ

4% (hi n nay cty áp d ng lãi su t không kỳ h n là 10% so v i lãi su tệ ụ ấ ạ ớ ấ

cùng loa c a các ngân hàng kho ng 5%).Ngoài ra sau năm th 2 b nủ ả ứ ạ

có th t m ng ho c rút ti n t h p đ ng đ th c hi n nh ng kể ạ ứ ặ ề ừ ợ ồ ể ự ệ ữ ế

ho c tài chính khác nhau ph c v nhu c u cho cu c s ng.ạ ụ ụ ầ ộ ố

Tính minh b ch cao ạ

Vào ngày k ni m h p đ ng hàng năm Cty s g i báo cáo tài chínhỉ ệ ợ ồ ẽ ử

cho b n qua đó, b n có th theo dõi chi ti t s ti n n p vào, chi phíạ ạ ể ế ố ề ộ

mà công ty kh u tr , s lãi tích lu đấ ừ ố ỹ ượ ố ưc,s d cu i kỳ ố

Quy n l i đ ề ợ ượ c b o hi m ả ể

- Khi ngườ ượi đ c b o hi m t vong: Cty s chi tr quy n l i b oả ể ử ẽ ả ề ợ ả

hi m b ng s ti n b o hi m mà mình ch n tham gia ho c giá tr tàiể ằ ố ề ả ể ọ ặ ị

kho n tuỳ theo s ti n nào l n h n.ả ố ề ớ ơ

- Khi ngườ ượi đ c b o hi m thả ể ương t t toàn b vĩnh vi n: trong giaiậ ộ ễ

đo n t 18-65 tu i ko may b thạ ừ ổ ị ương t t toàn b và vĩnh vi n, Cty sậ ộ ễ ẽ

chi tr b ng quy n l i tả ằ ề ợ ương đương v i quy n l i khi b t vong chiaớ ề ợ ị ử

làm 10 l n trong 10 năm liên t c sau đó.ầ ụ

- Khi ngườ ượi đ c b o hi m b t vong do tai n n: ngoài s i n b oả ể ị ử ạ ố ề ả

hi m đc chi tr v a nói trên, gđình còn b i thu ng thêm m nh giá tể ả ừ ồ ờ ệ ử

vong do tai n n n a đ gđình có th xoay s trong tình hu ng b t ngạ ữ ể ể ở ố ấ ờ

nh v y.ư ậ

- Quy n l i h tr vi n phí: khi trề ợ ỗ ợ ệ ường h p b nh t t tai n ph i n mợ ệ ậ ạ ả ằ

vi n, s h tr chi phí n m vi n cho khách hàng….ệ ẽ ỗ ợ ằ ệ

III. Đánh giá xu h ướ ng phát tri n c a th tr ể ủ ị ườ ng

BHKD khi VN gia nh p WTO ậ

1 Thách th c c a th tr ứ ủ ị ườ ng BHKD VN khi gia nh p ậ

WTO & n i dung quy đ nh c a WTO v b o kinh doanh ộ ị ủ ề ả

• Thách th c c a th ứ ủ ị tr ườ ng BHKD VN khi gia nh p ậ WTO

a S l ố ượ ng các DNBH đ ượ c c p phép ho t đ ng ngày ấ ạ ộ

m t gia tăng ộ

Các tổ ch c, các nhân trong vàứ ngoài nước n u đ đi u ki n thaoế ủ ề ệ

lu t đ nh đ u có quy n xin phép thành l p DNBH, trong đó có cácậ ị ề ề ậDNBH nước ngoài theo đúng cam k t WTO Đi u này g n nh đế ề ầ ư ươ ngnhiên vì ti m năng và c h i phát tri n c a th trề ơ ộ ể ủ ị ường BH nhân th vàọphi nhân th còn đ y h a h n, t c đ tăng trọ ầ ứ ẹ ố ộ ưởng c a ngành BH tủ ươ ng

đ i h p d n, BH còn đố ấ ẫ ược dùng d phòng nghi p v BH vào đ u tự ệ ụ ầ ư tài chính có kh năng sinh l i cao.ả ờ

Tuy nhiên, vi c có nhi u DNBH ra đ i làm cho s c nh tranh v n đãệ ề ờ ự ạ ốgay g t này càng gay g t h n.V nắ ắ ơ ấ đề “ch y máu ch t xám”ả ấ từ doanh nghi p b o hi m Vi t Nam sang doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ệ ệ ả ể ước ngoài

có thu nh p cao h n cũng là đi u đáng quan tâm V i kh năng tàiậ ơ ề ớ ảchính r t m nh, các doanh nghi p b o hi m nấ ạ ệ ả ể ước ngoài s tìm m iẽ ọ cách trong đó có tuyên truy n, qu ng cáo, khuy n m i, khu ch trề ả ế ạ ế ươ ng

s n ph m, h phí b o hi m đ gây uy tín và chi m lĩnh th trả ẩ ạ ả ể ể ế ị ường

b DNBH ho t đ ng n ạ ộ ở ướ c ngoài đ ượ c cung c p m t s s n ph m ấ ộ ố ả ẩ

BH qua biên gi i (vào VN) ớ

Đây là đi u đáng lo ng i trong cu c c nh tranh không cân s c đ i v iề ạ ộ ạ ứ ố ớ các DNBH đang ho t đ ng t i VN (DNVN, liên doanh, 100% v n nạ ộ ạ ố ướ cngoài)

Trước h t, h không th bi t đế ọ ể ế ược thông tin v đ i th c nh tranh c aề ố ủ ạ ủ

h (DNBH đang ho t đ ng nọ ạ ộ ở ước ngoài) c th là ai đang bán s n ph mụ ể ả ẩ

BH vào VN

Th hai, vũ khí c a đ i th đang s d ng là lo i gì không đứ ủ ố ủ ử ụ ạ ược bi t rõ:ế

đ n BH, đi u kho n BH, đi u ki n BH, phí BH nh th nào? ơ ề ả ề ệ ư ế

Th ba, DNBH đang ho t đ ng t i VN ph i đóng thu cho ngân sáchứ ạ ộ ạ ả ếnhà nước nh thu VAT, thu thu nh p doanh nghi p, thu môn bài, thuư ế ế ậ ệ ế ế

s d ng đ t… đ ho t đ ng kinh doanh có doanh thu t VN, trong khi đóử ụ ấ ể ạ ộ ừ

đ i th không b đóng góp các kho n thu trên ố ủ ị ả ế

Trong m t cu c chi n, “Bi t đ ch bi t ta, trăm tr n trăm th ng” DNBHộ ộ ế ế ị ế ậ ắđang ho t đ ng nạ ộ ở ước ngoài bi t r t rõ DNBH đang ho t đ ng t i VN,ế ấ ạ ộ ạsong DNBH đang ho t đ ng t i VN l i không bi t gì v DNBH đang ho tạ ộ ạ ạ ế ề ạ

đ ng t i nộ ạ ước ngoài đang ng m ng m cùng chia chi c bánh th trấ ầ ế ị ườ ngBHVN

c Kênh phân ph i s n ph m BH đã b c l nhi u y u kém ố ả ẩ ộ ộ ề ế

BH nhân thọ sau m t th i gian tăng trộ ờ ưởng nhanh đi cùng v i tăngớ

trưởng mở r ng kênh phân ph i qua đ i lý, cóộ ố ạ nghĩa là cứ tăng đ i lýạ là có tăng doanh thu nên nhi u DN ch a chú tr ng đ n ch t lề ư ọ ế ấ ượng tuy n ch nể ọ đào t o và s d ng đ i lý ạ ử ụ ạ

Công nghệ c a các DNBH ch a mang l i hi u quủ ư ạ ệ ả cao, ch a c p nh tư ậ ậ

t ng h pừ ợ đ ng phát sinh, ch a phân lo i khách hàng, r i ro, ch a phân tíchồ ư ạ ủ ư

được nh ng nguyênữ nhân và m c đ r i ro…s n ph m còn đ n gi n, ch tứ ộ ủ ả ẩ ơ ả ấ

lượng d ch v sau bán còn nhi u b t c p , th trị ụ ề ấ ậ ị ường b o hi m Vi t Namả ể ệ

được xem nh m t cái bánh l n mà các doanh nghi p trong nư ộ ớ ệ ước m i khaiớthác được m t ph n do ho t đ ng còn kém hi u qu , năng l c tài chínhộ ầ ạ ộ ệ ả ựcũng nh ngu n nhân s ch a đ t ch t lư ồ ự ư ạ ấ ượng cao đã làm m t th ph n vấ ị ầ ề tay các doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài ví d nh 85% th ph n b oụ ư ị ầ ả

hi m hàng hóa xu t nh p kh u đang r i vào tay các công ty nể ấ ậ ẩ ơ ước ngoài, cácdoah nghi p trong nệ ước chia ph n còn l i ầ ạ

Tuy trong nh ng năm g n đây m t s DNBH đã nh n th c ra đữ ầ ộ ố ậ ứ ược v nấ

đ đã quan tâm, đ u t công s c h n cho vi c nâng cao ch t lề ầ ư ứ ơ ệ ấ ượng đ i lýạ

BH Nh ng BH phi nhân th v n gi cung cách khai thác ch y u t cán bư ọ ẫ ữ ủ ế ừ ộ

BH, c nh tranh v phí BH, tăng hoa h ng, tăng h tr cho đ i lý, ch a xâyạ ề ồ ỗ ợ ạ ư

d ng đự ược đ i ngũ đ i lý BH phi nhân th mang tính chuyên nghi p Cácộ ạ ọ ệcông ty môi gi i c nh tranh l n nhau, làm vi c thi u chuyên nghi p, t ý bớ ạ ẫ ệ ế ệ ự ổ sung đi u ki n, đi u kho n BH, h phí BH gây b t l i cho DNBH và thề ệ ề ả ạ ấ ợ ị

trường BH

d Đ u t công ngh thi u đ ng b , kém hi u qu ầ ư ệ ế ồ ộ ệ ả

Hệ th ng công nghố ệ thông tin c a các DNBH ch a c p nh tủ ư ậ ậ đượ ừ c t ng

h pợ đ ng BH phát sinh, ch a phânồ ư lo i đạ ược khách hàng, r i ro BH, ch aủ ư phân tích đánh giá được nguyên nhân, m c đ r i ro t n th t, còn nhi u lứ ộ ủ ổ ấ ề ỗ

h ng đ tr c l i BH Chúng ta không th ch p nh n đổ ể ụ ợ ể ấ ậ ược vi c m t xe ô tôệ ộ

b tai n n đã mua BH bi t đị ạ ế ược bi n s xe nh ng các DNBH đùn đ y choể ố ư ẩnhau và cho r ng mình không bán BH cho chi c xe này Đi u này b c l rõằ ế ề ộ ộ

s y u kém c a các DNBH trong h th ng công ngh thông tin.ự ế ủ ệ ố ệ

e C nh tranh gay g t ch y u b ng con đ ạ ắ ủ ế ằ ườ ng h phí BH, không chú ạ

tr ng nhi u đ n d ch v chăm sóc khách hàng ọ ề ế ị ụ

Phí BH trên thị trường BHVN hi n nay đệ ược hình thành ch y u quaủ ếcon đường c nh tranh h phí phi kĩ thu t mà không quan tâm đ n đ i tạ ạ ậ ế ố ượ ng

BH nh th nào, m c đ r i ro ra sao Phí BH m t khách s n 5 sao chư ế ứ ộ ủ ộ ạ ỉ

tương đương v i phí BH m t chi c xe ô tô tr giá 1 t đ ng là m t đi u phiớ ộ ế ị ỉ ồ ộ ề

lý mà trên th trị ường v n có DNBH ch p nh n đ giành b ng đẫ ấ ậ ể ằ ược d ch vị ụ

BH M t trong nh ng nguyên nhân có ngu n g c sâu xa là ch đ khoánộ ữ ồ ố ế ộ

ti n lề ương và chi phí theo doanh thu không chú tr ng đ n b i thọ ế ồ ường có thể

x y ra (l i cam k t c a DNBH đ n khách hàng) Tình tr ng này d n đ nả ờ ế ủ ế ạ ẫ ế không nh ng các DNBH c nh tranh l n nhau mà còn có s c nh tranh gi aữ ạ ẫ ự ạ ữ các chi nhánh trong cùng m t DNBH Chính vì v y, vi c quan tâm chăm sócộ ậ ệkhách hàng cung c p d ch v gia tăng b sung cho khách hàng cũng b h nấ ị ụ ổ ị ạ

ch ế

f Vi c gi i quy t b i th ệ ả ế ồ ườ ng còn nhi u v ề ướ ng m c ắ

Trước h t, tính công khai minh b ch vế ạ ề hồ s , thơ ủ t c gi i quy t b iụ ả ế ồ

thường ch aư được th c hi n ự ệ

Thứ hai, vi cệ đ n gi n hóa hơ ả ồ s , thơ ủ t c b i thụ ồ ường gi m phi n ph cả ề ứ cho khách hàng ch aư đượ ảc c i thi n rõệ r t ệ

Thứ ba, còn nhi u về ướng m c trong vi c thu th p h s ch ng t đắ ệ ậ ồ ơ ứ ừ ể

gi i quy t b i thả ế ồ ường cho n n nhân khi nh ng h s ch ng t này bu cạ ữ ồ ơ ứ ừ ộ

ph i l y t c quan có th m quy n nh công an, b nh vi n ả ấ ừ ơ ẩ ề ư ệ ệ

Th t , vi c t quy t, t ch u trách nhi m c a DNBH trong vi c giámứ ư ệ ự ế ự ị ệ ủ ệ

đ nh b i thị ồ ường t n th t ch a đổ ấ ư ược phát huy và hay b hình s hóa.ị ự

Th năm, các DN ho t đ ng trong lĩnh v c t v n giám đ nh và gi iứ ạ ộ ự ư ấ ị ả quy t b i thế ồ ường (trung gian gi a DNBH và khách hàng) ch a ho t đ ng cóữ ư ạ ộ

hi u qu và phán quy t c a h nhi u khi không đệ ả ế ủ ọ ề ược pháp lu t công nh n.ậ ậ

Cu i cùng là ch a có bi n pháp x ph t thích đáng DNBH trong vi cố ư ệ ử ạ ệ

ch m tr b i thậ ễ ồ ường cũng nh x ph t thích đáng các hành vi tr c l i BH.ư ử ạ ụ ợ

g S c ép t ng ứ ừ ườ i tiêu dùng

S cứ ép từ người tiêu dùng s n ph m b o hi m cũng mang l i cho thả ẩ ả ể ạ ị

trường b o hi m Vi t Nam nh ng thách th c m i : khách hàng ngày càngả ể ệ ữ ứ ớđòi h i cao h n vỏ ơ ề ch t lấ ượng d ch vị ụ , khách hàng đã đ a ra yêu c u caoư ầ

h n vàơ kh t khe h nắ ơ đ l a ch n cho mình m t công ty b o hi m nh làể ự ọ ộ ả ể ư

yêu c u v vi c m r ng ph m vi b o hi m, đ n gi n hóa th t c, gi mầ ề ệ ở ộ ạ ả ể ơ ả ủ ụ ả phí b o hi m…mà đây là l i là nhả ể ạ ược đi m c a các doanh nghi p b oể ủ ệ ả

hi m Vi t Namể ệ

h Không còn ch đ b o h c a Nhà n ế ộ ả ộ ủ ướ c

Sau khi h i nh p các doanh nghi p Vi t Nam sộ ậ ệ ệ ẽ không còn nh nậ đượ c

sự b o hả ộ c a Nhàủ nước Trong kinh doanh b o hi m, cũng sả ể ẽ không

có sự phân bi tệ đ i xố ử gi a doanh nghi p b o hi m trong nữ ệ ả ể ước và doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài M t sộ ố doanh nghi p b oệ ả hi m Nhà nể ướ c

s ti n hành c ph n hóa, trong đó s c ép chia lãi cho c đông không ph iẽ ế ổ ầ ứ ổ ả

là nh n u kinh doanh b o hi m và đ u t không có hi u q a.ỏ ế ả ể ầ ư ệ ủ

• Cam kêt khi ra nh p t ch c th ậ ổ ứ ươ ng m i th gi i WTO ạ ế ớ

a Về cam k t cung c p d ch v ế ấ ị ụ qua biên gi i ớ

Ngay sau khi Vi t Nam tr thành thành viên chính th c c a WTO, cácệ ở ứ ủdoanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài s đẽ ược phép cung c p các d ch v b oấ ị ụ ả

hi m nh b o hi m v n t i qu c t , tái b o hi m và môi gi i b o hi m,ể ư ả ể ậ ả ố ế ả ể ớ ả ể

d ch v đánh giá r i ro, gi i quy t khi u n i và t v n b o hi m và đ cị ụ ủ ả ế ế ạ ư ấ ả ể ặ

bi t là đệ ược phép cung c p d ch v b o hi m cho các d án, doanh nghi pấ ị ụ ả ể ự ệ

có v n đ u t nố ầ ư ước ngoài t i Vi t Nam mà không c n thành l p pháp nhânạ ệ ầ ậ

t i Vi t Nam.ạ ệ

Trong th i gian đ u, các cam k t này cóờ ầ ế thể sẽ nh hả ưởng m nh t i m tạ ớ ộ

số lo i hình b o hi m phi nhân th và gi i h n trong nhóm đ i tạ ả ể ọ ớ ạ ố ượ ng

ngườ ưới n c ngoài và các d án có v n đ u t nự ố ầ ư ước ngoài t i Vi t Nam.ạ ệ

Tuy nhiên, trong th i gian trung h n thìờ ạ v i sớ ự l n m nh c a các doanhớ ạ ủnghi p b o hi m phi nhân thệ ả ể ọ trong nước (xét về m t uy tín vàặ năng l c tàiựchính) thì các cam k t này không có nh hế ả ưởng nhi u, m t ph n do tâm lýề ộ ầkhách hàng thường có thiên hướng l a ch n doanh nghi p b o hi m có trự ọ ệ ả ể ụ

s t i Vi t Nam, là nh ng doanh nghi p n m thông tin v r i ro t t nh t doở ạ ệ ữ ệ ắ ề ủ ố ấ

đó có kh năng b o hi m t t nh t, m t khác các doanh nghi p b o hi mả ả ể ố ấ ặ ệ ả ể

nước ngoài thông thường cũng mu n thành l p pháp nhân đ cung c p d chố ậ ể ấ ị

v t t h n.ụ ố ơ

b Về các cam k t hi n di n th ế ệ ệ ươ ng m i ạ

Có thể nói, các cam k t cho phép thành l p pháp nhân th c hi nế ậ ự ệ kinh doanh d ch v b o hi m là nh ng cam k t mang tính ch t t do hoá thị ụ ả ể ữ ế ấ ự ị

trường b o hi m và có nh hả ể ả ưởng l n nh t đ i v i các doanh nghi p b oớ ấ ố ớ ệ ả

hi m hi n đã ho t đ ng trên th trể ệ ạ ộ ị ường cũng nh t i tình hình chung c a thư ớ ủ ị

trường

Vi c cho phép thêm các doanh nghi p b o hi m có v n đ u t nệ ệ ả ể ố ầ ư ướ cngoài tham gia cung c p d ch v b o hi m t i th trấ ị ụ ả ể ạ ị ường Vi t Nam s tăngệ ẽthêm năng l c khai thác b o hi m c a th trự ả ể ủ ị ường b o hi m Bên c nh đó,ả ể ạcác doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài v i kinh nghi m ho t đ ng lâu nămớ ệ ạ ộtrên ph m vi qu c t s giúp chuy n giao công ngh khai thác b o hi m vàạ ố ế ẽ ể ệ ả ểđào t o đ i ngũ cán b làm công tác b o hi m t i Vi t Nam.ạ ộ ộ ả ể ạ ệ

V i năng l c tài chính m nh, các doanh nghi p b o hi m m i tham giaớ ự ạ ệ ả ể ớthị trường này cũng sẽ cho ra đ i các s n ph m b o hi m m i, đáp ng t tờ ả ẩ ả ể ớ ứ ố

h n nhu c u c a khách hàng Trong đi u ki n cung c p d ch v t t h n,ơ ầ ủ ề ệ ấ ị ụ ố ơ khách hàng s là đ i tẽ ố ượng hưởng l i nhi u nh t Đ c bi t, chi phí b oợ ề ấ ặ ệ ả

hi m là m t c u ph n ngày càng quan tr ng trong chi phí s n xu t và kinhể ộ ấ ầ ọ ả ấdoanh c a các đ n v kinh t khi n n kinh t ngày càng phát tri n, vì v yủ ơ ị ế ề ế ể ậ

gi m giá thành đ u vào đ i v i chi phí b o hi m s giúp gi m m t cáchả ầ ố ớ ả ể ẽ ả ộ

tương đ i giá thành s n xu t s n ph m và d ch v đ u ra c a các doanhố ả ấ ả ẩ ị ụ ầ ủnghi p Vi t Nam và là c s đ tăng s c c nh tranh c a n n kinh t Vi tệ ệ ơ ở ể ứ ạ ủ ề ế ệ Nam nói chung trong đi u ki n toàn c u hoá ngày càng đề ệ ầ ược đ y m nh.ẩ ạ

Có thể nói, vi c cho phép các doanh nghi p b o hi m nệ ệ ả ể ước ngoài thamgia vào thị trường b o hi m Vi t Nam sả ể ệ ẽ đem l i nh ng l iạ ữ ợ ích t ngổ thể cho thị trường

Tuy nhiên, đi u ki n th trề ệ ị ường b o hi m v i s có m t c a nhi uả ể ớ ự ặ ủ ề doanh nghi p b o hi m nệ ả ể ước ngoài cũng s đ t ra m t s v n đ nh c nhẽ ặ ộ ố ấ ề ư ạ tranh không lành m nh, h th ng pháp lý ch a đ m nh đ ki m soát ho tạ ệ ố ư ủ ạ ể ể ạ

đ ng đa d ng c a các doanh nghi p này, song các v n đ này có th độ ạ ủ ệ ấ ề ể ượ c

ki m soát t t n u có nh ng bể ố ế ữ ước đi phù h p trong công tác qu n lý Nhàợ ả

đ i v i ho t đ ng t v n pháp lu t; b o hi m trách nhi m ngh nghi pố ớ ạ ộ ư ấ ậ ả ể ệ ề ệ

c a doanh nghi p môi gi i b o hi m; B o hi m cháy, n ; và các lo i b oủ ệ ớ ả ể ả ể ổ ạ ả

hi m khác để ược quy đ nh theo đi u ki n phát tri n c a n n kinh t ị ề ệ ể ủ ề ế

Trong nh ng năm g nữ ầ đây, tỷ tr ng phíọ b o hi m thu tả ể ừ b o hi m b tả ể ắ

bu c kháộ l n trong t ng phíớ ổ b o hi m phi nhân th Tuy nhiên, tả ể ọ ỷ tr ngọ phí b o hi m t lo i hình b o hi m b t bu c này s gi m tả ể ừ ạ ả ể ắ ộ ẽ ả ương đ i quaố

th i gian khi các nhu c u b o hi m ti m năng trên th trờ ầ ả ể ề ị ường được khaithác t t h n do các doanh nghi p ngày càng trố ơ ệ ưởng thành v năng l c v nề ự ố cũng nh v trình đ chuyên môn Do đó, vi c cho phép các doanh nghi pư ề ộ ệ ệ

b o hi m có v n đ u t nả ể ố ầ ư ước ngoài cung c p các d ch v này s khôngấ ị ụ ẽ

nh h ng nhi u đ n th tr ng b o hi m mà ch nh h ng đ n th ph n

c a các doanh nghi p b o hi m ho t đ ng trên th trủ ệ ả ể ạ ộ ị ường và ch trong lĩnhỉ

v c phi nhân th ự ọ

d Cam k t xo b t l tái b o hi m b t bu c sau 1 năm ế ả ỏ ỷ ệ ả ể ắ ộ

Hi n nay, các doanh nghi p b o hi m khi th c hi n tái b o hi m raệ ệ ả ể ự ệ ả ể

nước ngoài đ u ph i th c hi n tái b o hi m b t bu c t i thi u 20% v iề ả ự ệ ả ể ắ ộ ố ể ớ

T ng công ty cổ ổ ph n tái b o hi m Qu c gia Vi t Nam (VINARE).ầ ả ể ố ệ

Vì v yậ th c hi n cam k t xoá b t l tái b o hi m b t bu c này s có tácự ệ ế ỏ ỷ ệ ả ể ắ ộ ẽ

đ ng kép, trộ ước tiên là nh hả ưởng t i ho t đ ng c a VINARE, đ ng th iớ ạ ộ ủ ồ ờ

nh h ng đ n t ng m c phí gi l i c a th tr ng b o hi m phi nhân th

Đ i v i các doanh nghi p b o hi m khác trên th trố ớ ệ ả ể ị ường, cam k t nàyế

n u đế ược áp d ng chung s t o đi u ki n cho h linh ho t h n trong côngụ ẽ ạ ề ệ ọ ạ ơtác tái b o hi m và t o đi u ki n tái b o hi m có l i h n xét v m t kinhả ể ạ ề ệ ả ể ợ ơ ề ặ

- D ch v ị ụ b o hi m cung c p cho các doanh nghi p ả ể ấ ệ

có v n ố đ u t ầ ư n ướ c ngoài, ng ườ ướ i n c ngoài làm

vi c t i Vi t Nam; ệ ạ ệ

(1) Không

h n ch ạ ế