vì lịch sử dân tộc Việt nam là những trang sử rất vẻvang, đáng tự hào và tôi nhận thấy rằng muốn cho học sinh hiểu lịch sử dân tộctrước hết các em phải hiểu, biết được lịch sử địa phương
Trang 1MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài……… 1
1.2 Mục đích nghiên cứu………2
1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu……….2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm………2-3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm…… 3-4 2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện vấn đề 2.3.1 Tích hợp kiến thức môn địa lí, CNTT, tìm hiểu về vị trí địa lí, tự nhiên, sông ngòi của huyện 4-6 2.3.2.Tích hợp với môn CNTT, điển tích, ca dao, để hiểu về các danh nhân, nhân vật lịch sử tiêu biểu của huyện 6-8 2.3.3 Tích hợp môn CNTT, điển tích của địa phương để tìm hiểu những di tích lịch sử tiêu biểu của huyện 8-12 2.3.4.Tích hợp ca dao, tục ngữ, phương ngôn của địa phương để tìm hiểu về sinh hoạt, sản xuất, phong tục, tập quáncủa địa phương……… 12-14 Giáo án cụ thể………15-19 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường……….19
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận……….20
3.2 Kiến nghị……… 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Phục lục
Trang 21 MỞ ĐẦU:
1.1 Lí do chọn đề tài.
“ Trồng người” một nhiệm vụ thiêng liêng và cao quý của sự nghiệp giáodục đã được Đảng và Nhà nước xác định là: “Quốc sách hàng đầu” Trong luậtgiáo dục Việt Nam được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2005 đã nêu “ Mục tiêugiáo dục là đào tạo ra con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, trithức, sức khỏe, thẩm mỹ về nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất, nănglực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ”
Sinh thời, Bác Hồ trong thư gửi thầy, cô giáo và học sinh nhân ngày khaigiảng đầu tiên của một nước nhà độc lập Người viết “…trong công cuộc kiếnthiết đó non sông chờ đợi ở các cháu rất nhiều Non sông Việt Nam có được trởnên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có trở nên vẻ vang sánh vai với cáccường quốc năm châu được hay không chính là nhờ phần lớn trong công học tậpcủa các cháu”
Để đạt được mục tiêu giáo dục của Đảng và nhà nước ta, nguyện vọng hoàibão lớn của Bác Hồ, nhất là trong công cuộc CNH-HĐH đất nước và hội nhậpquốc tế hiện nay đòi hỏi bất cứ người giáo viên, bộ môn nào cũng phải khôngngừng nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức của người thầy giáo,không ngừng học hỏi, cải tiến phương pháp, nghiệp vụ giảng dạy góp phần nângcao chất lượng giáo dục, qua đó góp phần giáo dục đạo đức, nhân cách của họcsinh
Trong bối cảnh việc dạy và học lịch sử của các nhà trường đang tồn tạinhiều bất cập như hiện nay chất lượng của bộ môn ngày càng xuống thấp, họcsinh nói “không” với bộ môn ngày một nhiều, là một giáo viên dạy môn lịch sửbản thân tôi không khỏi cảm thấy buồn và suy nghĩ: làm sao cho các em cảmthấy yêu thích môn học? vì lịch sử dân tộc Việt nam là những trang sử rất vẻvang, đáng tự hào và tôi nhận thấy rằng muốn cho học sinh hiểu lịch sử dân tộctrước hết các em phải hiểu, biết được lịch sử địa phương nơi mình sinh sống.Mảnh đất Yên Định nơi mà các em sinh sống có rất nhiều các di tích lịch
sử, danh nhân, các giá trị văn hóa…gắn liền với các các bước đi của lịch sử dântộc, nhưng đa phần em không hiểu hết ý nghĩa của những di tích đấy Vậy tại sao
GV không giúp cho các em hiểu được những giá trị lịch sử đó, có hiểu được lịch
sử quê hương mình các em mới càng tự hào và yêu quê hương nơi mình sinh ra
và lớn lên và từ đó càng thêm yêu lịch sử dân tộc
Lịch sử địa phương thường gắn liền với những câu chuyện kể, những lời
ru, điệu hát, ca dao tục ngữ mà các em thường hay nghe ông, bà, bố, mẹ kể hayhát ru, nó đã ăn sâu vào tiềm thức của các em Chính vì vậy trong quá trình dạy
GV có thể sử dụng kiến thức liên môn, tích hợp nhiều môn học để giúp các emđược củng cố và hiểu hơn về bài học
Trang 3Từ thực tế giảng dạy, từ yêu cầu đổi mới giáo dục về nội dung và phương
pháp, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Tích hợp môn Địa lý, CNTT, ca dao, tục ngữ, điển tích địa phương, âm nhạc trong dạy học lịch sử địa phương( Tiết 51- Lịch sử 10)”, làm sáng kiến kinh nghiệm Với kinh nghiệm giảng dạy chưa
nhiều, tôi hy vọng đây là những tìm hiểu bước đầu góp một phần nhỏ trong việcnâng cao chất lượng giảng dạy lịch sử đặc biệt là lịch sử địa phương ở trườngTHPT
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Dạy lịch sử địa phương cho học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằmcung cấp những kiến thức cơ bản về các danh nhân, các di tích lịch sử văn hóa,anh hùng dân tộc của quê hương, qua đó giáo dục truyền thống, khơi dậy tìnhyêu quê hương đất nước trong các em
Vùng quê các em sinh sống có rất nhiều các di tích lịch sử, các danh nhân,nhân vật lịch sử…nhưng bản thân các em đôi khi không biết, không để ý, khônghiểu hết những giá trị của nó chính vì vậy bản thân tôi muốn các em có một cáinhìn khái quát, hiểu hơn về các di tích lịch sử, các danh nhân, nhân vật lịch sử
nơi mình sinh sống
Mặt khác với phương pháp tích hợp học sinh được vận dụng nhiều kiếnthức, kĩ năng của các môn học khác( Địa Lí, CNTT, Ca dao, tục ngữ ) cùng vớiviệc vận dụng những vốn hiểu biết đã có( qua những câu chuyện kể của ông bà,
bố, mẹ, điển tích của địa phương) vào trong bài học giúp bài học trở nênphong phú, sinh động, hấp dẫn với HS, góp phần tăng sự hấp dẫn, thu hút các
em học sinh đối với việc học môn lịch sử
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh Lớp10B5, 10B6 trường THPT Trần Ân Chiêm( trong đó lớp10B5 tôi dạy thực nghiệm, lớp 10B6 tôi dạy đối chứng không áp dụng phươngpháp của đề tài)
- Thời gian thực hiện: cuối học kì II, năm học 2014-2015
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong đề tài này tôi đã sử dụng phối kết hợp các nhóm phương pháp dạyhọc như sau:
- Phương pháp tích hợp: tích hợp môn Địa lí, môn công nghệ thông tin, cadao, tục ngữ, điển tích của địa phương Yên Định, ca nhạc vào trong bài học
- Phương pháp trực quan: quan sát tranh, gợi nhớ, liên tưởng
- Sử dụng kĩ thuật dạy học: các mảnh ghép
- GV kết hợp phương pháp đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tíchhợp
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Lịch sử địa phương là một bộ phận hữu cơ của lịch sử dân tộc, bất cứ một
sự kiện nào của lịch sử dân tộc đều diễn ra ở một địa phương cụ thể với thời
gian, không gian nhất định Trong cuốn “Lịch sử địa phương” của Trương Hữu
Quýnh, Phan Ngọc Liên, Nguyễn Thái Hoàng, Nguyễn Văn Am cho rằng
Trang 4nguồng sử liệu địa phương gồm có sử liệu hiện vật, sử liệu viết, sử liệu dân tộchọc hay sử liệu ngôn ngữ học, sử liệu truyền miêng Theo Phan Ngọc Liên-Trần
Văn Trị trong “phương pháp dạy học lịch sử”, nguồn tài liệu LSĐP được sử
dụng trong dạy học lịch sử bao gồm tài liệu thành văn, tài liệu hiện vật, tài liệuđịa danh học, ngôn ngữ học, tài liệu truyền miệng
Tài liệu thành văn là nguồn tài liệu hết sức phong phú, đa dạng, giữ vị tríquan trọng hàng đầu, tài liệu hiện vật bao gồm các di vật khảo cổ, các công trìnhkiến trúc nghệ thuật ( chùa, đình )là những bằng chứng khách quan chân thựccủa lịch sử Tài liệu truyền miệng bao gồm các câu chuyện lịch sử, ca dao, tụcngữ, hò vè tài liệu dân tộc học nghiên cứu đời sống sinh hoạt, phong tục tậpquán các dân tộc Đây là những nguồn tài liệu phong phú nếu biết gạt bỏ đinhững yếu tố hoang đường, hư cấu sẽ giúp GV khai thác tốt để giảng dạy lịch sửđịa phương Với những tài liệu này giúp HS có sự hình dung đa dạng về quákhứ, tạo được biểu tượng sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện tượng lịch
sử Từ đó các em có thể dễ dàng lĩnh hội các thuật ngữ, hình thành các kháiniệm lịch sử Mặt khác, nó còn có tác dụng trong việc giáo dục tư tưởng, tìnhcảm đạo đức cho HS Mỗi sự kiện lịch sử địa phương đều gắn liền với tên đất,tên người cụ thể, gần gũi với cuộc sống, qua đó mà gợi ở các em niềm tự hào,lòng biết ơn, góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, đây cũng là cội nguồn củalòng yêu nước, tự hào dân tộc
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Môn lịch sử vốn có vị trí, ý nghĩa đối với giáo dục thế hệ trẻ.Từ những hiểubiết về quá khứ, học sinh hiểu rõ truyền thống dân tộc.Tự hào với những thànhtựu dựng nước của tổ tiên, xác định vị trí trong hiện tại, có thái độ đúng với sựphát triển hợp qui luật của tương lai Không những ngày nay, nhà nước mớiquan tâm đến giáo dục mà ngay từ năm 1998, luật giáo dục cũng đã xác định “phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực của học sinh, bồi dưỡng nănglực học tập có lòng say mê học tập và có ý thức vươn lên”.cũng như các mônhọc khác, đặc điểm và chức năng của mình, việc học tập lịch sử lại cần phát huytính năng lực tích cực của học sinh
Lịch sử địa phương có ý nghĩa quan trọng đối với việc cung cấp, bổ sungnhững kiến thức khoa học về tự nhiên, xã hội của quê hương trên mọi lĩnh vực.Tiếc rằng, trong nhiều năm qua những tiết học về địa phương chưa được chútrọng, thậm chí có trường còn xem là giờ phụ có thể dạy, hoặc bỏ qua.Và doquan niệm khác nhau nên nhiều người chưa coi trọng lịch sử địa phương mặc
dù trong chương trình dạy môn lịch sử không thể thiếu mảng kiến thức này Đâykhông chỉ là thiếu sót của người dạy mà còn là một thiệt thòi cho HS khi muốntìm hiểu về lịch sử của dân tộc, quê hương
Không những thế đây còn là phần chương trình có khả năng dung nạp lớnnhất mọi hình thức học tập (Trên lớp, ở nhà, nội khoá, ngoại khoá, điền dã )Cũng là phần có điều kiện thuận lợi nhất trong việc phát huy tính năng động,sáng tạo của học sinh, phù hợp với phương pháp dạy - học tích cực, HS và GV
có thể sử dụng phương pháp tích hợp-liên môn khi giảng dạy và học tập
Trang 5Như vậy việc đưa lịch sử địa phương vào giảng dạy trong các nhà trường
có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản về cácdanh nhân, các di tích lịch sử văn hóa, anh hùng dân tộc của quê hương, qua đógiáo dục truyền thống, khơi dậy tình yêu quê hương đất nước trong các em họcsinh Việc giáo dục Lịch sử Địa phương cũng góp phần tăng sự hấp dẫn, thu hútcác em học sinh đối với việc học môn lịch sử
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Để chuẩn bị cho tiết học lịch sử địa phương, GV có thể đặt trước vấn đề
cho học sinh về nhà chuẩn bị, nghiên cứu, tìm hiểu trước:
- Thông qua kiến thức môn Địa lý, CNTT tìm hiểu về vị trí địa lí, thiênnhiên, sông ngòi của huyện Yên Định?
- Thông qua những câu chuyện kể của ông, bà, bố, mẹ, những câu ca dao,những điển tích địa phương hãy tìm hiểu về các danh nhân, nhân vật lịch sử tiêubiểu của huyện?
- Tìm hiểu về các di tích lịch sử, đền thờ của huyện gắn liền với nơi các
em sinh sống.?
- Sưu tầm một số câu ca dao, tục ngữ địa phương gắn liền với phong tục tậpquán, sản xuất, sinh hoạt của huyện, những chuyện kể lịch sử của địa phươngthông qua ông-bà, bố, mẹ ?
- Em sẽ làm gì để bảo vệ, giữ gìn những di tích lịch sử trên địa bàn em sinhsống?
Trang 6Yên Định là huyện đồng bằng thuộc châu thổ sông Mã, nằm ở phía TâyBắc Thanh Hóa Phía bắc- đông bắc giáp huyện Vĩnh Lộc, có sông Mã làm giớihạn, phía nam giáp Thiệu Hóa Phía tây- tây nam: giáp Thọ Xuân, có sông Cầuchày làm giới hạn, phía tây-tây bắc giáp huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy ; Phíađông- ở khu vực Ngã Ba Bông ( Đinh Công) tiếp giáp với cả 4 huyện Vĩnh Lộc,
Hà Trung, Hậu Lộc, Hoàng Hóa Xưa kia đây là vùng đất của Ngũ huyện giang,
là nơi sông chảy qua 5 huyện hay còn gọi là Ngũ huyện kê- nơi “ một con gà gáy, năm huyện cùng nghe”.
GV đặt câu hỏi: Khí hậu của huyện? Hiện nay huyện có bao nhiêu xã và thị trấn?
HS sẽ liên hệ với kiến thức của môn Địa lí lớp9 ( bài 41,42,43: Tìm hiểuđịa lí tỉnh, thành phố) để trả lời câu hỏi
GV nhận xét chốt ý: Tổng (S) tự nhiên toàn huyện 228,209 km2, dân số
173000 người (2009) với 29 xã, thị trấn.Khí hậu của huyện là nhiệt đới gió mùavới 2 mùa chính: mùa hè nắng nóng, mùa đông lạnh giá
GV đặt câu hỏi : Yên Định có những con sông lớn nào ? những con sông này gắn với lịch sử của huyện như thế nào?
HS dựa vào những kiến thức hiểu biết của mình, tích hợp với môn Địa lí ,CNTT để trả lời câu hỏi
GV nhận xét, bổ sung thêm kiến thức: Có 2 con sông lớn gắn liền với mảnhđất Yên Định đó là sông Mã và sông Cầu Chày
Sông Mã – con sông tiêu biểu của Thanh Hóa chạy qua vùng đất Yên Định(sông Mã đi qua từ đầu huyện đến cuối huyên Yên Định với chiều dài 31,5 km)
và khi đi qua đây, S.Mã đã đào xé nhiều dãy núi tạo ra nhiều ghềnh thác, vực lànỗi khiếp sợ với những người làm nghề đò giang sông nước như nghềnh ÔMễ(Yên Trường), nghềnh Sét( Định Hải) GV tích hợp với môn Văn học, lấymột số câu ca dao nói về con sông này gắn liền với vùng đất Yên Định:
“ Bao giờ ghềnh Sét đứt đôi
Cửa sông lấp lại vua tôi lại về”
Trang 7Cũng theo truyền thuyết làng Tu Mục( Yên Thọ) xưa kia nằm ở phía tảngạn sông Mã thuộc xã Vĩnh Ninh( Vĩnh lộc), từ khi sông Mã đổi dòng thì làngnày được cắt về huyện Yên Định
“ Trước kia em ở Vĩnh Ninh
Vì vua nhà Trần mới xẻ khúc sông
Cho nên nước chảy đôi dòng
Tuy người Yên Định nhưng lòng Vĩnh Ninh”
- GV cung cấp thêm tư liệu về sông Cầu Chày: Trong lịch sử sông CầuChày là con đường thông thương dễ dàng từ sông Mã lên vùng núi Ngọc Lạc, vàtrong thời thời kì khởi nghĩa bình Ngô, dòng sông này cũng từng mang nhiều kỉ
niệm sống động về Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn Truyền thuyết “ sông Cầu Chày Chó lội đứt đuôi” được sách sử giải thích là nước ở đây rất độc Nhưng
trong dân gian thì việc “ Chó lội đứt đuôi” lại có cách giải thích hoàn toàn khác
liên quan đến Lê Lợi ( Trong lần bị giặc Minh truy đuổi, được 1 người dân chặt đuôi con chó săn của mình rồi lội xuống sông la khóc vì sông độc dìm mất chó chỉ còn có đuôi, vì vậy đã lừa được giặc Minh và Lê Lợi cùng nghĩa quân thoát khỏi sự truy đuổi của quân thù) Và truyền thuyết ấy cứ thế lan truyền phổ biến
khắp các vùng dân cư từ thượng nguồn đến hạ lưu S.Cầu Chày với niềm tự hàokhôn xiết
2.3.2 Tích hợp với môn CNTT, điển tích, ca dao, để hiểu về các danh nhân, nhân vật lịch sử tiêu biểu của huyện.
GV yêu cầu học sinh thông qua những hiểu biết của các em,thông qua những câu chuyện kể của ông bà, bố, mẹ, những câu ca dao em hãy kể về các danh nhân, nhân vật lịch sử gắn liền với làng, xã nơi các em sinh sống và học tập?
HS dựa vào những hiểu biết của mình trả lời câu hỏi: Trần Ân Chiêm (tênngôi trường các em đang học), Bà Triệu, Lê Đình Kiên, Hà Tông Huân
GV tiếp tục đặt câu hỏi : Em biết gì về những nhân vật lịch sử trên?
HS liên hệ với những kiến thức đã học ở bài 15; Thời Bắc thuộc và cáccuộc đấu tranh giành độc lập của lịch sử lớp 10, và vận dụng kiến thức của cácmôn khác như Văn học, CNTT để trả lời câu hỏi
GV nhận xét, chốt ý : Vùng đất Yên Định gắn liền với rất nhiều các danhnhân, nhân vật lịch sử tiêu biểu của dân tộc : Triệu Thị Trinh( Bà Triệu), Tiến sĩđầu tiên của Việt Nam: Khương Công Phụ,Tiến sĩ Trần Ân Chiêm, Lê ĐìnhKiên, Hà Tông Huân, Đào Cam Mộc, Ngô Thị Ngọc Giao( mẹ của vua LêThánh Tông), Ngô Kinh, Ngô Từ( hai vị khai quốc công thần thời vua Lê TháiTổ)
GV bổ sung thêm tư liệu: Về quê hương của Bà Triệu có nhiều ý kiếnkhác nhau Tuy nhiên gần đây thông qua nhiều công trình nghiên cứu, đặc biệtcăn cứ vào các thư tịch cổ Trung Quốc, các tài liệu về địa lý học, lịch sử khẳng
định Bà Triệu quê ở Yên Định “ Bà Triệu hay nàng Trinh( Triệu Thị Trinh) người miền núi Quân Yên quận Cửu Chân Quân Yên trái núi đó vẫn giữ tên gọi cho đến tận ngày nay Đứng sừng sững bên bờ sông Mã, gần ngã Ba Bông thuộc
Trang 8địa phận xã Định Công-huyện Yên Định-tỉnh Thanh Hóa” (Lịch sử Việt
Nam-Tập I).
Thôn Cẩm Trướng, xã Định Công có truyền thuyết “đá biết nói" như sau:
vùng núi này có con Voi trắng 1 ngà rất dữ tợn hay về phá hoại mùa màng, mọingười đều sợ Để trừ hại cho dân, Bà Triệu cùng chúng bạn đi vây bắt voi, lùavoi xuống đầm lầy( S.Cầu Chày ngày xưa còn lầy lội) rồi dũng cảm nhảy lêncưỡi đầu voi và cuối cùng đã khuất phục được con voi hung dữ Chú voi đực nàysau trở thành người bạn chiến đấu trung thành của Bà Triệu Nghĩa quân BàTriệu, những ngày đầu tụ nghĩa, đã đục núi Quân Yên, bí mật cho người ngồitrong hốc đọc bài đồng dao:
( Lịch sử Thanh Hóa, Tập II, sdd,tr.52-53)
Tranh Bà Triệu cưỡi voi trắng trong đền thờ Bà Triệu, tỉnh Thanh Hóa.
Tiếp đến GV cho HS trình bày những hiểu biết về các nân vật lịch sử khác,các nhóm khác bổ sung GV cung cấp thêm tư liệu về 1 số nhân vật lịch sử:+ Đào Cam Mộc- quê làng Lang Thôn nay xã Định Tiến- Yên Định làngười đã có công cùng sư Vạn Hạnh tôn phò Lý Công Uẩn lên ngôi vua
+Thái hậu Ngô Thị Ngọc Giao- mẹ đẻ của vua Lê Thánh Tông quê ở ĐộngBàng tức Đồng Phang nay là Định Hòa- Yên Định, bà là người phụ nữ hiền hậu,tài hoa Bà đã sinh và dạy vua Lê Thánh Tông thành vị vua anh minh đã đưa đấtnước đến giai đoạn cực thịnh của vương triều Hậu Lê Bà được dân gian suy tôn
là Quốc mẫu cùng với bài văn tế ca ngợi Bà
+ Trần Ân Chiêm : Ở Châu Bối ( xã Định Tường- Yên Định- Thanh Hóa)năm 43 tuổi ông đỗ Đệ Tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Ất Mùi đời vua Lê
Trang 9Dụ Tông, là người có nhiều tài năng trong hoạt động triều chính, lại giỏi về nhohọc Sau khi chết nhà vua có chỉ sắc phong thần và cho phép thôn Châu Bốiphụng thờ
+ Lê Đình Kiên : tên của ông được đặt cho một ngôi trường nổi tiếng củahuyện : Trường THCS Lê Đình Kiên Ông là ai?
Lê Đình Kiên là một võ quan tài đức, có nhiều công lao dưới thời LêTrung Hưng Ông sinh năm Tân Dậu(1621) tại Bái Trại Ngoại nay là làng ThiếtĐinh xã Định Tường- Yên Định- Thanh Hóa, mất năm Giáp Thân (1704)tại PhốHiến( Hưng Yên) nơi ông làm quan Trấn thủ Sơn Nam
Lê Đình Kiên sinh ra trong một gia đình ông và cha đều là võ quan nênông sớm trở thành một võ quan có nhiều tài năng quân sự, lại nhờ có tấm lòngtrung cần, liêm cẩn nên trải mấy đời phục vụ trong triều các chúa thượng đềukhen ngợi Vì thế năm 1664, ông 40 tuổi được triều đình trọng dụng tiến cử giữchức Tổng trấn Sơn Nam Ở vùng đất “dữ” này ông đã nhanh chóng dẹp tan giặc
dã, chộm cắp, hướng dẫn nhân dân lập làng, dựng phố, phát triển kinh tế-vănhóa, mở rộng bang giao, buôn bán với người nước ngoài, biến Phố Hiến thành 1thương cảng lớn chỉ sau Kinh Kỳ ( Thăng Long-Hà Nội)
“ Thứ nhất kinh kỳ thứ nhì Phố Hiến”
2.3.3 Tích hợp môn CNTT, điển tích của địa phương để tìm hiểu những di tích lịch sử tiêu biểu của huyện.
GV nêu câu hỏi: Ở địa phương em sinh sống có những di tích lịch sử nào.
Kể tên những di tích lịch sử tiêu biểu của huyện mà em biết ?.
Sau khi học sinh trả lời, GV nhận xét chốt ý, bổ sung: Tiêu biểu có di tíchđền Đồng Cổ( Yên Thọ- xếp hạng quốc gia), đền thờ tiến sĩ Trần ÂnChiêm( Định Tường- xếp hạng cấp Tỉnh), đền thờ Lê Đình Kiên( Định Tường-xếp hạng cấp quốc gia),ngoài ra còn rất nhiều đền thờ và di tích cách mạng khácnhư: đền thờ Bà Triệu ( Định Công), đền thờ Ngô Thị Ngọc Dao( Định Hòa-Cấp quốc gia), đền thờ Khương Công Phụ ( Định Thành- cấp quốc gia), Chiếnkhu Đa Ngọc, căn cứ Mã Cao ( Yên Giang- lịch sử cách mạng), di tích Bác Hồ
về thăm xã Yên Trường
GV tiếp tục đặt câu hỏi: Thông qua những hiểu biết của em ( qua Intenet, chuyện kể của ông bà, bố-mẹ, em hãy trình bày những hiểu biết của em về một trong những di tích trên?
HS suy nghĩ, trên cơ sở những hiểu biết đã tìm hiểu trả lời, các nhóm khác
bổ sung
GV nhận xét, bổ sung, giới thiệu thêm cho HS một số di tích tiêu biểu
* Đền thờ Khương Công Phụ:
Trang 10Đền thờ thờ tiến sĩ đầu tiên của nước Việt Nam tên là Khương Công Phụ
Đền thờ Khương Công Phụ mang giá trị lịch sử Bởi đây là nơi thờ vị trạng nguyên đầu tiên của Việt Nam, và làm quan đất nước Trung Hoa lúc bấy giờ Từ
đó đến nay đền còn mang ý nghĩa về truyền thống hiếu học, nhiều con em trong dòng họ và khu vực đến đây thành tâm cầu khấn
* Đền Thờ Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao(mẹ vua Lê Thánh Tông).
Quần thể Di Tích văn hoá Đồng Phang (Định Hoà) mà trung tâm là Đềnthờ Thánh Mẫu Ngô thị Ngọc Dao, theo lối kiến trúc phương Đông và mangđậm dấu ấn văn hoá thời Lê, thời phong kiến Việt Nam hưng thịnh Quần thể ditích này một trong những địa danh được tôn kính và ngưỡng mộ, chỉ đứng sauLam Kinh một bậc trên đất xứ Thanh Thời xưa ai đi qua đất này điều phảixuống ngựa ( bất kể quan hay dân) từ "Thượng Đắc trí đến hạ Bái Càn " đềuphải xuống đi bộ rắc ngựa
Di tích:Từ Đường Phúc Quang, Được xếp hạng cấp Quốc Gia ngày 11/9/1995
GV giới thiệu cho HS đền Đồng Cổ-một trong những ngôi đền tiêu biểu củahuyện Yên Định cũng như của tỉnh Thanh Hóa, đây là một trong những di tíchlịch sử - văn hóa của huyện Yên Định được xếp hạng cấp Quốc gia (2001)
Trang 11Góc chính diện đền Đồng Cổ ở Đan Nê, xã Yên Thọ
Cùng với các di tích: Lam Kinh, thành nhà Hồ, Đông Sơn, Núi Đọ, NúiNưa…, đền Đồng Cổ là điểm du lịch tâm linh và về nguồn, tạo thành quần thể ditích lịch sử - văn hóa nổi tiếng của xứ Thanh, đền Đồng Cổ ở thôn Đan Nê, xãYên Thọ, nơi vừa có phong cảnh hữu tình, vừa có những huyền thoại gắn với
nhiều giai đoạn trong lịch sử đất nước “Tương truyền ngày xưa, vua Hùng(1) đi đánh Chiêm Thành trú quân ở dưới núi, đêm mộng thấy thần hiện lên xin cho đem trống đồng theo quân để trợ chiến Khi lâm trận vua Hùng nghe như có tiếng trống vang trên không trung Thắng trận trở về vua Hùng phong cho thần
là Đồng Cổ đại vương Khi Lý Thái Tổ vừa mất, thái tử Phật Mã chưa kịp lên ngôi thì ba vương Vũ Đức, Đông Chinh, Dực Thánh mưu khởi loạn để giành ngôi Âm mưu bại lộ, thái tử được Lê Phụng Hiểu giúp sức dẹp yên ngay được Phật Mã lên ngôi( tức Lý Thái Tông) nhận thấy rằng trước đó một hôm đã được thần núi Đồng Cổ báo mộng cho biết Nhân đó cho rước bài vị ở chân núi Đồng
Cổ thuộc xã Yên Thọ, Thanh Hóa về kinh đô, sai dựng đền ở sau chùa Thánh Thọ(phường Yên Thái) để phụng thờ”.Trải qua các triều đền thờ thần Đồng Cổ
thôn Đan Nê vẫn được coi là đền chính
Trố
ng đồng tại Thượng Điện đền Đồng Cổ xã Yên Thọ