SO SÁNH ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ THỜI KÌ ĐỔI MỚI VỚI HỆ THỐNG CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN (19751985) • Vai trò lãnh đạo của Đảng Phương diện so sánh Trước thời kỳ đổi mới Thời kỳ đổi mới Vai trò lãnh đạo Toàn diện, tuyệt đối Đảng rơi vào 2 khuynh hướng: 1 là làm thay, 2 là buông lỏng sự lãnh đạo Toàn diện, Đảng lãnh đạo xã hội thông qua cương lĩnh, chiến lược, chính sách chủ trương lớn. Do đó, Đảng không còn làm thay công việc của các tổ chức khác Đánh giá về bộ máy nhà nước Cồng kềnh, phức tạp vì cơ chế quản lý chồng chéo tức là các tổ chức khác được giao nhiệm vụ nhưng Đảng lại can thiệt trực tiếp vào và làm thay những công việc đó, điều này gây sự bất cập và bất hợp lý Bớt cồng kềnh, phức tạp vì những nhiệm vụ được phân công cụ thể cho từng bộ phận, tổ chức, Đảng chỉ ra những gì tổng quát nhất còn việc thực hiện cụ thể thì sẽ do những bộ phận, tổ chức đó đảm nhiệm Đánh giá chung Kém hiệu quả, việc quản lý chồng chéo làm cho bộ máy rườm rà, dễ tạo ra bộ phận Đảng viên thiếu kiến thức chuyên môn từ đó dẫn đến công việc chỉ đạo xuống kém hiệu quả, xảy ra hiện tượng quan liêu, bao cấp Có tính hiệu quả hơn, vì nhờ cơ chế này mà phát huy được tính sáng tạo và chủ động ở các bộ phận, khai thác được hết kiến thức chuyên môn của những người làm trong bộ phận, tổ chức được giao công việc đó. Mở ra thời kỳ phát triển nhanh, mạnh, bền vững của đất nước
Trang 1SO SÁNH ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ THỜI KÌ ĐỔI MỚI VỚI HỆ THỐNG CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN (1975-1985)
• Vai trò lãnh đạo của Đảng
Phương diện so
Vai trò lãnh đạo Toàn diện, tuyệt đối
Đảng rơi vào 2 khuynh hướng: 1 là làm thay, 2 là buông lỏng sự lãnh đạo
Toàn diện, Đảng lãnh đạo xã hội thông qua cương lĩnh, chiến lược, chính sách chủ trương lớn Do đó, Đảng không còn làm thay công việc của các tổ chức khác Đánh giá về bộ
máy nhà nước Cồng kềnh, phức tạp vì cơ chế quản lý chồng chéo tức là các tổ chức khác
được giao nhiệm vụ nhưng Đảng lại can thiệt trực tiếp vào và làm thay những công việc đó, điều này gây sự bất cập
và bất hợp lý
Bớt cồng kềnh, phức tạp vì những nhiệm
vụ được phân công cụ thể cho từng bộ phận, tổ chức, Đảng chỉ ra những gì tổng quát nhất còn việc thực hiện cụ thể thì
sẽ do những bộ phận, tổ chức đó đảm nhiệm
Đánh giá chung Kém hiệu quả, việc quản lý chồng chéo
làm cho bộ máy rườm rà, dễ tạo ra bộ phận Đảng viên thiếu kiến thức chuyên môn từ đó dẫn đến công việc chỉ đạo xuống kém hiệu quả, xảy ra hiện tượng quan liêu, bao cấp
Có tính hiệu quả hơn, vì nhờ cơ chế này
mà phát huy được tính sáng tạo và chủ động ở các bộ phận, khai thác được hết kiến thức chuyên môn của những người làm trong bộ phận, tổ chức được giao công việc đó
Mở ra thời kỳ phát triển nhanh, mạnh, bền vững của đất nước
• Vai trò của nhà nước
Phương diện so
sánh Trước thời kỳ đổi mới Thời kỳ đổi mới
Hình thức quản lý Mệnh lệnh hành chính là chủ
yếu, làm pháp luật không nghiêm minh, quản lý lỏng lẻo mang tính áp đặt
Tăng cường phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường hiệu lực quản lý
Đảng không còn làm thay nhiệm vụ nên Nhà nước phát huy được vai trò của mình
Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN gồm 5 đặc điểm
• Nhà nước của dân, do dân vì dân
• Quyền lực nhà nước là thống nhất, được kiểm soát giữa các cơ quan trong quá trình thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
• Hoạt động trên cơ sở Hiến pháp và Pháp luật
• Tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đảm bảo thực hiện dân chủ và kỉ luật
• Nhà nước do 1 đảng duy nhất lãnh đạo, có
sự giám sát của nhân dân, phản biện của Mặt trận Tổ quốc
Trang 2Đánh giá chung Không tôn trọng ý kiến người
dân nên không phát huy được quyền dân chủ của nhân dân
Quyền làm chủ của người dân được phát huy, sức mạnh pháp luật được củng cố
Nhà nước bớt được sự cồng kềnh và làm việc có hiệu quả hơn, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nhà nước được phân định rõ ràng
Đã khắc phục được những khuyết điểm của hệ thống chuyên chính vô sản thời kỳ trước
• Vai trò của nhân dân
Phương diện so
sánh Trước thời kỳ đổi mới Thời kỳ đổi mới
Quyền hạn của
người dân
Chủ yếu là quyền dân chủ tập thể, quyền cá nhân bị hạn chế rất nhiều Tuy vậy quyền làm chủ của nhân dân
đã được thể chế hóa bằng pháp luật
và tổ chức
Quyền cá nhân được tăng cường Dân tham gia giám sát hoặt động của Đảng trong khuôn khổ Hiến pháp, Pháp luật Chuyển từ quyền dân chủ tập thể sang quyền dân chủ cá nhân
Hình thức thực hiện
quyền hạn Quyền làm chủ mang tính hình thức vì cơ quan chính quyền không tôn
trọng ý kiến người dân
Quyền làm chủ mang tính chất rườm rà vì ý kiến đóng góp của người dân phải thông qua các tổ chức đoàn thể mới được xem xét
Nếu đoàn thể hoạt động không hiệu quả thì ý kiến đóng góp đó khó được phản hồi thỏa đáng
Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân
Xây dựng Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội giữ vai trò giám sát và phản biện xã hội
Không chỉ lắng nghe phản hồi mà còn phải chủ động gần dân, hiểu dân theo phương châm nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin
Đánh giá chung Quyền dân chủ bị hạn chế, mang
tính hình thức là chủ yếu Thông tin phản hồi của người dân không được phản hồi thỏa đáng nên
hệ thống chính trị bảo thủ, trì trệ, chậm đổi mới và không phù hợp với thực tế
Quyền làm chủ của nhân dân được tăng cường, không còn mang tính hình thức như trước Tuy nhiên nhiều nơi thực hiện vẫn chưa tốt, vẫn còn tình trạng hành chính, xơ cứng cùng nạn tham nhũng, nên quyền dân chủ vẫn chưa thực sự áp dụng hiệu quả như mong muốn