Phương pháp tự điều trị cho người nói lắp malcolm fraser, 320 trang

Để có thể hiểu rõ những kinh nghiệm riêng từ ông cũng là một người nói lắp và gặp phải một số khó khăn trong việc tự điều trị, ông vạch ra một loạt các mục tiêu và thách thức mà có thể đ

Trang 1

PP Tự điều trị cho người nói lắp (Self Therapy for stutterers) MALCOLM

Trang 2

FRASER

www.echovietnam.org www.stutteringhelps.org

CƠ SỞ ĐIỀU TRỊ DÀNH CHO NGƯỜI NÓI LẮP®

SỐ XUẤT BẢN 0012

Cuốn sách này được cung cấp thông qua sự cho phép của công ty Genuine Parts Company

Trang 2

Trang 3

Nhà sáng lập

Cơ sở điều trị nói lắp Hoa Kỳ

Trang 3

Trang 4

Được xuất bản bởi

Cơ sở điều trị dành cho những người nói lắp Hoa Kỳ

3100 Đường Walnut Grove, Toà nhà 603

P.O Box 11749

Memphis, Tennessee 38111-0749

Số thẻ thư viện quốc gia: 00-133443

ISBN 0-933388-45-4

Cơ sở điều trị dành cho những người nói lắp Hoa Kỳ

Cơ sở điều trị dành cho những người nói lắp Hoa Kỳ là một tổ chức phi lợi nhuận nhằm ngăn chặn và điều trị tật nói lắp Được khấu trừ thuế

Được in tại Hoa Kỳ.

Trang 4

Trang 5

Trang 6

PP Tự điều trị cho người nói lắp (Self Therapy for stutterers)

MALCOLM FRASER

Dành cho đọc giả

Luôn có một số người nói lắp không thể nhận được sự trợ giúp chuyên nghiệp và những người khác dường như không kiếm được lợi nhuận từ điều đó Có một số người thích được điều trị theo cách riêng của họ Trong cuốn sách này, Malcolm Frase, người sáng lập của Cơ sở điều trị nói lắp của

Mỹ, đã cung cấp một số hướng dẫn cho những người để giúp họ có thể tự điều trị Để có thể hiểu rõ những kinh nghiệm riêng từ ông cũng là một người nói lắp và gặp phải một số khó khăn trong việc tự điều trị, ông vạch ra một loạt các mục tiêu và thách thức mà có thể được xem như là một bản đồ dành cho những người bị mắc trong một đầm lầy ảm đạm của tật nói lắp và muốn tìm thấy lối thoát cho riêng mình

Charles Van Riper

Giáo sư danh dự và là Cựu Trưởng Khoa Nghiên Cứu Bệnh Lý Học

về Ngôn Ngữ & Thính Giác, Trường Đại Học Western Michigan

Trang 6

Trang 7

MALCOLM FRASER

Phản hồi của Echo Việt Nam

Phương pháp tự điều trị cho người nói lắp được Echo Việt nam www.echovietnam.org dịch từ quyển sách Self Therapy for stutterers của tác giả MALCOLM FRASER và phát hành dưới sự cho phép của tổ chức www.stutteringhelps.org Đây là một trong nhiều tài liệu miễn phí hỗ trợ cho người nói lắp Việt Nam Mọi việc trích dẫn từ sách này phải ghi rõ xuất xứ của quyển sách Mọi yêu cầu phát hành lại, in lại… phải được sự chấp thuận của Echo Việt Nam, đại diện là người sáng lập Trương Minh Sử Nhiên.

Tài liệu này tuyệt đối không được sử dụng với mục đích thương mại dưới mọi hình thức.

Đại diện, nhóm Echo Việt Nam, tôi xin chúc các bạn sớm thành công trong việc giao tiếp công chúng và đời thường Thành công sẽ không là xa với nếu ai kiên trì tìm kiếm nó.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến tổ chức Stuttering Helps, đã cho phép, tôi, tổ chức Echo Việt nam được phép dịch và phát hành để phục vụ rộng rãi cho cộng đồng nói lắp Việt nam.

Sài Gòn, 22 tháng 10 năm 2010 Người sáng lập Echo Việt nam

Trương Minh Sử Nhiên tmsnhien@yahoo.com

Trang 7

Trang 8

MALCOLM FRASER

"Người nói lắp phải tự khắc phục vấn đề của riêng mình

Không ai có thể giúp mình ngoài bạn thân mình”

—Van Riper

Trang 8

Trang 9

MALCOLM FRASER

www.echovietnam.org

www.stutteringhelps.org

Nội dung Sử dụng các danh mục (trang 189) cho các vị trí thông tin hướng dẫn liên quan đến tất cả các giai đoạn nói lắp Khen thưở 74ng Thi t b yêu c uế ị ầ 74

Né tránh hành vi ch y u kéo dài t t nói l p c a b n Nói l p s không đ ủ ế ậ ắ ủ ạ ắ ẽ ượ c c i ả thi n n u b n c né tránh (Sheehan) ệ ế ạ ứ 104

Quy lu t 4 (trang 45) ậ 104

1 Trong quá trình né tránh phát âm nh ng t khó, ngữ ừ ười nói l pắ thường t n d ng nh ng t đ ng nghĩa, nói loanh quanh, hay thoáiậ ụ ữ ừ ồ thác Đ i v i nh ng ngố ớ ữ ười nói l p l n tu i, h s d ng t đ ngắ ớ ổ ọ ự ụ ừ ồ nghĩa nh là m t cách c b n đ đ i phó v i tr ng i trong quáư ộ ơ ả ể ố ớ ở ạ trình giao ti p M t ngế ộ ười nói l p đã m nh d n nói r ng tôi đãắ ạ ạ ằ h c toàn b t ng trong t đi n đ có th t n d ng t đ ngọ ộ ừ ữ ừ ể ể ể ậ ụ ừ ồ nghĩa có s n (Bluemel)ẵ 124

2 Tôi đã hoàn toàn vượt qua hoàn toàn thói quen né tránh c aủ mình (Sheehan) 124

3 Hãy quy t tâm kh c ph c s né tránh c a b n (Moses)ế ắ ụ ự ủ ạ 124

1 Người nói l p nên h c cách phân tích và xác đ nh nh ng hành viắ ọ ị ữ c th liên quan đ n t t nói l p c a anh ta Ví d , anh ta đã làm gìụ ể ế ậ ắ ủ ụ v i lớ ưỡi, quai hàm và môi c a anh ta khi nói l p K ti p anh ta cóủ ắ ế ế th so sánh s khác nhau gi a nh ng gì mà anh ta c n ph i làmể ự ữ ữ ầ ả trong khi giao ti p và anh ta đang làm gì đ đ i m t v i quá trìnhế ể ố ặ ớ đi u tr này (D.Williams)ề ị 146

2 M c tiêu quan tr ng khác trong quá trình đi u tr cu i cùng làụ ọ ề ị ố b n ph i thích nghi v i hành v nói l p c a mình (Barbara)ạ ả ớ ị ắ ủ 146

3 Th t khó đ thay thay đ i tình hình n u nh ng ngậ ể ổ ế ữ ười nói l pắ không th nh n đ nh nhanh chóng và chính xác khi h nói l p Trể ậ ị ọ ắ ừ ph h làm đị ọ ược đi u này.(Conture)ề 146

Trang 9

Trang 10

MALCOLM FRASER

Tầm quan trọng của động lực không thể bị cường điệu, và sự thành công hay thất bại của quá trình điều trị sẽ phụ thuộc vào cam kết của bạn để vượt qua.”

Trong trường hợp bạn không quen thuộc với các ý nghĩa của một vài từ được sử dụng trong cuốn sách này, bạn sẽ tìm thấy danh sách giải thích các thuật ngữ bắt đầu từ trang 171, định nghĩa được đưa ra từ ngữ và cách biểu đạt được sử dụng trong cách điều trị tật nói lắp có thể không được đề cập trong cuốn sách này Hãy đọc và

Trang 10

Trang 11

MALCOLM FRASER

hiểu chúng theo cách riêng của bạn về bệnh lý liên quan đến ngôn ngữ này

Trang 11

Trang 12

Điều đầu tiên bạn phải làm là phải thừa nhận với chính bản thân mình rằng bạn cần thay đổi, mà bạn thực sự muốn làm một điều gì đó về cách mà ban giao tiếp hiện nay Điều này thật sự khó khăn, nhưng cam kết của bạn phải được tổng hợp; dù một phần nhỏ mà bạn phải giữ lại Không dừng lại ở khao khát về một niềm tin kỳ diệu rằng vào một ngày nào đó những trở ngại trong cách biểu đạt của bạn sẽ biến mất Không có một thứ thuốc kỳ diệu nào, không có viên thuốc màu nhiệm nào sẽ chữa tật nói lắp.

Đừng ngồi xung quanh mà chờ đợi thời khắc nhiệm màu sẽ đến với bạn - bạn phải tự đi đến đó Bạn phải thấy rằng các giải pháp cũ, những điều bạn đã làm để giúp bản thân mình trong những năm qua đơn giản là không có hiệu quả Hãy đi theo lối mòn, và bạn sẽ thấy rằng khó khăn đã thay đổi Mặc dù theo cách bạn nói chuyện hiện nay đặc biệt không làm bạn hài lòng,

Bạn phải sẵn sàng để chịu đựng sự khó chịu trong thời gian tạm thời, thậm chí là sự đau đớn, để cải thiện những mong muốn của bạn Không ai hứa hẹn với bạn rằng sẽ cho bạn một vườn hoa hồng Tại sao không dành thời gian và nỗ lực

để giải thoát cho chiếc lưỡi của bạn được tự do? Làm thế nào bạn có thể làm được điều này? Phá vỡ toàn bộ các vấn đề nói lắp vào chung một phần và sau đó giải quyết chúng một lần Không ai nói với bạn rằng điều đó là dễ dàng Chúng ta sẽ

(Emerick)

Một điều kiện tiên quyết có giá trị cho một liệu pháp điều trị thành công là tác động đến nội tâm sâu sắc tiềm ẩn bên trong của người nói lắp bằng cách kiểm soát những rối loạn của chính bản thân người đó, kết hợp với một tinh thần chiến đấu sự sằn sàng để vượt qua những khó khăn, gian khổ nếu đang trong tình trạng tuyệt vọng, bi quan và thụ động chính là kẻ thù giết chết đi sự nỗ lực của bản thân (Freund)

Trang 13

FRASER

"Không có cách nào nhanh chóng và dễ dàng để giải quyết vấn đề nói lắp, nhưng với cách tiếp cận đúng đắn, liệu pháp tự điều trị thực sự có hiệu quả."

Trang 14

FRASER

Tiếp Cận Liệu Pháp Tự Điều Trị

Cuốn sách này được viết dành cho nhiều người lớn và thanh thiếu niên bị tật nói lắp1,3 - và nhằm mô tả những gì mà bạn có thể và nên làm gì để kiểm soát tật nói lắp của bạn Chúng tôi tự tin nhận định rằng là một người nói lắp, bạn không cần phải thất vọng trong cách biểu đạt của mình bởi vì bạn có thể thay đổi cách thức mà bạn giao tiếp Bạn có thể học cách giao tiếp một cách dễ dàng hơn là bằng sự nỗ lực của mình Không có cách nào nhanh chóng và dễ dàng để giải quyết vấn đề nói lắp, nhưng với cách tiếp cận đúng đắn, liệu pháp tự điều trị sẽ

có hiệu quả.

Kinh nghiệm có thể đã gây ra cho bạn sự hoài nghi về bất cứ kế hoạch nào nhằm giải quyết vấn đề Bạn có thể có những những ý tưởng về cách điều trị khác nhau và bị thất vọng và vỡ mộng trong quá khứ Cuốn sách này hứa hẹn với bạn rằng không phép nhiệm màu nào có thể chữa bệnh nhanh chóng và không mắc phải sai lầm.2 Bạn có thể và nên làm những gì để có được sự tự tin và vượt qua khó khăn của bạn.

Nó cung cấp một chương trình hợp lý và thực tế của liệu pháp điều trị dựa trên phương pháp và thủ tục đã được sử dụng thành công tại nhiều trường đại học và phòng khám điều trị các bệnh liên quan đến ngôn ngữ Cách tiếp cận phương pháp trị liệu này đã được chứng minh là có kết quả khả quan.3 Nếu có một cách

dễ dàng hơn hoặc tốt hơn liên quan đến việc học cách kiểm soát tật nói lắp, chúng tôi rất muốn giới thiệu nó.

1 Hầu như một phần trăm dân số của quốc gia này biểu hiện một vài triệu chứng của tật nói lắp, đây là điều gây ra cho họ sự bất lợi trong đời sống kinh tế và xã hội Điều này có thể được điều chỉnh nếu có cách đào tạo hợp lý.(Martin)

2 Không có câu trả lời nào nhanh chóng và kỳ diệu cho tật nói lắp của bạn (Barbara)

3 Cuốn sách này được dịch sang 12 ngôn ngữ khác nhau: Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Nhật, Lithuanian, Phần lan, Slovakia, Đan Mạch, Nga, Cộng Hoà Sec, Zulu, và Trung Quốc

Chúng tôi bắt đầu với hai giả thuyết Một là bạn không có những khuyết tật về thể chất hoặc khả năng suy giảm trong cơ chế biểu đạt lời nói của mình, điều này sẽ giúp bạn có được cách giao tiếp lưu loát hơn Sau đó, bạn có thể nói chuyện mà không bị nói lắp khi bạn ở một mình hoặc không bị người khác giám sát.1,2 Trên thực tế tất cả những người nói lắp đã có những giai đoạn giao tiếp trôi chảy

Trang 15

Trang 16

Và chúng tôi giả định rằng bạn không có thể ở một vị trí để tận dụng các dịch vụ từ các nhà trị liệu ngôn ngữ nhằm giúp bạn giải quyết những vấn đề theo phương pháp đã được mô tả trong cuốn sách này, và kết quả là, bạn cần phải có được liệu pháp điều trị cho riêng mình Ngay cả với nhà nghiên cứu ngôn ngữ cũng đồng ý rằng dù sao thì liệu pháp điều trị tật nói lắp là dự án cho chính bạn thực hiện.3,4,5,6

Nếu bạn thực sự quan tâm đến khả năng biểu đạt ngôn ngữ của bản thân mình, bạn cần phải có một động lực mạnh mẽ để vượt quan những khó khăn và quyết định làm theo những quy trình và các bài tập theo yêu cầu

1 Không có điều gì ẩn sâu trong cơ thể bạn có thể ngăn cản sự giao tiếp của bạn Bạn có khả năng nói chuyện một cách bình thường (D.Williams)

2 Bạn cói lắp không có nghĩa là bạn yếu kém về mặt thể chất so với những người khác (Sheehan)

3 Không ai ngoài chính bản thân bạn có thể tự cải thiện khả năng biểu đạt ngôn ngữ của mình Những người khác có thể giúp tôi bằng cách cung cấp thông tin, hỗ trợ về mặt tình cảm, xác định thành kiến, vv, nhưng đây không phải là một phương pháp liệu trị khả quan (Boehmler)

4 Đừng bao giờ quên rằng nếu bạn đã đi tư vấn các chuyên gia có danh tiếng trong quốc gia này, cách điều chỉnh tật nói lắp là một phương pháp tự điều trị của chính bạn Tật nói lắp

là một vấn đề của bạn Các chuyên gia có thể nói với bạn rằng bạn nên làm gì và làm như thế nào, chỉ duy nhất có bạn mới làm được điều này Chỉ có bạn duy nhất trên trái đất này mới có thể tự điều chỉnh tật nói lắp của bạn (Starbuck)

5 Người nói lắp phải tự khắc phục các vần đề cá nhân của anh ta – không ai có thể giúp anh ta (van Riper)

6 Không cần thiết phải nói rằng, mỗi người nói lắp phải bắt đầu liệu pháp điều trị và chịu trách nhiệm cho vấn đề của anh ta Điều này ám chỉ rằng liệu pháp tự điều trị là rất cần thiết

Trang 18

Tầm quan trọng của động lực thúc đẩy không thể bị cường điệu, và sự thành công hay thất bại của liệu pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào sự cam kết của bạn trong quá trình thực hiện.1 Điều này thật không dễ dàng, nhưng có thể thực hiện được

Mặt khác, không có cách nào để đảm bảo sự thành công trong chương trình này hoặc bất kỳ các chương trình khác vì không chắc chắn có thể “điều trị” đối với bệnh nói lắp vẫn chưa được phát hiện trong những gì bạn đã đọc.

Tuy nhiên, điều này là hợp lý để tin rằng nếu bạn làm theo các đề xuất và thực hiện các quy luật được nêu trong cuốn sách này, bạn sẽ có thể kiểm soát được tật nói lắp của bạn và nói chuyện một cách dễ dàng mà không gặp bất kỳ vấn đề gì Những người khác đã khắc phục tật nói lắp của họ và bạn cũng có thể làm được như vậy.

Nhưng cách tốt nhất cho bạn để đánh giá được hiệu quả của bất kỳ liệu pháp nào là tầm quan trọng để khám phá động cơ thúc đẩy và cho biết rằng đây thể là những kết quả cường điệu khi giao tiếp ngôn ngữ.2,3

“Tầm quan trọng của động lực thúc đẩy không thể bị cường điệu”

Nên lưu ý rằng có nhiều sự khác biệt giữa các những người nói lắp Một số trường hợp là nhẹ và những người khác thì nghiêm trọng hơn, và trong hầu hết trường hợp, tần số, mức độ nói lắp có xu hướng thay đổi theo thời gian và từ một tình huống này đến tình huống khác.

1 Tầm quan trọng của động lực thúc đẩy không thể bị cường điệu (Hulit)

2 Một vấn đề nghiệm trọng trong cách điều trị tật nói lắp là làm thế nào để khuyến khích những người nói lắp ở lại và tiếp tục khoá điều trị (Barbara)

3 Dựa trên sự hiểu biết của bạn để chọn những liệu pháp thích hợp nhất mà bạn có thể, và cộng tác với chương trình bằng sự tận tăm và hết mình đối với những trở ngại mà bạn phải vượt qua Khi nắm bắt được thành công, hãy duy trì nó bằng sự hăng hái và tâm huyết như vậy

Trang 22

Đôi khi bạn có thể nói chuyện theo một cách thức khá trôi chảy hoặc không gặp khó khăn gì; tại những thời điểm khác nhau bạn có thể gặp phải một

số vấn đề đáng kể, đặc biệt là khi thông điệp được truyền tải rất quan trọng Điều này có xu hướng tạo ra những rối loạn đáng ngại nhất trong một hoàn cảnh nhất định Hầu hết những người nói lắp gặp nhiều khó khăn họ bối rối và

dự đoán được những chướng ngại Khi một người nói rằng, “ nếu bạn không có khả năng nói lắp, bạn sẽ."

Trang 24

Phải chú ý rằng khi bạn được yêu cầu nêu tên của mình, khi bạn đang nói chuyện với một người nào đó có quyền chẳng hạn như người sử dụng lao động, giáo viên, trong quá trình giới thiệu, khi bạn đang giao tiếp với những nhóm người hay nói chuyện trên điện thoại, vv Mặc khác, bạn có thể gặp chút ít khó khăn khi nói chuyện với chính mình hoặc với một đứa trẻ hay một con thú cưng.2

Cũng cần phải công nhận rằng người nói lắp thường hay thay đổi phản ứng

và tính cách của họ trong những điều có biểu hiện nói lắp Không có người nói lắp nào trong cùng một hoàn cảnh do mỗi người nói lắp đều phát triển theo cách nói lắp riêng biệt của anh ta.3,4,5 Tất cả những người nói lắp đó có một sự khác biệt về tính cách, Vì thế phản ứng của họ cũng sẽ khác với những người khác; vì thế chúng tôi yêu cầu bạn phải làm theo những chỉ dẫn của chúng tôi khi bạn đã đọc một số vấn đề mà bạn có thể không phải đối mặt nhưng vấn đề đó có thể phát sinh ở những người khác.

1 Tật nói lắp là một phản ứng có thể dự đoán trước,(Bloostein)

2 Một vài người nói lắp gặp một số trở ngại khi đọc lớn; những người khác thì không như vậy Một vài người có thể giao tiếp tốt khi họ có khả năng; một vài người chứng minh được trở ngại lớn của họ ở đây Một vài người khác có thể sử dụng điện thoại mà không phát sinh vấn đề gì; những người khác hoàn toàn bối rối trong hoàn cảnh này Việc giao tiếp với những thành viên khác giới gây ra một số khó khăn lớn đối với những người nói lắp, nhưng kết quả lại khả quan hơn đối với một vài người khác Một số người giao tiếp tốt tại nhà, nhưng trong một vài tình huống thì kết quả hoàn toàn trái ngược (Ansberry)

3 Có một câu thành ngữ cho rằng không có ai nói lắp thì hoàn toàn đúng cả (Luper)

4 Cách ứng xử trong giao tiếp thường được gắn kết hoặc được xác định khi tật nói lắp thì

có những biểu hiện khác nhau ở từng người, và từng địa điểm cụ thể (D William)

5 Tất cả chúng ta có những tính cách khác nhau và các biểu hiện nói lắp của chúng ta thì dễ nhận biết và đan xen trong những tính cách cụ thể, (Garland)

Trang 26

Hầu như có một số khả năng nhất định tạo ra một số điều đáng kinh ngạc Gần như tất cả những người nói lắp có một ít hoặc không mắc phải trở ngại khi

họ hát, la hét, thì thầm, hoặc đọc nốt nhạc so với những người khác 1

Nếu bạn không gặp trở ngại khi giao tiếp hoặc khi bạn ở một mình hay bạn đang đọc hoặc giao tiếp với những người khác, điều đó chỉ ra rằng bản có khả năng để giao tiếp một cách bình thường

Khi có khả năng thể chất để giao tiếp bình thường, điều đó chứng minh được rằng nỗi sợ hãi hay những trở ngại có thể xảy ra có thể gây ra cho bạn tình trạng căng thẳng không cần thiết trong cơ chế biểu đạt ngôn ngữ của bạn và có thể tạo ra phần lớn những khó khăn cho bạn 2.

Đồng thời, chúng tôi cũng muốn nói thêm rằng không có bất kỳ phương cách nào có thể can thiệp sự thiếu hụt về mặt tinh thần bởi vì hãy tin rằng chỉ số

IQ của một người nói lắp trung bình là bình thường và trên mức bình thường.3, 4, 5

Phần lớn có những khả năng nhất định Thậm chí ngay cả những người có tật nói lặp nghiêm trọng nhất nói chung thì ít gặp khó khăn khi họ hát, la hét, thì thầm hoặc nói theo những giai điệu gây kích thích của một máy nhịp, đọc nốt nhạc hoặc tạo ra sự ồn

Trang 28

5 Một vài người nói lắp là người nổi tiếng có chỉ số thông minh trên mức bình thường.: Winston Churchill, Charles Darwin, Lewis Carroll, Jack Welch của Công ty điện lực, diễn viên James Earl Jones, vv.

Nguyên nhân chính liên quan đến tật nói lắp của bạn

Nhiều người đã nhằm lẫn khi tin rằng nếu “nguyên nhân” được phát hiện, thì sẽ có liệu pháp chữa trị nhanh chóng Nhiều giả thuyết đã được nghiên cứu

để giải thích bản chất và nguyên nhân gây ra tật nói lắp, nhưng không có một nguyên nhân nào được chứng minh vào thời điểm này

“Nhiều người đã nhằm lẫn khi tin rằng nếu “nguyên nhân” được phát hiện,

Một nghiên cứu đáng kể đang được tiến hành điều tra một số vấn đề thần kinh ảnh hưởng đến bán cầu não 1,2, và những yếu tố khác có thể gây ra việc thiếu sự phối hợp giữa các cơ trong quá trình giao tiếp kết quả là dẫn đến tật nói lắp Yếu tố di truyền cũng đóng một vai trò quan trọng ở một số người nói lắp.3

Trang 29

Dù cho bất cứ nguyên nhân nào gây ra, bạn cần phải lưu tâm về những gì bạn đang làm hiện tại và không quan tâm với những gì đã xảy ra trong quá khứ.4,5

Không có bất kỳ nguyên nhân nào có thể làm bạn mất nhiều thời gian trong quãng đời còn lại của mình một cách vô vọng Bạn có thể tự tin trong khả năng giao tiếp của mình

Những người khác có thể giao tiếp bình thường và bạn cũng có thể như vậy.

1 Một bằng chứng gần đây từ quá trình nghiên cứu não bộ đã cung cấp một sự gắn kết cho dù những quan điểm sơ khởi đã chứng minh rằng tật nói lắp phát sinh khi hệ thống bán cầu não có tổn thương (Watson)

2 Bất kỳ sự khác biệt nào giữa người có tật nói lắp và người không nói lắp đều liên đến, không chỉ trên những vùng của não bộ trong quá trình kiểm soát và thực hiện, mà còn ở những khu vực quan trọng cho quá trình phản hồi các giác quan (De Nil)

2 Sự di truyền rõ ràng chỉ đóng một vai trò trong một số trường hợp nói lắp Có thể nhận thấy rằng, yếu tố di truyền đóng một vai trò không nhỏ Tuy nhiên, những nghiên cứu mới đây đối với các cá nhân bị tật nói lắp bị ảnh hưởng yếu tố di truyền từ gia đình có thể cung cấp cho chúng tôi những thông tin quan trọng liên quan đến nguyên nhân gây ra nói lắp (Drayna)

3 Nhiều người đã nhằm lẫn khi tin rằng nếu “nguyên nhân” được phát hiện, thì sẽ có liệu pháp chữa trị nhanh chóng (Murray)

4 Nguyên nhân chủ yếu của chương trình này có nghĩa là tật nói lắp là một sự rối loạn phương cách giao tiếp duy nhất, và không thể được chữa trị, (Breitenfeldt)

Trang 30

Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Liệu Pháp Điều Trị

Trước khi giải thích các bước cụ thể được sử dụng trong liệu pháp điều trị, các yếu tố nhất định liên quan nên được thảo luận, trao đổi Nguyên nhân là do những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến thái độ quan điểm và ý tưởng của bạn

về cách điều trị và làm thế nào mà bạn có thể thực hiện được

Những yếu tố này bao gồm các thông tin liên quan đến các chủ đề có thể ảnh hưởng đáng kể đến tiến trình điều trị, chẳng hạn như

1) Cảm giác và cảm xúc

2) Căng thẳng và thư giãn,

3) sự bối rối,

4) quan tâm giúp đỡ người khác, và

5) quyết định và động cơ của bạn.

Bạn sẽ bắt đầu xác định cảm giác và cảm xúc của mình có thể ảnh hưởng đến mức độ trở ngại của bạn.

Cảm giác và cảm xúc của bạn

Nói lắp không đơn giản là một trở ngại trong cách biểu đạt ngôn ngữ Nó thực sự là một rối loạn phức tạp xảy ra cả những phương diện thể chất và cảm xúc Để minh họa cho điều này, một báo cáo đã chứng minh rằng nói lắp thì phổ biến rộng rãi và những người nói lắp đang cố gắng khắc phục vấn đề này.1 Nói cách khác, nói lắp giống như một thủ thuật lạ thường mà tồn tại trong bản thân bạn Khi bạn căng thẳng trong phản ứng nói lắp của mình, bạn có khả năng nói lắp nhiều hơn

1 Nói cách khác, nói lắp là căn bệnh mà đang đang muốn nỗ lực để vượt qua nó

Chuyện gì sẽ xảy ra khi bạn muốn chấm dứt tình trạng nói lắp, bạn cố gắng

Trang 32

căng thẳng bấy nhiêu thì sẽ ảnh hưởng đến cơ chế biểu đạt ngôn ngữ của bạn và bạn sẽ gặp nhiều trở ngại khi phái thích nghi điều đó Cơ chế biểu đạt ngôn ngữ quá ổn định khi bạn cố gắng nỗ lực để chấm dứt tật nói lắp, vô hình chung bạn làm cho vấn đề càng tệ hại hơn

Nói lắp có thể ảnh hưởng đến cảm xúc Thậm chí bạn có thể nghĩ rằng người nói lắp cảm thấy bị hất hủi mặc dù điều đó không thực sự là như vậy Kết quả là bạn có thể trở nên nhạy cảm hơn về trở ngại của mình.

Thực sự thì kinh nghiệm không thể chứng minh được rằng những gì bạn muốn nói mà không phải nói lắp có thể thực sự làm bạn bực bội.2 Kết quả là, trong một số hoàn cảnh bạn có thể trở nên bối rối và bực dọc khi bạn phải chịu đựng cảm giác hụt hẫng, sự xấu hổ, tự ti, chán nản, và đôi khi là sự hận thù.3

Cảm xúc của bạn có thể tạo ra quá nhiều nỗi sợ hãi và sự lo lắng rằng chúng có thể ảnh hưởng đến thái độ đối với những người khác nói riêng và cuộc sống nói chung.4,5 Giống như một con chó đang ve vẫy đuôi của nó Nói lắp có thể làm thay đổi tính cách của bạn nếu bạn biết được rằng bạn không phải hoảng sợ khi bạn nói lắp, sau đó bạn có thể bắt đầu thay đổi cách thức giao tiếp của bạn, và quy trình điều chỉnh này sẽ có khả quan hơn

1 Những người nói lắp cố gắng để phát âm một cách rõ ràng trong từng câu chữ của anh

ta và tranh thủ nói chuyện hơn là dùng các liệu pháp điều trị về mặt tinh thần (Bluemel)

2 Cách giao tiếp trôi chảy như là một người bạn thân thiết giúp người nói lắp cải thiện được vấn đề khi cần thiết (Sheenhan)

3 Giao tiếp thực sự là mộ trải nghiệm về mặt cảm xúc làm cho tôi có một cảm giác hụt hẫng, thất bại và xấu hổ (Freund)

4 Người nói lắp phát triển những khả năng cảm xúc của mình đang lan toả trong tâm hồn

và ảnh hưởng đến tâm trí của anh ta (Martin)

5 Người nói lắp cảm thấy phần lớn thời gian của họ khác biệt với những người khác trong xã hội Anh ta cảm thấy mặc dù những người khác cũng mắc phải một số khó khăn trong cuộc sống, nhưng họ dễ dàng đượng đầu với nó Anh ta cảm thấy mình khập khiễng hơn một số người khác bởi vì thực tế rằng anh ta không thể che giấu những trở ngại trong cách biểu đạt ngôn ngữ của mình, vì thế anh ta cảm thấy lung túng, ngượng nghịu (Barbara)

Trang 34

Những sự thay đổi tích cực về thái độ và cảm xúc của bản thân se làm cho tật nói lắp của bạn có những thay đổi khả quan hơn trong cách biểu đạt ngôn ngữ.

Nỗi sợ hãi về chứng nói lắp có thể về mặt từ ngữ hoặc ăm thanh, hoặc ở một vài người hoặc trong một vài tình huống nhất định khi bạn giao tiếp qua điện thoại, hoặc khi bạn nêu tên của mình, hay khi phỏng vấn công việc, vv Khi bạn có chút ít nỗi sợ hãi, bạn sẽ ít bị căng thẳng và sẽ không mắc phải những trở ngại nào

Khi nỗi sợ hãi của bạn ở mức độ cao, điều đó sẽ ảnh hưởng trong cơ chế biểu đạt ngôn ngữ của mình và bạn nói lắp thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn Đôi khi nỗi sợ hãi này quá mạnh có thể làm cho bạn điên cuồng và không kiểm soát được ý nghĩ cũng như hành động.

Sự sợ hãi và nỗi lo âu có thể ngăn cản bạn có được những trải nghiệm mà bạn quan tâm, Điều này có thể làm cho bạn xấu hổ và lung túng và khi bạn cảm thấy khó chịu bao nhiêu thì bạn càng nói lắp nhiều bấy nhiêu

Khi một người nói rằng “nếu bạn không có khả năng nói lắp, bạn sẽ.” Vì thế tật nói lắp của bạn thường được chia theo tỷ lệ về nỗi sợ hãi và bạn có.1

1 Một người nói lắp càng nhiều, thì nỗi sợ của anh ta càng lớn, và những trở ngại mà anh ta phải đối mặt càng khó khăn hơn, anh ta sẽ nhận lãnh sự bất lợi và nỗi sợ hãi sẽ ở mức cao hơn (Van Riper)

Trang 36

Sự Căng Thẳng và Sự Thoải mái

Do sự sợ hãi sẽ tạo ra quá trình căng cơ nhiều hơn, điều này sẽ làm giảm mục tiêu của liệu pháp điều trị Sự căng thẳng sẽ tạo ra nỗi sợ hãi, đóng một vai trò quan trọng nhất trong việc kích thích khả năng nói lắp của bạn và có thể gây

ra tức thời những trở ngại cho bạn.1,2,3 Nếu bạn không cố gắng để giao tiếp một cách bình thường

Sự căng thẳng này có thể được làm giảm như thế nào? Thật khó để có câu trả lời Có người cho rằng liệu pháp thôi miên có thể khắc phục được vấn đề này Thật tuyệt vời nếu bạn có thể làm giảm hoặc xoá bỏ sự căng thẳng của bạn bằng liệu pháp thôi miên, nhưng thật không may, liệu pháp thôi miên không được chứng minh là liệu pháp điều trị lâu dài.4

Để được thoải mái, nhiều người nói lắp đã thử nghiệm bằng cách uống rượu, bia Mặc dù điều này có thể dẫn đến sự thay đổi tật nói lắp ở một vài người nhưng chỉ trong một thời gian tạm thời Rõ ràng rằng, cách này không được nhiều người tán đồng.5,6

Mặc dù đã có nhiều thuốc mới có thể làm giảm sự lo âu và nỗi sợ hãi, thật không may, không có một liệu thuốc nào được chấp nhận trong thời điểm này.7,8

1 Thực tế cho rằng sự né tránh càng làm cho vấn đề trở nên tệ hại hơn (Moses)

2 Việc nói lắp có thể trở nên tệ hơn khi người nói không thể đối với với sự căng thẳng trong cơ chế biểu đạt ngôn ngữ (Luper)

3 Người nói lắp có thể được xem là chiếm số đông khi họ thường căng thẳng về cách

mà họ giao tiếp (Bloodstein)

4 Nhiều người nghe đồn về khả năng tuyệt vời của thuật thôi miên và cho rằng phương pháp này sẽ cho câu trả lời nhanh chóng Có thể điều này sẽ được nghiên cứu trong nhiều năm nữa, nhưng hiện tại nó chỉ có hiệu quả trong thời gian tạm thời (Murray)

5 Tôi chuyển sang hút thuốc và uống rượu nhiều hơn, nhưng tôi vẫn không tìm thấy niềm khuây khoả với những thứ ấy (Wedberge)

6 Một trong những bệnh nhân của tôi là một viên chức thành phố đã luyện tập cách uống rượu whisky trước tuần lễ ông ta gửi báo cáo đến Hội Đồng Thành phố Chẳng bao lâu ông càng nghiện rượu nhiều hơn tật nói lắp, và ông ta đã phải nhập viện trong tình trạng như vậy (Bluemel)

7 Nỗi lo âu, sự bực tức là kinh nghiệm chung của những người có tật nói lắp, người ta cho rằng thuốc có thể làm giảm sự lo âu (Rosenberger)

8 Mặc dù dược phẩm dàng cho việc điều trị tật nói lắp có thể nằm trong phạm cho phép, không có một liệu pháp nào có thể chữa tật nói lắp Vì thế, cách điều trị trong thời gian sắp tới có thể kết hợp dược phẩm với liệu pháp điều trị khả năng biểu đạt ngôn ngữ nhằm đạt được một kết quả tối ưu nhất (Maguire)

Lưu ý của nhà biên tập: Khi tình trạng nghiêm trọng hơn, cách chữa trị lâm sàng có thể được tiến hành thực hiện khi sử dụng thuốc pagoclone để điều trị tật nói lắp.

Trang 38

Hơn nữa, trong nhiều trường hợp, dược phẩm có thể phát sinh những phản ứng phụ

Người ta cũng cho rằng các bài tập thư giãn có thể giúp làm giảm hoặc xoá

bỏ sự căng thẳng Nhưng sẽ tốt hơn nếu bạn có thể luyện tập những cách thức thư giãn nhằm làm giảm đi sự căng thẳng và làm cho bạn có cảm giác thoải mái trong khoảng thời gian bạn nói lắp

Nhiều nhà nghiên cứu đã đi vào tìm hiểu vấn đề này, và nhiều người nói lắp phải mất hàng giờ để làm theo những quy trình với hy vọng rằng hiệu quả

mà nó mang lại Tuy nhiên, kết quả đã không đem lại kết quả khả thi. 1

Việc học cách thư giãn có thể đem lại lợi ích cho khả năng giao tiếp của bạn, sức khoẻ tốt, và phương pháp này không được xem là giải pháp để giải quyết vấn đề này Nguyên tắc cơ bản đã chứng minh rằng khi bạn bình tĩnh bạn

sẽ thoải mái nhiều hơn, bạn sẽ ít phải nói lắp hơn.2 Có một nguyên nhân mà bạn

sẽ được yêu cầu để giao tiếp một cách lưu loát hơn, chậm hơn, dễ dàng hơn vì điều đó có thể giúp bạn bình tĩnh hơn và thoải mái hơn khi giao tiếp

Cách thư giãn hiệu quả là thư giãn các cơ Khi bạn có thể đặt mình vào một

vị trí mà bạn cảm thấy căng thẳng nhất, điều này có thể giúp cho bạn học cách thư giãn các cơ trong suốt quá trình giao tiếp.3 Liệu pháp này rất hữu ích.

Các bài tập này đều có liên quan đến vận động các cơ, một khi bạn cử động môi, lưỡi, miệng, hơi thở Khi bạn ở một mình và thư giãn, bạn có thể tập luyện cách căng cơ và sau đó thư giãn các cơ đó Điều này rất có lợi cho bạn nếu bạn

co thể thư giãn các cơ này trong quá trình giao tiếp.

1 Đôi khi thư giãn cũng được xem là một cách thức để điều trị tật nói lắp Tôi không tin vào điều này, tuy nhiên, các quá trình thư giản sẽ có nhiều giá trị lâu dài hơn trừ phi chúng là một phần của liệu pháp điều trị (Gregory)

2 Một vài phút ngồi thiền và thư giãn mỗi ngày có thể giúp bạn thoải mái hơn (G Johnson)

3 Một khi người nói lắp tự đặt mình vào một vị trí của dây thanh âm là nơi tập trung quá nhiều sự căng cơ (Bloodstein)

Việc luyện tập đều đặn các bài tập cho cơ thể cũng được khuyến khích Nhiều ý tưởng cho rằng các bài tập thể chất không chỉ tốt cho sức khoẻ mà còn tạo nên sự tự tin cho tất cả người nói lắp.

Trang 40

Các bài tập thể dục có thể áp dụng như nghiêng người, đứng thẳng hay xoay vai.1 các tư thế luyện tập này có thể giúp tạo cảm giác tự tin, và bạn sẽ cảm thấy mạnh dạn hơn với người đối diện 2- Về vấn đề này, các bài tập thể chất sẽ hỗ trợ bạn

Cố gắng thích ứng với thái độ tích cực này Hãy nói với bản thân bạn rằng bạn có thể và sẽ vượt qua khó khăn Nếu bạn nếu bạn thừa nhận thái độ này và kết hợp nó với các liệu pháp tự kiểm soát, bạn sẽ cài thiện được nhanh hơn Hãy tin vào bản thân mình và bạn sẽ tự tin và cố gắng hết sức mình.3

Sự xao lãng

Nếu bạn có một vài cách để làm xao lãng tâm trí của mình từ ý nghĩ của nỗi

sợ hãi để bạn không phải nghĩ tới tật nói lắp của mình Bạn có thể không gặp bất

cứ trở ngại nào 4 Nếu bạn có thể tập quên đi tật nói lắp của mình, những chúng tôi không biết làm thế nào để học “cách quên” như thế.

1 Chấp nhận sự thật rằng bạn đang mắc phải một vấn đế nghiêm trọng, Đứng theo hình góc vuông trên hai chân, đặt vai của bạn về phía sau và bắt đầu nghiêm túc giải quyết vấn đề (Barbara)

2 Tạo một tư thế mạnh mẽ và chuyển động về phía trước, Sử dụng ngôn ngữ cơ thề để tạo thuận lợi cho bản thân (G.F Johnson)

3 Quan điểm này cho rằng bất cứ vấn đề nào liên quan đến con người cũng đều rất quan trọng, đây thực sự là một rối loạn về suy nghĩ (Manning)

4 Nếu anh ta đã quên tật nói lắp của mình và đơn giản là đương đầu với nó thì anh ta sẽ không gặp phải trở ngại nào, anh ta hoàn toàn có thể giao tiếp một cách bình thường (Bloodstein)

Bất kỳ điều gì làm xao lãng tâm trí của bạn ra khỏi nỗi sợ hãi thường chỉ là một giải pháp tạm thời Đây là nguyên nhân chính giải thích tại sao người nói lắp đôi khi bị lạc lối bởi những cách điều trị mưu mẹo này, chẳng hạn như nói

và hát theo máy nhịp, nói chuyện khi đang vỗ tay, vẫy một tay, hay giậm một

Định dạng
Số trang	320
Dung lượng	1,05 MB