Cơ sở thực tiễn: Môn tin học ở khối lớp 3 học sinh đã được làm quen với một số bộ phận của máy tính để bàn, một số thuật ngữ thường dùng và bước đầu biết sử dụng máy tính.. Lịch sử của đ
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn chuyên đề:
Cơ sở lý luận:
Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ CNTT đã tác động lớn đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội người Đảng và Nhà nước đã xác định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của tin học và CNTTvà truyền thông, cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng CNTT, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng và thế giới nói chung
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn tin học vào trong nhà trường và ngay từ cấp tiểu học để học sinh được tiếp xúc với môn tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo.
Cơ sở thực tiễn:
Môn tin học ở khối lớp 3 học sinh đã được làm quen với một số bộ phận của máy tính để bàn, một số thuật ngữ thường dùng và bước đầu biết sử dụng máy tính Ở chương trình lớp 4, học sinh tiếp tục được hình thành một số phẩm chất
và năng lực cần thiết như: có thái độ đúng khi sử dụng máy tính, rèn luyện một
số kỹ năng sử dụng máy tính.
Hình thành cho học sinh khả năng sử dụng thành thạo máy vi tính, góp phần hình thành và phát triển tư duy học sinh Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong các hoạt động học tập.
2 Lịch sử của đề tài
Qua nhiều năm giảng dạy môn Tin học ở Trường tiểu học Long Hiệp, tôi nhận thấy rằng HS khối lớp 4 tuy đã được học môn Tin học ở lớp 3 nhưng vẫn còn nhiều bỡ ngỡ, lúng tún khi sử dụng máy tính Chính vì thế việc giảng dạy cho các
em hình thành khả năng sử dụng máy tính thành thạo cũng gặp nhiều khó khăn cần
có những biện pháp cụ thể để cho tiết học được nhẹ nhàng, học sinh tích cực, hứng thú với môn học và tiếp thu bài tốt hơn
Trang 2Từ đó, đó tôi đã nghiên cứu ra đề tài “Một số biện pháp dạy tốt môn tin học ở lớp 3”
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
- Phạm vi nghiên cứu:
Nội dung môn tin học lớp 4 đi sâu vào trình bày giảng dạy, đề xuất phương pháp giảng dạy tốt môn tin học ở khối lớp 4
- Đối tượng nghiên cứu:
Môn tin học lớp 4
Học sinh khối lớp 4 trường Tiểu học Long Hiệp.
II PHẦN NỘI DUNG
1 Thực trạng dạy môn Tin học ở trường Tiểu học Long Hiệp
Một số thuận lợi và khó khăn ở trường Tiểu học Long Hiệp
a Thuận lợi:
- Nhà trường đã tạo điều kiện để học sinh có thể học môn tin học từ khối lớp 3 đến khối lớp 5, tạo điều kiện mua sắm và sửa chữa máy vi tính , trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học
- Trang bị tương đối tốt các thiết bị phục vụ cho việc dạy học có ứng dụng CNTT như: máy vi tính, laptop, máy chiếu …; máy tính được nối mạng internet
- Học sinh rất hứng thú học tin học, nhất là những tiết thực hành vì Tin học là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới
- Nội dung sách giáo khoa nhẹ nhàng, trình bày đẹp, sách chú trọng nhiều về phần thực hành rất phù hợp với lứa tuổi HS tiểu học
- HS được trang bị đầy đủ sách giáo khoa Tin học để học
- HS khối 4 được học môn Tin học với thời lượng 2 tiết/ 1tuần
- Một số em học sinh ở nhà đã có máy vi tính nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học tin
b Khó khăn:
- Tài liệu tham khảo dành riêng cho bộ môn Tin học còn quá ít Nhất là những tài liệu nói về phương pháp dạy học đặc trưng của môn Tin học
- Đa số Hs khối lớp 4 chua hình thành khả năng sử dụng máy vi tính nên cũng
Trang 3- Phần lớn HS không có máy ở nhà để luyện tập nên các thao tác của HS chưa được thành thạo
- Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, do
đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên đa số học sinh thực hành vẫn còn chưa được thuần thục
- Việc rèn luyện thói quen gõ bàn phím bằng 10 ngón cho HS còn gặp khó khăn
do HS không có nhiều thời gian cho việc luyện tập trên lớp
- Trang thiết bị máy móc thường xuyên sử dụng nên phần nào cũng kém chất lượng ảnh hưởng lớn đến quá trình học tập
- Một số phần mềm khó áp dụng được vào giảng dạy vì phòng máy không có đủ tai nghe cho HS như phần mềm nhạc Encore
Biện pháp giải quyết vấn đề:
Xuất phát từ thực trạng trên, qua trình giảng dạy bộ môn Tin học và quản lý phòng máy tính của nhà trường Sau đây, tôi xin chia sẻ một số biện pháp để dạy tốt môn tin học ở lớp 4
2 Một số biện pháp để dạy tốt môn tin học ở lớp 4:
a Nâng cao chất lượng phòng máy tính :
- Máy tính trong quá trình sử dụng không tránh khỏi những hư hỏng hoặc những lỗi hệ thống từ nhỏ đến lớn Trong đó, những sự cố bất thường như: treo máy, khởi động lại,máy chạy nhưng không lên màn hình, không vào được win, thậm chí tắt luôn không khởi động được…….làm ảnh hưởng rất nhiều đến giờ dạy Do đó để có một tiết thực hành đạt hiệu quả cao và không ảnh hưởng nhiều đến HS thì tất cả các máy trong phòng phải hoạt động tốt
- Là một GV Tin học cần phải biết một số những thủ thuật cơ bản nhất để xử lí
sự cố phòng máy kịp thời Thế nhưng trong quá trình sử dụng máy tính, chúng ta vẫn thường xuyên gặp phải những sự cố bất ngờ trên, việc xác định nguyên nhân của nó sẽ giúp ta tìm ra cách giải quyết, xử lí vấn đề dễ dàng hơn:
+ Việc đầu tiên là cần phải kiểm tra tất cả các dây cáp(cáp nguồn, cáp dữ liệu…)
để chắc chắn là mọi thứ đã được gắn chặt và đúng cách
+ Kiểm tra lại những phần mềm hay phần cứng được cài đặt gần đây: Nếu sự cố xảy ra ngay sau vừa cài đặt một phần cứng hay chương trình phần mềm, bạn hãy gỡ bỏ
Trang 4chúng ra và khởi động trở lại Nếu máy tính vẫn hoạt động bình thường thì đó chính là nguyên nhân
+ Chạy các chương trình diệt vi rút hiệu quả: Để chương trình này chạy tốt bạn phải luôn cập nhập phiên bản mới nhất Các chương trình được xem là tốt nhất hiện nay như: Kasperky, Bkav, Norton Antivirus 2006, AGV Antivirus…
+ Kiểm tra nhiệt độ thân máy: Sự quá nhiệt là một nguyên nhân khác, thường xảy ra do sự hoạt động kém của các quạt giải nhiệt, các loại bụi bẩn bám trong thùng máy Nếu thấy bên trong thùng máy có nhiều bụi bẩn bám vào , ta nên ngắt điện và vệ sinh vì có nguồn điện thế cao, rất dễ gây nguy hiểm
+ Kiểm tra lại bộ nhớ Ram: Đây là nguyên nhân chủ yếu mà tôi thường gặp mỗi khi máy không khởi động được hoặc bị lỗi bất thường khi đang hoạt động Nếu phát hiện ra bộ nhớ có vấn đề, hãy tháo các thanh Ram ra, vệ sinh sạch chân thanh Ram và gắn lại thật chặt, hoặc lần lượt gắn từng thanh Ram ở các vị trí khác nhau để kiểm tra + Đôi lúc máy chạy nhưng màn hình không lên hình Hãy kiểm tra lại bộ nhớ Dram hoặc mượn màn hình đang sử dụng tốt khác để thử
Tóm lại : Là GV Tin học, công việc chính là giảng dạy Nhưng nếu Gv có thể khắc
phục được những sự cố máy tính một cách kịp thời sẽ không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh đem lại hiệu quả lớn trong quá trình nâng cao chất lượng giờ học
b Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy phù hợp:
- Giáo viên biết kết hợp giữa giờ lý thuyết và thực hành sao cho phù hợp, không nên xem nhẹ giờ dạy lý thuyết vì hiểu lý thuyết thì mới thực hành tốt được cũng như khi học sinh thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lý thuyết.
Ví dụ: Khi học bài các thao tác với tệp tin văn bản (khối 4) Giáo viên dạy
phần lưu văn bản, mở văn bản Khi học lý thuyết học sinh mới chỉ hiểu là lưu văn bản vào trong máy là để văn bản đó không bị mất đi, có thể mở ra được Nhưng đến khi thực hành học sinh mới thực sự hiểu rằng khi lưu văn bản đó luôn luôn được lưu trữ và tồn tại trong máy, có thể mở ra bất cứ lúc nào để chỉnh, xem và chỉnh sửa.
Trang 5- Giáo viên nên tận dụng những phương tiện sẵn có của môn tin học áp dụng vào trong giảng dạy lý thuyết để học sinh dễ quan sát và nhận biết, giúp cho buổi học thực hành của hiệu quả hơn.
- Khi dạy thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh một cách cụ thể,
rõ ràng và kết hợp cả những kiến thức của bài học trước, hướng dẫn cho các em phân tích yêu cầu của bài và để đạt được bài như yêu cầu thì các em phải làm những công việc gì trước khi học sinh làm để học sinh quan sát và thực hành chính xác và nhanh hơn.
Ví dụ: Dạy bài vẽ đường thẳng, giáo viên giao bài tập thực hành, sau đó
hướng dẫn, phân tích, kế đến giáo viên trực tiếp trên máy cho học sinh dễ quan sát thao tác và lời nói của giáo viên Trong khi thực hành, nếu em học sinh nào chưa thực hành được, giáo viên lại hướng dẫn cho em đó hoặc cầm tay em đó và hướng dẫn các thao tác.
- Hệ thống các bài tập thực hành, các bài tập phù hợp với nội dung của bài giảng, liên hệ với một số môn học khác trong chương trình học của các em
- Các bài tập không quá dài, nâng dần từ mức đơn giản đến phức tạp giúp phát triển năng lực các em, ngoài ra giáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vận dụng vẽ một cách có hệ thống.
c Đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Thường xuyên đánh giá kết quả học tập của học sinh qua các tiết dạy, nhận xét học sinh thường xuyên theo hướng dẫn trong thông tư 30 và 22 của Bộ giáo dục và đào tạo Nhằm nắm được kiến thức, kỹ năng, năng lực, phẩm chất của từng học sinh để khích lệ các em tiến bộ
d Không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Giáo viên có kế hoạch bồi dưỡng để nâng cao kiến thức bản thân đáp ứng được những yêu cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy đủ, chính xác.
- Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân mỗi giáo viên dạy Tin học nhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằng cách tự
Trang 6tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể học hỏi kinh nghiệm các đồng nghiệp.
- Bên cạnh tìm hiểu kiến thức về Tin học, giáo viên cũng phải tìm hiểu các kiến thức khác như văn hoá, kinh tế, chính trị, xã hội, về tâm lý trẻ nhỏ để tự nâng cao nhận thức của bản thân và dạy các em bằng sự yêu mến hơn.
- Tận dụng nhưng nguồn tài nguyên sẵn có của máy vi tính , hoặc truy cập internet để tìm hiểu thông tin , tìm kiếm tài nguyên trên Iternet phục vụ cho quá trình dạy và học
3 Hiệu quả thực hiện đề tài
- Sau khi nghiên cứu và qua quá trình trải nghiệm giảng tôi nhận thấy đã đạt được hiệu quả đáng khích lệ Số lượng HS khối lớp 4 sử dụng thành thạo máy tính tăng lên, 100% HS đều biết cách sử dụng máy tính thành thạo hơn, sử dụng chuột và bàn phím một cách thành thạo cũng như khám phá thêm những lĩnh vực mới về CNTH và đời sống Tiết dạy cũng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn, tạo được nhiều hứng thú cho học sinh trong quá trình tiếp thu bài, tạo sự gần gũi giữa giáo viên và học sinh, giúp các em mạnh dạn phát huy hết khả năng của mình.
III PHẦN KẾT LUẬN
1 Tóm lượt giải pháp
- Nâng cao chất lượng phòng máy tính
- Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy phù hợp
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Không ngừng học tập nâng cao trinh độn chuyên môn nghiệp vụ
2 Ý nghĩa, bài học kinh nghiệm
Ý nghĩa:
Sáng kiến kinh nghiệm với nội dung “Một số biện pháp để dạy tốt môn tin học ở lớp 4” sẽ phần nào giúp các đồng nghiệp có thêm những kinh nghiệm nhằm góp phần
quan trọng vào việc giảng dạy bộ môn tin học đối với học sinh lớp 4 hiện nay, đồng thời mang đến những giờ học tin học thật sống động và trực quan cho học sinh, giúp các em hứng thú và tiếp thu bài tốt hơn, nhớ lâu hơn những kiến thức đã học được.
Bài học kinh nghiệm:
Trang 7- Hãy tạo mọi cơ hội, mọi điều kiện thuận lợi để HS tìm tòi sáng tạo
- Có kế hoạch bồi dưỡng HS có năng khiếu về môn tin học
- Dự giờ thăm lớp, hội thảo phương pháp giảng dạy của các môn học khác
- Tích cực tham mưu với nhà trường nâng cấp máy tính , trang thiết bị dạy học
- Thực hiện tốt các quy định của ngành đề ra
3 Phạm vi áp dụng
Đề tài “Một số biện pháp dạy tốt môn tin học ở lớp 4” tôi đã áp dụng thực tế vào việc giảng dạy môn Tin học ở khối lớp 4 của Trường tiểu học Long Hiệp và đạt hiệu quả cao Đề tài này có khả năng áp dụng trong toàn tỉnh Long An hoặc các tỉnh khác
4 Đề xuất, kiến nghị
- Trang bị thêm máy tính cho học sinh sao cho mỗi em ngồi một máy thì hiệu quả sẽ cao hơn
Trên đây là một số những biện pháp mà tôi đã áp dụng vào dạy môn Tin học
ở lớp 4 Bài viết này chắc chắn còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của chuyên môn và các đồng nghiệp để tôi giảng dạy ngày một tốt hơn.
Hết
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Sách giáo khoa Cùng học Tin học quyển 2 NXB Giáo dục.
2 Sách giáo viên tin học quyển 2 NXB Giáo dục.
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
- CNTT: Công nhện thông tin
- CNH: Công nghiệp hoá
- HĐH: Hiện đại hoá
- HS: Học sinh
- GV: Giáo viên
Trang 9MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn chuyên đề: 1
2 Lịch sử của đề tài 1
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu: 2
II PHẦN NỘI DUNG 2
1 Thực trạng dạy môn Tin học ở trường Tiểu học Long Hiệp 2
a Thuận lợi: 2
b Khó khăn: 2
2 Một số biện pháp để dạy tốt môn tin học ở lớp 4: 3
a Nâng cao chất lượng phòng máy tính : 3
c Đánh giá kết quả học tập của học sinh 5
d Không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ 5
3 Hiệu quả thực hiện đề tài 6
III PHẦN KẾT LUẬN 6
1 Tóm lượt giải pháp 6
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh 6
2 Ý nghĩa, bài học kinh nghiệm 6
3 Phạm vi áp dụng 7
4 Đề xuất, kiến nghị 7
TÀI LIỆU THAM KHẢO 8