Giáo án Hóa học 11 bài 20: Mở đầu về hóa hữu cơ

Cách phân loại hợp chất hữu cơ theo mạch cacbon..  Phân loại dựa theo mạch cacbon  Hợp chất hữu cơ mạch vòng..  Phân loại dựa theo mạch cacbon  Hợp chất hữu cơ mạch vòng.. Về tính ch

§ 20: MỞ ĐẦU VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

- Học sinh biết khái niệm hợp chất hữu cơ, hoá học hữu cơ và đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ Cách phân loại hợp chất hữu cơ theo mạch cacbon

- Phương pháp xác định định tính, định lượng các nguyên tố

2 Kỹ năng

- HS nắm được tầm quan trọng của phân tích nguyên tố Vì sao tính chất cả hợp chất vô cơ lại khác tính chất của hợp chất hữu cơ

- Rèn luyện kỹ năng làm một số dạng bài tập cơ bản

II Phương pháp giảng dạy

- Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề kết hợp với phương tiện trực quan

III Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Chuẩn bị nội dung kiến thức

- Hoá chất và dụng cụ làm thí nghiệm biểu diễn

2 Học sinh

- Cần chuẩn bị trước nội dung bài học ở nhà

IV Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp

2 Bài mới

Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 Khái

niệm về hợp chất hữu

cơ và hoá học hữu cơ

Hợp chất hữu cơ là

những hợp chất như

thế nào?

Hoá học hữu cơ là

gì ?

Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon (trừ CO, CO2, muối cacbonat, xianua, cacbua )

Hoá học hữu cơ là ngành Hoá học chuyên nghiên cứu

I Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hoá học hữu cơ

Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon (trừ CO, CO2, muối cacbonat, xianua, cacbua )

Hoá học hữu cơ là ngành Hoá học chuyên nghiên cứu

Hoạt động 2 Phân

loại hợp chất hữu cơ

Cơ sở phân loại hợp

chất hữu cơ

Có những loại hợp

chất hữu cơ nào dựa

trên cơ sở phân loại

đó ?

Hiđrocacbon là gì ?

Dẫn xuất hiđrocacbon

là gì ?

các hợp chất hữu cơ

Phân loại dựa vào thành phần nguyên tố

 Hiđrocacbon

 Hiđrocacbon no

 Hiđrocacbon không no

 Hiđrocacbon thơm

 Dẫn xuất của hiđrocacbon

 Dẫn xuất halogen

 Ancol, phenol, ete

 Anđehyt, xeton

 Amin, nitro

 Axit, este

 Hợp chất tạp chức polyme

Phân loại dựa vào mạch cacbon

 Phân loại dựa theo mạch cacbon

 Hợp chất hữu cơ mạch vòng

Hợp chất hữu cơ mạch hở

Đặc điểm cấu tạo Liên kết hoá học ở các hợp chất hữu cơ thường là liên

các hợp chất hữu cơ

 Phân loại dựa vào thành phần nguyên tố

 Hiđrocacbon

 Hiđrocacbon no

 Hiđrocacbon không no

 Hiđrocacbon thơm

 Dẫn xuất của hiđrocacbon

 Dẫn xuất halogen

 Ancol, phenol, ete

 Anđehyt, xeton

 Amin, nitro

 Axit, este

 Hợp chất tạp chức polyme

 Phân loại dựa theo mạch cacbon

 Hợp chất hữu cơ mạch vòng

 Hợp chất hữu cơ mạch hở

III Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ

1 Đặc điểm cấu tạo

- Liên kết hoá học ở các hợp chất hữu cơ thường là liên kết cộng hoá trị

2 Về tính chất vật lí

Hoạt động 3 Đặc

điểm chung của hợp

chất hữu cơ

Đặc điểm cấu tạo của

hợp chất hữu cơ ?

Tính chất vật lí như

thế nào ?

Tính chất hoá học có

đặc điểm gì ?

kết cộng hoá trị

Về tính chất vật lí Thường

có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt

độ sôi thấp (dễ bay hơi)

Thường không tan hoặc ít tan trong nước, nhưng tan trong dung môi

hữu cơ

Về tính chất hoá học Các hợp chất hữu cơ kém bền với nhiệt nên dễ bị phân huỷ bởi nhiệt

Phản ứng của các hợp chất hữu cơ thường xảy ra chậm, không hoàn toàn, không theo một hướng nhất định, thường cần đun nóng hoặc cần có xúc tác

Mục đích : phân tích định tính nguyên tố nhằm xác định các nguyên tố có mặt trong hợp chất hữu cơ

Nguyên tắc : chuyển các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ thành vô cơ đơn giản rồi nhận biết

Cách tiến hành

- Thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp (dễ bay hơi)

- Thường không tan hoặc ít tan trong nước, nhưng tan trong dung môi

hữu cơ

3 Về tính chất hoá học

- Các hợp chất hữu cơ kém bền với nhiệt nên dễ bị phân huỷ bởi nhiệt

Phản ứng của các hợp chất hữu cơ thường xảy ra chậm, không hoàn toàn, không theo một hướng nhất định, thường cần đun nóng hoặc cần có xúc tác

IV Sơ lược về phân tích nguyên tố

1 Phân tích định tính

a Mục đích : phân tích định tính nguyên tố nhằm xác định các nguyên tố có mặt trong hợp chất hữu cơ

b Nguyên tắc : chuyển các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ thành vô cơ đơn giản

Hoạt động 4 Phân

tích định tính

Mục đích của phân

tích định tính ?

Nguyên tắc ?

Phương pháp tiến

hành ?

C CO2

H H2O

N NH3

Cl Cl-

Mục đích Xác định thành phần % về khối lượng các nguyên tố trong phân tử hợp chất hữu cơ

Nguyên tắc Cân chính xác hợp chất hữu

cơ, sau đó chuyển C thành

CO2, H thành H2O

rồi xác định chính xác lượng

CO2, H2O từ đó tính % khối lượng các nguyên tố có mặt trong hợp chất hữu cơ

Phương pháp

C CO2   KOH cân bình

H H2O   H 2 SO  4 cân bình

N NH3  H chuẩn độ

rồi nhận biết

c Cách tiến hành

C CO2

H H2O

N NH3

2 Phân tích định lượng

a Mục đích Xác định thành phần % về khối lượng các nguyên tố trong phân tử hợp chất hữu cơ

b Nguyên tắc Cân chính xác hợp chất hữu

cơ, sau đó chuyển C thành

CO2, H thành H2O

rồi xác định chính xác lượng

CO2, H2O từ đó tính % khối lượng các nguyên tố có mặt trong hợp chất hữu cơ

c Phương pháp tiến hành

C CO2   KOH cân bình

H H2O H   2 SO  4 cân bình

N NH3  H chuẩn độ

Nếu có clo thì làm

cách nào để nhận

biết ?

Hoạt động 5 Phân

tích định lượng

Mục đích của phân

tích đinh lượng ?

Nguyên tắc ? Phương

pháp tiến hành như

thế nào ?

So sánh với phân tích

định tính ?

Biểu thức tính như

44,0

.12,0 m

C 

18,0

.2,0 m

H

2



22,4

.28,0 V

Tính được

%C =

a

.100%

mC

%H =

a

.100%

mH

% N =

a

.100%

mN

%O = 100% %C %H

-%H

d Biểu thức tính

44,0

.12,0 m

C 

18,0

.2,0 m

H

2



22,4

.28,0 V

Tính được

%C =

a

.100%

mC

%H =

a

.100%

mH

% N =

a

.100%

mN

%O = 100% %C %H

-%H

thế nào ?

Làm cách nào để đưa

ra biểu thức ?

3 Củng cố

- Làm bài tập 3 sách giáo khoa

4 Dặn dò

- Làm bài tập về nhà

- Chuẩn bị nội dung bài “Công thức phân tử hợp chất hữu cơ”