Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản trị vốn kinh doanh tại công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68

Quản trị vốn có hiệu quả là phải bảo toàn lượng vốn bỏ ra và làm cho đồng vốn không ngừng sinh sôi nảy nở nhưng vẫn dựa trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc tài chính tín dụng và quy định

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 4

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN KINH DOANH VÀ QUẢN TRỊ VỐN KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 4

1.1.Vốn kinh doanh và nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp 4

1.1.1.Khái niệm, đặc trưng, vai trò và thành phần của vốn kinh doanh 4

1.1.1.1.Khái niệm VKD 4

1.1.1.2 Đặc trưng của VKD: 5

1.1.1.3 Vai trò của vốn kinh doanh 7

1.1.1.4 Thành phần của vốn kinh doanh 7

1.1.2 Nguồn hình thành vốn kinh doanh của doanh nghiệp 10

1.1.2.1 Dựa vào quan hệ sở hữu vốn 10

1.1.2.2 Dựa vào phạm vi huy động vốn 11

1.1.2.2 Dựa vào thời gian huy động và sử dụng nguồn vốn 12

1.2 Quản trị vốn kinh doanh của doanh nghiệp 13

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản trị vốn kinh doanh 13

1.2.1.1 Khái niệm quản trị vốn kinh doanh 13

1.2.1.2 Mục tiêu quản trị vốn kinh doanh 14

1.2.2 Nội dung quản trị vốn kinh doanh 14

1.2.2.1 Quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp 14

1.2.2.2 Quản trị vốn cố định của doanh nghiệp 16

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn kinh doanh của doanh nghiệp 21

1.2.3.1 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn lưu động 21

1.2.3.2 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn cố định 23

1.2.3.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 24

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị vốn kinh doanh 25

1.2.4.1 Các nhân tố khách quan 25

1.2.4.2 Nhóm nhân tố chủ quan 27

CHƯƠNG 2 29

THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH TẠI 29

CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG DỊCH VỤ VÀ THƯƠNG MẠI 68 29

2.1 Khái quát quá trình hình thành phát triển và đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68 30

2.1.1 Quá trình thành lập, phát triển 30

2.1.1.1 Giới thiệu về Công ty 30

2.1.1.2 Quá trình hình thành phát triển 30

2.1.2 Tổ chức hoạt động kinh doanh của công ty: 31

2.1.2.1 Ngành nghề kinh doanh 31

2.1.2.2 Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý của công ty 31

2.1.3 Sơ lược về tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần xây dựng dịch vụ v à thương mại 68 một số năm gần đây 37

2.1.3.1.Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình hoạt động của công ty 37

2.1.3.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong 2 năm gần đây 38

2.2 Thực trạng quản trị vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68 trong thời gian qua 39

2.2.1 Tình hình vốn kinh doanh và nguồn vốn kinh doanh của Công ty 39

2.2.1.1 Phân tích khái quát tình hình biến động và cơ cấu vốn kinh doanh của Công ty 39

2.2.1.2 Phân tích khái quát tình hình biến động và cơ cấu nguồn vốn của Công ty 41

2.2.1.3 Mô hình tài trợ vốn của Công ty 43

2.2.2 Thực trạng quản trị vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68 47

2.2.2.1 Thực trạng quản trị vốn lưu động 47

2.2.2.2 Thực trạng quản trị vốn cố định 59

2.2.2.3 Hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty 65

2.2.3 Đánh giá chung về tình hình quản trị vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68 68

2.2.3.1 Những kết quả đạt được 68

2.2.3.1 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 69

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮTCTCP: Công ty cổ phần

SXKD: Sản xuất kinh doanh

BHXH: Bảo hiểm xã hội

CBCNV: Cán bộ công nhân viên

BQLDA: Ban quản lý dự án

CPSXKD: Chi phí sản xuất kinh doanh

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, vốn là yếu tố cơ bản cho các doanh nghiệpsản xuất kinh doanh Vốn vừa là cơ sở, vừa là phương tiện cho quá trình hoạtđộng sản xuất của doanh nghiệp Bằng việc sử dụng lượng vốn của mình,doanh nghiệp tiến hành thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, mở rộng quy

mô và đưa doanh nghiệp phát triển Tuy nhiên, lượng vốn của mỗi doanhnghiệp là có hạn Vì thế, để có thể tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thịtrường cạnh tranh như hiện nay, doanh nghiệp cần quản trị vốn của mình saocho đạt hiệu quả cao Quản trị vốn có hiệu quả là phải bảo toàn lượng vốn bỏ

ra và làm cho đồng vốn không ngừng sinh sôi nảy nở nhưng vẫn dựa trên cơ

sở tôn trọng các nguyên tắc tài chính tín dụng và quy định của luật pháp.Trong tình hình thực tế hiện nay, với nền kinh tế có nhiều những diễn biếnphức tạp, đã có không ít doanh nghiệp gặp khó khăn trong vấn đề huy độngvốn và sử dụng vốn, sản xuất kinh doanh kém hiệu quả thậm chí không bảotoàn được vốn ảnh hưởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp

Vấn đề hiệu quả sử dụng vốn không phải chỉ riêng một đối tượng nào màtất cả các nhà kinh doanh, ngay từ khi thành lập doanh nghiệp đều phải tínhtoán kỹ lưỡng đến các phương hướng, biện pháp làm sao sử dụng vốn đầu tưmột cách có hiệu quả nhất, sinh được nhiều lợi nhuận nhất Thực tế cho thấy,

để thực hiện được điều đó không phải là đơn giản Nhất là trong xu thế hộinhập kinh tế như hiện nay, cạnh tranh giữa các công ty ngày một gay gắt Vìvậy, để có thể đứng vững trong nên kinh tế và phát triển ,các công ty phải có

những giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của mình, đặc biệt là phải nângcao hiệu quả sử dụng vốn

Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường quản trị vốn kinhdoanh, qua thời gian thực tập tại công ty cổ phần Xây dựng Dịch vụ vàThương mại 68, được sự hướng dẫn nhiệt tình của PGS.TS.NGUT Vũ Công

Ty và tập thể cán bộ công nhân viên của công ty, vận dụng những lý luận đãđược học vào thực tiễn em mạnh dạn đi sâu nghiên cứu vấn đề trên qua luận

văn tốt nghiệp với đề tài: “Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản trị

vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Đánh giá tình hình biến động vốn của Công ty cổ ph ần xây dựng dịch

vụ và thương mại 68

Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty;

Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn kinhdoanh tại Công ty

Tìm ra những tồn tại trong quá trình sử dụng vốn tại Công ty và đề ramột số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Tình hình tổ chức sử dụng và quản lý vốn kinhdoanh ở Công ty cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68.

* Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chỉ đề cập đến công tác tổ chức sử dụngvốn kinh doanh của Công ty cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68trong vòng 2 năm 2013 và 2014 (có kết hợp với nghiên cứu trong một số nămtrước và một số doanh nghiệp trong ngành)

4 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp thu thập số liệu: thu thập số liệu thông qua những hồ sơlưu trữ của công ty trong những năm gần đây bao gồm: báo cáo tài chính, báocáo tình hình kinh doanh của công ty… Bên cạnh đó, thu thập thông tin, sốliệu trên các trang web và tài liệu tham khảo có liên quan

* Phương pháp phân tích: dựa trên số liệu thu thập được em tiến hành xử

lý, phân tích theo mục đích, yêu cầu của đề tài để có số liệu phù hợp

* Phương pháp so sánh: dựa trên số liệu đã xử lý tiến hành so sánh sốliệu thực tiễn giữa các năm từ đó đánh giá những gì đã đạt được và chưa đạt

5 Kết cấu đề tài:

Đề tài được kết cấu theo 3 chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về vốn kinh doanh và quản trị vốn kinh doanh của doanh nghiệp.

Chương 2: Thực trạng quản trị vốn kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68 trong thời gian qua.

Chương 3: Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản trị vốn kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68.

Do trình độ nhận thức còn hạn chế nên trong bài viết của em khó tránhkhỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự góp ý của công ty và cácthầy, cô giáo trong khoa Tài chính doanh nghiệp để bài viết của em đượchoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn thầy sự giúp đỡ tận tình của các thầy, cô giáotrong khoa tài chính doanh nghiệp - Học viện Tài Chính, đặc biệt là sự hướngdẫn khoa học của PGS.TS Vũ Công Ty và sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo, các

cô bác phòng tài chính - kế toán và các bộ phận phòng ban liên quan của công

ty Công ty cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68 đã tạo điều kiệngiúp đỡ em hoàn thành đề tài nghiên cứu này

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN KINH DOANH

VÀ QUẢN TRỊ VỐN KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Vốn kinh doanh và nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm, đặc trưng, vai trò và thành phần của vốn kinh doanh 1.1.1.1 Khái niệm VKD

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp đều phải

có các yếu tố cơ bản là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động.Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, để có được các yếu tố đó, các doanhnghiệp phải bỏ ra một số vốn tiền tệ nhất định, phù hợp với quy mô và điềukiện kinh doanh của doanh nghiệp Số vốn tiền tệ ứng trước để đầu tư muasắm, hình thành tài sản cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp được gọi là vốn kinh doanh của doanh nghiệp

Như vậy, có thể nói vốn kinh doanh của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư hình thành các tài sản cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nói cách khác,

đó là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ giá trị các tài sản mà doanh nghiệp đãđầu tư và sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích thu lợi nhuận.Trong quá trình sản xuất kinh doanh, vốn kinh doanh của doanh nghiệpkhông ngừng vận động, chuyển đổi hình thái biểu hiện Từ hình thái vốn tiền

tệ ban đầu sang hình thái vốn vật tư, hàng hóa và cuối cùng trở về hình tháivốn tiền tệ Quá trình này được diễn ra liên tục, thường xuyên lặp lại sau mỗichu kỳ kinh doanh và được gọi là quá trình tuần hoàn, chu chuyển vốn kinhdoanh của doanh nghiệp Tuy nhiên, quá trình này diễn ra nhanh hay chậm lại

phụ thuộc rất lớn vào các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của từng ngành kinhdoanh, vào trình độ tổ chức sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp.

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, VKD không chỉ là điều kiện tiênquyết đối với sự ra đời của doanh nghiệp mà còn được coi là một loại hànghóa đặc biệt

1.1.1.2 Đặc trưng của VKD:

Với vai trò quan trọng như vậy, VKD cần được nhìn nhận một cách đúngđắn và đầy đủ những đặc trưng cơ bản sau:

Một là: VKD đại diện cho một lượng tài sản nhất định, nghĩa là vốn

được biểu hiện bằng giá trị thực tế của tài sản hữu hình (máy móc thiết bị, nhàxưởng…) và tài sản vô hình (bản quyền, bằng phát minh sáng chế, thươnghiệu, công nghệ…) tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh

Hai là: Vốn phải vận động sinh lời đạt mục tiêu kinh doanh Vốn được

biều hiện bằng tiền nhưng tiền chỉ là dạng tiềm năng của vốn, tiền chỉ là vốnkhi được đưa vào quá trình vận động và sinh lời Trong quá trình vận độngvốn có thể thay đổi hình thái biểu hiện, nhưng điểm xuất phát và điểm cuốicùng của vòng tuần hoàn phải là đồng tiền Đồng tiền phải quay về nơi xuấtphát với giá trị lớn hơn giá trị ban đầu để đảm bảo mục tiêu sinh lời của đồngvốn, đảm bảo cho quá trình tái đầu tư mở rộng và cũng là mục tiêu lớn nhấtcủa bất kỳ doanh nghiệp nào Phương thức vận động của vốn ở các loại hìnhdoanh nghiệp khác nhau là khác nhau, thật vậy:

- Phương thức vận động của vốn trong các ngân hàng, tổ chức tín dụng

và các hoạt động đầu tư tài chính là:

T – T’ (T’>T)

- Phương thức vận động của vốn trong doanh nghiệp thương mại, dịch

vụ là: T – H – T’ (T’>T)

- Phương thức vận động của vốn trong các doanh nghiệp sản xuất:

T – H ….SX….H’ – T’ (T’>T)

Ba là: Vốn phải được tích tụ tập trung đến một lượng nhất định mới có

thể phát huy tác dụng để đầu tư vào sản xuất kinh doanh Điều này đòi hỏidoanh nghiệp phải tính toán chính xác lượng vốn cần sử dụng, để từ đó tìmcách huy động vốn sao cho cơ cấu vốn tối ưu nhất, tạo tiền đề cho sự pháttriển bền vững của doanh nghiệp

Bốn là : Vốn có giá trị về mặt thời gian Trong nền kinh tế thị trường

hiện nay thì đặc trưng này được thể hiện rõ nét nhất Do ảnh hưởng của cácyếu tố như lạm phát, thiểu phát, giảm phát, khủng hoảng kinh tế, tiến bộ khoahọc kỹ thuật…vì vậy giá trị của vốn ở các thời điểm khác nhau là khác nhau,huy động vốn và sử dụng vốn đúng lúc đúng chỗ là điều hết sức quan trọng

Năm là : Vốn phải gắn liền với chủ sử hữu nhất định, phải được quản

lý chặt chẽ nhằm tránh hiện tượng lãng phí, thất thoát Khi gắn với một chủ

sở hữu nhất định thì vốn mới được sử dụng một cách hợp lý và có hiệu quả

Sáu là : Vốn được coi là một loại hàng hóa đặc biệt và cũng như mọi

hàng hóa khác nó có giá trị và giá trị sử dụng Khi sử dụng “hàng hóa” vốn sẽtạo ra một giá trị lớn hơn Sở dĩ vốn là hàng hóa đặc biệt là do quyền sử dụng

và quyền sở hữu vốn có thể tách rời nhau “Hàng hóa” được mua bán trên thịtrường dưới hình thức mua bán quyền sử dụng vốn Giá mua chính là lãi tiềnvay mà người vay vốn phải trả cho người cho vay vốn để có quyền sử dụnglượng vốn đó

Như vậy, sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc vào VKDhay nói cách khác VKD quyết định sự sống còn của một doanh nghiệp Do đóviệc hiểu rõ các tính chất, đặc điểm cũng như các vấn đề liên quan đến VKDgiúp doanh nghiệp chủ động và linh hoạt hơn trong việc quản lý, sử dụngnhằm đạt được hiệu quả kinh tế cao và ổn định phát triển đi lên

Tùy vào đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp mà có mộtlượng vốn nhất định, khác nhau giữa các doanh nghiệp Để góp phần nângcao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty, ta cần phân loại vốn để có các biệnpháp quản lý tốt hơn.

1.1.1.3 Vai trò của vốn kinh doanh

Đối với một doanh nghiệp, vốn có vai trò quyết định đến sự tồn tại vàphát triển của doanh nghiệp

- VKD là cơ sở để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh và cũng

là chỉ tiêu đánh giá kết quả các hoạt động sản xuất kinh doanh đó

- Là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến năng lực sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp và các lập vị thế của doanh nghiệp trên thương trường Điềunày càng thể hiện rõ khi thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, các doanhnghiệp phải không ngừng cải tiến máy móc thiết bị, hiện đại hóa công nghệ,

… tất cả những yếu tố này muốn đạt được đòi hỏi doanh nghiệp phải có mộtlượng vốn nhất định

Mặt khác, doanh nghiệp muốn mở rộng phạm vi hoạt động tiến hành táisản xuất mở rộng thì sau một chu kì kinh doanh vốn của doanh nghiệp phảisinh lời tức là hoạt động kinh doanh phải có lãi đảm bảo vốn của doanhnghiệp có thể bảo toàn và phát triển

Điều đó cho thấy vốn là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư mở rộngsản xuất, thâm nhập thị trường, nâng cao uy tín trên thương trường

Nhận thức được vai trò quan trọng như vậy doanh nghiệp cần hết sứcthận trọng trong quá trình quản lí, sử dụng vốn, từ khâu huy động đến khâu sửdụng vốn

1.1.1.4 Thành phần của vốn kinh doanh

Căn cứ vào đặc điểm luân chuyển của vốn kinh doanh trong quá trìnhsản xuất, vốn kinh doanh của doanh nghiệp được chia thành 2 bộ phận: vốn

cố định và vốn lưu động

 Vốn cố định

Khái niệm vốn cố định:

Vốn cố định là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu

tư hình thành nên các TSCĐ dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp

Nói cách khác, vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của các TSCĐ trongdoanh nghiệp

Đặc điểm luân chuyển của vốn cố định

Tài sản cố định của doanh nghiệp là những tư liệu lao động chủ yếu cógiá trị lớn, có thời gian sử dụng lâu dài trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Theo quy định thông tư 45, các tư liệu lao động được coi làTSCĐ phải có giá trị từ 30 triệu đồng và thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên

Là số tiền tệ ứng trước để xây dựng, mua sắm TSCĐ nên quy mô củavốn cố định nhiều hay ít sẽ quyết định quy mô, năng lực và trình độ kỹ thuậtcủa TSCĐ Ngược lại, các đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật của TSCĐ lại chiphối đặc điểm luân chuyển của vốn cố định

- Một là, vốn cố định tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh của doanh

nghiệp và không thay đổi hình thái vật chất trong quá trình sản xuất kinhdoanh Điều này xuất phát từ đặc điểm của TSCĐ là được sử dụng lâu dài, saunhiều năm mới cần thay thế, đổi mới

- Hai là, trong quá trình sản xuất kinh doanh vốn cố định được luân

chuyển dần từng phần vào giá trị sản phẩm Phần giá trị luân chuyển nàyđược phản ánh dưới hình thức chi phí khấu hao TSCĐ, tương ứng với phầngiá trị hao mòn TSCĐ

- Ba là, sau nhiều chu kỳ kinh doanh vốn cố định mới hoàn thành một

vòng luân chuyển

Những đặc điểm luân chuyển của vốn cố định không chỉ chi phối đến nộidung, biện pháp quản lý sử dụng VCĐ mà còn đòi hỏi việc quản lý, sử dụngVCĐ phải luôn gắn liền với việc quản lý, sử dụng TSCĐ của doanh nghiệp.Vốn cố định là một bộ phận quan trọng trong tổng vốn kinh doanh củadoanh nghiệp, tăng vốn cố định với mỗi doanh nghiệp nó có tác động rất lớnđến việc tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật Do việc giữ vị trí then chốt vàđặc điểm vận động của vốn cố định tuân theo quy luật riêng nên việc quản lý,

sử dụng vốn cố định ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn của doanhnghiệp

 Vốn lưu động

Khái niệm vốn lưu động

Vốn lưu động: là một bộ phận của vốn kinh doanh ứng ra để hình thành

nên tài sản lưu động nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp được diễn ra thường xuyên, liên tục

VLĐ có những đặc trưng sau:

+ VLĐ trong quá trình lưu chuyển luôn thay đổi hình thái biểu hiện.+ VLĐ chuyển toàn bộ giá trị ngay trong một lần và được hoàn lại toàn

bộ sau mỗi chu kỳ kinh doanh

+ VLĐ hoàn thành một vòng tuần hoàn sau một chu kỳ kinh doanh.Các cách phân loại TSLĐ:

Phân loại theo hình thái biểu hiện của vốn:

Vốn bằng tiền và các khoản phải thu:

Vốn bằng tiền: bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng và tiền đang

chuyển Tiền là một loại tài sản có tính linh hoạt và thanh khoản cao, doanhnghiệp có thể dễ dàng chuyển đổi thành các loại tài sản khác để trả nợ

Các khoản phải thu: chủ yếu là các khoản phải thu từ khách hàng baogồm số tiền mà các khách hàng nợ doanh nghiệp phát sinh trong quá trình bánhàng, cung ứng dịch vụ dưới hình thức bán trước trả sau Ngoài ra, với một sốtrường hợp mua sắm vật tư khan hiếm, doanh nghiệp còn có thể phải ứngtrước tiền mua hàng cho người cung ứng, từ đó hình thành các khoản tạmứng

Vốn về hàng tồn kho: là vốn vật tư hàng hoá, vốn thành phẩm dở dang,vốn thành phẩm, giá trị các loại hàng hoá dự trữ

Phân loại theo vai trò của VLĐ đối với quá trình SXKD:

 VLĐ trong khâu dự trữ sản xuất: (vốn nguyên vật liệu, vốn nhiênliệu, vốn phụ tùng thay thế, vốn vật đóng gói, vốn CCDC nhỏ…)

 VLĐ trong khâu trực tiếp sản xuất: vốn sản phẩm đang chế tạo, vốn

về chi phí trả trước…)

VLĐ trong khâu lưu thông: vốn thành phẩm, vốn bằng tiền, Vốn trongthanh toán, các khoản vốn đầu tư ngắn hạn…)

1.1.2 Nguồn hình thành vốn kinh doanh của doanh nghiệp

Vốn là một yếu tố và là tiền đề cần thiết cho việc hình thành và phát triểnhoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Để biến những ý tưởng và kế hoạchkinh doanh thành hiện thực, đòi hỏi phải có một lượng vốn nhằm hình thànhnên những tài sản cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp để đạt được mụctiêu đề ra Do vậy đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức tốt nguồn vốn Để làm

được điều đó, trước tiên cần phải có sự phân loại nguồn vốn Thông thườngtrong công tác quản lý thường sử dụng một số phương pháp chủ yếu sau:

1.1.2.1 Dựa vào quan hệ sở hữu vốn

Dựa vào tiêu thức này có thể chia nguồn vốn của doanh nghiệp thành hailoại: Vốn chủ sở hữu và Nợ phải trả

Tài sản

Nợ phải trả Vốn chủ sở hữu

 Vốn chủ sở hữu

Là phần vốn thuộc quyền sở hữu vủa chủ doanh nghiệp, bao gồm số vốnchủ sở hữu bỏ ra và phẩn bổ sung từ kết quả kinh doanh

Vốn chủ sở hữu tại một thời điểm có thể xác định bằng công thức sau:

Vốn chủ sở hữu = Giá trị tổng tài sản – Nợ phải trả

 Nợ phải trả

Là thể hiện bằng tiền những nghĩa vụ mà doanh nghiệp có trách nhiệmphải thanh toán cho các tác nhân kinh tế khác như: nợ vay, các khoản phải trảcho người bán, cho Nhà nước, cho người lao động trong doanh nghiệp,…

Sự kết hợp giữa vốn chủ sở hữu và nợ phải trả phụ thuộc vào đặc điểmcủa ngành mà doanh nghiệp hoạt động, tuỳ thuộc vào quyết định của ngườiquản lý trên cơ sở xem xét tình hình kinh doanh và tài chính của doanhnghiệp

Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp thấy được cơ cấu nguồn vốndưới góc độ mức độ tài chính Tuy nhiên thì hoạt động của doanh nghiệpmuốn có được hiệu quả cao cần có sự kết hợp của cả hai nguồn Mặt khác, từ

cách phân loại này cũng giúp doanh nghiệp đảm bảo được cơ cấu nguồn vốntối ưu để tăng cường hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệpmình.

1.1.2.2 Dựa vào phạm vi huy động vốn

Căn cứ vào phạm vi huy động các nguồn vốn doanh nghiệp có thể chiathành nguồn vốn bên trong và nguồn vốn bên ngoài

Nguồn vốn bên trong doanh nghiệp: là nguồn mà doanh nghiệp có thể

huy động được vào đầu tư từ chính hoạt động của bản thân doanh nghiệp tạo

ra bao gồm: tiền khấu hao hàng năm, lợi nhuận để lại, các khoản dựphòng, nguồn này có tính chất quyết định trong hoạt động của doanh nghiệp.Nguồn vốn bên trong của doanh nghiệp giúp doanh nghiệp phát huy được tính

tự chủ trong việc sử dụng vốn đồng thời thể hiện khả năng tự tài trợ của mình

Nguồn vốn bên ngoài doanh nghiệp: Là nguồn vốn có thể huy động từ

bên ngoài doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm: vốn góp liên doanh, liên kết, vốn vay

từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng, vốn do nợ nhà cung cập, vốn huy động

từ phát hành trái phiếu, Sử dụng nguồn vốn này, doanh nghiệp có thể khaithác ảnh hưởng tích cực của đòn bẩy tài chính để khuếch đại doanh lợi vốnchủ sở hữu Tuy nhiên, hình thức huy động vốn từ bên ngoài doanh nghiệpcũng có nhược điểm là doanh nghiệp phải trả lãi tiền vay và hoàn trả gốcđúng hạn Khi tình hình kinh doanh không được thuận lợi, bối cảnh nền kinh

tế có nhiều thay đổi phức tạp gây bất lợi cho hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp thì nợ vay sẽ thành gánh nặng khiến doanh nghiệp chịu nhiêu rủi ro và

có thể mất khả năng thanh toán

Với cách phân loại này giúp doanh nghiệp có sự lựa chọn khi huy động

vốn sao cho cơ cấu vốn tối ưu hay cơ cấu vốn có chi phí thấp nhất và mang lạihiệu quả cao nhất Nguồn vốn bên trong là rất quan trọng nhưng thườngkhông đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng vốn của doanh nghiệp, đòi hỏi doanhnghiệp cần phải tìm kiếm nguồn vốn từ bên ngoài Tùy từng loại hình doanhnghiệp kinh doanh trong các ngành nghề khác nhau mà có cách kết hợp cácnguồn tài trợ khác nhau.

1.1.2.2 Dựa vào thời gian huy động và sử dụng nguồn vốn

Căn cứ vào tiêu thức này có thể chia nguồn vốn của doanh nghiệp ra làmhai loại: Nguồn vốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời

Nguồn vốn thường xuyên (dài hạn): là nguồn vốn có tính chất ổn định,

được doanh nghiệp sử dụng thường xuyên, lâu dài vào hoạt động kinh doanh,bao gồm: vốn chủ sở hữu và nợ dài hạn (trừ vay – nợ dài hạn)

Nguồn vốn tạm thời (ngắn hạn): là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn

(dưới một năm) mà doanh nghiệp có thể sử dụng để đáp ứng các nhu cầu cótính chất tạm thời, bất thường phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Nguồn vốn này bao gồm: các khoản vay ngắn hạn, nợ ngắnhạn, các khoản vay – nợ quá hạn (kể cả vay – nợ dài hạn), các khoản chiếmdụng của người bán, người mua, người lao động

Mô hình vốn và nguồn vốn theo tiêu thức trên có thể khái quát như sau:

Cách phân loại này giúp cho người quản lý, xem xét, huy động cácnguồn vốn một cách phù hợp với thời gian sử dụng, đáp ứng đầy đủ, kịp thờivốn cho sản xuất kinh doanh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanhnghiệp.

1.2 Quản trị vốn kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản trị vốn kinh doanh

1.2.1.1 Khái niệm quản trị vốn kinh doanh

Quản trị vốn kinh doanh là quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo vàkiểm soát những hoạt động liên quan đến tạo lập, quản lý và sử dụng vốn kinhdoanh của doanh nghiệp nhằm đạt được những mục tiêu mà doanh nghiệp đã

đề ra trong từng thời kì nhất định

1.2.1.2 Mục tiêu quản trị vốn kinh doanh

- Đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động ổn định, liên tục và đảm bảo antoàn tài chính cho doanh nghiệp

- Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh, gia tăng lợi nhuận để đápứng được kì vọng từ các nhà đầu tư Từ đó nâng cao giá trị của doanh nghiệp

1.2.2 Nội dung quản trị vốn kinh doanh

1.2.2.1 Quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp

* Xác định nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp

Nhu cầu vốn lưu động thường xuyên cần thiết là số vốn lưu động tốithiểu cần thiết phải có để đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp được tiến hành bình thường, liên tục

Trong quá trình quản trị vốn lưu động, các doanh nghiệp cần chú trọngxác định đúng đắn nhu cầu vốn lưu động thường xuyên cần thiết, phù hợp vớiquy mô và điều kiện kinh doanh cụ thể của doanh nghiệp

Nhu cầu vốn lưu động được xác định theo công thức:

Nhu cầu VLĐ = Vốn hàng tồn kho+Nợ phải thu- Nợ phải trả người bán

Nhu cầu VLĐ của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố:

- Quy mô kinh doanh của doanh nghiệp;

- Đặc điểm, tính chất của ngành nghề kinh doanh (chu kỳ sản xuất, tínhchất thời vụ);

- Sự biến động của giá cả vật tư, hàng hoá trên thị trường;

- Trình độ tổ chức, quản lý sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp;

- Trình độ kỹ thuật, công nghệ sản xuất;

- Các chính sách của doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ…

Việc hình thành lượng tồn kho dự đòi hỏi phải ứng trước một lượng tiềnnhất định gọi là vốn tồn kho dự trữ Việc quản lý vốn tồn kho dự trữ là rấtquan trọng, không phải vì nó thường chiếm tỉ trọng lớn trong tổng số vốn lưuđộng của doanh nghiệp mà quan trọng hơn là giúp được doanh nghiệp tránhđược tình trạng vật tư hàng hoá ứ đọng, chậm lưu chuyển, đảm cảo cho hoạtđộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp diễn ra bình thường, góp phầnđẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn lưu động.

 Các nhân tố ảnh hưởng đến vốn tồn kho dự trữ

Quy mô vốn tồn kho dự trữ chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi mức tồn kho dựtrữ của doanh nghiệp

Đối với tồn kho dự trữ nguyên vật liệu: thường chịu ảnh hưởng bởi yếu

tố quy mô sản xuất, khả năng sẵn sàng cung ứng vật tư của thị trường, giá cảvật tư hàng hoá, khoảng cách vận chuyển từ nơi cung ứng đến doanh nghiệp

Đối với các loại sản phẩm dở dang, bán thành phẩm: thường chịu ảnhhưởng bởi yếu tố kỹ thuật, công nghệ sản xuấtm thời gian chế tạo sản phẩm,trình độ tổ chức sản xuất của doanh nghiệp

Đối với mức tồn kho sản phẩm: thường ảnh hưởng bởi số lượng sảnphẩm tiêu thụ, sự phối hợp nhịp nhàng giữa khâu sản xuất và khâu tiêu thụ,sức mua của thị trường,…

Nhận thức rõ các nhân tốc ảnh hưởng sẽ giúp cho doanh nghiệp có biệnpháp quản lý phù hợp nhằm duy trì lượng tồn kho dự trữ hợp lý nhất.

Quản trị vốn bằng tiền trong doanh nghiệp bao gồm các nội dung chủyếu:

- Xác định đúng đắn mức dự trữ tiền mặt hợp lý, tối thiểu để đáp ứng cácnhu cầu chi tiêu bằng tiền mặt của doanh nghiệp trong kỳ;

- Quản lý chặt chẽ các khoản thu chi tiền mặt;

- Chủ động lập và thực hiện kế hoạch lưu chuyển tiền tệ hàng năm

* Quản trị các khoản phải thu

Khoản phải thu là số tiền khách hàng nợ doanh nghiệp do mua chịu hànghoá hoặc dịch vụ Nếu các khoản phải thu quá lớn, tức số vốn của doanhnghiệp bị chiếm dụng cao, hoặc không kiểm soát nỏi sẽ ảnh hưởng xấu đếnhoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy quản trị khoản phảithu là một nội dung quan trọng trong quản trị tài chính của doanh nghiệp

Để quản trị các khoản phải thu, doanh nghiệp cần chú trọng thực hiệncác biện pháp sau:

- Xác định chính sách bán chịu hợp lý đối với từng khách hàng;

- Phân tích uy tín tài chính của khách hàng mua chịu;

- Áp dụng các biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ

1.2.2.2 Quản trị vốn cố định của doanh nghiệp

* Khai thác và tạo lập nguồn vốn cố định

Khai thác và tạo lập nguồn vốn cố định đáp ứng nhu cầu đầu tư vào TSCĐ

là khâu đầu tiên trong quá trình quản trị vốn cố định của doanh nghiệp

Để xác định các nguồn đầu tư vào TSCĐ các doanh nghiệp có thể dựa vàonhững căn cứ sau:

- Quy mô và khả năng sử dụng quỹ đầu tư phát triển hoặc quỹ khấu hao

để đầu tư mua sắm TSCĐ trong năm hiện tại và các năm tiếp theo;

- Khả năng huy động vốn dài hạn;

- Khả năng ký kết các hợp đồng liên doanh với các doanh nghiệp khác.Doanh nghiệp có thể khai thác nguồn vốn đầu tư vào TSCĐ từ nhiềunguồn khác nhau: lợi nhuận để lại tái đầu tư, nguồn vốn liên doanh liên kết,nguồn vốn vay ngân hàng… Trong quá trình khai thác, tạo lập nguồn vốn cốđịnh, doanh nghiệp cần chú ý đa dạng hoá các nguồn tài trợ, cân nhắc kỹ các

ưu, nhược điểm từng nguồn vốn để có thể lựa chọn cơ cấu các nguồn tài trợhợp lý và có lợi nhất

* Lựa chọn phương pháp khấu hao TSCĐ hợp lý

Khấu hao TSCĐ là việc phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải thu hồicủa TSCĐ vào chi phí sản xuất kinh doanh trong suốt thời gian sử dụng hữuích của TSCĐ

Mục đích của khấu hao là nhằm bù đắp các hao mòn TSCĐ và thu hồi sốvốn cố định đã đầu tư ban đầu để tái sản xuất giản đơn hoặc mở rộng TSCĐ.

Về nguyên tắc, việc khấu hao phải đảm bảo phù hợp với mức độ hao mòncủa TSCĐ và thu hồi đẩy đủ số vốn cố định đầu tư ban đầu vào TSCĐ

Khấu hao TSCĐ trong các doanh nghiệp có thể thực hiện theo nhiềuphương pháp khác nhau Việc lựa chọn đúng đắn phương pháp khấu haoTSCĐ là một nội dung chủ yếu, quan trọng trong quản lý vốn cố định củadoanh nghiệp

 Phương pháp khấu hao đường thẳng

Theo phương pháp này, mức khấu hao và tỷ lệ khấu hao hàng năm đượcxác định bình quân trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của TSCĐ Côngthức xác định:

MKH = NGKH

T

TKH = M KH

NG KH x 100%

Trong đó: MKH: Mức khấu hao hàng năm

TKH: Tỷ lệ khấu hao hàng năm

NGKH: Nguyên giá TSCĐ phải khấu hao

T: Thời gian sử dụng hữu ích của TSCĐ (năm)

Đây là phương pháp khấu hao đơn giản nhất, được sử dụng một cách phổbiến để tính khấu hao các loại TSCĐ trong doanh nghiệp

 Phương pháp khấu hao nhanh

Khấu hao nhanh có thể thực hiện theo 2 phương pháp là khấu hao theo

số dư giảm dần và khấu hao theo tổng số thứ tự năm sử dụng

Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần

Theo phương pháp này, mức khấu hao hàng năm được xác định bằngcách lấy giá trị còn lại của TSCĐ phải tính khấu hao nhân với tỷ lệ khấu haonhanh Công thức như sau:

MKHt = GCt x TKHđ

Trong đó: MKHt: Mức khấu hao năm t

GCt: Giá trị còn lại của TSCĐ ở đầu năm thứ t

TKHđ: Tỷ lệ khấu hao nhanh của TSCĐ

t: Thứ tự năm sử dụng TSCĐ (t=1n)

Phương pháp khấu hao theo tổng số thứ tự năm sử dụng

Theo phương pháp này, mức khấu hao hàng năm được xác định bằngnguyên giá TSCĐ cần tính khấu hao nhân với tỷ lệ khấu hao của từng năm.Công thức tính như sau:

MKHt = NGKH x TKHt

Trong đó: MKHt: Mức khấu hao năm t

NGKH: Nguyên giá TSCĐ phải tính khấu hao

TKHt: Tỷ lệ khấu hao của năm thứ t cần tính khấu hao

Tỷ lệ khấu hao có thể tính theo 2 cách:

- Cách 1: Lấy số năm sử dụng còn lại của TSCĐ cho đến khi hết thời hạn

sử dụng chia cho tổng số thứ tự năm sử dụng

- Cách 2: Áp dụng công thức:

TKHt = 2(T −t+1) T (T +1)

Trong đó: TKHt: Tỷ lệ khấu hao của năm thứ t cần tính khấu hao

T: Thời hạn sử dụng TSCĐ (năm)t: Thời điểm (năm t) cần tính khấu hao

 Phương pháp khấu hao theo sản lượng

Theo phương pháp này, mức khấu hao được xác định bằng cách lấy sảnlượng dự kiến sản xuất hàng năm nhân với mức trích khấu hao tính cho mộtđơn vị sản phẩm hoặc khối lượng công việc hoàn thành.

MKHt = QSPt x MKHsp

Trong đó: MKHt: Mức khấu hao TSCĐ ở năm t

QSPt: Số lượng sản phẩm sản xuất trong năm t

MKHsp: Mức khấu hao đơn vị sản phẩm

* Bảo toàn và phát triển vốn cố định

Do đặc điểm của vốn cố định là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinhdoanh, trong quá trình SXKD vốn cố định được luân chuyển từng phần vàogiá trị sản phẩm Sau nhiều chu kỳ SXKD vốn cố định mới hoàn thành mộtvòng luân chuyển Bên cạnh đó, trong quá trình sử dụng TSCĐ luôn bị haomòn dưới hai hình thức là hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Do đó bảotoàn vốn cố định bao gồm bảo toàn về mặt hiện vật và bảo toàn về mặt giá trị.Bảo toàn về mặt hiện vật là bảo toàn về năng lực sản xuất của TSCĐ.Trong quá trình sử dụng TSCĐ vào SXKD, doanh nghiệp phải quản lý chặtchẽ không làm hư hỏng, mất mát TSCĐ, thực hiện đúng quy chế sử dụng, bảodưỡng, sửa chữa nhằm làm cho TSCĐ không hư hỏng trước thời gian, duy trìnâng cao năng lực hoạt động của tài sản cố định Doanh nghiệp có quyền chủđộng thực hiện đổi mới, thay thế TSCĐ theo yêu cầu đổi mới công nghệ, pháttriển và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định

Bảo toàn về mặt giá trị có nghĩa là trong điều kiện có biến động lớn về

giá cả, các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của Nhànước về điều chỉnh nguyên giá TSCĐ theo hệ số tính lại được cơ quan cóthẩm quyền công bố nhằm bảo toàn vốn cố định Đồng thời phải sử dụngđúng mục đích và có sự kiểm tra của Nhà nước đối với việc sử dụng vốn thuhồi về thanh lý nhượng bán TSCĐ.

Một số biện pháp bảo toàn và phát triển vốn cố định:

- Phải đánh giá đúng giá trị của TSCĐ tạo điều kiện phản ánh chính xáctình hình biến động của vốn cố định, quy mô vốn phải bảo toàn;

- Lựa chọn phương pháp khấu hao và xác định mức khấu hao thích hợp;

- Chú trọng đổi mới trang thiết bị, phương pháp công nghệ sản xuất;

- Thực hiện tốt chế độ bảo dưỡng, sửa chữa dự phòng TSCĐ;

- Doanh nghiệp phải chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi rotrong kinh doanh để hạn chế tổn thất vốn cố định do các nguyên nhân kháchquan như: mua bảo hiểm tài sản, lập quỹ dự phòng tài chính, trích trước chiphí dự phòng giảm giá các khoản đầu tư tài chính

* Phân cấp quản lý vốn cố định

Đối với các doanh nghiệp Nhà nước do có sự tách biệt giữa quyền sởhữu và quyền quản lý kinh doanh nên cần phải có sự phân cấp quản lý để tạomọi điều kiện cho các doanh nghiệp chủ động hơn trong SXKD

- Chủ động trong sử dụng vốn, quỹ để phục vụ kinh doanh theo nguyêntắc hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn Nếu sử dụng vốn, quỹ khác với mụcđích sử dụng đã quy định cho các loại vốn, quỹ đó thì phải theo nguyên tắc cóhoàn trả

- Thay đổi cơ cấu tài sản và các loại vốn phục vụ cho việc phát triển vốnkinh doanh có hiệu quả hơn

- Doanh nghiệp được quyền cho các tổ chức và cá nhân trong nước thuêhoạt động các tài sản thuộc quyền quản lý và sử dụng của mình để nâng caohiệu suất sử dụng, tăng thu nhập song phải theo dõi, thu hồi tài sản cho thuêkhi hết hạn Các tài sản cho thuê hoạt động doanh nghiệp vẫn phải trích khấuhao theo chế độ quy định.

- Doanh nghiệp được quyền đem tài sản thuộc quyền quản lý và sử dụngcủa mình để cầm cố, thế chấp vay vốn hoặc bảo lãnh tại các tổ chức tín dụngtheo trình tự, thủ tục quy định của pháp luật

- Doanh nghiệp được nhượng bán các tài sản không cần dùng, lạc hậu về

kỹ thuật để thu hồi vốn sử dụng cho các hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp có hiệu quả hơn Được quyền thanh lý những tài sản cố định đãlạc hậu mà không thể nhượng bán được hoặc đã hư hỏng không có khả năngphục hồi

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.3.1 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn lưu động

* Tốc độ luân chuyển vốn lưu động: phản ánh mức độ luân chuyển vốn

lưu động nhanh hay chậm và thường được phản ánh qua các chỉ tiêu: số vòngquay vốn lưu động và kỳ luân chuyển vốn lưu động

 Số lần luân chuyển VLĐ (số vòng quay VLĐ)

Tổng mức luân chuyển VLĐ trong kỳ

Số lần luân chuyển VLĐ =

Số VLĐ bình quân

Chỉ tiêu này phản ánh số vòng quay vốn lưu động trong một thời kỳ

nhất định, thường là một năm Tổng mức luân chuyển vốn lưu động thườngđược xác định bằng doanh thu thuần trong kỳ

 Kỳ luân chuyển vốn lưu động

Số ngày trong kỳ (360 ngày)

Kỳ luân chuyển VLĐ =

Số lần luân chuyển VLĐ

Chỉ tiêu này phản ánh để thực hiện một vòng quay vốn lưu động cần baonhiêu ngày Kỳ luân chuyển càng ngắn thì vốn lưu động luân chuyển càngnhanh và ngược lại

* Mức tiết liệm vốn lưu động: phản ánh số vốn lưu động tiết kiệm được

do tăng tốc độ luân chuyển vốn lưu động

Mức tiết kiệm

Mức luân chuyển vốn bìnhquân 1 ngày kỳ kế hoạch x

Số ngày rút ngắn kỳluân chuyển VLĐ

* Hàm lượng vốn lưu động: phản ánh để thực hiện một đồng doanh thu

thuần cần bao nhiêu đồng vốn lưu động Hàm lượng vốn lưu động càng thấpthì vốn lưu động càng sử dụng hiệu quả và ngược lại

Vốn lưu động bình quân

Hàm lượng vốn lưu động =

Doanh thu thuần trong kỳ

* Tỷ suất lợi nhuận vốn lưu động: phản ánh một đồng vốn lưu động

bình quân tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận trước (sau) thuế ở trong kỳ

Lợi nhuận trước (sau) thuế

Vốn lưu động bình quân

1.2.3.2 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình quản trị vốn cố định

* Hiệu suất sử dụng TSCĐ: phản ánh một đồng TSCĐ sử dụng trong kỳ

tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu thuần

Doanh thu thuầnHiệu suất sử dụng TSCĐ =

Nguyên giá TSCĐ bình quân

* Hiệu suất sử dụng vốn cố định: phản ánh một đồng vốn cố định sử

dụng trong kỳ tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu thuần

Doanh thu thuần

Hiệu suất sử dụng VCĐ =

Vốn cố định bình quân

* Hệ số hao mòn TSCĐ: phản ánh mức độ hao mòn của TSCĐ, qua đó

cũng gián tiếp phản ánh năng lực còn lại của TSCĐ và số vốn cố định cònphải tiếp tục thu hồi ở tại thời điểm đánh giá

Số khấu hao luỹ kế của TSCĐ

Hệ số hao mòn TSCĐ =

Nguyên giá TSCĐ

* Hàm lượng vốn cố định: phản ánh để thực hiện được một đồng doanh

thu thuần doanh nghiệp cần bỏ ra bao nhiêu đồng vốn cố định

Vốn cố định bình quânHàm lượng vốn cố định =

Doanh thu thuần

* Tỷ suất lợi nhuận vốn cố định: phản ánh một đồng vốn cố định bình

quân sử dụng trong kỳ tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận trước (sau) thuế

Lợi nhuận trước (sau) thuế

Vốn cố định bình quân

1.2.3.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh

* Vòng quay tài sản: phản ánh tổng quát hiệu suất sử dụng toàn bộ số vốn

hiện có của doanh nghiệp

Doanh thu thuần trong kỳVòng quay tài sản =

Vốn kinh doanh bình quân sử dụng trong kỳ

* Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên doanh thu (ROS): phản ánh khi thực

hiện một đồng doanh thu trong kỳ thì doanh nghiệp có thể thu được bao nhiêulợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận sau thuế Lợi nhuận sau thuế trong kỳ

=trên doanh thu (ROS) Doanh thu thuần trong kỳ

* Tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản (BEP): phản ánh khả năng sinh lời

của tài sản hay vốn kinh doanh không tính đến ảnh hưởng của nguồn gốc củavốn kinh doanh và thuế thu nhập doanh nghiệp

Tỷ suất sinh lời kinh tế Lợi nhuận trước thuế và lãi vay

=của tài sản (BEP) Tổng tài sản (hay VKD bình quân)

* Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn kinh doanh: thể hiện mỗi đồng

vốn kinh doanh trong kỳ có khả năng sinh lời ra bao nhiêu đồng lợi nhuận saukhi đã trang trả lãi tiền vay

Tỷ suất lợi nhuận trước thuế Lợi nhuận trước thuế trong kỳ

=trên vốn kinh doanh VKD bình quân sử dụng trong kỳ

* Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn kinh doanh (ROA): phản ánh

mỗi đồng vốn sử dụng trong kỳ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế

Tỷ suất lợi nhuận sau thuế Lợi nhuận sau thuế

=

trên vốn kinh doanh (ROA) VKD bình quân trong kỳ

* Tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu (ROE): phản ánh mức lợi nhuận sau

thuế thu được trên mỗi đồng vốn của chủ sở hữu trong kỳ

Tỷ suất lợi nhuận Lợi nhuận sau thuế

=vốn chủ sở hữu (ROE) VCSH bình quân sử dụng trong kỳ

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị vốn kinh doanh

Để có thể đưa ra những biện pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thìtrước hết doanh nghiệp cần phải tìm ra những nhân tố tác động đến chúng.Cácnhân tố này tác động đến hiệu quả sử dụng vốn thông qua tác động đến lợinhuận trên một vòng quay vốn

1.2.4.1 Các nhân tố khách quan

 Cơ chế quản lý và các chính sách kinh tế vĩ mô của nhà nước

Trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước cho phép các doanh nghiệp cóquyền tự do kinh doanh và bình đẳng trước pháp luật Tuy nhiên, Nhà nướcvẫn quản lý vĩ mô nền kinh tế và tạo hành lang pháp lý để các doanh nghiệphoạt động trong khuôn khổ pháp luật Nếu chính sách kinh tế của Nhà nước

ổn định sẽ giúp cho việc tiến hành sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

được thuận lợi, có hiệu quả hơn và ngược lại Chính sách kinh tế của Nhànước như chính sách thuế, chính sách ưu đãi đầu tư, chính sách xuất nhậpkhẩu… có thể làm tăng hoặc giảm hiệu quả sử dụng VKD của doanh nghiệp

Đặc thù ngành kinh doanh

Đặc thù ngành kinh doanh sẽ tác động đến cơ cấu, nguồn vốn của doanhnghiệp cũng như vòng quay của vốn Do đó, việc so sánh các chỉ tiêu phảnánh hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp với chỉ tiêu trung bình của ngành

là cần thiết nhằm phát hiện những ưu điểm và hạn chế trong việc quản lý và

sử dụng vốn

Khả năng cạnh tranh trên thị trường

Thị trường cạnh tranh càng khốc liệt thì sức ép mà các doanh nghiệp phảigánh chịu càng nặng nề, các doanh nghiệp sẽ phải tìm mọi cách để VKD đạt hiệuquả cao nhất nhằm tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp giúp các doanh nghiệp cóthể đứng vững được trong nền kinh tế đang ngày càng hội nhập sâu rộng

 Lãi suất thị trường

Hầu hết các doanh nghiệp tham gia sản xuất kinh doanh đều sử dụng vốnvay, vì việc vay vốn đã tạo ra một “ lá chắn thuế” cho doanh nghiệp, làmkhuếch đại tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu Nhưng lãi suất vay vốn lại chịutác động lớn của lãi suất thị trường Khi lãi suất thị trường tăng cao thì việchuy động vốn của doanh nghiệp sẽ khó khăn hơn do chi phí huy động vốntăng cao,có thể làm cho doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, rủi ro tàichính tăng

 Mức độ lạm phát của nền kinh tế

Lạm phát ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thôngqua giá nguyên vật liệu đầu vào và giá thành sản phẩm đầu ra Nền kinh tế cólạm phát cao sẽ làm cho sức mua của đồng tiền giảm sút, doanh nghiệp phảiứng ra một lượng vốn lớn hơn để có những tài sản tương đương so với trước,

năng lực vốn bị giảm sút Mặt khác, trong thời kỳ lạm phát sức mua đồng tiềngiảm, thu nhập người dân điều chỉnh chậm gây khó khăn cho doanh nghiệptrong vấn đề tiêu thụ sản phẩm Do đó nếu như doanh nghiệp không có biệnpháp quản lý tốt có thể dẫn tới tình trạng mất vốn, có thể làm cho doanhnghiệp trên bờ vực phá sản.

 Điều kiện tự nhiên và rủi ro kinh doanh

Những rủi ro trong kinh doanh như hỏa hoạn, bão lũ, những biến động

về thị trường… làm cho tài sản của doanh nghiệp bị tổn thất hư tổn, giảm giádẫn đến vốn của doanh nghiệp bị mất mát Mặt khác, yếu tố tự nhiên ảnhhưởng tới các doanh nghiệp có sản phẩm chịu tác động của tự nhiên như:ngành xây dựng, ngành khai thác mỏ, ngành nông nghiệp…

 Sự tiến bộ khoa học công nghệ là cơ hội cũng là thách thức đối với

các doanh nghiệp, làm tăng hao mòn vô hình và đòi hỏi công tác đổi mới tàisản phải được chú trọng

 Ngoài ra trong xu thế hội nhập khu vực và thế giới, nền kinh tế

trong nước nói chung và các doanh nghiệp nói riêng cũng chịu ảnh hưởng củatình hình kinh tế thế giới và khu vực

1.2.4.2 Nhóm nhân tố chủ quan

Là các nhân tố nằm trong nội tại doanh nghiệp tác động trực tiếp đếnviệc quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn như:

 Việc xác định nhu cầu vốn

Nếu xác định nhu cầu vốn không chính xác sẽ dẫn đến việc thừa vốn haythiếu vốn, ảnh hưởng không tốt đến kết quả sản xuất kinh doanh cũng nhưhiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Nếu thừa vốn có thể dẫn đến việc nớilỏng trong công tác quản lý và sử dụng vốn dẫn đến thất thoát lãng phí vốn,dẫn tới mất cơ hội đầu tư đổi mới, mở rộng làm tăng chi phí sử dụng vốn cần

thiết, thì rất dễ dẫn đến việc gián đoạn một vài khâu của quá trình sản xuất.Lúc đó doanh nghiệp lại phải đi huy động thêm vốn, làm tăng chi phí sử dụngvốn, hiệu quả kinh tế bị giảm sút.

Việc lựa chọn phương án huy động vốn cũng rất quan trọng, nó quyếtđịnh trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Nếu cơ cấu nguồnvốn không hợp lý có thể gây ra tình trạng mất khả năng thanh toán trongtrường hợp nợ quá nhiều, không có khả năng chi trả lãi và gốc tiền vay hoặcgây ra tình trạng lãng phí do sử dụng nguồn vốn có chi phí cao trong khi cóthể huy động nguồn vốn khác với chi phí thấp hơn Hậu quả là làm tăng giáthành sản phẩm, ảnh hưởng đến quá trình tiêu thụ sản phẩm và dẫn đến thuhồi vốn chậm

 Trình độ cán bộ quản lý và tay nghề người lao động.

Đây là nhân tố quyết định đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Vớimột người quản lý giỏi không những sẽ đưa được một quy trình quản lý vốnchặt chẽ mà còn tận dụng được cơ hội kinh doanh mang lại lợi nhuận cao chodoanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Bên cạnh đó, trình độ tay nghềcủa người lao là nhân tố quyết định đến chất lượng sản phẩm, hiệu quả sửdụng tài sản…từ đó tác động đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm và lợi nhuậncho doanh nghiệp

 Trình độ tổ chức sản xuất

Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là sự kết hợp của nhiều

bộ phận, nhiều phân xưởng Nếu doanh nghiệp có sự bố trí, sắp xếp hợp lý thìhoạt động kinh doanh sẽ diễn ra nhịp nhàng, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí,tăng năng suất lao động

 Việc lựa chọn phương án kinh doanh, đầu tư sản xuất

Nếu một doanh nghiệp nắm bắt được thị trường và thị hiếu người tiêu

dùng, doanh nghiệp sẽ sản xuất ra những sản phẩm được thị trường đón nhận,tin dùng làm cho doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp tăng vì thế hiệusuất sử dụng vốn tăng và ngược lại thì sẽ làm giảm hiệu quả của vốn củadoanh nghiệp.

 Việc trích quỹ khấu hao: Trích khấu hao là hình thức thu hồi một

lượng vốn mà doanh nghiệp đã bỏ ra ban đầu để đầu tư vào TSCĐ Vì vậy,nếu việc trích khấu hao thấp hơn hao mòn hữu hình và vô hình thực tế thì khitài sản hư hỏng sẽ không thu được đủ vốn Ngược lại nếu trích khấu hao quácao, tạo điều kiện thu hồi vốn nhanh nhưng làm tăng giá thành sản phẩm gâykhó khăn trong việc tiêu thụ, ảnh hưởng đến sự luân chuyển của vốn và hiệuquả kinh doanh

 Công tác quản lý trong khâu thanh toán

Công tác quản lý trong khâu thanh toán cũng ảnh hưởng không nhỏ tớihoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thông qua quá trình quản lýnhững khoản vốn bị chiếm dụng do chính sách bán hàng đã tạo ra các khoản

nợ khó đòi, hay khoản vốn chiếm dụng được Nó ảnh hưởng lớn tới tốc độchu chuyển vốn ở khâu lưu thông

Sự tác động của các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp luôntheo hai hướng tích cực và tiêu cực Vì thế doanh nghiệp cần nắm rõ nhữngảnh hưởng của chúng từ đó đưa ra các giải pháp tài chính kịp thời đối phótránh gây thiệt hại, tạo điều kiện tốt nhất cho VKD phát huy hiệu quả caonhất

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG DỊCH VỤ VÀ THƯƠNG MẠI 68

2.1 Khái quát quá trình hình thành phát triển và đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68

2.1.1 Quá trình thành lập, phát triển

2.1.1.1 Giới thiệu về Công ty

 Tên doanh nghiệp: Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ

và thương mại 68

 Tên viết tắt : 68 TCS ,JSC

 Tên tiếng anh 68 TRADING CONSTRUCTION

AND SERVICE JOINT STOCK COMPANY

 Kỳ kế toán năm từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12 năm dương lịch

 Đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán: Đồng Việt Nam(VNĐ)

 Chế độ kế toán áp dụng tài công ty: Công ty áp dụng chế độ kế toándoanh nghiệp ban hành kèm theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày14/09/2006 và Thông tư số 138/2011/TT-BTC ngày 04/01//2011 của Bộ Tàichính

 Hình thức kế toán áp dụng: Ghi sổ trên máy tính và sử dụng phầnmềm kế toán Misa

2.1.1.2 Quá trình hình thành phát triển

Công ty cổ phần xây dựng dịch vụ và thương mại 68 (ban đầu là Công

ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Khánh Tân) được thành lập theogiấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0103001470 do sở kế hoạch và đầu

tư thành phố Hà Nội cấp lần đầu ngày 16 tháng 10 năm 2002, đăng ký thayđổi lần thứ 7 ngày 12 tháng 08 năm 2013

Trải qua 13 năm hoạt động, công ty đã có những bước phát triển nhấtđịnh về quy mô và phạm vi hoạt động Đến nay, phạm vi hoạt động của công

ty không chỉ giới hạn ở phạm vi trong nước mà còn mở rộng sang Lào vàCam-pu-chia

2.1.2 Tổ chức hoạt động kinh doanh của công ty:

2.1.2.1 Ngành nghề kinh doanh

- Xây dựng dân dụng

- Xây dựng giao thông

- Buôn bán vật liệu xây dựng, cung cấp dịch vụ

Trong đó hoạt động chủ yếu của công ty là xây dựng các công trình giaothông

2.1.2.2 Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý của công ty

Mô hình tổ chức của công ty

Do đặc điểm sản xuất thường nhận thầu các công trình xây dựng giaothông, thủy lợi… ở nhiều địa phương khác nhau nên các đội xây dựng công