Giáo án Hóa học 11 bài 44: Anđehit Xeton

 Viết các phương trình hóa học minh hoạ tính chất hóa học của anđehit.. ĐỊNH NGHĨA - GV đưa ra ví dụ về anđehit axetic và ancol etylic; Từ đó yêu cầu HS nêu điểm khác nhau giữa 2 chất đ

ANĐEHIT – XETOL

1) Kiến thức

HS biết

 Định nghĩa, phân loại, danh pháp của anđehit

 Đặc điểm cấu tạo phân tử anđehit

 Tính chất vật lí : Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, độ tan của anđehit

 Tính chất hoá học của anđehit no dơn chức : Tính khử (tác dụng với AgNO3/dd NH3), tính oxi hóa (tác dụng với hiđro)

2) Kĩ năng

Rèn luyện kĩ năng :

 Dự đoán tính chất hóa học của anđehit từ công thức cấu tạo, kiểm tra

và dự đoán thính chất hóa học của anđehit

 Quan sát thí nghiệm, hình ảnh và rút ra kết luận về cấu tạo và tính chất

 Viết các phương trình hóa học minh hoạ tính chất hóa học của anđehit

 Nhận biết anđehit với các chất khác bằng phản ứng đặc trưng

II CHUẨN BỊ

1) Giáo viên

Giáo án giảng dạy, sgk, sgv

2) Học sinh

 Học bài cũ làm các bài tập giáo viên giao

 Chuẩn bị trước bài mới

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1) Ổn định lớp.

2) Các hoạt động dạy học.

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

A- ANĐEHIT

I ĐỊNH NGHĨA – PHÂN LOẠI

-DANH PHÁP

Hoạt động 1

1 ĐỊNH NGHĨA

- GV đưa ra ví dụ về anđehit axetic và

ancol etylic; Từ đó yêu cầu HS nêu

điểm khác nhau giữa 2 chất đó trong

công thức cấu tạo ?

Hoạt động 1

- Trình bày :

- Bổ sung : Trong hợp chất hữu cơ có

nhóm chức –CHO là anđehit Yêu cầu

HS nêu địng nghĩa về anđhit ?

- Nhận xét, bổ sung : Trong anđehit

fomic H─CH═O nghóm chức –CHO

liên kết trực tiếp với nguyên tử hiđro

Nhóm chức –CHO được gọi là chức

anđehit

2 PHÂN LOẠI

- Yêu cầu HS nghiên cứu sgk và trình

bày : Dựa vào yếu tố nào để phân loại

các anđehit và anđehit được chia thành

những loại nào ?

- Nhận xét; bổ sung : Các anđehit có

CTPT tổng quát CnH2n+2-2k-a(CHO)a

Trong trường hợp no, mạch hở ta có

k=0, đơn chức ta có a = 1 Khi đó

CTPT tổng quát là CnH2n+1CHO n≥0

Hoạt động 2

Phenol có nhóm hiđroxyl –OH nguyên

tử cacbon no

Anđehit có nhóm chức –CHO liên kết với nguyên tử cacbon

- Trình bày : Anđehit là hợp chất hữu cơ mà phân tử

có nhóm chức –CH═O liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro

- Lắng nghe, ghi bài

- Trình bày : Dựa vào đặc điểm gốc hiđrocacbon, các anđehit được chia thành 3 loại :

 Anđehit no; như HCHO, CH3CHO,

C3H7CHO …

 Anđehit không no; như

 Anđehit thơm; như C6H5CH═O… Dựa vào số lượng nhóm chức –CHO, các anđehit được chia thành 2 loại :

 Anđehit đơn chức; như HCHO,

CH3CHO, C3H7CHO …

 Anđehit đa chức; như C2H4(CHO)2

O═HC─CH═O…

- Lắng nghe, ghi bài

Hoạt động 2

3 DANH PHÁP

 Tên thay thế:

- GV trình bày : Tên của anđehit no đơn

chức, mạch hở có cách gọi tên như

sau :

Tên anđehit = tên hiđrocacbon no

tương ứng + al

- Yêu cầu HS đọc tên thay thế của

anđehit có CTCT : CH3CH2CH2CHO,

CH3CHO

- Nhận xét, bổ sung : Khi dánh số thì bắt

đầu từ nguyên tử cacbon của nhóm

chức –CHO

 Tên thông thường:

- GV trình bày : Tên của anđehit no đơn

chức, mạch hở có cách gọi tên như

sau :

Tên anđehit = anđehit + tên axit tương

ứng

- Yêu cầu HS đọc tên thông thường của

anđehit có CTCT : CH3CH2CH2CHO,

CH3CHO

- Nhận xét, bổ sung : Để đọc được tên

thông thường của anđehit, phải biết tên

axit tương ứng

Hoạt động 3

II ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO TÍNH

CHẤT VẬT LÍ

1 ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO

- Cho HS xem mô hình phân tử của

anđehit axetic và yêu cầu HS trình bày

đặc điểm của anđehit axetic ?

- Nhận xét; bổ sung : Trong phân tử

anđehit giống với đặc điểm cấu tạo của

hợp chất nào đả được học ?

- Lắng nghe, ghi bài

- Trình bày:

CH3CH2CH2CHO : Butanal

CH3CHO : Etanal

- Lắng nghe, ghi bài

- Lắng nghe, ghi bài

- Trình bày:

CH3CH2CH2CHO : Anđehit Butiric

CH3CHO : Anđehit axetic

- Lắng nghe, ghi bài

Hoạt động 3

- Trình bày : Trong anđehit axetic có nhóm chức – CHO, trong đó có 1 liên kết đôi C═O,

có 1 liên kết б bền vững và 1liên kết л kém bền vững

- Trình bày : Trong CTCT của anđehit giống với đặc điểm cấu tạo cảu anken

→ nên có tính chất háo học tương tự anken

- Lắng nghe, ghi bài

- Nghiên cứu sgk và trình bày tính chất vật lí của anđehit

- Nhận xét.

2 TÍNH CHẤT VẬT LÍ

- Yêu cầu HS nghiên cứu sgk và trình

bày tính chất vật lí của anđehit ?

- Nhận xét

Hoạt động 4 III TÍNH CHẤT HÓA HỌC

- Dựa vào đặc điểm cấu tạo của anđehit,

HS co dự đoán gì về tính chất hóa học

của anđehit ?

1 PHẢN ỨNG CỘNG HIĐRO

- Anđehit cộng hiđro vào liên kết C═O

như trong liên kết C═C của anken Yêu

cầu HS phương trình phản ứng giữa

anđehit axetic với hiđro có mặt Ni, đun

nóng làm xúc tác ?

- Trong bài ancol, thì có phản ứng ancol

chuyển hoá thành anđehit, yêu cầu HS

viết được 2 phản ứng chuyển hóa qua

lại giữa anđehit và ancol

- Nhận xét, bổ sung thêm : Phản ứng

tổng quát cho anđehit cộng hiđro :

R(CH═O)a + aH2/Ni,t 0 → R(CH2OH)a

Hoạt động 5

2 PHẢN ỨNG OXI HÓA KHÔNG

HOÀN TOÀN

- Thí nghiệm : Cho vào ống nghiệm 1 ml

dd AgNO3/dd NH3, sau đó cho vào đó

anđehit fomic, đun nhẹ vài phút thì thấy

có kết tủa Ag màu sáng trắng Yêu cầu

HS giải thích và viết phương trình phản

ứng ?

- Từ đó yêu cầu HS viết phương trình

tổng quát cho anđehit dơn chức ?

- Nhận xét

- Ngoài phản ứng đó, anđehit còn bị oxi

hoá bởi oxi để tạo thành axit

- Lắng nghe, ghi bài

Hoạt động 4

- Trình bày : Trong anđehit có liên kết đôi C═O tương tự như anken nên có phản ứng cộng như an ken

- Trình bày :

CH3CH═O + H2/Ni,t 0 → CH3CH2OH

- Lắng nhe, ghi bài

- Lắng nhe, ghi bài

Hoạt động 5

- Trình bày :

Do có xãy ra phản ứng : HCH═O + 2AgNO3 +NH3 + H2O → HCOONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag↓

- Trình bày : RCH═O + 2AgNO3 +NH3 + H2O → RCOONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag↓

- Lắng nghe, ghi bài

- Lắng nghe và trình bày : 2RCHO + O2 /t 0 ,xt → 2RCOOH

- Lắng nghe, ghi bài

2CH3CHO + O2 /t 0 ,xt → 2CH3COOH

Yêu cầu HS trình bày phản ứng tổng

quát cho phản ứng trên ?

- Nhận xét

Hoạt động 6

IV ĐIỀU CHẾ

Yêu cầu HS nghiên cứu sgk và trình

bày có mấy phương pháp điều chế

anđehit, đó là những phương pháp

nào ?

1 TỪ ANCOL

- Khi oxi hóa ancol bằng CuO thì ta thu

được anđehit Yêu cầu HS trình bày

phản ứng điều chế anđehit axetic từ

ancol etylic?

- Từ đó yêu cầu HS trình bày phương

trình tổng quát cho phản ứng đó ?

- Nhận xét

2 TỪ HIĐROCACBON

- Khi một số hiđrocacbon bị oxi hóa bởi

oxi thì tạo thành anđehit; như metal hay

etilen Yêu cầu HS trình bày 2 phản

ứng đó ?

- Nhận xét, bổ sung : Ngoài 2 phản ứng

trên thì anđehit còn được điều chế từ

axetilen (trang 142)

V ỨNG DỤNG

- Yêu cầu HS nghiên cứu sgk và trình

bày những ứng dụng của anđehit ?

- Nhận xét

Hoạt động 7

 CỦNG CỐ

HS cần nắm những vấn đề sau :

Định nghĩa, phân loại, danh pháp, tính chất

vật lí, tính chất hóa học của anđehit.

Phân biệt được các anđehit với các hợp

chất hữu cơ khác.

Hoạt động 6

- Trình bày :

Có 2 phương pháp điều chế anđehit; từ ancol và từ hiđrocacbon

- Trình bày :

CH3CH2OH + CuO →

CH3CH═O + Cu + H2O

- Trình bày :

- Lắng nghe, ghi bài

- Trình bày :

CH4 + O2/t 0 ,xt → HCHO + H2O 2CH2═CH2 + O2 /t 0 , xt → 2CH3CHO

- Lắng nghe, ghi bài

Hoạt động 7

- Nghiên cứu sgk và trình bày ứng dụng của anđehit

Lắng nghe, ghi bài

- Lắng nghe ghi bài

3) Hướng dẫn học ở nhà.

 Học bài cũ, làm các bài tập 1, 2, 3, 6 sgk trang 203.

 Chuẩn bị trước phần còn lại của bài