Giáo án Hóa học 12 bài 11: Peptit và protein

Kiến thức: HS biết: - Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử, tính chất hóa học của peptit pứ thủy phân.. - Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử, tính chất hóa học của protein sự đông tụ,

BÀI 11 : PEPTIT VÀ PROTEIN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: HS biết:

- Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử, tính chất hóa học của peptit ( pứ thủy phân )

- Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử, tính chất hóa học của protein ( sự đông tụ,

pứ thủy phân, pứ màu của protein với Cu(OH)2 Vai trò của protein đối với sự sống

- Khái niệm enzim và axit nucleic

2 Kĩ năng:

- Viết các PTHH minh họa TCHH của peptit và protein

- Phân biệt dd protein với chất lỏng khác

3 Thái độ: Có thể khám phá được những hợp chất cấu tạo nên cơ thể sống và thế

giới xung quanh

II CHUẨN BỊ:

- Hình vẽ, tranh ảnh có liên quan đến bài học

- Hệ thống câu hỏi cho bài dạy

III PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại

IV TIẾN TRÌNH BÀY DẠY:

1 Ổn định lớp: Chào hỏi, kiểm diện.

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu tchh của amino axit Viết pt minh họa.

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : PEPTIT :

HS nghiên cứu SGK và cho biết định nghĩa

I – PEPTIT :

1 Khái niệm :

về peptit.

GV yêu cầu HS chỉ ra liên kết peptit, xác

định đầu C, đầu N, đọc tên của peptit trong

cơng thức sau:

* Những phân tử peptit chứa 2, 3, 4,…gốc

α-amino axit được gọi là đi, tri, tetrapeptit.

Những phân tử peptit chứa nhiều gốc

α-amino axit (trên 10) hợp thành được gọi là

polipeptit

- Peptit là hợp chất chứa từ 2 đến 50 gốc α-amino axit liên kết với nhau bởi các liên kết peptit

Ví dụ :



















 



 



C đâu N

đâu

COOH

-CH(CH3)

-NH -CO -CH2 -H2N

: Gly-Ala

Lk peptit

HS nghiên cứu SGK và viết PTHH thuỷ

phân mạch peptit gồm 3 gốc α-amino axit

HS nghiên cứu SGK và cho biết hiện

tượng Cu(OH)2 tác dụng với các peptit trong

mơi trường OH− Giải thích hiện tượng

2 Tính chất hố học :

a Phản ứng thuỷ phân :

- Thủy phân hồn tồn  các α-amino axit :

Ví dụ :

H 2 N CH

R1 CO NH CHR2 CO NH CHR3 CO NH CHCOOH + (n - 1)HRn 2O

H + hoặc OH

-H2NCHCOOH

R 2 H2NCHCOOH + +

- Thủy phân khơng hồn tồn  các peptit

ngắn hơn : chỉ xảy ra với tetrapeptit trở lên.

b Phản ứng màu biure:

- Peptit cĩ từ 2 liên kết peptit trở lên







Cu(OH)2,OH hợp chất phức đồng màu tím

 Nhận biết peptit

Hoạt động 2 : PROTEIN :

HS nghiên cứu SGK và cho biết định nghĩa

về protein

GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và cho

biết các loại protein và đặc điểm của các loại

protein

II – PROTEIN :

1 Khái niệm: Protein là những polipeptit

cao phân tử cĩ khối lượng phân tử từ vài chục nghìn đến vài triệu.

- Phân loại:

+ Protein đơn giản : khi thủy phân tạo hỗn hợp các α-amino axit

ví dụ: anbumin của lịng trắng trứng, fibroin

của tơ tằm,…

+ Protein phức tạp : protein đơn giản cộng

với thành phần “phi protein”.

ví dụ: nucleoprotein chứa axit nucleic,

lipoprotein chứa chất béo …

HS nghiên cứu SGK và cho biết những

đặc điểm chính về cấu trúc phân tử của

protein

2 Cấu tạo phân tử :

- Được tạo nên bởi nhiều gốc α-amino axit

nối với nhau bằng liên kết peptit.

NH CH

R 1

C O

N H

CH

R 2

C O NH

R 3

C O

hay NH CH

R i

C

O n

(n

≥ 50)

GV biểu diễn thí nghiệm về sự hoà tan và

đông tụ của lòng trắng trứng

HS quan sát hiện tượng, nhận xét

GV tóm tắt lại một số tính chất vật lí đặc

trưng của protein

3 Tính chất :

a Tính chất vật lí:

- Nhiều protein hình cầu tan được trong

nước tạo thành dung dịch keo và đông tụ lại

khi đun nóng

ví dụ: Hoà tan lòng trắng trứng vào nước,

sau đó đun sôi, lòng trắng trứng sẽ đông tụ lại

- Sự đông tụ và kết tủa protein cũng xảy ra khi cho axit, bazơ và một số muối vào dung dịch protein

HS nghiên cứu SGK và cho biết những tính

chất hoá học đặc trưng của protein

GV biểu diễn thí nghiệm phản ứng màu

biure HS quan sát hiện tượng xảy ra, nhận

xét

GV ?: Vì sao protein có tính chất hoá học

tương tự peptit

b Tính chất hoá học:

- Bị thuỷ phân nhờ xt axit, bazơ hoặc enzim Protein → chuỗi polipeptit → α-amino axit

- Có phản ứng màu biure với Cu(OH)2 → màu tím

HS nghiên cứu SGK để biết được tầm quan

trọng của protein

4 Vai trò của protein đối với sự sống :

(SGK)

Hoạt động 3 : KHÁI NIỆM VỀ ENZIM

VÀ AXIT NUCLEIC :

HS nghiên cứu SGK và cho biết định nghĩa

về enzim

GV yêu cầu HS cho biết:

- Tên gọi của các enzim

- Đặc điểm của xúc tác enzim

- Những đặc điểm của xúc tác enzim

III – KHÁI NIỆM VỀ ENZIM VÀ AXIT NUCLEIC :

1 Enzim

a Khái niệm: Là những chất hầu hết có bản

chất protein, có khả năng xúc tác cho các quá trình hoá học, đặc biệt trong cơ thể sinh vật

- Tên của enzim: tên của phản ứng hay chất phản ứng + đuôi aza

ví dụ: enzim amilaza cho quá trình thuỷ

phân tinh bột (amylum) thành matozơ

b Đặc điểm của enzim:

- Hoạt động xt của enzim có tính chọn lọc rất cao

- Tốc độ phản ứng rất lớn

HS nghiên cứu SGK và cho biết:

2 Axit nucleic:

a Khái niệm: Axit nucleic là polieste của

- Định nghĩa chung về axit nucleic.

- Những đặc điểm của axit nucleic

GV thông báo cho HS biết vai trò quan

trọng của axit nucleic trong hoạt động sống

của cơ thể

axit photphoric và pentozơ (monosaccarit có 5C); mỗi mantozơ lại liên kết với một bazơ nitơ (đó là các hợp chất dị vòng chứa nitơ được kí hiệu là A, C, G, T, U)

- Axit nucleic thường tồn tại dưới dạng kết

hợp với protein gọi là nucleoprotein Axit

nucleic có hai loại được kí hiệu là AND và ARN

b Vai trò

- Tổng hợp protein, chuyển các thông tin di truyền

- AND chứa các thông tinh di truyền mã hoá cho hoạt động sinh trưởng và phát triển của các cơ thể sống

- ARN tham gia vào quá trình giải mã thông tinh di truyền

4 Củng cố :

1 Peptit là gì ? Liên kết peptit là gì ? Có bao nhiêu liên kết peptit trong một

phân tử tripeptit ?

Viết CTCT và gọi tên các tripeptit có thể được hình thành từ glyxin, alanin và

phenylalanin (C6H5CH2−CH(NH2)−COOH, viết tắt là Phe)

2 Hợp chất nào sau đây thuộc loại đipeptit ?

A H2N−CH2−CONH−CH2CONH−CH2COOH B.

H2N−CH2CONH−CH(CH3)−COOH

C H2N−CH2CH2−CONH−CH2CH2COOH D.

H2N−CH2CH2CONH−CH2COOH

3 Thuốc thử nào sau đây dùng để phân biệt các dung dịch glucozơ, glixerol,

etanol và lòng trắng trứng ?

HNO3

4 Xác định phân tử khối gần đúng của một hemoglobin (huyết cầu tố) chứa

0,4% Fe về khối lượng (mỗi phân tử hemoglobin chỉ chứa 1 nguyên tử sắt)

Dặn dò :

1 Bài tập về nhà: 1 → 6 trang 55 (SGK).

2 HS về nhà giải quyết bài tập sau: LUYỆN TẬP: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA AMIN, AMINO AXIT VÀ PROTEIN

C

hất

Công thức

R CH

NH2COOH HN CHR1 CO NH CH

R2 CO

Tính chất hoá học

+ HCl

+ NaOH

+

R’OH/khí

HCl

+ Br2

(dd)/H2O

Trùng

ngưng

Phản ứng

biure

+

Cu(OH)2

V RÚT KINH NGHIỆM: