Bài 34: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp cá a.Kiến thức: - Chỉ ra sự thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của từng hệ cơ quan đảm bảo sự thống nhất trong cơ thể và giữa cơ thể với môi t
Trang 1Tên chủ đề :CÁC LỚP CÁ
I NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
Tên chủ
đề
CÁC
LỚP CÁ
16,17 31,32,33,34 Bài 31, 32: Thực hành
Cá chép
Bài 33: Cấu tạo trong của cá chép
Bài 34: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp cá
a.Kiến thức:
- Chỉ ra sự thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của từng hệ
cơ quan đảm bảo sự thống nhất trong cơ thể
và giữa cơ thể với môi trường nước
- Trình bày được cấu tạo của đạ diện lớp
cá ( cá chép ) Nêu bật được đặc điểm có xương sống thông qua cấu tạo và hoạt động của cá chép
- Nêu các đặc tính
đa dạng của lớp cá qua các đại diện khác như:
cá nhám, cá đuối…
- Nêu ý nghĩa thực tiễn của cá đối với
tự nhiên và đối với con người
b Kĩ năng:
- Quan sát cấu tạo ngoài của cá
- Biết cách sử dụng các dụng
cụ thực hành để
mổ cá, quan sát cấu tạo trong của cá
II MẠCH KIẾN THỨC CỦA CHUYÊN ĐỀ
1 Yêu cầu cần đạt:
a.Kiến thức:
Trang 2- Chỉ ra sự thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của từng hệ cơ quan đảm bảo sự thống nhất trong cơ thể và giữa cơ thể với môi trường nước
- Trình bày được cấu tạo của đạ diện lớp cá ( cá chép ) Nêu bật được đặc điểm có xương sống thông qua cấu tạo và hoạt động của cá chép
- Nêu các đặc tính đa dạng của lớp cá qua các đại diện khác như: cá nhám, cá đuối…
- Nêu ý nghĩa thực tiễn của cá đối với tự nhiên và đối với con người
b Kĩ năng:
- Quan sát cấu tạo ngoài của cá
- Biết cách sử dụng các dụng cụ thực hành để mổ cá, quan sát cấu tạo trong của cá
2 Cấu trúc logic nội dung
2.1.Cơ sở khoa học ( năng lực tư duy):
2.1.1. Cá chép:
- Đặc điểm đời sống ,cấu tạo ngoài cá chép thích nghi đời sống dưới nước
- Đặc điểm cấu tạo trong đại diện cho ngành động vật có xương sống có bộ xương trong, và là đại diện ngành ĐVCXS có đầy đủ các hệ cơ quan trong đó có
hệ thần kinh hình ống , tủy sống và các giác quan
II.1.2 Đa dạng lớp cá:
- Sự đa dạng của lớp cá theo thành phần loài và theo môi trường sống
II.1.3 Đặc điểm chung và vai trò của lớp cá:
- Những đặc điểm chung nhất của cá về môi trường sống, cơ quan di chuyển,hệ hô hấp,hệ tuần hoàn, đặc điểm sinh sản và nhiệt độ cơ thể
- Vai trò của cá trong tự nhiên và trong đời sống
2.2.Vận dụng thực tiễn (năng lực hành động):
2.2.1 Hành động cụ thể của học sinh trong việc bảo vệ động vật quý có giá trị
2.2.2 Hướng học sinh đến sự yêu thích khám phá môn học
III CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI CỦA CHUYÊN ĐỀ
a) Các năng lực chung:
1 Năng lực tự học:
HS xác nhận mục tiêu học tập chủ đề là:
- Nêu được đặc điểm đời sống ,cấu tạo ngoài cá chép thích nghi đời sống dưới nước
- Chỉ ra được sự đa dạng của - Sự đa dạng của lớp cá theo thành phần loài
và theo môi trường sống
- Nêu được những đặc điểm chung của lớp cá
Trang 3- Chỉ rõ được vai trò của Vai trò của cá trong tự nhiên và trong đời sống con người, nguyên nhân ảnh hưởng môi trường sống của cá và biện pháp bào vệ cá.
Thời
gian Nội dung công việc
Người thực hiện
Phương pháp thực hiện Sản phẩm
3 ngày -Tìm hiểu đặc điểm
hình dạng ngoài đời sống cá chép
-Nghiên cứu cấu tạo trong và chức năng của một số hệ cơ quan
Học sinh -Nghiên cứu
tài liệu ( internet, báo, sách, TV…) -Hỏi chuyên gia(ba mẹ, giáo viên)
- Thu thập được tư liệu có ở địa phương, kết hợp cùng bài báo cáo tóm tắt các thông tin đã tìm hiểu
2 ngày - Chỉ ra được sự đa
dạng của ngành lớp
cá
-So sánh đặc điểm lớp cá sụn và lớp cá xương
Học sinh Nghiên cứu
tài liệu ( internet, báo, sách, TV…)
- Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến
- Bài báo cáo tóm tắt các phân tích và phân loại rõ ràng, chính xác
2 ngày - Tìm hiểu những
đặc điểm chung của lớp cá
- Nghiên cứu vai trò của cá trong tự nhiên và trong đời sống nguyên nhân ảnh hưởng môi trường sống của cá
và biện pháp bào vệ cá
Học sinh Nghiên cứu
tài liệu ( internet, báo, sách, TV…)
- Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến
- Thu thập được tư liệu có ở địa phương, kết hợp cùng bài báo cáo tóm tắt các thông tin đã tìm hiểu
2.Năng lực giải quyết vấn đề:
-Giải thích được các sự khác biệt ĐVCXS và ĐVKXS, lớp cá sụn và lớp cá xương,cấu tạo hệ thần kinh hoàn chỉnh gồm não bộ và tủy sống
3.Năng lực tư duy sáng tạo:
- Hình thành được các cách lập bảng so sánh cấu tạo trong và chức năng của một
số hệ cơ quan cá chép
Trang 4- Hình thành được các cách lập bảng so sánh đặc điểm cấu tạo cơ thể cá sụn và lớp cá xương,cấu tạo hệ thần kinh hoàn chỉnh đối với một số ngành đã học
4.Năng lực tự quản lý:
- Biết quản lý hành vi hành xử của bản thân đối với môi trường
5 Năng lực giao tiếp:
- Có khả năng tìm hiểu thông tin bằng cách đặt câu hỏi với người xung quanh
-Có khả năng liên hệ bản thân và gia đình vận động mọi người bảo vệ các loài động vật quý hiếm
6.Năng lực hợp tác:
- Phân chia công việc trong việc tìm tòi và nghiên cứu tài liệu; chia sẻ thông tin kiến thức thu được
7 Năng lực sử dung CNTT và truyền thông:
- HS biết khai thác thông tin từ các nguồn khác nhau, viết báo cáo, tóm tắt vấn đề
- Trình chiếu powerpoint, báo cáo kết quả nghiên cứu
b) Các năng lực chuyên biệt:
1 Quan sát
- Quan sát và xác định hình dạng ngoài cá chép
- Quan sát và xác định các đặc điểm chung lớp cá
2 Tìm kiếm mối quan hệ:
-Tìm kiếm được mối quan hệ giữa động vật với môi trường
3 Phân loại, phân nhóm:
-Phân biệt cấu tạo trong và chức năng của 1 hệ cơ quan cá chép
4 Làm tiêu bản:
-Có kỹ năng mổ ĐVCXS mẫu vật và lưu trữ mẫu đúng cách
IV BẢNG MÔ TẢ MỨC ĐỘ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH QUA CHỦ ĐỀ:
lực hướng tới trong chủ đề
NHẬN BIẾT
THÔNG HIỂU
VẬN DỤNG THẤP
VẬN DỤNG CAO
1 Đời
sống và hình
dạng ngoài cá
chép
-Mô tả được hình dạng ngoài
cá thích nghi với đời sống dưới nước
- Phân biệt các loại vây cá
- Xác định được vây chẵn, vây lẻ
- Lập so sánh lớp cá sụn và lớp cá xương
2 Cấu tạo -gọi tên -Giải thích -Thiết lập -Dự đoán
Trang 5trong được các
hệ cơ quan
cấu tạo và chức năng
hệ cơ quan
mối quan
hệ giữa đặc điểm cấu tạo và chức năng của
hệ cơ quan
được đặc điểm cấu tạo thích nghi với môi trường sống
3 Đặc
điểm chung
- Chọn ra điểm chung của lớp cá
- Khái quát các đặc điểm chung của lớp cá trong tự nhiên
Minh họa được từng đặc điểm
-Khám phá được từng đặc điểm
4 Vai trò - Liệt kê
các vai trò của cá trong tự nhiên và con người
- Ví dụ được các vai trò của cá trong
tự nhiên và con người, giá trị xuất khẩu
-Chứng minh được từng vai trò tự nhiên và đời sống con người
-Dự đoán và
sử dụng được từng vai trò
có lợi, có hại Cho ví dụ