Kiến thức Củng cố tính chất hóa học cơ bản của hiđrocacbon thơm.. So sánh tính chất hóa học của hiđrocacbon thơm với anken, ankan.. Kĩ năng - Viết các PTHH minh họa tính chất hóa học của
Trang 1LUYỆN TẬP HIĐROCACBON THƠM
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Củng cố tính chất hóa học cơ bản của hiđrocacbon thơm
So sánh tính chất hóa học của hiđrocacbon thơm với anken, ankan
2 Kĩ năng
- Viết các PTHH minh họa tính chất hóa học của một số hiđrocacbon thơm
- Giải bài toán hóa học về hiđrocacbon thơm
- Rèn kĩ năng trình bày ý kiến trước tập thể, phân bố thời gian hợp lý
3 Thái độ
- Rèn luyện thái độ làm việc khoa học, nghiêm túc
- Xây dựng tính tích cực, chủ động, hợp tác, có kế hoạch và tạo cơ sở cho các em yêu thích môn hóa học
- Tập trung bài giảng, nghiêm túc giải bài tập
II PHƯƠNG PHÁP
Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
Sử dụng phiếu học tập
Thảo luận nhóm
III CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của GV
Phiếu học tập
Chuẩn bị thêm một số bài tập
2 Chuẩn bị của HS
Học sinh chuẩn bị bài tập ở nhà trước
Nắm vững kiến thức bài cũ và làm bài tập trong phiếu giao việc
Trang 2PHIẾU GIAO VIỆC SỐ 1
Bài 1 Viết công thức cấu tạo của các hợp chất sau :
a) Etylbenzen b) 4-Cloetylbenzen c) 1,3,5-Trimetylbenzen
d) o-Clotoluen e) m-Clotoluen g) p-Clotoluen
Bài 2 Toluen và benzen phản ứng được với chất nào sau đây: (1) Br2 có bột Fe, đun nóng (2) dung dịch kali penmanganat, (3) hiđro có xúc tác Ni, đun nóng? Viết
phương trình hoá học của phản ứng xảy ra
Bài 3 Hoàn thành sơ đồ phản ứng sau, ghi rõ điều kiện nếu có:
1 Đá vôi 1 vôi sống 2 đất đèn 3 axetilen 4 benzen 5 toluen 6 TNT
2 n-hexan 1 benzen 2 etylbenzen 3 stiren 4 poli(butađienstiren)
3 n-hexan 1 benzen 2 toluen 3 axit benzoic
PHIẾU GIAO VIỆC SỐ 2
Bài 1 Tính lượng clobenzen thu được khi cho 15,6g benzen tác dụng hết với clo
(xt bột Fe) hiệu suất phản ứng đạt 80%
Bài 2 Chất A là một đồng đẳng của benzen Khi đốt cháy hoàn toàn 1,50 gam
chất A người ta thu được 2,52 lit CO2 (đktc)
a/ Xác định CTPT của A b/ Viết các CTCT của A và gọi tên
Bài 3 Cho benzen tác dụng với lượng dư HNO3 đặc có xt H2SO4 đặc để điều chế nitrobenzen Tính khối lượng nitrobenzen thu được khi dùng 1 tấn benzen với hiệu suất 78%
Bài 4 Ankylbenzen X có phần trăm khối lượng cacbon bằng 91,31%
a Tìm công thức phân tử của X
b Viết công thức cấu tạo, gọi tên chất X
Trang 3IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tình hình lớp: (1')
2 Kiểm tra bài cũ: kết hợp trong quá trình dạy.
3 Vào bài mới: Tiết trước các em đã học về benzen và một số hiđrocacbon thơm
khác Để nắm vững hơn về các tính chất của benzen và các hiđrocacbon thơm,
chúng ta vào bài luyện tập hiđrocacbon thơm
Hoạt động 1: Kiến thức cần nắm vững (5')
- Để làm được các bài
tập các em cần nắm
vững CTCT và các
tính chất đặc trưng của
các chất
Chúng ta hệ thống lại
các kiến thức cơ bản
- GV yêu cầu HS nhắc
lại CTCT và các phản
ứng hóa học đặc trưng
của benzen và stiren
- Benzen có phản ứng đặc trưng là phản ứng thế, khó tham gia phản ứng cộng
- Stiren có tính chất của vòng benzen và anken:
thế, cộng, trùng hợp và oxi hóa
I Kiến thức cần nắm vững
1 Cách gọi tên các đồng đẳng của
benzen, các đồng phân có nhánh ở vòng benzen
2 Nắm được tính chất hóa học
chung của hidrocacbon thơm
a Phản ứng thế H của vòng benzen.
b Phản ứng cộng hiđro vào vòng
benzen
c Phản ứng thế H của nhánh ankyl
liên kết với vòng benzen
d Phản ứng oxi hóa nhánh ankyl
bằng dung dịch thuốc tím, t0
e Phản ứng cộng và nối đơn ở nhánh
của vòng benzen
Hoạt động 2:Dạng bài tập viết CTCT, gọi tên, viết các phương trình
phản ứng (10')
- GV yêu cầu HS
thảo luận hoàn thành
- HS thảo luận nhóm để hoàn thành phần BT
Bài tập1:C8H8, C8H10
a.Viết các CTCT và gọi tên
Trang 4nội dung trong phiếu
học tập số1: tổ 3,4
( câu 1), tổ 1,2 ( câu
2,3)
-GV tóm tắt các đề
bài tập lên bảng
- GV hướng dẫn sơ
qua từng bài tập, sau
đó gọi bất kì HS
trong tổ lên hoàn
thành phần BT của tổ
mình
của tổ
- Theo dõi hướng dẫn của GV sau đó lên hoàn thành bài tập
- Tổ 3,4 lên hoàn thành bài tập 1
b.Viết PTPƯ (nếu có) khi cho các đồng phân trên tác dụng với ddBr2, HBr
Bài giải:
*C 8 H 8:
*C 8 H 10
Trang 5Hoạt động 3: Dạng bài tập nhận biết (6')
- GV yêu cầu HS viết
CTCT của 4 chất
trên Sau đó dựa vào
tính chất hóa học đặc
trưng của từng chất
hướng dẫn HS nhận
biết
- GV hỏi phản ứng
đặc trưng của
ank-1-in
- Stiren có tính chất
gì ở nhánh vinyl khác
với toluen
- GV yêu cầu HS viết
các ptpư xảy ra
- Phản ứng đặc trưng của ank-1-in là phản ứng thế bằng ion kim loại
- Stiren có thể làm mất màu ddKMnO4 ở nhiệt
độ thường, không cần đun nóng như với touen
- Tổ 2 lên làm bài tập 2
Bài tập 2:
benzen stiren toluen
Hex-1-in dd
AgNO 3
vàng dd
KMnO 4
ko Mất màu ở t o
thường
Mất màu khi đun nóng
Hoạt động 4: Tính khối lượng các chất có tính đến hiệu suất (10')
- GV hướng dẫn HS
trước khi gọi lên
- HS viết ptpư theo công thức cấu tạo và
Bài tập 3:
Trang 6bảng
Chú ý hiệu suất:
*Đối với chất sản
phẩm : 100%
*Đối với chất tham
gia: 100%
thu gọn
- Chú ý hướng dẫn về bài toán có liên quan đến hiệu suất
- Tổ 1 lên làm bài tập 4
Vì hiệu suất chỉ đạt 80% nên khối lượng TNT thực tế thu được là:
mTNT= (56,75x80):100 = 45,4kg
mHNO3 =(47,25x80):100=37,8kg
Hoạt động 5: Củng cố (7')
-GV phát phiếu học
tập số 2 và yêu cầu
HS hoàn thành nhanh
trong 5 phút HS nào
hoàn thành thì lên
nộp và GV cho điểm
-GV sửa bài tập trong
phiếu học tập
- HS đọc nhanh và hoàn thành phiếu học tập số 2
Câu 1: C Câu 2: C Câu 3: A
m = mC + mH
= 0,6x12+0,4x2 =8,0(g)
Hoạt động 6: Học sinh làm bài kiểm tra 5 phút
Đề kiểm tra (5')
Câu 1 Hãy viết công thức cấu tạo của các chất sau:
a o–clostiren; b m–nitrostiren; c 1,3,5-Trimetylbenzen d m-Clotoluen
Câu 2 Hoàn thành sơ đồ phản ứng sau, ghi rõ điều kiện nếu có:
Metan 1 axetilen 2 benzen 3 etylbenzen 4 stiren 5 polistiren
Dặn dò: HS về nhà xem bài và chuẩn bị bài hệ thống hóa về hiđrocacbon (1')
Trang 7Hoàn thành phiếu giao việc
NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP
Phiếu học tập số 1
Bài 1: Viết CTCT và gọi tên các hiđrocacbon thơm có công thức phân tử C8H10, C8H8 Trong số các đồng phân đó, đồng phân nào phản ứng được với : dung dịch brom,
hiđrobromua Viết các phương trình phản ứng xảy ra
Bài 2: Trình bày phương pháp hóa học phân biệt các chất lỏng sau: benzen, stiren, toluen,
hex-1-in (trình bày theo sơ đồ hoặc bảng) Viết các phương trình phản ứng xảy ra
Bài 3: Cho 23kg toluen tác dụng với hỗn hợp axit HNO3 đặc, dư ( xúc tác H2SO4 đặc) thu được 2,4,6-trinitrotoluen(TNT) Giả sử hiệu suất của toàn bộ quá trình là 80% Hãy tính:
a Khối lượng TNT thu được
b Khối lượng HNO3 đã phản ứng
Phiếu học tập số 2
Câu 1: Hiđrocacbon (X) có công thức phân tử C8H10 không làm mất màu nước brom, khi
bị hiđro hóa thì chuyển thành 1,4-đimetylhexan.Công thức cấu tạo của (X) là :
Câu 2: Chất có thể tham gia phản ứng với tất cả các chất sau :dd Br2, dd KMnO4,
H2(Ni,t0), HBr là:
A Metylbenzen B.Toluen C stiren D etylbenzen
Câu 3: Đốt cháy hoàn toàn m (g) hỗn hợp X gồm hexan; toluen và benzen sau phản ứng
thu được 0,6 mol CO2 và 0,4 mol H2O Giá trị m là:
A.8,0 B.7,6 C.8,8 D.10,4