Trọng tâm : - Biết cách xác định sự có mặt của C, H và halogen ở hợp chất hữu cơ , phương pháp điều chế và thử một vài tính chất của metan.. - Tiếp tục rèn luyện các kỹ năng thực hành nh
Trang 1HÓA H C 11 ỌC 11
THỰC HÀNH PHÂN TÍCH ĐỊNH TÍNH ĐIỀU CHẾ VÀ TÍNH CHẤT CỦA METAN
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Xác định sự có mặt của cacbon và hiđro và halogen trong hợp chất hữu cơ
- Biết phương pháp điều chế và nhận biết về một số tính chất hóa học của metan
2 Kỹ năng :
Tiếp tục rèn luyện kỹ năng thực hành thí nghiệm với lượng nhỏ hóa chất , quan sát , nhận xét và giải thích các hiện tượng xảy ra
3 Thái độ :
Rèn luyện tính cẩn thận và biết bào quả của công
4 Trọng tâm :
- Biết cách xác định sự có mặt của C, H và halogen ở hợp chất hữu cơ , phương pháp điều chế và thử một vài tính chất của metan
- Tiếp tục rèn luyện các kỹ năng thực hành như nung nóng ống nghiệm chứa chất rắn , thử tính chất của chất khí
II PHƯƠNG PHÁP :
Trực quan – đàm thoại
III CHUẨN BỊ :
1 Dụng cụ :
- Ống nghiệm – Đèn cồn
- Nút cao su một lỗ nay vừa ống nghiệm – Ống hút nhỏ giọt
- Ống dẫn khí hình chữ L (l1 : 5cm ,l2 : 20 cm ) đầu nhánh dài và được vút nhọn
- Bộ giá thí nghiệm thực hành (đế sứ và cặp gỗ ) - Cốc thủy tinh 100 – 200 ml
- Kẹp hóa chất – Gía để ống nghiệm 2 tầng
2 – Hóa chất :
- Đường kính (tinh bột , naphtalen v v…) - CHCl3 hoặc CCl4 hoặc đoạn vỏ nhựa bọc
dây điện đã được bóc ra ở trên
Trang 2HÓA H C 11 ỌC 11
- CuO , bột CuSO4 khan CH3COONa đã được nghiền nhỏ
- Đoạn day Cu đường kính 0,5 mm dài 20
cm
- Vôi tôi xút (NaOH
và CaO )
- Dung dịch KMnO4 loãng
- Dung dịch nước brom
- Dung dịch nước vôi trong
- Nắm bông
Trang 3HÓA H C 11 ỌC 11
IV THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Kiểm tra :
- Việc chuẩn bị ở nhà của học sinh
- Lý thuyết thực hành
2 Bài mới :
Chia học sinh ra rừng nhóm để thực hành
- Giáo viên lưu ý :
Thí nghiệm 1 : Xác định sự có mặt của C, H trong hợp chất hữu cơ
- Nghiền nhỏ khoảng 0,2 0,3ghợp chất hữu cơ (đường kính , băng phiến hoặc tinh bột ) rồi trộn đều với 1g bột CuO Cho hổn hợp vào đáy ống nghiệm khô Cho tiếp 1g bột CuO để phủ kín hổn hợp Đặt 1 mẫu bông có rắc các hạt CuSO4 khan ở phần trên ống nghiệm Dậy nút có ống dẫn khí sục vào ống nghiệm chứa nước vôi trong Lắp dụng cụ như hình vẽ
- Dùng đèn cồn nung nóng nhẹ toàn bộ ống nghiệm , sau đó đun nóng mạnh phần có chứa hổn hợp phản ứng và ghi lại hiện tượng quan sát được
- Cần chuẩn bị sẵn bột CuSO4 : nghiền nhỏ các tinh thể CuSO4.5H2O bằng cối rồi sấy khô trong capsun sứ
- Cần tộn kĩ hỗn hợp của chất hữu cơ và CuO , cho vào tận đáy ống nghiệm
- Hướng dẫn HS đặt ống nghiệm nằm ngang
Thí nghiệm 2 : Nhận biết halogen trong hợp chất hữu cơ
a) Lấy một mẫu dây đồng dài 20 cm có đường kính khoảng 0,5 mm và cuộn thành hình lò xo khoảng 5 cm Đốt nóng phần lò xo trên ngọn lửa đèn cồn đến khi ngọn lửa không còn nhuốm màu xanh lá mạ
b) Nhúng phần lò xo vào ống nghiệm đựng hợp chất hữu cơ có chứa halogen như CHCl3 , CCl4 , C6H5Br , hoặc áp phần lò xo nóng đỏ vào vỏ bọc dây điện hay mẫu dép nhựa rồi đốt phần
lò xo đó trên ngọn lửa đèn cồn Quan sát màu ngọn lửa
Lưu ý :
Đưa điểm nóng nhất của ngọn lửa đèn cồn tiếp xúc với phần đáy ống nghiệm
- Hướng dẫn hs giải thích :
Khi đốt nóng , hợp chất hữu cơ bị phân huỷ , Clo tách ra dưới dạng HCl Chính HCl tác dụng với CuO phủ trên bề mặt đoạn dây đồng tạo thành CuCl2 và H2O , các phân tử CuCl2 phân tán trong ngọn lửa làm
Trang 4HÓA H C 11 ỌC 11
cho ngọn lửa có màu xanh lá mạ
Thí nghiệm 3 : Điều chế và thử một vài tính chất của metan
Nghiền nhỏ 1 g CH3COONa khan cùng với 2 g vôi tôi xút ( CaO + NaOH ) rồi cho vào đáy ống nghiệm có lắp ống dẫn khí ( giống như hình 5.5) Đun nóng từ từ , sau đó đun nóng mạnh phần ống nghiệm có chứa hổn hợp phản ứng đồng thời lần lượt làm các thao tác :
a) Đưa đầu ống dẫn khí sục vào dung dịch KMNO4 1%
b) Đưa đầu ống dẫn khí sục vào nước brom
c) Đưa que diêm đang cháy tới đầu ống dẫn khí
Đưa một mẫu sứ trắng chạm vào ngọn lửa của metan
Gv lưu ý :
- Nên chuẩn bị sẳn vôi tôi xút và CH3COONa khan cho các nhóm thực hành : Tán nhỏ vôi sống ( không dùng bột vôi có sẳn ) rồi trộn nhanh với xút hạt theo tỉ lệ 1,5:1 sau đó trộn nhanh
CH3COONa khan với vôi tôi xút theo tỉ lệ 2:3
- Oáng nghiệm chứa hỗn hợp phản ứng được lắp theo hướng nằm ngang trên giá thí nghiệm
V RÚT KINH NGHIỆM :