Những phương pháp giáo dục hiệu quả trên thế giới tập 5 (NXB tư pháp 2006) giang quân, 118 trang

Tập 5 - Phưítng pháp giáo dik' gia đình cúa Châu Tiết Hi>a và Thi Tú NghiệpNìĩữny sai ỉ ầm cần tránh tronẹ giảo dục gia đình rong xà hội ngàìv nay, nuôi dạ y con cái dã trở thành một tt

MÃ SỐ: TPE - 06 -14

5 16-2006/CX B/31 -79/NX BTP

LỜI GIỚI THIỆU

Ai àm clìa làm mẹ mà không m ong m u ô n ^iáo d ục con cá cùa- mình t h à n h người, giỏi giang Vci t hành dạt ỈY> lucn luôn là n g u v ệ n v ọ n g chính d á n g củcì các bộc

p h ụ huvnh trong mọi thời đại T hế nhưng, k hổ n g phài

ai củng thực hiện dược m ong ước dó Có nhiêu n g u y ên nhàn, rong dỏ n g u y ê n nhân quan trọng là: khô ng phcìi

ni sinh ra c ũ n g dã là một nhà giáo dục

M iô n nuôi d ư ỡ n g và p hát huy dược tài n ă n g cùa con t a một cách đ ú n g dắn , cha mẹ can phái d à n h cóng sức, t â n huyết nuỏi d ạ y con cái và hơn nua, phải có

phươnỊ pháp giáo d u c d ú n g dan

NgiV nav, cùng với sự p h át triỏn của xà hội, cuộc

s ô n g cia các bạc cha mẹ ngàv càng trở nên bận rộn, vì thố, th.íi gian của cha mẹ d à n h cho con cái ngàv m ộ t ít

đi, d i ề i dó ảnh h ư ờ n g không ít đ ế n việc giáo d ụ c con trẻ trong các gia đình hiện đại

Với mong m u ố n g iúp các bậc cha mẹ có thêm

n h u n g phương p h á p giáo d ụ c con trỏ tiến bộ, hi ệu quà,

N h à xiât bản Tư p h á p trân trọng gửi đ ế n các bậc p hụ

h u y n h cuốn sách nhỏ: "Nhữ)ĩ<Ị phươtHỊ pháp %iáo dục

hiệu quả trên thê ỳ ở i ” Cu ốn sách dược chia thàinh 5

tập giới thiệu về 5 phươ ng p h á p giáo d ụ c cùi\ C c u : nhà giáo d ụ c có tên tuối trên t hế giới, bao gồm: Ph ương

p h á p giáo d ụ c toàn năng, p h ươ ng p h á p giáo d ụ c thiên tài, ph ươ ng p h á p giáo d ụ c dậc thù, p h ư ơ n g p h á p giáo

Hà Nội, t há n g 9 năm 2006

N h à xuât b á n T ư p l h a p

ó n có nhận thức đ ủ n g đan về giáo dục gia đinh 12

Nỉ hừng sai lầm can tránh trong giáo dục gia dinh 19Những nguyên tắc phải tuân thủ trong giáo dục

Tận d ụ n g thời cơ đ ể giáo d ụ c con trẻ 29

N í n nhìn n h ậ n và thực hiện giáo d ụ c gia đình

GIÁO DỤC PHẨM CHẤT DẠO DỨC - HẢY DÀNH

Tích cực g i ú p trẻ trau dồi p h à m chát d ạ o đức 48Giáo d ụ c tình y ê u que hương, dât nước cho

Rèn l uyện tinh t h ầ n tập thè cho con trỏ fi2Giáo d ụ c kỵ luật, nề n ế p cho con trẻ 55

Gi áo d ụ c thói quen lao đ ộ n g cho con trỏ 59

Giáo d ụ c con trẻ lối s ố n g lịch sự 64

Giúp trẻ có được phương pháp học tập đ ún g đán S8

o

V(Vi p h ư ơ n g châm "Giáo dục xà hội ìiỏa, xà hội hỏa (Ịláo dục", các nhà giáo d ụ c cùa T r u n g Q u ố c n g à y nay

cU mở rộng k h ô n g gian giáo dục , biến giáo d ụ c t h à n h một hộ thống: giáo d ụ c nhà trưởng, g iáo d ụ c xà hội và giáo d ụ c gia đình, tạo t h àn h m ộ t chình thố tương hỗ lần nhau, t h ố ng nhất với n h au , tích cực g i ủ p d ỡ trẻ

t rong suốt quá trình p h át triển ở lứa tuổi nhi đ ồ n g

C h â u Tiốt Hoa và Thi Tú N g h i ệ p - hai nhà gi áo d ụ c

Tr u ng Qu ốc đà có cùng trình giới t hiệu cụ thế n h ữ n g van dề chủ yếu t rong p h ư ơ n g p h á p gi áo d ụ c gia đì nh

đối với trẻ ờ lứa tuổi tiểu học, kết h ợ p lý l u ận và thực

tiỏn, nêu và giải quyết n h ữ n g v ấn đ ề cu thể đ ê g i ú p các biỊC cha mẹ có m ột p h ư ơ n g p h á p n uôi d ư ỡ n g và

gi áo dục con em mình một cách khoa học, có h iệu quả,

đ ể con em mì nh có thê trở t h à n h n h ừ n g con người khỏe

m ạ n h , có tài, có đức, có ích cho d ấ t nước và xã hội

p h át triến c ủ a con người Mỗi người làm cha làm nnẹ

đ ề u hy v ọ n g con cái mình trở thàn h n h ừ n g con n g ư ờ i tốt, có ích cho xà hội, trở thành m ộ t con người h ữ u

m ộ t đ ến hai con, chỉ cỏ một, hai lẳn làm cha mẹ, n h ư

vậy, họ chỉ cho phcp mình thành công chứ khồng dược

t hất bại Đi ều d ó c à n g y e u cầu các bậc cha mẹ phải học tập và n ắ m v ữ n g n h ừ n g n g u y ên lý khoa học và giáo

Tập 5 - Phưtthg pháp giáo dục gia dinh cúa Châu Tiết Hoa và Thi Tú Nghiệp

^ _ _

d ụ c gi<ì dinh dô thực hiẹn n h ữ n g n g u y ệ n v ọ n g dó

1 iiện nay, xà hội và n h ữ n g yêu tô CtYu t hà nh xà hội-

gia dinh đ ề u đã cỏ r<Yt nhiều thav dối, n h ữ n g hình thức

mới n h ư cài cách mờ cửa, kinh tố thị trường, giáo d ụ c

xã hôi, vân dỏ con một N h ữ n g v ấ n dỏ mới nà y dà tạo

nén nhiều ả n h hường p hức tạp dôi với giáo d ụ c gia

dinh trên mọi p h ươ n g diện Hiện nav, giáo d ụ c gia

đình cỏn chưa p hát triến, d a n g v ấ p phải n h iề u vấ n dề

nhu’ n h ữ n g kiêu gia đình thực d ụ n g đ a n g tâng len,

n h ữ n g kiêu gia dinh hường thụ c ù n g d a n g n gàv một

nhiỏu, n h ữ n g gia đình khó khăn c ũ n g d a n g có xu

h ư ở n g tãng cao Tất cả đ ề u tạo ra n h ữ n g ả n h hường

tiêu cực trong sự p h á t triến của trẻ nhỏ Dế tạo cho trẻ

p h á t triến khoò m ạ n h toàn di ện, n h ừ n g v â n dề mới

nỏu trên cần phải dược nghiên cứu kỳ và từng bước

gicìi quvốt Trong quá trình giáo d ụ c p h ứ c tạp này, cha

mẹ d ó n g \YŨ trò rất lớn, phải g á n h vác n h ữ n g trách

n hi êm không nhò M u ô n làm tốt c ô n g viộc nàv, trước

hỏt, mỗi bậc p h ụ h u v n h cần ph ải n h ậ n thức rõ về giáo

d ụ c gia dinh, btìo gồm: vai trò, dọc đ i ế m , n g u y ê n tắc,

nội dung, p h ư ơ n g p h á p dối với gi áo d u c gia di nh và

q u a n hộ giữa giáo d ụ c gia đình, g iáo d ụ c xà hội với

g i á o d ụ c nhà trưởng, tất cả đ ề u cần cỏ m ộ t sự hiểu biết

rõ r à ng và cần phài thực hiện d ự a theo q u y luật khách

q u a n , dò dưa một nền giáo d ụ c mới - niềm hy v ọ n g và

t ương lai cùa d â n tộc, giáo d ụ c n h ữ n g thỏ hộ mới hừu

ích cho tương lai đ ấ t nước

Vai trò của giáo dục ẹia đìíiỉt

ia dinh là tô chức sinh hoạt của xà hội do / ^ ? \ q u a n hẹ h ôn nhân, ru ột thịt hoậc q u an hộ

giáo d ư ờ n g tạo t hành Là dơn vị câu

t hành cãn bàn nhất của xà hội, gia đì nh là cái nôi nuôi

d ư ờ n g và giáo d ụ c con người Đối với mỗi người, giáo

d ụ c gia dinh đ ề u có vai trò rất q u an trọng

Giáo d ụ c gia đình chỉ việc n h ừ n g người lớn tuổi (chủ yế u là b ố mẹ) tạo ra n h ữ n g ả nh hưởng có tính giáo d ụ c n hất định một cách trực tiếp, gián tiếp, có ý thức hoặc vô thức dối với n h ữ n g t h à n h viên nhỏ tuổi trong gia đình (chủ yếu là con cái) thông qua các phươ ng thức khác nhau G i á o d ụ c gia dinh là hình thức

q uan t rọng trong công tác giáo đ ụ c trỏ em của mỗi quốc gia

Có bậc p hụ h u y n h nói rằng: “Trc cni k h ô n lỉic u biết, lớn Icĩĩ tự nhiên nổ sc tót lân" C ũ n g có người nói: "Dợ/ khi vào học ở nhà inỉờng, có <ịìảo vìâỉĩ quằn /i/, Ậiao dục, trẻ Cĩĩĩ sẽ tô't lân nhanh clĩótỉ^" N h ữ n g V kiến trên cũng

có n h ừ n g lý lẽ n hất đ ị n h n hưng lại rất phiên diòn

NHỬNG PI IƯtíNi; PHÁP GIÁO DỤC HIHU QUẢ TKÍíN TIIÍ CIƠI ,

o

Thực tố đ ã c h ứ n g m i n h rằng: n h ữ n g p h ẩ m c h ấ t đà

dược g i á o d ụ c , r è n g i ũ a n ^ a y t ừ t h ủ a n h ỏ có tác d ụ n g rất lớn d ố i với s ự p h á t triòn sau n à v của trỏ nhỏ Dối với m ộ t đ ứ a trẻ, n h ừ n g gì (in d ư ợ c g i á o d ụ c từ gia đ ì n h

có tác d ụ n g rất lớn khi c h ú n g n g ồ i t r ê n g h ế n h à t r ư ờ n g

c ù n g n h ư khi ra n g o ài xà hội

N h à su học nối tiếng T r u n g Q u ố c - Tư Mà T h i ê n có cha m ẹ d ỏ u là n h ữ n g con mg ườ i đa tài, là n h ữ n g q u a n chức t ri ều Hán Sinh rn và lớn lên tr on g m ộ t gia d i n h

như vậv, từ nhò, Tư Mà Thiên dã được dạv dỗ cân

thôn, n g h i ê m ngật Mười t u ổ i , ô n g d à biết d ọ c và giải thích cô v ã n m ộ t cách lưu hoát k h ác t hư ờ ng Khi t r ư ở n g

t h à n h , ô n g dã trờ t h à n h m ộ t s ứ gia nối tiếng, là n gư ờ i

d ặ t n ề n m ó n g c ho nền s ử h ọ c T r u n g Quố c

T h á n g 10 - 1980, Tố c h ứ c v ã n hóa, khoa học và gi áo

dục Liên hợp quốc dà tô chức cuộc thi "$án<z tác thơ ca

cho trc cui" Trong cuộc thi, một học sinh tiêu học

T r u n g Q u ố c , Lưu T h a n h T h a n h đà s á n g tác bài thơ

"Bạn d ừ u h ủ i li tì ì/ li) cái ỳ " Bài thơ đà dược bình là một

t r on g 20 bài t hơ h a v n h ấ t c ù a c u ộ c thi Sở dĩ Lưu T h a n h

T h a n h có t h ế đ ạ t đ ư ợ c giài t h ư ở n g vi nh d ự n à y m ộ t

p h ầ n k h ô n g n h ò là n h ở v à o gia d i n h cô Bố cô t h a m gia

q u à n dội s a u khi tốt n g h i ệ p c â p II, t ro n g q u â n d ội , ô n g

d à kiên tri tự h ọ c p h ổ t h ò n g t r u n g học và các c h ư ơ n g trình đ ạ i h ọ c V ã n khoa Hố t n gh ía vụ q u â n sự, ô n g làm việc t r o n g m ộ t t r ư ờ n g t r u n g học Khi T h a n h T h a n h v ừ a

o

NI IỮNCỈ PI Iư( 1N(; !>I 1ÁP c ; ỉá ( 1 DỤC I Iiị:u UUẢ T R ÍN TI li: c ;K 't

học hết hai n ã m tiểu học, một lẳn cô dà khắc lên cây

t ù n g trước nhà m ộ t câu thơ trong tập thơ cùa Ly Bạch,

cỏ m u ô n bô cỏ viết một vài c h ừ vào do Bố cô dã viêt

lên đó bài thơ "Tỉĩìh dạ ìư cùa Lý Bạch và gicìng cho

cỏ vồ ý nghĩa bài thơ này Cô viết lại bài thơ dó vài lần và thuộc không sai một chừ N g à y thứ hai, bô cỏ lại v i ế t ‘ một bài thơ khác đưa cho cô, và c ũng thật

n hanh cô dà học thuộc lòng T ừ đó, bô cô dà chú ý đốn việc d ạ y cô học thơ và làm thơ Chì hai n ăm sau dó, Lưu Thanh Thanh luôn tò ra là một người có n àng khiếu đạc biệt trong càm thụ thơ và làm thơ

N h ừ n g thực tế này dã nói lên rằng, dối với trẻ em, quá trình giáo d ụ c gia dinh không chi bắt d ầ u sớm nhất mà thời gian c ũn g dài nhất, nội d u n g p ho n g phú

và rộng lớn nhất Giáo đuc và môi trường gicì dinh không chí có tác d ụ n g quan t rọng đối với sự p hát triên trí lực, tài n ă n g mà còn có ả n h hưởng lớn đốn S Ị Í phát triến n hân cách, đ ạ o đức và ý chí cùa trê Sở dĩ có diỏu này là vì trỏ em có tính dựa d ẫ m và niềm tin m ạ n h mè dối với cha mẹ chúng Là người thường xuyên tiếp xúc với trẻ, b ố mẹ trở t hành dối tượng đ ế trẻ học tập, bắt chước t ừn g cứ chi, h àn h động Rất nhiều thực nghiệm

đà cho thây, m ộ t không khí gia di nh ấm cúng, hoà

t h u ận có lợi cho sự p há t triến trí nào của trỏ Một nhìi tâm lý học người Mỹ dã từng tiến h à n h một cuộc (liều tra dối với 4.000 trẻ em và rút ra kết luận: *

« E »

5 ' Phưitng pháp giáo dục gia đình cứa Châu Tiết Hivi và Thi Tú Nghiẹ]

"Mự/ đứa trẻ sinh ra troìĩg một gin đình hoà thuận, đầy

tiếng ciíời :hường thông minh và nhanh nhạy hơn những đứa

trẻ sinh ra trong những gia đình bất hoà

Tóm /(?:, tính thường x u v ê n , làu dài và phạm vi rộng

ciia giáo dục gia đì nh có táic d ụ n g thu hút, h ư ớ n g dẫn,

quy phạrr., kích thích và tác d ụ n g hoà hợp, hơn nữa,

n h ữ n g ảnh hưởng d ó lại r ấ t s âu sắc, trên rất n hi ề u mặt,

k h ô n g thê thav thê dược đ ôi với trẻ em Không có tình

thương yeu của cha mẹ, kh i t rưởng thành, con người sẽ

luôn có m ừ n g thiếu sót lớn

Tuv nhiên, c h ủ n g ta n h ấ n m ạ n h vai trò của môi

trường và giáo d ụ c gia d i n h n h ư n g k h ôn g nên tuyệt

đối hoá vai trò của gia di nh, nói cách khác, k h ô n g phải

bất kỳ gia dinh n ào c ù n g có ả n h hư ở ng tích cực đ ế n sự

p hát triển của trẻ Trẻ ẹ m k h ô n g giống h ò n đâ't dẻo

năn n h ư thế n ào nó sẽ ra t h ế ây N ế u k h ô n g căn cứ vào

quy luật khách q u a n và tình hình thực tế của đ ứ a trẻ

đố giáo duc c húng, hiệu quả sẽ có thê di ngược lại với

m o n g muốn của cha mẹ Tr ên thực tế, n h ừ n g ví d ụ về

ả n h hưỏng của gia đ ình đối với trẻ là rất lớn Vì thế,

p h á t h u y tác d ụ n g tích cực của giáo d ụ c gia đ ì n h là

m ộ t v ấ n đề rất p h ứ c tạp, nó p h ụ t huộc vào môi trường

gia đình, cơ cấu t h à n h viên, t ố châì của cha mẹ, thái độ

giáo đục, nội dung giáo dục, phương pháp và phương

thức giáo d ụ c c ũ n g n h ư đ i ề u kiện vật chất củ a gia

đình N hữ ng bậc cha mẹ cần p h ả i n h ậ n thức được

rằng: m u ố n nuôi d ạ y con em mình nên người, không chỉ cần m ộ t môi trường và giáo d ụ c gia đình tốt mà còn phải vận d ụ n g n h ữ n g p h ư ơ n g p h á p khoa học de kích thích và ròn luvộn, t h ỏ n g qua sự nỗ lực của bản thân đ ứ a trẻ mới có thế thưc hiện được n g u y ệ n vọ n g

dó Vì thế, toàn xà hội p h à i có thái đ ộ coi t rọ n g đ ú n g mức đối với giáo d ụ c gia đình, p h á t h u y tối đa tác

d ụ n g của loại hình giáo d ụ c này

Tập 5 - Phưítng pháp giáo dik' gia đình cúa Châu Tiết Hi>a và Thi Tú Nghiệp

Nìĩữny sai ỉ ầm cần tránh tronẹ

giảo dục gia đình

rong xà hội ngàìv nay, nuôi dạ y con cái dã trở thành một ttrong n hữ n g mối quan tâm

' *

hàng dâu cùa n hừ ng người làm cha mẹ

Nhưng một số gia đình không đạt đưực kết quả như

m ong muốn, con cái dã tnở thành một mối lo thưừng

trực của n hử ng ngườr làm cha mẹ Nghiên cứu n h ừ n g

ng uv ê n n hâ n d ẫ n đến hiện tượng dó, các nhà tâm lý

học dà p hát hiện ra rằng, h i ệ n tượng đó có quan hệ chặt

chẽ với ph ươ n g p h á p giáo d ụ c của cha mẹ

De t rá nh n h ừ n g hiện t ượ n g trẽn cần chú ý tránh

n h ừ n g sai lầm sau đâ y t rong quá trình giáo d ụ c con cái:

Tlìứ nhất, không điâỵc nuông chiều thái qiuí Cha mẹ

t hương con cái là điều tất nhiên n hư ng kh ông được

n u ô n g chiều thái quá Có n h ữ n g gia dinh chỉ cần con

cái đòi hỏi là lập tức d á p ứ n g ngay Như v ậ y sẽ gây

nên hiện tượng con cái chi nghe lọt tai n h ử n g lời khen>

c h ú n g k h ô n g bao giờ c hâ p n h ận đ ể người khác phê

bình, đ i ề u n à y không có lợi cho việc p há t triển tírih

cách của trỏ

NHỬNG P lilẲ M ; PHÁPQÁỌ DỤC HIỆU QUẢ TRÍ:N THtl C.RÍỈ i

Thứ hai, cha ỈĨIC có Cịiưin điểm khôn*Ị tlỉủĩĩg ììlĩât Khỏng

ít n h ừn g bậc cha mẹ thường xảy ra tình trạng: khi con cái mắc sai lắm, người cha hoặc người mẹ có thái độ nghiêm khác trong khi người kia lại bênh vực, lại t hêm

n h ừn g lời "vun vàủ" của ông bà, điều này khiến cho

việc giáo d ụ c con cái k h ô n g thê p hát h u v tác d ụ n g Giáo d ụ c gia đình phải đ ả m bào tính t hố ng nhcYt giữa tất cả các t hành viên trong gia đình Dưới cùng m ộ t nhu cầu, con cái mới có thể p h â n biệt dược phải trái,

có ý thức khắc phục nhược điếm của mình Nếu giữa

bô mẹ có qu an đ i ể m khác n ha u trong giáo d ục con cái củng k hông nên thể hiện trước mặ t con cái, nên trao đổi ý kiến riêng, cô\’g ắn g t hống nhất trong p h ư ơ ng

p h á p giáo d ụ c con cái

Thứ ba, không ncn chỉ quan tâm đến đời sông vật chất của con cái C ù n g với sự p h á t triển của đời sống kinh

tế, rất nhi ều người vì ỵêu t hương con cái thường cho con cái rất nhiều tiền tiêu v ặ t hoặc đ á p ứ n g mọi nhu cầu của con cái Một số cha mẹ lại cho con cái ãn mặc theo n h ữ n g kiểu mốt thời thượng, thậm chí n h ữ n g loại

q u ầ n áo khác người Điều n à y sẽ hình t h à n h trong trẻ nhu cầu cao về v ật chât và tính ỷ lại Làm cha mẹ nên dặt tình vcu thương con cái vào việc giáo dụ c p h ấ m chất đ ạ o đức, tâm lý và cổ v ủ tinh thần cầu tiến, không nên tập trung quá mức v à o 'cuộc sống v ật chât, thoả

m â n mọi n h u cầu v ật chất của con cái

Thứ tư, khôn(Ị nên làm thay con mọi việc Những việc

mà con trẻ có thê làm, cha mẹ không nèn lo lắng và làm thay chúng Một s ố ô n g b ố bà mẹ không n h ữ n g k hông cho con cái có cơ hội làm việc, t hậm chí còn tự mình đốn trường làm trực nhậ t thay con Đây là cách làm sai trái, có hại cho s ự hình t hành n h ân cách và khả n ân g làm việc sau n à y của trẻ N cn đê con cái tự lo liệu cuộc sông của mình, từ khi bắt đ ầ u tiếu học nên d ể c h ú ng

tự mặc q u ầ n áo, làm vệ sinh cá nhân, để tự c h ú ng sắp xêp dồ chơi, sách vở của mình Cha mẹ nên cho con cái

m i n h có cơ hội rèn luyện trong môi trường thực tiễn, trường thành trong sự tiếp xúc, cọ xát với xã hội

Thứ năm, tránh lỉiệĩĩ tượng "hiệu ứng nhà kính" Một số

ông bố bà mẹ luôn lo sợ con cái mình gặp phải chuyện này, c huyện nọ khi đi ra ngoài nèn luôn nhốt con cái trong nhà, k h ô n g đê con mình ra ngoài vui chơi cùng chúng bạn, thực hiện phương thức giáo dụ c gia đinh

kiểu "khcp kín" Điều này sẽ hình thành trong trẻ tính

nhút nhát, yếu đuối, tự ti và luôn sợ sệt Trong xà hội đầv sự cạnh tranh n h ư ngày nay, diều nàv là không nên Cần cô vũ con cái tiếp xúc với xã hội bên ngoài, tham gia n h ừn g hoạt đ ộ n g m ang tính q uầ n ch úng đê c húng

có cơ hội học được những kiến thức bô ích từ bạn bò.

Thứ sáu, không nân don nạt hoậc trừng phạt trẻ Khi

con cái kh ô ng n gh e lời hoặc p h ạ m sai lầm, có m ột số ông bỏ bà m ẹ t h ườ n g d ù n g p h ư ơ n g p h á p doạ d ẫ m

'

NI ỈỬNc; PH Ư (fN (; P Ĩ Ĩ A P Õ A Õ DỤC HIỆU QUẢ TRI : n t ĩ ĩ h C ỉơ ỉ

hoặc t r ừ n g p h ạ t n h ư cau mày, t h ậ m chí đ á n h đ ạ p , chửi bới P hư ơ ng p h á p n à ỵ rất sai lầm Phương p h ấ p giao

d ụ c b ạ o lực n à y k h ô n g n h ữ n g k hiến trẻ luôn rơi v à o tình t r ạ n g lo lắng, sợ hài, cãng t h ẳ n g ả n h hưởng đ ế n

sức khoe mà còn tạo thành tư tưởng "bằng ĩĩĩặt tĩhiứĩg

không bằng ỉòng", không phản ánh được tư tưởng thật

của con cái Vì thế, người làm cha mẹ nhễíi thiết phải

giáo d ụ c con cái b ằ n g p h ươ n g p h á p t h uvế t phục, d ù n g

g ươ ng người tốt, việc tốt đê cho trẻ noi theo, g i ú p

c h ú n g hiểu về n h ữ n g lỗi l ầm củ a mình, tìm ra n g u y ê n

n hâ n , giáo d ụ c m ộ t cách kiên n h ẫn , n h ấ t là cô vù,

đ ộ n g v i ên c h ú n g sửa chữa sai lầm, khắc p h ụ c nhược

điểm của mình.

Thủ bảy, không ncn đề ra yêu cầu quá cao Cha m ẹ

m o n g m u ố n con cái t rư ởn g thành, t h à n h người có tài nôn t h ư ờ n g tìm mọi cách d ể thực hi ện m o n g m u ô n đó,

đ i ề u n à y là đ ủ n g N h ư n g k hô n g n ê n xa rời thực tiễn,

đ ề ra n h ữ n g y ê u cầu q u á cao, c àn g k h ô n g n ên bắt con cái l àm n h ừ n g việc n g o à i khá n ă n g của c húng Cha mẹ

p h ả i căn cứ v à o tình hì nh thực tế, hi ểu được khả n ă n g

và n i ề m đ a m m ê củ a con cái, tích cực tạo đ i ề u kiện đ ế

p h á t triển n h ừ n g khả n ă n g của con cái, không được

cư ờ ng é p với n h ữ n g m ụ c tiêu đà được đ ặ t ra trước

Thứ tám, cần phải biết tự kiềm chế, Một số người có

khả n ã n g tự k iề m c h ế kcm, thiếu khả n ă n g p h â n biệt

p h ả i trái Con trẻ p h ạ m sai lầm là đ i ề u bình thường Ví

dụ, trỏ cin cầm nhầm nhữr.g thứ không phải là của mình

Lúc này người lớn không nên ngạc nhiên quá, trách móc thái quá Phải tìm hiểu nguyên n h â n n h ữ n g sai lầm của trẻ và giáo dục chúng, giúp c h ủ n g hiểu rằng lấy đ ồ của người khác là sai

Thứ chín, không nên làm ngơ trước những lỗi lầm của

trẻ Một s ố ông bố bà mẹ d o c ô ng việc q uá bận, k h ô n g

có thời gian chăm sóc và dạy dỗ con cái, một sô thì cho

rằng chú ng cùn quá nhỏ dê tiếp thu sự giáo d ụ c và luôn làm ngơ trước những lỗi l ầm củ a con cái

Thứ mười, khôn<Ị nẽn dc' hiện tiủỵng "ổ nhiễm tâm lý" xảy ra với trẻ Không ít ỏng bô bà mẹ k h ô n g coi t rọ n g

bảo vệ môi trường gia dinh, khiến con cái p hải s ốn g

trong mộ t môi trường khỏng l ành m ạ n h Ví dụ, q u a n

hẹ gia đình không hoà thuận, v ợ c h ồ n g luôn xô xát, cãi

vã, hoậc vợ chồng ãn nói thô lỗ N h ữ n g d i ề u n à y đ ề u

là hiện tượng "ô nhiễm tâm lỵ", có ảnh hưởng xấu đến

sự trưởng thành của con cái, t h ậ m chí còn có t hể d ẳ u độc trẻ một cách vô ý thức Đê t r á n h hiện t ượ n g này,

n h ừ n g bậc cha mẹ phải COI t r ọ ng môi tr ư ờn g gia đình, làm tấm gương sáng đê con cái noi theo

ột sô" bậc cha m ẹ cho rằng, k h ô n g c ần

p hải học p h ư ơ n g p h á p gi áo d ụ c con cái,

bô mẹ d ạ y d ỗ mình n h ư t h ế n à o m ì n h

d ạ y con cái n h ư vậy C ũ n g có người cho rằng, k h ô n g

có m ộ t q u y tắc khoa học n à o cho s ự g iáo d ụ c con cái

N h ữ n g cách suy nghĩ n à y đ ề u sai lầm c ầ n n h ậ n t h ứ c rằng: kinh n g h i ệ m giáo d ụ c con cái của ngườ i xưa có rất n h i ề u đ i ề u đ á n g đê học tập N h ư n g c ù n g với s ự

p h á t triển của thời dại và n h ữ n g t hay đ ô i c ủ a c u ộc sống, n h ữ n g nội d u n g và p h ư ơ n g p h á p giáo d ụ c con cái của người xưa đã trở n ê n lỗi thời, k h ô n g c ò n p h ù

h ợp với yêu cầu hiện nay Hơn n ữa n ế u k h ô n g h i ể u biết n h ữ n g n g u y ê n lý t rong giáo d ụ c con cái, k h ô n g

x uât p h á t từ tình hình t hực tiễn là m ộ t thiếu sót lớn

rât nhiều" Vì thố, vị p hụ huynh n à y đã á p d ụ n g đ ủ n g

như "kinh nghiệm" của người bạn Kết quả là cháu bé

t rong giáo d ụ c con cái mới có thể d ạ t được kết q uả n h ư

m o n g m u ố n Dưới đ â v là m ộ t s ố n g u y ê n tắc trong giáo

dục gia đình:

Một là, p hải coi con cái là n h ữ n g đ ứ a con ngoan Từ

khi ra đời cho đ ế n lúc trưởng t hảnh, cơ thể và t â m lý

đ ề u trải q ua m ột quá trình p h á t triển, thay đổi rất ph ức tạp Tr on g quá trình này, ở các đ ộ tuổi khác nhau , dặc

đ i ể m của trẻ lại có n h ữ n g khác biệt rõ rệt Trong sự

p h á t triển t âm lý của trẻ em ở độ tuổi thiếu niên và độ

t uổi t h an h niên, trưởng t h à n h có rất n h iề u sự khác biệt

Vì vậy, các ô ng b ố bà mẹ cần có p h ư ơ n g p h á p giáo d ụ c con cái khác nhau ở từng giai d o ạ n p h á t triển của trẻ,

k h ô n g dượ c á p d ụ n g c ù n g m ộ t p h ư ơ n g p h á p cho các giai đ o ạ n khác n h a u đó

Hai là, m ụ c tiêu và hy v ọ n g p h ải hợp lý Kh ô ng ít

người vì mong muốn con mình trướng thành đã đưa ra

y ê u cầu rất cao đ ối với con cái N h ư n g di ều này chỉ tạo

cho trẻ gánh nặng về tâm lý khiến chủng mất đi sự

m

hồn nhi ên của tuổi thơ N g u y ệ n v ọ n g của cha m ẹ c à n g lớn, con cái c àng khó d ạ t dược, h ậ u quả sau n à y sê càng n ặ n g nề Phươ ng p h á p đ ú n g đ ắ n n h c ì t là đề ra

m ục tiêu mà con cái có thổ đ ạ t dược nếu cố gắng, t rong giai đ o ạ n d ầ u là n h ừ n g m ục tiêu có thể dễ d à n g d ạ t được N h ư v ậ y sẽ tạo cho trẻ c ả m giác có thế đ ạ t được, khô ng m ấ t đi n i ề m tin ở bản thân Điều này rất có lợi cho việc p h á t h u y khả n ã n g tiềm ấ n của trẻ

Ba là, t h ườ n g xuvên cổ vu và khen ngợi trỏ G iáo

d ụ c con cái chủ yế u t h ông qua p h ư ơ n g p h á p giáo đ ụ c trực tiếp Cầ n p h á t h u v tối đa ưu đ i ể m của trẻ, nhìn

n h ận được sự tiến bộ của c h ú n g và cô vù, đ ộ n g vi ên

kịp thời Như vậy, trẻ sẽ tự tin hơn, khuyến khích

c h ú n g khắc p h ụ c khó khản, cầu tiến bộ Làm cha mẹ

p h ải khiến con cái có c ảm giác luôn tiến bộ t rong học tạp, phải chỉ ra n h ữ n g tiến bộ cùa c h ú n g cho d ù dỏ chỉ

là n h ừ n g tiến bộ nhỏ nhất N h ư n g n h ừ n g lời biếu

dư ơ ng k h ô n g chi dơn t h u ầ n d à n h cho đ i ể m các bài viết trên lớp mà còn n ên khen ngợi tinh thần học tập và cầu tiến của trẻ

Bôn là, gia đình không hoàn toàn giống với trường

học Giáo d ụ c gia di nh và giáo d ụ c nhà t rưởng cần có

sự thống nhất, n h ư n g hình thức và biện p h á p cần có sự

khác biệt: nếu trỏ tan lớp về nhà lại bước vào một "lớp

học thứ hai" và lặp lại nhừng nội dung dà học ở trường

thì khác n à o m ộ t con gà con bị n h ốt trong m ộ t cái lồng,

d

tư tường c h ú n g không thế tập trung, kết quả học tập khỏng t hể tiến triến được Do dó, khi ở nhả hày cho trẻ

tư sử d u n g thời gian cùa chúng, cho c h ú n g làm n h ữ n g

việc mà chúng cỏ hứng thú.

Nihỉi hì, giúp trỏ hình thành tính trách nhiệm Từ

nhỏ p h ải d ạ y cho trỏ tính trách n h i ệ m với đ ấ t nước, gia đình, bạn bò và bản thân Trước hết, phải có trách

n hi ệm với bả n thân và gia đình Có trách nhi ệm với gia đình thì trẻ mới có thế có trách nhiệm với nhà trường, sau rìcìy khi trưởng thành mới có thể p hát huv hết khả

n ã n g và trách nhiệm của trẻ Giáo đ u c đức tính này cần bắt d ầ u từ n h ữ n g công việc nhỏ n hặt trong gia

đình Ví dụ, dạy cho trẻ biết rứa bát dĩa, rửa rau, tự d ọ n

dẹp phòng ứ, thu dọn đồ chơi của mình

Sáu là, cha mẹ và những người trong gia đình phải

là m ộ t tâm gương sáng cho trẻ học tập Trẻ luôn được tiếp xúc với cha mẹ, thầv cô nên bị ản h hưởng rất nhiều trong h à nh động Trong gia đình, vai trò làm gương của cha mẹ thế hiện rất rõ ràng, n h ừ n g biểu hiện chính trị, thái đ ộ với công việc, sở thích, n gô n từ

và h à n h đ ộ n g, p hươ ng thức sống đ ề u có thể trở

t hành dối t ượng mô p h ỏ n g cùa trẻ Vì thế, c ù n g cần phải giáo d ụ c trẻ thỏng qua các tấm gương a nh h ù n g tròn truyề n hình, dài, báo đê hình t h àn h trong trẻ

n h ữ n g đức tính đ á n g quý

Bảy là, không dược làm tổn thương lòng tự trọng

ể R l ì

NIIỬNC PlỉưlHSK; m Á ỈH iIÁ O DỤC HIKU QUA TRÍiN T H p ĩĩu ĩ

c ủ a trẻ Dù là trẻ con hav người lớn đ ề u có lòng tự

trọng và danh dự của mình, đều có nhu cầu được tôn trọng Đối với nhu cầu này, biêu hiện cùa trẻ là nhu cầu được đối xử như một thành viên dích thực cùa xã

hội, đ â y sẽ trờ t h à n h m ộ t d ộ n g lực m ạ n h mẽ dê p h á t

h u y tính tích cực của con trẻ Lòng tự tr ọn g đ ó n g m ộ t vai trò q u a n t r ọ n g t rong quá trình p h á t triển cùa trẻ,

thậm chí có thê ành hưởng tới cuộc sống sau này cùa

c hú n g Đặc biệt khi trẻ g ặ p p hải n h ữ n g c h u y ệ n buồ n,

c h ú n g cần s ự an ủi, d ộ n g viên N h à t o án học nôi tiếng

T r u n g Qu ôc, Tr ương Q u à n g H ậ u, t h ủ a n h ỏ v ố n là một

c ậ u bé k h ô n g t hật t h ô n g mi nh, t h ậ m chí ô n g còn k h ô n g

thi đỗ câp I Nhưng bô ông, một công nhân điện,

k h ô n g hề chê gi ễu hoặ c t r ừ n g p h ạ t ô n g m à khi đó, ôn g

đã t h â n t hi ện n ắ m tay đ ứ a con, b ằ n g m ộ t g i ọng rất

c h â n t h àn h, ô n g an ủi đ ứ a con mình Tr ương Q u ả n g

Hậu không sao quên được ánh mắt cha mình lúc đó Ông đã quyết tâm học tốt môn toán học Với quyết tâm phi thường và sự khích lệ, động viên cùa người cha, ông không những thi đỗ trung học, đại học mà còn trở thành một nhà toán học nôi tiếng khi ông ba mươi tư tuổi.

Tập 5 * PhiAttg pháp giát) dục gia dinh của Châu Tiết Hoa và Thi Tú Nghiị

Tận đ ụ n g t h ờ i c ơ đ ể g i á o d ụ c

COĨĨ trê

ột SỐ Ông b ố bà mẹ vì bận việc xà hội nên

không t h ư ờ n g x u y ê n giáo d ụ c con cái

Một s ố khác thì lại cho rằng, k h ô n g cần

p h ả i giáo d ụ c nhiều, đê c h ú n g lớn lên mọ i vi ệc sẽ ổn

thoả hết N h ữ n g thái dộ n à y đ ề u hết sức sai lầm N h ữ n g

t r ậ n đòn, n h ữ n g lời cáu g i ậ n n go à i việc k h i ế n trẻ sợ

hãi, g i ú p n h ữ n g ông bỏ bà mẹ hả giận, k h ô n g còn b ất

kỳ m ộ t tác d ụ n g n ào cả

N h ữ n g bậc p h ụ h u y n h c ầ n tỉnh t á o đ ể n h ậ n ra rằng,

t ro n g giáo d ụ c con cái, n g o à i việc c ầ n p h ả i có p h ư ơ n g

p h á p giáo d ụ c thích hợp, c òn c ầ n p h ả i lựa c h ọ n thời cơ

thích h ợp đê thực hiện N h ư vậy, v ừ a có t hê g i ú p trẻ

tiến bộ mà họ c ù n g k h ô n g c ầ n p h ả i t ố n n h i ề u sức lực

Có thể nêu những thời cơ thuận lợi đ ể giáo dục con

cái là:

Thứ nhất, khi bắt dầu một năm học mới T r o n g thời

gian nghỉ hè, trẻ được nghỉ ngơi thoải mái, không bị áp

lực cùa việc học hành, trong cuộc sống, những nguyên

NHỬNc; m ưlíNG PHÁIUilẢO DỤCIỈỆUQUẢtrí-:n THÉC.ICtl Ấ

Thứ hai, klĩi trẻ vui vẻ vì những thành công trong học

tập Khi trẻ d ạ t dược kết quả cao trong học tập h oặc

dược nhà trường khen thưởng, khi trẻ có n h ừ n g tiến bộ

vượt bảc hoặc khi trẻ giàn h t h ắ n g lợi trong m ộ t cuộc thi nào đó , n h ừ n g lúc n h ư vậy, p h ụ h u y n h p hải thật tính táo, đ â y là lúc trẻ dễ nghe lời nhất, trên cơ sở biểu

d ươ ng t h à n h tích của c h ú n g đ ê đư a ra n h ừ n g yêu cầu,

m ụ c tiêu mới và cụ thể Cơ hội n h ư v ậ y sẽ cho n h ữ n g kết quả k h ô n g ngờ

Thứ ba, khi tre cảm thấy bị xúc phạm Trẻ có tính hiếu

kỳ thường làm n h ữ n g việc ngốc n ghếch n h ư n g b ả n

t hân lại k h ồ n g ý thức dược sai l ầm đó và bị người khác

q uở trách Khi d ó trẻ cảm t hây bị xúc p h ạ m , rất b u ồ n bực và có n h ữ n g suv nghĩ rất tiêu cực Trong n h ữ n g trường hợp n h ư t hế này, b ố m ẹ k h ô n g được làm t ă ng

t hêm sự hô thẹn trong t âm lý con m ình mà nên an ủi,

d ộ n g viên trẻ với m ộ t thái độ k ho an d u n g, d ộ lượng

Thử tư, khi gặp khó khăn và thát bại Khi t rong học tập

hoặc trong các h o ạt đ ộ n g khác g ặ p p h ả i n h ữ n g v ấ n đề khó mà bản t h ân k h ô n g thê tự mình giải quyết, hoạc

d

khi bị d i ê m kém Lúc dó, tâm lý của trẻ d a n g rất n ặn g

nỏ, thất v ọ n g và d ay mâu thuẫn N h ữ n g lúc này, cha

mẹ kh ôn g nên chí trích con cái, khiến c h ú n g càng thôm tlìât vọng, mà nên chì ra n h ữ n g ưu đ i ế m của c h ú n g và

g iú p c h ú n g p h â n tích ng uyê n n h â n của n h ừ n g thất bại vừa qua, khuyến khích c h ú n g n h a n h chóng thoát ra khỏi n h ừ n g khó khãn đỏ, tìm cho mình một h ướ n g đi mới, mục tiêu mới

Thứ ÌIIĨIỈỈ, khi thầy cô **ìáo đến tham Khi cô giáo chủ

nhi ệm đốn thãm, cỏ thế là đ ể t h ôn g báo cho p hu

h u y n h về sự tiến bộ của học sinh, n h ưn g c ù n g có thể đốn đ ể t h ông báo n h ữ n g nhưực đ i ể m của chúng Cha

mẹ cần kiên n hẫn nghe n h ừ n g p h â n á n h của giáo viên, nòn cho giáo viên biết n h ữ n g ưu điểm, d ồ n g thời chỉ

ra n h ữ n g khuyết đ iểm khi c h ú n g ở nhà một cách khách quan N ế u trẻ cũng có mặt ở đ ó nên tận d ụ n g cơ hội

này đê chỉ cho trẻ n h ừn g nhược đ i ể m cần khắc phục

Tlĩứsáu, khi trc âan% thích thú trước một sự vật hay một

sự kiện Iiiìo dó Trê thường thích n h ữ n g sự vật mới lạ

Tuy nhiên, n h ừ n g sự vật mới lạ đó có thể là n h ừ n g thứ tích cực, c ùn g có thê là n h ữ n g d ồ vật có ả n h h ưở ng tií'u cực hoặc không phù hợp với lứa tuổi của trẻ Lúc

đo, cha mẹ cần phải p h â n tích, p h á n d o á n và k h u yế n khích, cổ vũ con minh d ù n g cảm tiến lại g ần tiếp cận

với đồ vật dó hoặc dưa ra những d iều kiện d ể trẻ phấn

đ áu Sự h ứ n g khời có thế kích thích nhu cầu của trẻ,

« 9

đ â y có thê trở t hành n h ừ n g đ ộ n g lực m ạ n h m ẽ g i ú p trẻ không n g ừ n g tiến bộ.

Thứ bảy, khi tham gia những hoạt động tập thể Trong

trường học, trỏ thường được t h am gia n h ừ n g hoạt d ộ n g tập thê n h ư n h ừ n g hoạt d ộ n g v ã n hoá văn nghẹ, the

d ụ c thể thao, thi n ấu ãn Đây là lúc thích hợp d ể giáo

d ụ c trẻ tính cầu tiến, tinh t h ầ n đ ồ n g đội, bồi d ư ỡ n g quan ni ệm tập thể

Thứ tám, khi bạn bờ đạt đUỢc một thành tích nào đủ Khi

bạn bè có t h àn h tích, ở trẻ t h ư ờ n g xuât hiện n h ừ n g dao động Lúc đó, n hi ều d ứ a trẻ v ừ a tỏ ra n g ư ờ n g mộ, lại vừa n g ầ m hạ quy ết t âm k h ô n g đ ể thua kém bạn bè Phụ h u y n h cần n ắ m bắt cơ hội này, giáo d ụ c trẻ tinh thần khiêm tốn học hoi

Thư chín, khi đi làm khách nơi khác hoặc khi nhà cú khách đến chơi Trong n h ừ n g t rư ờ n g h ợ p nàv, người lớn

t hường nhắc đ ế n c h u y ện liên q u a n đ ế n con cái N ế u trẻ

có mặ t ở đó, c h ú n g rất thích n g he n h ữ n g lời khen ngợi, cha mẹ n ên bảo vệ d a n h d ự và l òng tự t rọ n g cho con cái, kh ôn g n e n chê trách con trẻ trước m ặ t người khác,

đ ồ n g thời n ê u ra n h ữ n g y ê u cầu, n g u y ệ n vọng, mực tiêu n h ấ t định

H i

Tập 5 i PhiAtag pháp giáo dục gùì đình cúa Châu Tiết Hoa và Thi Tú Nghivp

Ểtắứỉi u _\' ầrị%;. iitiak! viĩùãẩẾkkềầư. ».’& ầ £ ẳ i.- 6 ị* 'a :4 * íSSẾii.'• • • ' » ' !:ầỉềí ': .

\ j a o d ụ c £111 đ ì n h t h ờ i k ỳ sứ?/;

n ỉ u i t ỉ ic n à o ?

gưừi T r u n g Quốc xưa có câu: “Tam tuâ

hành vi vọng dáo lào" C âu này có nghĩa

là: tài hoa, khả nãng dược hình thành trước lúc lên ba tuối sẽ q u y ế t định sự p h á t triển cả cuộc đời

sau này Mặc dù câu nói n ảy hơi cường điệu, n h ưn g từ

q uv luật p h á t triển t â m sinh lý của trẻ có thể thây được

vai trò to lớn của giáo d ụ c gia đì nh thời kỳ sớm Cha

mẹ cần tận d ụ n g thời kỳ đ ầ u óc trẻ còn nhiều "khoảng

trông", trí nhớ của trẻ tốt, lòng hiếu kỳ của trỏ nhiều,

t hường xuyên d ặ t ra cho trẻ n h ữ n g câu hỏi Khi dó, chỉ

cần cản cứ vào n g u y ê n tắc “có thể chấp nhận được", tức

là với đ i ều kiện trẻ có thê tiếp thu được, cố g ắ n g cho

trỏ tiếp thu càng n h i ề u kiến thức càng tốt Cách giáo

d u c này rất hừu ích cho sự p h á t triển sớm của trẻ

Một s ố ông bố bà mẹ lo lắng giáo d ụ c con cái từ

sớm có thế gây ả n h h ư ở n g đ ế n sức khoỏ của chúng

N h ừ n g lo lắng n h ư v ậ y là k hô n g cần thiết Các nghiên

NHỮNG PIÍỨClNG PHÁP C1ÁO DỤC HIỆU <JUẢ * ■ _ trí -: n TI lí: CIỚIa

cứu khoa học c h ứ n g minh rằng: giáo d ụ c sớm k h ô n g

he ả nh hườnvỊ đố n sức khoẻ cùa trỏ Ngoài rcì, n h ữ n g thí n g hi ệm đ ó còn cho thấy, giáo d ụ c sớm cỏn có Líc

d u n g kích thích sự p h á t triên cùa các tê bào trong ruìo

bộ, rất có lợi cho s ự phát triốn tố chât cúa trẻ Miìu chốt v ấ n đỏ ở chỗ, g iá o dục n h ư t h ế nào

Con trỏ là "vị khách mới" của thê giới C h ú n g k h ô n g

hỏ có hiếu biỏt gì về thố giới nà V cả Cha mẹ phái có

p h ư ơ n g p h á p giáo d ụ c như thố n ào đôi với n h ữ n g ' vị

khách mới" nàv?

Thứ ỉilĩât, lĩìnlỉ thành t r o ì i t r c khá ỈIÍÌÌÌ^ plnĩỉĩ biệt

l ỉ i i ì iSí7/ Trẻ là mộ t t hành viên của gia đình, cần p hải cho c h ú n g biết vị trí của gia dinh, hiếu biết vồ mối

q u a n hộ với n h ừ n g t hành viên khác trong gia dinh Trong lĩnh vực này, n h ừ n g nội d u n g n h ư d ạ y cho trỏ tính lễ p h é p , rèn l uvện lao đ ộ n g d ó n g một vị trí rất

q u a n trọng

Thứ lĩiii, giíío dục cho trẻ tíìỉlĩ lĩiììĩi hicu biết Trong quá

trinh tiếp xúc với xã hội, trẻ sè tiếp cận với rất n h i ề u các sự vật, hiện t ượ ng mới lạ, k hông n g ừ n g d ạ t ra cho

bô mẹ n h ữ n g c âu hỏi Dâv là biểu hiện cùa nhu cầu hiểu biết c ủa trê, b ố mẹ cần hướng d ẫ n c hú ng một cách đ ú n g đ ắ n , n g h i ê m túc cho dù đó là n h ừ n g câu hỏi

n gây ngô, ấ u trĩ

Thứ ba, giúp trẻ phứt huy nìiữnẹ khả ĩiãn<Ị tiềm tàiỉiỊ.

m

Trê thường có óc tưửng tượng phong phủ, thưởng bị

n h ữ n g sự vật xung quanh hcYp dần Ví ilụ, c h ú n g có thế tháo tung mớ dỏ chơi Ciicì mình dê quan sát và “nghiên

cứu" Sự hiếu kỳ n h ư vậy của trê rất đáng quý, cha mẹ

k hôn g nen ngân cám chung, cần tích cực cố vù và gợi

V cho ch ún g khám phá.

X lỉữn o p h ư ơ n g p h á p g i á o d ụ c

<ịia dìỉih thời kỳ aứiỉỉ

ểchuyện Nghe kể chuyện là phương pháp

chuyện cho trẻ nghe có thê khiến chúng nhanh chóng

n ắ m bắt dược ngôn n gừ sách vở

Đọc th ơ tru y ệ n thiêu nhi cho trẻ n%he Đây là cách

tốt nhất đê làm phong phú vốn từ và hình thành cảm xúc cho trẻ.

Đặt câu hỏi Phương pháp này rất tốt đê phát triển

tư duy của trẻ Khi dưa ra câu hỏi phải kiên nhẫn giải thích, giúp chúng tìm ra câu trả lời Hằng ngày, nèn đặt ra cho trẻ nhừng câu hỏi thích hợp, liên quan đến nhừng sự vật, hiện tượng xung quanh, hướng dẫn tư duy cho trẻ.

Trò chơi Đây là phương pháp giáo đục dế phát

triển trí lực cho trẻ Phương pháp này củng rất phù hợp với đặc điểm của độ tuổi này, khiến trẻ thích thú.

hừu hiệu đê rèn trí nhớ, gợi mở khả nãng tường tượng cho trẻ Thường xuyên kê

<9

Biêu diễn Khả năng mô phỏng của trỏ rất tốt, khi

nhìn thấy người khác có những d ộ n g tác khác lạ,

c h ú n g rât m u ố n học theo Tử n h ừ n g hoạt d ộ n g này, trẻ

có thể học dược n h ữ n g d iều có lợi

Quan s á t Thố giới da dạng và sự vật trên dó cũn g rất p ho n g phú Trong thời kỳ đ ầ u , trẻ biết p h â n biệt các sự vật, cần cho c h ú n g q uan sát thố giới tự nhiên,

q u a n sát cuộc sống xà hội, q u a n sát các loại đ ộ n g vật

và thực vật, h ướng d ẫ n c h ú n g đọc tên các loài đ ộ n g vật, thưc vật này.• • • J

Hưđttẹ dẩn Trẻ t hườ ng cả m thấy thích thú khi quan

sát bô mẹ làm việc Đây là n h ữ n g thử ng hi ệm d ầ u tiên

c ủ a trẻ trong công việc Cha mẹ p hải k h u y ế n khích và

h ư ớ n g d ẫn chúng, tạo đ iề u kiện cho trẻ có cơ hội thử

n gh iệ m, rèn luyện cho trẻ n h ừ n g kiến thức thực tiễn.Trong giáo d ụ c gia đ ì n h thời kỳ sớm cần chú ý gi úp trẻ sử d ụ n g d ầ u óc một cách khoa học Điều nà y rất có lợi cho quá trình p h át triển của trẻ

Thê nào là những ôn% bô bà mc

"Con nói với bác ấy ỉà ba khôn<Ị có nhà, bác áy ngày mai đến nhé!” Đứa con liền nói lại với vị khách n h ư vậy

Ô n g bỏ không biết r ằng l àm n h ư v ậy có thè tạo n h ữ n g

ả nh hường k hông tốt cho trẻ Một hôm, đ ứ a trẻ k h ô n g

m u ố n đ ế n lớp, khi c h ú n g b ạ n gọi đi học, nó liền bảo

với bố: "Bô ra nói với các bạn là COỈỈ đi rồi!" Người b ố

rất ngạc nhiên, sau đó rất tức giận N h ư n g ô n g bô n à y không n h ậ n thức được rằng, cách xử sự n h ư vậy là

c h ú n g học từ ngưừi cha của mình

Trẻ số ng c u n g với cha mẹ, cha mẹ là tấm gương của con cái Trong gia đình, sự m ẫ u mực của cha mẹ d ỏ n g một vai trò vô c ù n g q u a n trọng Giáo d ụ c con cái không chỉ là n h ữ n g giáo d ụ c trực tiếp mà còn cần p hải

làm gương cho c h ú n g ở mọ i nơi, mọi lúc Thực tế, h à n h

d ộ n g của bỏ mẹ ở mọi nơi, mọi lúc đ ề u có thổ ả n h

Tập 5 - Phưitng pháp giáo dục gia đinh của Châu Tiết Hoa và Thi Tú NghiỘỊ

hƯtVng đốn tâm lv và tính cách cùa trẻ Vì thố, đế giáo

d ụ c t r e cần bắt đ ầ u từ việc giáo dục, rèn lu vẹn bân

thân mình.

Thố nào là một phụ h uynh m ẫ u mực? Trong cuộc

sòng ivgày nay, n h ữ n g tiêu c h u â n nàv bao gồm:

1 T h í c h <Ịần con cái và luôn luôn ỵ ì ĩ ì <ỊŨi chúìi^

Tình y ê u thương con trỏ phái xuất p hát từ nội tâm,

trong h à n h d ộ n g c ủn g cần phải dược thố hiện Cho dù

công viiệc bận rộn n h ư thê nào, cha mẹ c ù n g phải chơi

đ ì u , n ó i chuyện, cùng ròn luvộn thể thao, cùng đọc

sách, t r u v ệ n với chúng N h ư vậy, con cái mới có cảm

giác d u ’Ợc tình yêu thương và sự quan tâm của cha mẹ

dôi với bàn t hân mình

2 Lỉiiỏỉỉ sát ìiìnlỉ bân COỈĨ cái t r o nmọi tìỉĩlĩ hỉỉôỉỉ^, giúp

chúng kJìííc phục ìilỉữỉi^ khó klỉíììì Trong cuộc s ồng và học

tóp, con trỏ thường gặp phài khỏ khăn, cỏ thố bị chê

trách M ỏ i khi tình trạng nàv xàv ra, cha mẹ phải d ộ n g

viên c h ú n g khac p h ục khỏ khăn Hơn nữa, cần nhiệt

tình c ù n g với trỏ p h â n tích vấn đỏ, tìm ra n g u y ê n nhân

và biện p h á p khắc phục Điều quan t rọng là phải tăng

cường n i ề m tin t rong trỏ, gợi m ở tư d u y d ê c h ú n g tự

di làm, tuyệt đối không được làm thay

3 Hiàit hhn hì Ví) lình aiỉĩì của COỈÌ cái Con trỏ t hưởng

hay h ờ n dồi vì n h ữ n g c huy ện d â u d âu , d ồ n g thời rất

hav ph«ạm phải n h ữ n g sai lầm, cha mẹ t hưởng cảm

d

ỉsBỊỪNG THƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC IHỆU QUẢ TRÍ-N THỂ caớ l

thấv rất tức giận N h ữ n g lúc n h ư vậy, không nôn q u á t

mã ng , n ê n nói c h u y ệ n m ộ t cách c h ân t hà nh với c h ú n ^, tìm hi ểu sự việc và g i ú p c h ủ n g hiếu rõ về n h ữ n g sai lầm của c h ú n g , g i ú p c h ú n g sửa chữa sai lầm mình m ắ c phái N g o à i ra, cha m ẹ c ú n g có thể mắc phải n h ữ n g sai lầm, trẻ có thê k h ô n g b ằ n g l òng vì cách xử s ự của cha

mẹ, lúc này, cha mẹ c ù n g n e n giải thích kịp thời đ ể

t rá nh s ự hiếu lầm c ủa con trẻ N h ừ n g việc nàv rất có

lợi cho việc hình thành nhân cách của trẻ.

4 Tí5/1 trọng nìĩữn^ sở thích của trẻ Không nên bắt trẻ

học n h ữ n g gì m à c h ú n g k h ô n g m u ố n , k hô ng nên bắt trẻ p hái học n h i ề u m ô n học t ro ng c ù n g m ộ t thời điểm Điều q u a n t r ọ n g là p h ả i gợi m ở dược h ứ n g thú trong trẻ, h ư ớ n g c h ú n g đ e n với n h ừ n g sở thích lành mạ nh ,

có ích N ê n cho trẻ làm n h ừ n g việc t rong khả n ă n g và

c h ú n g y ê u thích Tr ong n h ữ n g c ôn g việc này, cha mẹ

phải đặt ra nh ừ n g y ẽ u cầu cụ thế, tạo cho chún g nhừng

d i ề u kiện c ầh thiết, đ ể trẻ có t hể p h á t triển và tiến bộ

n h a n h c h ó n g t rong c ôn g việc c ủ a mình

5 Gia đinh phải có nề nếp rõ ràng Một gia đình có

giáo d ụ c p h ả i có nề n ế p mà tất cả mọi t h à n h viên đ ề u

phải t u â n thù Như v ậy mới có thể hình t h à n h ở trẻ

những thói quen và nề nếp tốt đẹp.

6 Đề ra mục ticu rõ ràng và thích hợp, xuất phát từ

thực tiễn T ro n g thời đại d ầ y c ạn h t ranh n h ư hiện nay,

iEíTM tề ĩ\T5fTT»v ị y •!//3 lỉĩi ĨMtì» rì>K r ? l g (TĩTrJỈ I v m w r3 ĩuV Ỹ4

làm thố n à o de có t hể d ạ y cho trỏ nỗ lực p h ấ n đ ấ u ,

k hổ ng bỏ lỡ n h ữ n g cơ hội trong cuộc s ố n g là m ộ t việc

l àm vô c ù n g cần thiết L à m cha m ẹ p h ả i hiếu rõ về đ ứ a

con của mình, từng bước dưa ra n h ừ n g m ụ c tiêu, vêu

cầu p h ù hợp, xuất p h á t từ thực tế cuộc s ố n g d ế trẻ có

thể d ạ t được Trong q uá trình dó, cha m ẹ c ủ n g p h ả i tận

t âm g i ú p d ỡ c h ú n g trong n h ừ n g lúc khó khãn

7 Xíu/ dựìỉ^ một *ỊÌa dinh lĩoà thuậỉi, hạnh phúc Kh ôn g

nên n u ô n g chiều con cái quá mức, n h ư n g củ ng tuyệt đối

k hôn g được tuy tiện trách m ắ n g con trẻ, n ê n t ạo m ộ t

k hôn g khí chan hoà, h ạ n h p h ú c t rong gia dinh Q u a n

hệ trong gia đì nh p hải bình đ ẳ n g , d â n chủ, v ợ c h ồ n g

tòn t rọ ng lần nhau Tr ong m ộ t gia d i n h h ạ n h p h ú c , t âm

lý con trẻ sẽ vui vẻ và t r ưởn g t h à n h n h a n h hơn