Đa dạng văn hóa và sự phát triển xã hội việt nam

QUAN NIỆM THẾ NÀO VỀ MỘT XÃ HỘI PHÁT TRIỂN Tăng trưởng kinh tế bên vững (bên vững về môi trường và con người ) - Nâng cao chất lượng sống (dịch vụ y tế , giáo dục , an ninh , quan hệ con người . . .. .) - Bảo tồn , làm giầu và phát huy bản sắc văn hóa

ĐA DẠNG VĂN HOÁ VÀ

SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VIỆT NAM

GS.TS Ngô Đức Thịnh Viện Nghiên cứu văn hoá

I QUAN NIỆM THẾ NÀO VỀ MỘT XÃ HỘI PHÁT

TRIỂN

 Tăng trưởng kinh tế bền vững (bền vững về môi trường và con người).

 Nâng cao chất lượng sống (dịch vụ y tế, giáo dục, an ninh, quan hệ

con người ).

 Bảo tồn, làm giầu và phát huy bản sắc văn hoá.

II VĂN HÓA VIỆT NAM MANG TÍNH ĐA DẠNG CAO

 Từ thời lập quốc Văn Lang -

Âu Lạc (cách ngày nay

khoảng 2500 năm) Việt Nam

đã là quốc gia đa tộc người.

thuộc nhiều nhóm ngôn ngữ -

tộc người khác nhau:

Việt - Mường, Môn - Khơme,

Tày - Thái, Nam Ðảo, Hmông -

Dao, Tạng - Miến, Hán

 Hơn 200 nhóm địa phương

của tộc người với sắc thái văn

hoá đa dạng

1 ĐA DẠNG VĂN HÓA TỘC NGƯỜI

Việt Nam phân chia thành 7 vùng

văn hoá lớn, trong đó có thể

phân chia thành 23 tiểu vùng:

Bộ, có 5 tiểu vùng.

vùng

núi bắc Trung Bộ, có 3 tiểu vùng.

Trung Bộ, có 3 tiểu vùng.

Trung Bộ, có 3 tiểu vùng.

Nguyên, có 4 tiểu vùng.

vùng

2 ĐA DẠNG VĂN HÓA ĐỊA PHƯƠNG

BẢN ĐỒ CÁC VÙNG VĂN HÓA Ở VIỆT NAM

 Nếu coi văn hoá là kết quả, là sự

thể hiện quá trình thích ứng của con

người trong môi trường tự nhiên nhất

định, thì từ đa dạng sinh học đến đa

dạng văn hoá là thuộc về quy luật và

mối quan hệ bản chất Ðiều đó cũng có

nghĩa, muốn bảo tồn và làm giầu tính

đa dạng văn hoá thì phải bắt nguồn từ

việc bảo tồn và làm giầu đa dạng sinh

học.

III ĐA DẠNG VĂN HÓA MANG LẠI ĐIỀU GÌ CHO SỰ PHÁT

TRIỂN?

1 TỪ ĐA DẠNG SINH HỌC ĐẾN ĐA DẠNG VĂN HÓA

 Nếu hiểu khái niệm "sinh học" theo nghĩa bao quát, tức là không chỉ giới động thực vật, mà cả con người với tư cách là một bộ phận của tự nhiên, thì từ đa dạng sinh học đến đa dạng văn hoá là hiểu cả theo chiều tự nhiên với con người và ngược lại, con người với tự nhiên Và như vậy cũng

có nghĩa là muốn bảo tồn tính đa dạng

về sinh học,về tự nhiên thì cũng phải từ sự bảo tồn tính đa dạng của văn hoá.

 Nếu coi thống nhất văn hoá từ đa dang, thì muốn củng cố sự thống nhất ấy, phải trên cơ sở sự bảo tồn và phát triển tính đa dạng của văn hoá.

2 ĐA DẠNG VÀ THỐNG NHẤT CỦA VĂN HÓA

 Văn hoá Việt Nam là nền

văn hoá thống nhất trong đa dạng

và từ đa dạng, đa dạng văn hoá tộc

người, văn hoá vùng, văn hoá tôn

giáo, tín ngưỡng, văn hoá nghề

nghiệp Thống nhất và đa dạng là

hai mặt của một thực thể văn hoá.

3 ĐA DẠNG VĂN HÓA VÀ SỰ GIAO LƯU, HỘI NHẬP

 Giao lưu, hội nhập là bản

chất, quy luật chung của phát triển

văn hoá, là động lực thúc đẩy sự

phát triển văn hoá và của xã hội

Ðóng kín, đoạn tuyệt hay cản trở

giao lưu, hội nhập sẽ làm mất đi sinh

lực, sức sống, dẫn tới sự lạc hậu,

thoái hoá của cộng đồng

 Ðể giao lưu và hội nhập thực

sự trở thành động lực thúc đẩy sự

phát triển văn hoá và xã hội của một

cộng đồng, thì bản thân văn hoá của

mỗi cộng đồng ấy, phải bảo tồn và

phát huy bản sắc, sắc thái văn hóa

của mình

 Cộng đồng nào tách mình

khỏi hệ thống sẽ tự làm mất đi

những khả năng, động lực của phát

triển

 Mỗi cộng đồng đều có một lịch sử, truyền thống văn hoá lâu đời, đó là

nhân tố rất quan trọng cần phải tính đến trong việc tìm kiếm con đương và

khả năng phát triển của cộng đồng đó

 Quá nhấn mạnh đến cái chung, quy luật chung mà ít chú ý tới truyền thống, tính đặc thù, bản sắc riêng của mỗi cộng đồng thì sẽ dẫn đến tình

trạng rập khuôn, áp đặt, duy ý chí trong hoạch định kế hoạch phát triển

 Trong khi hoạch định kế hoạch và tìm kiếm các giải phát phát triển mỗi

công đồng, cần tính đến tính đặc thù, truyền thống riêng để tìm kiếm cách thức và các giải pháp cụ thể cho sự phát triển của mỗi cộng đồng

4 ĐẶC THÙ VĂN HÓA VÀ KHẢ NĂNG PHÁT TRIỂN

5 VỀ MÔ HÌNH TỔNG THỂ VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM

 Lựa chọn mô hình tổng thể đa văn hoá (đa văn hoá, đa ngôn ngữ) cho sự

phát triển văn hoá Việt Nam

 "Ða văn hoá" là một mô hình tổng thể, trong đó thống nhất và đa dạng là

hai mặt của một thực thể hữu cơ Do vậy, không thể cường điệu mặt đa dạng để dẫn tới suy yếu tính thống nhất, cũng như cường điệu sự thống nhất, hợp nhất, đơn nhất để làm thui chột đi tính đa dạng

 Ðói nghèo không chỉ là vấn đề

kinh tế, mà còn là vấn đề văn hoá

 Tìm căn nguyên, đưa ra biện pháp khắc phục tình trạng nghèo đói phải xuất phát từ thực tế mỗi cộng đồng, không thể mang tính đồng loạt

 Biết khai thác, văn hoá sẽ là nội

lực góp phần khắc phục nghèo đói

III ĐA DẠNG VĂN HÓA VÀ ĐÓI NGHÈO