Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinhXây dựng và sử dụng hệ thống bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất Hiđrocacbo nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh
Trang 1BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC SU PHAM HA NOI 2
TA ANH TUAN
XAY DUNG VA SU DUNG HE THONG BAI TAP HOA HOC HUU CO PHAN DAN XUAT HIDROCACBON
NHAM PHAT TRIEN NANG LUC SANG TAO CHO HOC SINH
LUAN VAN THAC SI KHOA HOC GIAO DUC
HA NOI - 2017
Trang 2BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC SU PHAM HA NOI 2
TA ANH TUAN
XAY DUNG VA SU DUNG HE THONG BAI TAP
HOA HOC HUU CO PHAN DAN XUAT HIDROCACBON NHAM PHAT TRIEN NANG LUC SANG TAO CHO HOC SINH
Chuyên ngành : Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số : 60.14.10.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học : TS Cao Thị Thặng
HÀ NỘI - 2017
Trang 3LOI CAM ON
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn
TS Cao Thị Thặng, người trực tiếp hướng dẫn luận văn, đã tận tình chỉ bảo và
hướng dẫn cho em tìm ra hướng nghiên cứu, tiếp cận thực tế, tìm kiếm tài liệu, giải quyết vẫn đề, nhờ đó em mới hoàn thành luận văn này Sự quan tâm chỉ bảo của
cô giúp cho em tự hoàn thiện bản thân mình trong công việc, cô là tắm gương sáng
vệ sự cần mân, nghiêm túc và khoa học trong lao động!
Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến tất cả các quý thầy cô đã từng giảng dạy lớp học khóa K19 chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học,
trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để em hoàn thiện tốt luận văn!
Tôi xin chân chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, thầy cô và các em học sinh
của ba trường, trường THPT Quế Lâm, THPT Yến Khê, THPT Đoan Hùng đã tạo
điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện đề tài!
Sau cùng xin trân trọng cảm ơn và gửi lời chúc sức khỏe đên tât cả người thân trong gia đình, bạn bè, đông nghiệp đã luôn quan tâm, khích lệ, động viên và giúp đỡ trong quá trình hoàn thành luận văn!
Ha Noi, thang 11 nam 2017
Ta Anh Tuan
Trang 4LOI CAM DOAN
Tôi xin cam đoan răng sô liệu và kêt quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và không trùng lặp với các đê tài khác Tôi cũng xin cam đoan răng mọi
sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dan trong luận văn đã được chỉ rõ nguôn gôc
Tác giả luận văn
Tạ Anh Tuấn
Trang 5MUC LUC
LOI CAM ON
LOI CAM DOAN
MUC LUC
DANH MUC BANG
DANH MUC HINH
DANH MUC CHU CAI VIET TAT TRONG LUAN VAN
PHẢN 1: MỞ ĐẦU G9 H0 He 1
1 Lí do chọn đề tài -‹-cc cc ng 0n HT n TH ng ng nh ng ng ng ng key 1 2.1 Ở nƯỚC ngoOàii - c1 T1 TH ngàng ng gà 2
2.2 Ở ViỆt nam _ c0 0 011111111 nh no 3
3 Mục đích nghiên cỨu -.- 22c s2 5
4 Nhiệm vụ nghiên cứu _ - -. - c -<<2 5
5 Khách thể và đỗi tượng nghiên cứu - cà: 5
6 Phạm v1 nghiên CỨu -c -c c2 s22 s2 5
7 Giả thuyết khoa học - - c1 SH SH nh cv nh rét 5
8 Phương pháp nghiên cứỨu .- - c2 c2 5
9 Dự kiến đóng góp mới của luận văn -.c << cà: 6
10 Cấu trúc luận văắn -cc nQ Qn n nh hs 7
3; (9)8))00 1215757 8
CHUONG 1 CO SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CỦA VIỆC XÂY DUNG VA SU DUNG HE THONG BAI TAP HOA HOC HUU CO PHAN DAN XUAT HIDROCACBON NHAM PHAT TRIEN NANG LUC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH -. << << << << << c<<2 8 1 1 Một số vẫn đề chung về bài tập Hóa học 8
1.1.1 Khái niệm và phân loại bài tập hóa hỌC
1.1.2 Vai trò của bài tập Hóa học trong đạy học môn Hóa học 10
1.1.3 Xây dựng và sử dụng bài tập trong dạy học Hóa học 12 1.2 Năng lực và năng lực sáng ta0 cece eee cece eee e eect ee eeeeeeeeeeenees 14
Trang 61.2.1 Khái niệm chung về HÃNG ỦỰC cà cài cà cài cà sà sài cài cài các cá LỆ 1.2.2 NANG [WC SANG 1GO ail)ỤẠỤNỤ 1.3 Thực trạng xây dựng và sử dụng bài tập hóa học hữu co phan dẫn xuất hiđrocacbon nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho HS - 29 1.3.1 Phan tích chương trình, sách giao khoa, sách giao viên nội dung Hóa học hữu cơ phần dân xuất hidrocacbon THPT hiện nay va van đê phát triển NANG luc SANG tAO Cho HỌC SIHÏH .c <0 01033 9930 8 9999 51198 3 81 9556 29 1.3.2 Điều tra thực trang vé nang lực sáng tạo của HS 0 Tiểu kết chương Í - c5 <5 {c2 S151 55 55 se 33
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THÓNG BÀI TẬP HÓA HỌC HỮU CO PHAN DAN XUẤT HIĐROCACBON NHẰM PHÁT TRIÊN NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH 34
2.1 Năng lực sáng tạo của học sinh trung học phô thông trong dạy học Hoá học hữu cơ phần dẫn xuất hiđrocacbon - . - << c <2 34 2.1.1 Năng lực sáng tạo của học sinh trong dạy học hóa học -3⁄4 2.1.2 Nang luc sdng tao cua hoc sinh trong hoc tap phan dân xuất hidrocacbDon THPT 00 h- 2.2 Thiết kế công cụ đánh giá năng lực sáng tạo của HS THPT 40
VI P1 zrdaiaaaiaiiiiiẳiii.Ô,
2.2.2 Một số sản phẩm - căn cà cà ke hy se sen se seseseece sec )
2.3 Xây dựng bài tập hóa học hữu cơ phần dẫn xuất hiđrocacbon nhằm phát triển năng sáng tạo cho học sinh c2 c2 212cc se 42 2.3.1 Định hưƯỚng can cue cee nee sen cen cee cee cee senna cessea cee setssssaeees sot 4e
2.3.2 NGUYEN UAC rcccccssscssssssssscsecesssssssscscsesessssesscacsesssssasssacseseststsssscacseseatseseers 42
2.3.3 Quy trình xây dung BTHH nham phát triển năng lực sáng tạo của HS THPT trong dạy học Hóa hỌC - ⁄Ÿ 2.3.4 Một số dạng bài tập nhằm phát triển nang luc sdng tao cua hoc sinh trong học tập phần dẫn xudt hidrocacbon co .e cee cec cee cee cen cus see vee cence sae vee 43
Trang 72.4 Sử dụng các dang bài tập trong dạy học phần dẫn xuất hidrocacbon THPT nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho HS - - 62 2.4.1 Sử dụng BTHH nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho HS trong dạy học bài
Tiểu kết chương 2 - cscc c3 S35 85 155 50515556 80 CHƯƠNG 3 THỤC NGHIỆM SƯ PHẠM -.- 81 3.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 81 3.1.1 Muc đích thực nghiệm sự phẠm 3.1.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phẠqIn cào cài cà cềc c.O Í 3.1.3 Đối tượng và địa bàn thực nghiệm sư phạm Ổ Ï
3.2 Tiến trình thực nghiệm - . + E222 21122111135 ssẻ 82
3.3 Kết quả thực nghiệm - c2 S n2 n1 S1 YS SY nhi 82
3.3.1 Phân tích kết quả định tíÍnh - cc cà các sec si sec sec sec các cịc c.Ö2
3.3.2 Phân tích kết ;17128711/1/51/491)-4PEEIỒỎỖỒÚỒO ÔÔÐ= 3.3.3 Đảnh gia ChHHNG cà càằ cài cà cee anes cee ces sae eee ses sense eee ee DY
Tiểu kết chương 3 . - c5 c5 {c2 s33 5S 55 5 s5 101 Phần 3: KET LUAN VA KIEN NGHI 102 TÀI LIỆU THAM KHẢO - - - - << << << << << c=s s4 103
Trang 8DANH MUC BANG
Bảng 1.1 Tiêu chí và mức độ đánh giá nang luc sang tao cua HS 19 Bảng 1.2 Tiêu chí và mức độ đánh giá năng lực sáng tạo của HS 24 Bảng 1.3 Phiếu tự đánh giá sản phẩm của học sinh - ¿+55 5s zxvrss 26
Bang 2.1 Các tiêu chí và mức độ của năng lực sắng tạo -.- c2 36
Bảng 3.1 Giá trị mức độ ảnh hưởng SMD SH ng ve 85 Bảng 3.2 Tổng hợp kết quả thực nghiệm sư phạm thu được tại trường THPT Quế
Bảng 3.3 Số % HS trường THPT Quế Lâm đạt điểm Xi kiểm tra 45 phút 88
Bảng 3.5 Tông hợp kết quả thực nghiệm sư phạm thu được tại trường THPT Đoan
0 101 .( 90
Bảng 3.6 Số % HS trường THPT Đoan Hùng đạt điểm Xi kiểm tra 45 phút 93
Bảng 3.7 Số % HS đạt điểm Xi trở xuống .- 5s nh nttgExckirsrkrksrerkrkered 94 Bảng 3.8 Tổng hợp kết quả thực nghiệm sư phạm thu được tại trường THPT Yến
4 0 95
Bảng 3.0 Số % HS trường THPT Yến Khê đạt điểm Xi kiểm tra 45 phút 98
Bảng 3.10 Số % HS đạt điểm Xi trở xuống .- 5c 252 scEtvctekrrkrrxrkrrkee 99
Trang 9DANH MUC HINH
Hình 3.1 Đồ thị so sánh điểm kiểm tra 45 phút của 2 lớp TN, ĐC 89 Hình 3.2 Đồ thị đường lũy tích - -cc- SH nh 90
Hình 3.4 Đồ thị đường lũy tích c ccnnnnỲ nh nh nh sen 94
Hình 3.5 Đồ thị so sánh điểm kiểm tra 45 phút của 2 lớp TN, ĐC 98 Hình 3.6 Đồ thị đường lũy tích - -:c- TS nghi 99
Trang 10DANH MUC CHU CAI VIET TAT TRONG LUAN VAN
STT Các chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
1 BTHH Bai tap hoa hoc
2 CHNC Câu hỏi nghiên cứu
Trang 11PHAN 1: MO DAU
1 Lido chon dé tai
Phát triển năng lực cho học sinh thông qua dạy học và giáo dục phổ thông là một xu hướng tất yếu của giáo dục thế giới nói chung và giáo dục phổ thông Việt Nam nói riêng Định hướng phát triển năng lực cho học sinh đã được thể hiện rõ trong chương trình giáo dục phổ thông tông thể của Bộ giáo dục và đào tạo Việt Nam
Năng lực sáng tạo là một trong những năng lực rất quan trong nhằm đào tạo được những người lao động năng động sáng tạo Nhưng thực tế hiện nay năng lực
sang tao cua cua hoc sinh Việt Nam còn rât hạn chê do nhiêu nguyên nhân
Đôi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là một định hướng quan trọng nhằm phát triên các năng lực chung và năng lực chuyên biệt cho học sinh (HS) Phương pháp dạy học (PPDH) tích cực đã được nghiên cứu và áp dụng
bước đầu ở nhiều nước phát triển Ở Việt Nam PPDH tích cực đã được thê
hiện trong tài liệu về dạy học tích cực và được Bộ giáo dục triển khai áp dụng
ở các trường phổ thông
Sử dụng câu hỏi và bài tập là một trong những PPDH nhằm tích cực hoá hoạt
động của học sinh trên cơ sở xây dựng các dạng câu hỏi bài tập mới và sử dụng chúng phù hợp trong dạy học
Môn Hóa học giúp Hồ tìm hiểu về các chất, sự biến đổi các chất, mối liên hệ
qua lại giữa hóa học, công nghệ môi trường và con người Do đó môn Hóa học phổ thông có khả năng phát triển nhiều năng lực chung của HS đặc biệt là năng lực sang tao
Thực tế hiện nay mặc dù phương pháp sử dụng bài tập đã có từ lâu nhưng việc vận dụng phương pháp này trong dạy học hóa học vẫn còn hạn chế đặc biệt xây
dựng và sử dụng bài tập hóa học nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh
Hiện nay đã có một số luận văn, luận án nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập
nham phát triển năng lực cho học sinh, hệ thống bài tập giúp luyện thi học sinh
Trang 12giỏi, các phương pháp giải nhanh bài tập nhằm phát triển năng lực tự học Tuy nhiên cũng có một số ít nghiên cứu xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho HS
Do đó đề tài “Xây dựng và sử dụng hệ thông bài tập hoá học hữu cơ phân dẫn
xuất hiãrocacbon nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh” có tính chất
cập nhật, thiết thực, có ý nghĩa lí luận và thực tiễn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục phô thông nói chung và đôi mới giáo dục hóa học nói riêng
2 Lịch sử vân đề nghiên cứu về xây dựng và sử dụng bài tập Hóa học nhắm phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh trong dạy học
2.1 Ở nước ngoài [39JJ40]J42]I43]
Việc nghiên cứu về sáng tạo , tư duy sáng tạo, năng lực sáng tạo của HS
trong nhà trường đã được các nhà khoa học, các nhà giáo dục học trên thế giới
nghiên cứu từ rất sớm và đạt được những thành tựu đáng kể Một số công trình nghiên cứu về hình thành và phát triển tư duy sáng tạo của các nhà khoa học,
nhà giáo dục học phải kể đến như : Lla.Lecne, M.LMacmutov, M.N.Xcatcain,
V.Ôkon, Howard Gardner, Tony Buzan Thông qua các công trình nghiên cứu
ta có thê đưa ra kết luận chung như sau: Để giải quyết một vấn đề “có thực” trong cuộc sống thì con người không thê huy động duy nhất một mặt biểu hiện của trí tuệ nào đó mà phải kết hợp nhiều mặt biểu hiện của trí tuệ liên quan đến nhau Sự kết hợp đó tạo thành năng lực cá nhân mà năng lực này có thể đánh giá
hoặc đo đạc được Để sáng tạo cần đòi hỏi một sự cân bằng giữa khả năng tong
hợp, phân tích và thực tế Vì vậy phải hướng HS tới sự cân bằng giữa các khả năng này Phải gắn HS vào quá trình học tập tích cực; làm cho HS có trách
nhiệm học và lựa chọn cách thức khi giải quyết các vẫn đề, các nhiệm vụ gặp
phải trong học tập cũng như trong cuộc sống Từ đó hình thành và phát triển năng lực học tập, nghiên cứu, tư duy sáng tạo
Việc nghiên cứu nhằm phát triển các năng lực cho học sinh phố thông đã được nhiều tác giả trên thế giới quan tâm đặc biệt trong những năm gần đây đã thể hiện
Trang 13Luan van đủ ở file: Luận văn full