1/2017 1 Tìm hiểu vai trò của thiết bị dạy học trong đổi mới phương pháp dạy học môn học 1 2 Nghiên cứu sử dụng các thiết bị dạy học theo môn học 5 3 Phối hợp sử dụng các thiết bị dạy họ
Trang 1TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ
TỔ: TOÁN-LÍ-TIN-CÔNG NGHỆ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập -Tự do - Hạnh phúc
KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CỦA CÁ NHÂN, NĂM HỌC 2016-2017
I.Thông tin cá nhân:
1 Họ và tên: LÊ THỊ HOÀI THƯ Giới tính: Nữ
2 Ngày tháng năm sinh: 06/09/1986 Năm vào ngành giáo dục:2008
3 Trình độ học vấn : Đại học Nơi đào tạo : Đaklak
4 Tổ chuyên môn: Toán-Lí-Tin-Công Nghệ Môn dạy: Toán
5 Trình độ ngoại ngữ : Tiếng Anh B Trình độ tin học: B
6 Chứng nhận chuyên môn, nghiệp vụ: tốt nghiệp đại học
7 Chức vụ: Giáo viên
II Đặc điểm tình hình:
1 Thuận lợi:
- Nhà trường và tổ chuyên môn luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong công tác giảng dạy và các hoạt động tự học, tự bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, nghiệp
vụ chuyên môn
- Trường có hệ thống Internet, Wifi thuận lơi trong việc ứng dụng CNTT, nghiên cứu, tham khảo tài liệu phục vụ mọi mặt công tác và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
- Bản thân tích cực nghiên cứu về tin học và công nghệ thông tin nên thuận lợi trong công tác giảng dạy và các hoạt động tự học, bồi dưỡng thường xuyên dễ dàng hơn
- Bản thân an tâm công tác, có tinh thần trách nhiệm cao trong mọi nhiệm vụ được giao
2 Khó khăn
- Trường đóng trên địa bàn nông thôn, kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn, đa số người dân sống độc canh cây lúa, một số buôn bán nhỏ và đánh bắt sông đầm, Do vậy việc bồi dưỡng phụ đạo cho học sinh rất khó
- Cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, chưa thể đáp ứng đầy đủ cho các hoạt động tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên
III Kế hoạch BDTX:
1 Mục tiêu:
Đạt yêu cầu cao nhất :
Nội dung 1: Đổi mới tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục ở các đơn vị theo định hướng phát triển năng lực học sinh:( 30 tiết)/ năm học
+ Kỹ năng xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường THCS theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của HS
+ Đổi mới quản lý hoạt động giáo dục ở trường THCS nhằm nâng cáo hiệu quả KHGD định hướng PT năng lực HS
+ Đổi mới kiểm tra đánh giá HS theo định hướng PT năng lực và phẩm chất của HS
Nội dung 2: Nội dung bồi dưỡng chính trị đầu năm và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2016-2017: ( 30 tiết)/năm học
+ Bồi dưỡng chính trị đầu năm học 2016-2017
+ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh năm 2016“về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
+ Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2016 – 2017 có liên quan Nội dung 3:
- Thời lượng 60 tiết/năm học
Trang 2- Nội dung bồi dưỡng gồm các modul sau:
Modul THCS 14 (10tiết): Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.
Modul THCS 18 (10tiết): Phương pháp dạy học tích cực
Modul THCS 19 (10tiết): Dạy học với công nghệ thông tin
Modul THCS 20 (10tiết): Sử dụng các thiết bị dạy học.
Modul THCS 22 (10tiết): Một số phần mềm dạy học.
Modul THCS 23 (10tiết): Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
2.Kế hoạch cụ thể:
chú
Tự học trungTập Thờigian Hìnhthức
Đv KT
NỘI DUNG 1: Đổi mới tổ chức quản lý hoạt động giáo dục ở các đơn vị theo định
hướng phát triển năng lực học sinh (30 tiết)
1 Kỹ năng xây dựng kế hoạch giáo dục nhà
trường THCS theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của HS
10
9/2016
2 Đổi mới quản lý hoạt động giáo dục ở trường
THCS nhằm nâng cáo hiệu quả KHGD định hướng PT năng lực HS
10
3 Đổi mới kiểm tra đánh giá HS theo định
hướng PT năng lực và phẩm chất của HS 10 10/2016
NỘI DUNG 2:
Nội dung BDCT đầu năm học, các văn bản HD nhiệm vụ năm học 2016-2017
1 Bồi dưỡng chính trị đầu năm học 2 8
8/2016
2 Các văn bản chỉ đạo hướng dẫn thực hiện
3 Chuyên đề 2016; “Về đẩy mạnh học tập và
làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
NỘI DUNG 3:
Modul THCS 14 (10tiết): Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.
1 Các yêu cầu của một kế hoạch dạy học theo
hướng tích hợp:
5
10/2016
2 Mục tiêu, phương pháp, nội dung của kế
hoạch dạy học theo hướng tích hợp 5
Modul THCS 18 (10tiết): Phương pháp dạy học tích cực
11/2016
1 Quan niệm về phương pháp dạy học và đặc
trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực
1
2 Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích
3 Những điều kiện áp dụng các PP- kĩ thuật
Modul THCS 19 (10tiết): Dạy học với công nghệ thông tin
Trang 3
2 Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy
3 Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học 8
Modul THCS 20 (10tiết): Sử dụng các thiết
bị dạy học.
1/2017
1 Tìm hiểu vai trò của thiết bị dạy học trong
đổi mới phương pháp dạy học môn học
1
2 Nghiên cứu sử dụng các thiết bị dạy học theo
môn học
5
3 Phối hợp sử dụng các thiết bị dạy học truyền
thống và hiện đại làm tăng hiệu quả dạy học
môn học và tự làm một số đồ dùng dạy học
theo môn học
4
Modul THCS 22 (10tiết): Một số phần mềm
dạy học.
2/2017
1 Vai trò của phần mềm trong dạy học và một
số cách phân loại phần mềm dạy học 1
2 Đánh giá hiệu quả sử dụng phần mềm dạy
học
4
3 Sử dụng một số phần mềm dạy học chung
sử dụng phần mềm dạy học theo môn học 5
Modul THCS 23 (10tiết): Kiểm tra đánh giá
kết quả học tập của học sinh.
3/2017
1 Những vấn đề cơ bản về kiểm tra đánh giá
kết quả học tập của học sinh
3
2 Các phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả
IV Chỉ tiêu phấn đấu:
Đạt kết quả hoàn thành kế hoạch loại Khá trở lên
V Biên pháp thực hiện:
- Tự học, tự nghiên cứu tài liệu, kết hợp với trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp thông qua sinh hoạt chuyên môn hàng tháng, tuần và tham gia đầy đủ các buổi học tập trung do các cấp tổ chức nhằm trao đổi chuyên môn nghiệp vụ, luyện tập kỹ năng và nâng cao kiến thức
- Tham gia đầy đủ các chuyên đề do trường, phòng GD&ĐT tổ chức
- Thực hiện tốt quy chế chuyên môn, tăng cường dự giờ để học hỏi kinh nghiệm, phương pháp của đồng nghiệp, ưu tiên hàng đầu dự giờ đúng chuyên môn đào tạo
- Đăng ký các mô đun với nhà trường để có đầy đủ tài liệu học tập
- Kịp thời điều chỉnh, bổ sung kế hoạch và rút kinh nghiệm sau mỗi module bài học
Trên đây là kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên của cá nhân, kính trình lãnh đạo xem xét và phê duyệt
Ea Tân , ngày12 tháng 9 năm 2016
HIỆU TRƯỞNG TỔ TRƯỞNG GIÁO VIÊN
Trang 4BÀI THU HOACH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CỦA CÁ NHÂN, NĂM HỌC 2016-2017
1 Họ và tên: LÊ THỊ HOÀI THƯ Giới tính: Nữ
2 Ngày tháng năm sinh: 06/09/1986 Năm vào ngành giáo dục:2008
3 Trình độ học vấn : Đại học Nơi đào tạo : Đaklak
4 Tổ chuyên môn: Toán-Lí-Tin-Công Nghệ Môn dạy: Toán
5 Trình độ ngoại ngữ : Tiếng Anh B Trình độ tin học: B
6 Chứng nhận chuyên môn, nghiệp vụ: tốt nghiệp đại học
7 Chức vụ: Giáo viên
Modul THCS 14 (10 tiết): Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.
1 Các yêu cầu của một kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp:
- Trang bị cho học sinh hiểu biết những kiến thức cần thiết, cơ bản về những nội dung cần được tích hợp để từ đó giáo dục các em có những cử chỉ, việc làm, hành vi đúng đắn
- Phát triển các kĩ năng thực hành, kĩ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong học tập cũng như trong thực tiển cuộc sống
- Giúp học sinh hứng thú học tập, từ đó khắc sâu được kiến thức đã học
- Nội dung tích hợp phải phù hợp với từng đối tượng học sinh ở các khối lớp thông qua các môn học và hoạt động giáo dục khác nhau
- Tránh áp đặt, giúp học sinh phát triển năng lực
2 Mục tiêu, phương pháp, nội dung của kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.
a Mục tiêu
- Hiểu được bản chất của kế hoạch dạy học tích hợp
- Làm cho quá trình học tập có ý nghĩa
- Phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn
- Dạy sử dụng kiến thức trong tình huống cụ thể
- Xác lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học
b Phương pháp
Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp là lồng ghép nội dung tích hợp vào các bài dạy, tùy theo từng môn học mà lồng ghép tích hợp ở các mức độ như liên hệ, lồng ghép bộ phận, toàn phần, từ đó giáo dục và rèn kĩ năng sống, giá trị sống cho học sinh
Để vận dụng quan điểm tích hợp vào việc giảng dạy, chúng ta cần chú ý đến ba hình thức tích hợp sau:
+ Tích hợp ngang, tích hợp dọc và tích hợp liên môn
c Nội dung
1 Tích hợp ngang:
Tích hợp ngang là kiểu tích hợp giữa ba phân môn Văn - Tiếng Việt -Tập làm văn Điều này thể hiện trong việc bố trí các bài học giữa ba phân môn một cách đồng bộ và sự liên kết với nhau trên nhiều mặt nhằm hỗ trợ nhau, bổ sung làm nổi bật cho nhau Phân môn này sẽ củng cố,
hệ thống hóa lại kiến thức cho phân môn khác
2 Tích hợp dọc:
Tích hợp dọc là cách vận dụng quan điểm tích hợp trong cùng một phân môn với nhau tức
là giữa đại số với đại số , giữa hình học với hình học ,trong cùng một khối (lớp) hoặc khác khối (lớp) theo chiều dọc từ trên xuống
Thực chất, tích hợp theo chiều dọc là hệ thống hóa các kiến thức có liên quan với nhau ở những thời điểm thích hợp sao cho học sinh có thể nắm bắt vấn đề một cách hệ thống Khi thực hiện tích hợp dọc, các kiến thức được nhắc lại, được liên hệ với nhau giúp học sinh khắc sâu, nhớ lâu nội dung bài học
3.
Tích hợp liên môn
Trang 5Đây là quan điểm tích hợp mở rộng kiến thức trong bài học Toán với các kiến thức của các
bộ môn KHTN-KHXH các nghành khoa học, nghệ thuật khác với các kiến thức đời sống mà học sinh tích lũy được từ cuộc sống cộng đồng, qua đó làm giàu thêm vốn hiểu biết và phát triển nhân cách cho học sinh
Modul THCS 18 (10 tiết): Phương pháp dạy học tích cực
Sau khi nghiên cứu kĩ module này, tôi nhận thấy rằng:
Phương pháp dạy học(PPDH) tích cực phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng PP tự học, rèn luyện
kỹ nãng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh
- Định hướng đổi mới PPDH “Tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập"
- Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là giúp học sinh hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động
Chú ý tới việc rèn luyện kỹ năng, đặc biệt là kỹ nãng vận dụng vào thực tiễn, hình thành và phát triển các phẩm chất tư duy độc lập, sáng tạo Dạy học tạo nên các trạng thái tinh thần, tâm lý tích cực cho người học
Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng đã nêu, vấn đề quan trọng hàng đầu là PPDH tích cực Từ định hướng đổi mới PPDH, bản thân tôi lập kế hoạch BDTX trong đó tôi chú trọng
áp dụng vào dạy học để phù hợp với bộ môn mình giảng dạy đó là:
- Phương pháp gợi mở- vấn đáp:
Vì đây là quá trình tương tác giữa GV và HS, được thực hiện qua hệ thống câu hỏi và câu
trả lời tương ứng về một chủ đề nhất định GV không trực tiếp đưa ra những kiến thức hoàn chỉnh
mà hướng dẫn HS tư duy từng bước để tự tìm ra kiến thức mới đây là phương pháp phù hợp với năng lực của học sinh trong vùng miền giáo viên dễ xác định mục tiêu bài học và đối tượng dạy học
- Dạy học giải quyết vấn đề:
Đây là phương pháp dạy học phổ biến nhất vì dạy học giải quyết vấn đề có thể áp dụng trong nhiều hình thức, PPDH khác nhau: Thuyết trình giải quyết vấn đề, Đàm thoại giải quyết vấn đề, Thảo luận nhóm giải quyết vấn đề, Thực nghiệm giải quyết vấn đề, Nghiên cứu giải quyết vấn đề ,…
- Phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ:
Năng lực hợp tác được xem là một trong những nàng lực quan trọng cửa con người trong xã hội hiện nay Chính vì vậy, phát triển năng lực hợp tác từ trong trường học đã trở thành một xu thế giáo dục trên toàn thế giới Dạy học hợp tác trong nhỏm nhỏ chính là sự phản ánh xu thế đó
+Chỉ những hoạt động đòi hỏi sự phối hợp của các cá nhân để nhiệm vụ hoàn thành nhanh
chóng hơn, hiệu quả hơn hoạt động cá nhân mới nên sử dụng phương pháp này
+Tạo điều kiện để các nhóm tự đánh giá lẫn nhau hoặc cả lớp cùng đánh giá
+ Không nên lạm dụng hoạt động nhóm và cần đề phòng xử lý hình thức (tránh lối suy nghĩ: đổi mới PPDH là phải sử dụng hoạt động nhóm) Tuỳ theo từng nhiệm vụ học tập mà sử dụng hình thức HS làm việc cá nhân hoặc hoạt động nhóm cho phù hợp
- Phương pháp luyện tập và thực hành:
Đây là phương pháp bất kỳ giáp viên bộ môn nào giảng dạy các môn khoa học tự nhiên cũng
cần phả chú ý vì nó là đặc trưng của bô môn Trong khi luyện tập cần chú ý : giáo viên không
nên gây áp lực quá cao mà chỉ vừa đủ để khuyến khích HS làm bài chịu khó hơn Thời gian cho luyện tập, thực hành cũng không nên kéo dài quá dễ gây nên sự nhạt nhẽo và nhàm chán Cần thiết kế các bài tập có sự phân hoá để khuyến khích mọi đối tượng HS Có thể tổ chức các hoạt động luyện tập, thực hành thông qua nhiều hoạt động khác nhau, kể cả việc tổ chức thành các trò chơi học tập
Trang 6Ngoài các phương pháp trên tôi cũng để ý tới các phương pháp trực quan , phương pháp trò chơi trong học tập
Phương pháp dạy học tích cực là một trong những nội dung cần thiết và mang tính thời đại
mà mỗi người giáo viên cần phải quan tâm và thực hiện thật tốt mang lại kết quả cao trong sự nghiệp giảng dạy của mình
Modul THCS 19(10 tiết): Dạy học với công nghệ thông tin.
- Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin so với phương pháp giảng dạy truyền thống là:
+ Môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh vedeo, camera … với âm thanh, văn bản, biểu đồ … được trình bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn nhằm đạt hiệu quả tối đa qua một quá trình học đa giác quan;
+ Kĩ thuật đồ hoạ nâng cao có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội trong con người mà không thể hoặc không nên để xảy ra trong điều kiện nhà trường
+ Công nghệ tri thức nối tiếp trí thông minh của con người, thực hiện những công việc mang tính trí tuệ cao của các chuyên gia lành nghề trên những lĩnh vực khác nhau;
+ Những ngân hàng dữ liệu khổng lồ và đa dạng được kết nối với nhau và với người sử dụng qua những mạng máy tính kể cả Internet … có thể được khai thác để tạo nên những điều kiện cực kì thuận lợi và nhiều khi không thể thiếu để học sinh học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo, được thực hiện độc lập hoặc trong giao lưu
+ Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho học sinh dễ thấy, dễ tiếp thu và bằng suy luận có lý, học sinh có thể có những
dự đoán về các tính chất, những quy luật mới Đây là một công dụng lớn của công nghệ thông tin
và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học Có thể khẳng định rằng, môi trường công nghệ thông tin và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ của học sinh và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học tập mới
- Các thách thức: Theo nhận định của một số chuyên gia, thì việc đưa công nghệ thông tin và truyền thông ứng dụng vào lĩnh vực giáo dục và đào tạo bước đầu đã đạt được những kết quả khả quan Tuy nhiên, những gì đã đạt được vẫn còn hết sức khiêm tốn Khó khăn, vướng mắc và những thách thức vẫn còn ở phía trước bởi những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn Chẳng hạn:
+ Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học nhưng trong một mức độ nào đó, thì công cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ giáo viên hoàn toàn trong các bài giảng của họ Nó chỉ thực sự hiệu quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn, không nhiều kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho học sinh, vì giáo viên sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên một mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại từng “slide” như khi dạy trên máy tính điện tử Những mạch kiến thức “ vận dụng” đòi hỏi giáo viên phải kết hợp với phấn trắng bảng đen và các phương pháp dạy học truyền thống mới rèn luyện được kĩ năng cho học sinh
+ Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh Mặc khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, sự uy quyền, áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách
tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻ đối với giáo viên và đòi hỏi giáo viên phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học đồng thời phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống Điều đó làm cho công nghệ thông tin,
dù đã được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và tính hiệu quả của nó
- Việc sử dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học chưa được nghiên cứu kỹ,
Trang 7dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạm dụng nó
- Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin còn lúng túng, chưa xác định hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Chính sách, cơ chế quản lý còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng bộ trong thực hiện Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học bằng phương tiện chiếu projector, … còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp và hiệu quả
- Việc kết nối và sử dụng Internet chưa được thực hiện triệt để và có chiều sâu; sử dụng không thường xuyên do thiếu kinh phí, do tốc độ đường truyền Công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chỉ mới dừng lại ở việc xoá mù tin học nên giáo viên chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và công sức để sử dụng công nghệ thông tin trong lớp học một cách có hiệu quả
- Sau khi kết thúc học tập modul giáo viên cần:
+ Hiểu rõ tầm quan trọng của CNTT trong dạy học ở trường THCS
+ Lựa chọn được các chức năng thích hợp của CNTT để vận dụng trong các khâu của quá trình dạy học ở THCS
+ Có kĩ năng vận dụng thành thạo CNTT trong các khâu của quá trình dạy học
+ Sử dụng thành thạo các thao tác trong quá trình soạn thảo giáo án hoặc chỉnh sửa lại nội dung giáo án
+ Sử dụng thành thạo các thao tác định dạng về mặt hình thúc hiển thị của giáo đồ trong
Microsoft Office Word, giúp cho giáo án khoa học, rõ ràng và mạch lạc
+ Biết cách đặt các hiệu ứng khi trình diễn bài giảng để nâng cao hiệu quả truyền đạt thông tin
Modul THCS 20(10 tiết): Sử dụng các thiết bị dạy học
Thiết bị day học
Máy móc
Lược đồ
Phương tiện
Dụng cụ
Các phương tiện thực hành, thí nghiệm
Các phương tiện và tài liệu trực quan
Vật liệu
nghe nhìn
Sách và tài liệu học
tập của GV và HS
Phương tiện trực quan khác
Máy móc
Mô hình
Tranh ảnh
Mẫu vật
- Tivi - Máy photcopy
- Đầu VCD - Máy vi tinh
- Amply,loa,micro - Hệ thống mạng máy tính
- Máy chiếu vật thể - Máy ảnh kĩ thuật số
……….
- Phim các loại
- Bảng trong
- Băng ghi hình
- Băng ghi âm
- Đĩa CD
2 Bản
chất thiết bị dạy học chính là:
- Đồ dùng dạy học:
+ Các vật tự nhiên: mẫu sống, mẫu ngâm, mẫu nhồi, tiêu bản ép khô, tiêu bản hiển vi + Các vật tượng hình: mô hình, tranh vẽ, ảnh, phim, phim đèn chiếu, phim video, sơ đồ, biểu đồ
- Các trang thiết bị liên quan đến thực hành, thí nghiệm
+ Hoá chất
Trang 8+ Dụng cụ: Vật dụng thuỷ tinh (Bình tam giác, ống hút, lamen, lam kính ), vật dụng kim loại (kéo, kim mũi mác, kẹp ), kính hiển vi, cân điện tử, máy sấy, máy xay sinh tố
- Các thiết bị hỗ trợ khác: Đầu VCD, TV, máy tính, máy chiếu
* Đối với tranh, ảnh, sơ đồ : Được bảo quản tại phòng bộ môn do cán bộ thư viện cùng với giáo viên bộ môn quản lí
- Phân loại tranh, ảnh theo khối lớp, sắp xếp theo thứ tự bài dạy trong năm được đánh mã
số để theo dõi và quản lí
- Dùng nẹp nẹp toàn bộ tranh, ảnh để tránh hư hỏng
* Đối với mô hình:
- Sau khi sử dụng kiểm tra các thành phần trong mô hình, các loại tiêu bản xem đã đầy đủ chưa, sắp xếp các thành phần mô hình như ban đầu, lau chùi sạch sẽ để khô và cho vào túi nilong hoặc trong tủ kính để bảo quản
- Những thành phần của mô hình còn thiếu hoặc hư hỏng được khắc phục sửa chữa kịp thời
- Có kế hoạch lau chùi lại mô hình theo định kì
* Đối với tiêu bản:
- Có hộp đựng tiêu bản, sắp xếp các tiêu bản theo thứ tự
- Lau chùi khô ráo tránh ẩm mốc
* Đối với các thiết bị thực hành, thí nghiệm:
- Hoá chất:
+ Phân loại các hóa chất theo khối, bộ môn, sắp xếp trên giá tủ
+ Hoá chất được đựng vào chai, lọ thuỷ tinh, can nhựa có nắp đậy kín và theo đúng quy định của từng loại hoá chất
+ Hóa chât độc hại để trong tủ hút khí độc Ví dụ: HCl, H2SO4, CH3COOH
+ Hóa chất không độc hại để trên giá Ví dụ: NaOH, nước cất, Axetol
- Dụng cụ:
+ Thiết bị thủy tinh: Sau khi sử dụng phải rữa sạch bằng xà phòng, tẩy hóa chất bám vào thiết bị dụng cụ thủy tinh bằng dung môi hữu cơ hoặc dung dịch axit khác Làm khô dụng cụ, sắp xếp dụng cụ thủy tinh lên giá, tủ
+ Thiết bị bằng kim loại:
Phân loại và để gọn vào tủ hoặc bao gói trên giá hoặc tủ Sau khi sử dụng rửa sạch các loại, lau khô Lau chùi định kì để chống rỉ
* Đối với kính lúp, kính hiển vi:
Bảo quản đúng nguyên tắc: tránh ẩm ướt, nhiệt độ cao, va chạm chấn động mạnh, tránh bụi bẩn, mặt kính phải luôn sạch, tránh dầu mỡ bám vào, tránh để gần hóa chất Khi sử dụng phải kiểm tra kỹ thiết bị, sử dụng xong lau chùi cẩn thận và bàn giao trả lại đúng qui định
Theo lí luận dạy học thì trong quá trình dạy học, TBDH có các chức năng sau:
- TBDH đảm bảo đầy đủ, chính xác các thông tin về các hiện tượng, sự vật, các đối tượng được nghiên cứu
- TBDH nâng cao được tính trực quan Cơ sở của tư duy trừu tượng, mở rộng được khả năng tiếp cận với các đối tượng, hiện tượng
- TBDH tăng tính hấp dẫn, kích thích lòng ham muốn học tập, kích thích hứng thú học tập của học sinh
- TBDH giúp gia tăng cường độ lao động, học tập của học sinh, do đó nâng cao được nhịp
độ nghiên cứu tài liệu, giáo khoa
- TBDH cho phép học sinh có điều kiện tự lực chiếm lĩnh tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo
- TBDH hợp lí hóa quá trình dạy học, tiết kiệm được thời gian để mô tả, gắn bài học với thực tế đời sống, học gắn với hành
Trang 9- TBDH giúp hình thành nhân cách, thế giới quan, nhân sinh quan, rèn luyện tác phong làm việc có khoa học của cả giáo viên lẫn học sinh
Sau khi kết thúc học tập modul giáo viên cần:
- Nắm đuợc khái niệm về TBDH và phân loại TBDH
- Nhận thức sâu sắc hơn về tẩm quan trọng của TBDH và xác định được vai trò của TBDH trong đổi mới phương pháp dạy học môn học
- Phân tích được thực trạng sử dụng TBDH ờ các trường THCS
- Sử dụng hiệu quả TBDH truyền thổng và TBDH hiện đại
- Nâng cao kĩ năng phối hợp sử dụng TBDH, kĩ năng phối hợp sử dụng các TBDH truyền thổng
và TBDH hiện đại làm tăng hiệu quả dạy học môn học
- Biết tự làm một sổ đồ dùng dạy học
- Có ý thức sử dụng TBDH truyền thống và TBDH hiện đại trong quá trình dạy học và nâng cao chất lương dạy học
- Thành thạo kĩ năng sử dụng các TBDH môn học, người học biết: phối hợp, sử dung hiệu quả TBDH truyền thống và TBDH hiện đại làm tăng hiệu quả dạy học
- Người học: nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của tự làm đồ dùng dạy học (ĐDDH), có kĩ năng xây dựng kế hoạch làm ĐDDH và có khả năng làm một sổ ĐDDH
Modul THCS 22 (10 tiết): Một số phần mềm dạy học (PMDH)
1 Vai trò của phần mềm trong dạy học
Phần mềm là chương trình được lập trình và cài đặt vào máy tính để người dung điều khiển phần cứng hoạt đọng nhằm khai thác các chức năng của máy tính và xử lý CSDL Trong lĩnh vực giáo dục, ngoài những phần mềm được cài đặt trong máy vi tính còn có những phần mềm công cụ được giáo viên sử dụng, khai thác nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy học, gọi là PMDH như : phần mềm soạn thảo bài giảng điện tử, phần mềm thí nghiệm, phần mềm toán học, phần mềm thi trắc nghiệm…
Một số PMDH biết hoặc đã sử dụng : Microsoft PowerPoint, Geometry sketchpad, ViOLET, phần mềm Toán học Maple
* Những tác động của phần mềm đến quá trình dạy học
- Tác động tới nội dung dạy học: Khác với dạy học truyền thống nội dung dạy học bao gồm toàn
bộ những tri thức trong sách giáo khoa, trong dạy học có sự hỗ trợ của PMDH, nội dung dạy học bao gồm toàn bộ những tri thức đã được tinh giản, cô đọng, chủ yếu nhất của chương trình, đồng thời nó còn bao gồm những tri thức có tính chất mở rộng, cung cấp thêm các tài liệu phong phú,
đa dạng, gọn nhẹ, tuỳ theo các mức độ nhận thức khác nhau Toàn bộ nội dung môn học đuợc trực quan hóa dưới dạng văn bản, sơ đồ, mô hình, hình ảnh, âm thanh và được chia thành các đơn vị tri thức tương đối độc lập với nhau
- Tác động tới PPDH: Các PPDH truyền thống (thuyết trình, vấn đáp ) khó thực hiện được cá
thể hóa quá trình dạy học, đồng thời việc kiểm tra, đánh giá khó thực hiện được thường xuyên, liên tục đối với tất cả HS PMDH tạo ra môi trường học tập mới - môi trường học tập đa phương tiện có tác dụng tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS, tăng cường sự tương tác giữa các thành tố của quá trình dạy học, đặc biệt là sự tương tác giữa thầy- trò, giữa người học - máy Đồng thời, PMDH có khả năng tạo ra sự phân hóa cao trong dạy học với PMDH, HS tự lựa chọn nội dung học tập, nhiệm vụ học tập theo tiến độ riêng của mình, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng HS, qua đó hình thành cho HS khả năng tự học, tự nghiên cứu Nhờ có sự hỗ trợ của PMDH, quá trình học tập của từng HS được kiểm soát chăt chẽ
Với các phần mềm mở, GV có thể tự xây dụng, tự thiết kế những bài giảng, bài tập cho phù hợp đối tượng HS, cho phù hợp năng lực chuyên môn của mình Nhờ đó có thể chủ động cải tiến hoặc đối mới PPDH một cách tích cực ở bất kì tình huống nào, nơi nào có máy tính điện tử Một FMDH, với nhiều công cụ trình diễn, có thể giúp thiết kế một bài giảng hoàn chỉnh theo đúng ý
Trang 10đồ riêng của mỗi GV một cách rõ ràng với những hình ảnh sống động và màu sắc theo ý muốn cho từng bài dạy Nhở đó, GV có thể hạn chế toi đa thời gian ghi bảng, thay vào đó là làm việc trực tiếp với HS Với kỹ thuật đồ họa tiên tiến, chúng ta có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tương thực tế mà khó có thể đua ra cho HS thấy trong mỗi tiết học
- Tác động tôi hình thức dạy học: Đối với quá trình dạy học truyền thống, GV sử dụng hình thức
dạy học đồng loạt là chủ yếu, đôi khi có kết hợp với các hình thức dạy học khác như hình thức thảo luận nhóm, hình thức seminar, tham quan học tập Việc sử dụng PMDH trong tố chức hoạt động nhận thức cho HS làm cho các hình thức tố chức dạy học như trên có những đối mới và việc kết hợp giữa các hình thức dạy học này nhuần nhuyến hơn với PMDH, hoạt động dạy và học không còn chỉ hạn chế ở trường- lớp, ở bài- bảng nữa, mà cho phép GV có thể dạy học phân hóa theo đối tương, HS học theo nhu cầu và khả năng của minh PMDH giúp HS tự học tại trường hoặc tại nhà bằng hình thức trực tuyến để năng cao trình độ nhận thức phù hợp với khả năng cá nhân
- Tác động tới phương tiện dạy học: Việc sử dung PMDH sẽ tạo điều kiện để việc học tập của HS
được diễn ra sinh động, hấp dẫn, dễ tiếp thu, giúp cho GV có điều kiện dạy học phân hóa, cá thể hóa nhằm năng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo của mỗi HS
- Tác động tới kiểm tra, đánh giá: Việc làm bài thi trắc nghiệm khách quan bằng PMDH sẽ giúp
HS tăng cường kỹ năng tự kiểm tra, đảm bảo tính khách quan, công bằng trong thi cử, tránh được những ảnh hưởng khách quan (bị khiển trách, chê cười, ); GV có thể dễ dàng thống kê các sai lầm, giúp HS tìm được những nguyên nhân và cách khắc phục Cung cấp thông tin phản hồi kịp thời để GV điều chỉnh phương pháp dạy và học
- Tác động tới kĩ năng của HS: với PMDH, HS được hoạt động trong môi trường dạy học mới,
giàu thông tin làm tăng kỹ năng giao tiếp, khả năng hợp tác và năng lực áp dụng CNTT vì vậy, PMDH góp phần hình thành được kĩ năng học tập có hiệu quả cho HS Do HS chiếm lĩnh tri thức
đã được cô đọng, tinh giản nên thời gian dành cho lĩnh hội lí thuyết giảm đi nhiều, thời gian luyện tập được tăng lên Như vậy HS được hoạt động nhiều hơn, rèn luyện kỹ năng thực hành nhiều hơn và tư duy suy nghĩ nhiều hơn
* Một số cách phân loại phần mềm dạy học
- Căn cứ vào mã nguồn: Gồm có phần mềm mã nguồn mở (như phần mềm Moodle, GeoGebra )
và phần mềm mã nguồn đóng (như phần mềm Microsoft PowerPoint, Geometry sketchpad, )
- Căn cứ vào tính kinh tế: Gồm có phần mềm miễn phí (như phần mềm Test Pro, Free Mind,, )
và phần mềm thương mại (như phần mềm ViOLET, Lectora, )
- Căn cứ vào nội dung: PMDH dùng chung (như phần mềm LectureMaker, Adobe Presenter, )
và PMDH theo môn học (như phần mềm Toán học Maple, phần mềm tiếngAnh English Study, )
2 Đánh giá hiệu quả sử dụng phần mềm dạy học
a) Tìm hiểu tiêu chí đánh giá và lựa chọn phần mềm dạy học
- Nội dung phù hợp với chương trình môn học Không có các kiến thức ngoài phạm vi chương trình, đảm bảo được chuẩn kiến thức đã quy định Các vấn đề đưa ra khớp với một bộ sách giáo khoa đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
- Phần khối lượng kiến thức trong chương trình mà phần mềm đảm bảo hỗ trợ: Một mạch kiến thức của một cấp học trở lên hoặc một môn học cho chọn một lớp; một chương; một bài học hoặc vài bài học; một phần của bài học
- Tạo môi trường học tập cho học sinh: chủ động, tích cực, sáng tạo HS có thể tác động lên các đối tượng trên màn hình, sử dụng chuột và bàn phím để tạo ta một số sản phẩm ( hình vẽ, số , sơ
đồ, …)
- Có thể dùng cho các giai đoạn học tập khác nhau: hình thành kiến thức, củng cố rèn luyện kỹ năng, vận dụng kiến thức và kiểm tra đánh giá
- Phần mềm đưa ra một môi trường thích hợp và ưu việt hơn các loại môi trường hoạt động