skkn giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng hồ chí minh vào mĩ thuật 6, 7 THCS

tích hợp giới thiệu các tác phẩm, tác giả đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật trong chương trình Mĩ thuật THCS khối lớp 6, 7 có hình ảnh chân dung các họa sĩ và hình minh họa các tác phẩm. có thể tích hợp nội dung nà vào các bài học cụ thể có ví dụ kèm theo

MỤC LỤC

I.PHẦN MỞ ĐẦU:……… … ………2

I.1.Lý do chọn đề tài:……… ………….2

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:……… …………2

I.3.Đối tượng nghiên cứu:……… ………2

I.4.Giới hạn phạm vi nghiên cứu:……….……… ………….2

I.5.Phương pháp nghiên cứu:……… ………….2

II PHẦN NỘI DUNG:……… ………… ………3

II.1 Cơ sở lý luận:……… ………3

II.2 Thực trạng:……… ………3

a Thuận lợi, khó khăn:……… ……4

b Thành công – hạn chế:……… ………4

c Mặt mạnh – mặt yếu:……… ………5

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:……… ………6

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trang mà đề tài đã đặt ra:………6

II.3 Giải pháp, biện pháp: ……… ………6

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:……… ………6

b Nội dung và cách thức thực hiện của giải pháp, biện pháp: ………6

c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp:……… ………11

d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:……… ………25

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:……….……25

II.4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:……….25

III PHẦN KẾT LUẬN,KIẾN NGHỊ:……… ……… ……26

III.1 Kết luận:……… …26

III.2 Kiến nghị:……… ……26

Tài liệu tham khảo……… 27

I.PHẦN MỞ ĐẦU:

I.1 Lý do chọn đề tài:

Hiện nay, toàn cầu hóa trên thế giới là một tất yếu lịch sử Nó làm cho các dân tộcxích lại gần nhau, góp tiếng nói chung, thúc đẩy sự phát triển của nhân loại Nhưng nó cũngchứa đựng nguy cơ thôn tính lẫn nhau, mạnh được yếu thua Những nền văn hóa không cóbản lĩnh có nguy cơ bị hòa tan vào dòng xoáy đó Việc gìn giữ, phát triển bản sắc văn hóadân tộc là cần thiết và cấp bách Đối với Mĩ thuật việc tìm hiểu lịch sử văn hóa dân tộc, họchỏi ông cha, tìm ra nét tinh tuý, gạn lọc những điều lỗi thời cũng là điều nên làm

Đối với Mĩ thuật Việt Nam thì Mĩ thuật thời hiện đại là giai đoạn phát triển nhất, mĩthuật đã làm đẹp cho xã hội, là biểu hiện cho trình độ văn hoá - văn minh Việt Nam, là vũkhí đấu tranh cho tiến bộ xã hội và ngày nay đang gắn chặt với sự nghiệp phát triển của đấtnước theo hướng giàu sang Việc giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ ChíMinh về Mĩ thuật có ý nghĩa quan trọng đối với học sinh THCS Bởi lẽ, giải thưởng Hồ ChíMinh về văn học - nghệ thuật là giải thưởng danh giá nhất Việt Nam hiện nay Các tác giả,tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật đều là những tác giả có đóng góp lớnkhông chỉ đối với sự hình thành và phát triển của Mĩ thuật hiện đại Việt Nam mà còn cócông lớn trong công cuộc cách mạng của dân tộc Đồng thời có ảnh hưởng lớn đối với thế

hệ trẻ, các thế hệ họa sĩ sau này

Tìm hiểu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật sẽ bồi đắpcho các em những hiểu biết về nền mĩ thuật Việt Nam, đặc biệt là giai đoạn cuối thế kỷ XIXđến 1975 Góp phần giáo dục lòng yêu nước, thái độ trân trọng, gìn giữ và phát huy các giátrị văn hóa - nghệ thuật mà thế hệ trước đã xây dựng, vun đắp nên Từ đó, định hướng chocác em cái nhìn - cảm - nghĩ chân chính về nghệ thuật, khơi gợi, phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh trong học tập và mọi hoạt động khác Đó là lý do tôi lựa chọn

nghiên cứu đề tài: “Giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật cho học sinh Trung Học Cơ Sở ”

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

Những tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật có thể tích hợpgiới thiệu vào các bài học Mĩ thuật nhằm giúp học sinh hiểu khái quát về mĩ thuật hiện đạiViệt Nam Góp phần hình thành năng lực thẩm mĩ cho học sinh THCS

I.3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu tích hợp giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về

Mĩ thuật vào các bài học Mĩ thuật THCS

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Học sinh trường THCS Trần Hưng Đạo khối 6, 7, 8, 9 năm học 2012-2013, 2014

I.5 Phương pháp nghiên cứu:

 Phương pháp tìm hiểu

Phương pháp quan sát

 Phương pháp phân tích.

 Phương pháp thử nghiệm

 Phương pháp tổng hợp

 Phương pháp tích hợp

 Phiếu điều tra

II PHẦN NỘI DUNG:

II.1 Cơ sở lý luận:

Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương (khoá VIII) số NQlTW, ngày 16 tháng 6 năm 2008 của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển vănhọc, nghệ thuật trong thời kỳ mớicủa Đảng ta đã nêu lên mục tiêu và những nhiệm vụ xâydựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong đó, văn học, nghệ thuật

23-là một bộ phận rất quan trọng Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đãnêu rõ: “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểmtra theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng,giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năngthực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội

Là môn học chính thức trong chương trình giáo dục THCS, Mĩ thuật dạy học sinhcảm nhận và tạo ra cái đẹp Trong đó, phân môn thường thức mĩ thuật đóng vai trò quantrọng trong việc hình thành năng lực thẩm mĩ cho học sinh Nghị định Số: 90/2014/NĐ- CP,

tháng 09 năm 2014 về “Giải thưởng Hồ Chí Minh” nêu rõ các tác phẩm đạt giải thưởng này là: “Các tác phẩm có giá trị đặc biệt xuất sắc về văn học, nghệ thuật, về nội dung tư

tưởng và hình thức nghệ thuật Có tác dụng to lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, có ảnhhưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào việc thay đổinhận thức của nhân dân trong sự nghiệp phát triển văn học, nghệ thuật Việt Nam, xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc”

Qua việc giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật sẽtạo điều kiện cho học sinh làm quen, thường thức cái đẹp trong các sản phẩm, tác phẩm mĩthuật tiêu biểu của Việt Nam Lồng ghép giới thiệu các tác phẩm, tác giả vào các phân môn,các bài học Mĩ thuật học sinh sẽ phát triển khả năng đánh giá, phân tích tác phẩm, hiểu kháiquát về mĩ thuật hiện đại Việt Nam trong chương trình THCS Góp phần xây dựng nhâncách con người Việt Nam đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng về chân, thiện, mỹtrên cơ sở giữ gìn, phát triển, phát huy những giá trị của văn học, nghệ thuật dân tộc

II.2 Thực trạng:

Thực hiện đổi mới giáo dục, toàn ngành, các giáo viên trong trường đã tích cực thamgia các lớp bồi dưỡng, tập huấn do Phòng Giáo dục tổ chức Tổ chức các chuyên đề, giờ dạymẫu, ngoại khóa, trong đó có môn Mĩ thuật Môn Mĩ thuật được xây dựng trên cấu trúcđồng tâm Cho nên, thường thức mĩ thuật là phân môn có sự gắn kết chặt chẽ với các phânmôn khác, đặc biệt là ở hoạt động quan sát – nhận xét và đánh giá

Với tỉ lệ hơn 64% học sinh trường THCS Trần Hưng Đạo là dân tộc thiểu số, đờisống người dân ở địa phương còn nghèo, trình độ và nhu cầu về đời sống nghệ thuật, đặc

biệt là Mĩ thuật còn thấp thì việc lồng ghép giới thiệu cho các em các tác giả, tác phẩm đãđạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật và bước gần nhất để các em tiến gần hơn đến cácgiá trị nghệ thuật của dân tộc, nâng cao năng lực thẩm mĩ cho mỗi học sinh

Hiện nay môn Mĩ thuật đã đưa vào chương trình học ở bậc THCS của hầu hết cácnước trên thế giới Môn Mĩ thuật là môn học độc lập có mục tiêu, chương trình, sách giáokhoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo cơ bản, kết quảhọc tập của học sinh được đánh giá một cách nghiêm túc Tuy nhiên việc dạy học thườngthức nói chung và việc giới thiệu các tác giả, các tác phẩm mĩ thuật hiện đại Việt Nam nóiriêng vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm:

a Thuận lợi - khó khăn:

 Thuận lợi:

Khi giới thiệu các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật họcsinh sẽ hiểu biết về nền Mĩ thuật Việt Nam Được xem tranh, ảnh các em sẽ rất thích thú.Qua đó, thúc đẩy các em tư duy, tăng khả năng quan sát, phân tích và so sánh Dẫn đến việcnhớ và hiểu Mĩ thuật Việt Nam là sự chủ động do các em yêu thích chứ không phải “họcthuộc lòng” do yêu cầu bài học

Nhiều gia đình học sinh có điều kiện nên đã lắp đặt máy tính, mạng internet Đây lànguồn học liệu vô cùng phong phú nếu các em biết khai thác, sử dụng đúng cách Học sinh

có thể tìm tài liệu, hình ảnh cho bài mới, làm bài tập nhóm ở nhà dễ dàng hơn

 Khó khăn:

- Về phía học sinh: Đa số học sinh còn chưa tích cực học hỏi, tìm tòi, tư duy Hơnnữa hơn 64% học sinh là người dân tộc thiểu số nên kỹ năng đọc - viết, sử dụng Sách Giáokhoa còn rất yếu Trường lại nằm trên vùng đất Tây Nguyên, trong khi đó 18 họa sĩ đạt giảithưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật lại ở các tỉnh khác (đa số ở Hà Nội) nên học sinh gần nhưkhông có cơ hội tiếp xúc thực tế Các nhà sách trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cũng rất hiếmnguồn tư liệu, sách nghiên cứu về mĩ thuật nói chung và mĩ thuật Việt Nam nói riêng Vậynên, công nghệ thông tin nghiễm nhiên trở thành cách duy nhất để các em tiếp cận với bàihọc sau sách giáo khoa Điều nan giải là phần đa các em là con em gia đình thuần nông nênđiều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các con còn hạn chế Nhu cầuthường thức mĩ thuật chưa cao, chưa bắt kịp xu thế phát triển của xã hội đã ảnh hưởngkhông nhỏ đến điều kiện, tinh thần học tập của các em

- Về phía giáo viên: Chưa có nhiều cơ hội giao lưu, trao đổi chuyên môn với cácđồng nghiệp để chia sẻ, học hỏi, thống nhất về giảng dạy, soạn bài, chia sẻ nguồn tài liệu,hình ảnh

- Về cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, thiếu thốn: Thiếu phòng học bộ môn, phòngmáy chiếu riêng Mỗi khi dạy học bằng máy chiếu thường phải đổi phòng học giữa các lớpvới nhau gây lộn xộn, tốn thời gian lắp đặt và ảnh hưởng nhất định đến các giáo viên bộmôn khác Các giờ học ngoại khóa cũng không được thực hiện do điều kiện ở thôn buôn, dotính an toàn của HS Hằng năm có kiến nghị mua một số sách, tư liệu giảng dạy mĩ thuậtnhưng không thể mua được vì những sách này ở Đắk Lắk không có

b Thành công – hạn chế:

 Thành công:

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy là bước gần nhất đưa các hình ảnhđến với học sinh Nguồn tư liệu về các họa sĩ và các tác phẩm rất phong phú, đa dạng, hìnhảnh tươi sáng giúp học sinh dễ tiếp cận, chủ động trong các bài học Một số hình ảnh cũngđược giới thiệu trong sách giáo khoa, sách thực hành, sách bài tập Mĩ thuật nên không mấy

xa lạ với các em Bên cạnh đó 18 tác giả trên đều là sinh viên trường Cao Đẳng Mĩ thuậtĐông Dương, nhiều tác giả còn giữ những chức vụ quan trọng trong ngôi trường này, hoặcHội Mĩ thuật Việt Nam…nên học sinh có thể liên hệ so sánh khi tìm hiểu về các tác giả

 Hạn chế:

Trừ một số bài thường thức mĩ thuật thì hầu hết các bài học khác được tích hợp gi ớithiệu các tác giả, tác phẩm vào trong bài học đều chỉ là giới thiệu qua để các em quan sát ,nhận xét các tác phẩm Cho nên, nếu học sinh không chủ động tìm tòi, nghiên cứu thêm thìhiểu biết của các em về mĩ thuật cách mạng việt nam sẽ không thể phong phú hơn Tuynhiên cũng cần biết chọn lọc những tư liệu tin cậy, xác thực, có căn cứ để đưa vào bài học

Về tư liệu giải thưởng Hồ Chí Minh tôi chỉ mạnh dạn giới thiệu 18 tác giả theo kếtquả trao giải thưởng đến đợt IV ngày 19/5/2012 Có một số tư liệu cho rằng ngày 2/9/2012họa sĩ Nguyễn Gia Trí cũng đã được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh, nhưng nguồn tư liệu vềcác tác phẩm chưa cụ thể nên tạm thời tôi không giới thiệu Cũng mong qua đề tài này sẽnhận được nhiều hơn sự trao đổi, đóng góp của các đồng nghiệp về tư liệu để tôi tiếp tụchoàn thiện đề tài

c Mặt mạnh – mặt yếu:

 Mặt mạnh:

Giáo viên luôn sưu tầm tư liệu, hình ảnh, bồi dưỡng chuyên môn vững vàng, học tậpnâng cao trình độ Tự làm đồ dùng dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạykhiến tiết học sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh nên có thể áp dụng các phương phápdạy học tích cực vào bài dạy

Học sinh đã chủ động tìm tòi, áp dụng kiến thức các môn học, bài học có liên quan

để giải quyết các tình huống, nhiệm vụ được giáo viên yêu cầu Bản thân các em là lứa tuổitrẻ, ưa tìm tòi, đặc biệt là luôn đổi mới, muốn bắt kịp các xu thế của thời đại nên việc nângcao vốn hiểu biết về Mĩ thuật cũng được các em rất quan tâm Qua những kiến thức đượchọc các em đã chủ động thảo luận, trao đổi và đưa ra các ý kiến, quan điểm, cách nhìn vềcác tác giả, tác phẩm khiến tiết học trở nên sinh động, vui tươi hơn rất nhiều

 Mặt yếu:

Một số lượng hình ảnh các tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về mĩ thuật chưathể tìm, sưu tầm nên khi giới thiệu cho học sinh giáo viên chỉ giới thiệu tên tác phẩm đó.Cũng có một số tác phẩm thuộc bộ sưu tập của cá nhân trong và ngoài nước gây khó khăntrong việc sưu tầm hình ảnh như: Các bức kí họa của họa sĩ Tô Ngọc Vân…Việc quan sátchủ yếu là dựa trên hình ảnh chụp lại các bức tranh nên rất khó để các em có thể cảm nhận,

so sánh về các chất liệu khác nhau như: Lụa, sơn dầu, sơn mài, màu nước…Chưa kể đến làkhi chụp lại như vậy về màu sắc các tác phẩm cũng thay đổi rất nhiều ảnh hưởng lớn đến sựcảm nhận về màu sắc trong tranh

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:

- Với bậc phụ huynh chưa quan tâm đầu tư đúng mức cho con em có được học cụ ,học liệu đầy đủ đáp ứng cho những môn học năng khiếu

- Học sinh chưa tích cực trong học tập, chưa đổi mới trong phương pháp học của bảnthân, có quan niệm “học thuộc lòng” bài theo kiểu học vẹt trong sách, vở

- Mỗi trường thường chỉ có 1 giáo viên Mĩ thuật nên điều kiện trao đổi, học hỏi, góp

ý giữa các giáo viên cùng chuyên môn rất hạn chế Việc làm đồ dùng dạy học: In màu tranhảnh các tác phẩm, tác giả mĩ thuật khó có thể có màu sắc đẹp như hình ảnh mẫu và chi phíthì quá cao Mà Mĩ thuật lại là môn dùng nhiều hình ảnh nhất Cho nên, đa số giáo viênthường nhờ đến máy chiếu trợ giúp về kênh hình

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra:

Những khó khăn, hạn chế và yếu điểm trên đa phần là do thực tiễn, phần còn lại là

do sự nỗ lực, cố gắng của giáo viên, học sinh Khó khăn trên không dễ dàng khắc phục đượctrong một sớm một chiều mà cần có thời gian, giải pháp cụ thể Nên tận dụng những ưu thếthuận lợi, những ưu điểm để khắc phục khó khăn Đó sẽ là nguồn động lực lớn để giáo viên,học sinh tích cực hơn nữa trong hoạt động dạy – học; tìm tòi, đổi mới phương pháp dạy vàhọc để có thể lĩnh hội tri thức nhân loại, nâng cao năng lực, trình độ thẩm mĩ của bản thân Trong những năm học qua thầy và trò trường THCS Trần Hưng Đạo đã có nhiều đổimới, vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực, học tập và đánh giá nghiêm túc,khách quan, phù hợp với từng đối tượng học sinh Vì vậy mà từ những thành công ban đầuchúng tôi đã phát huy tốt hơn, dần thay đổi quan niệm của phụ huynh về các môn học mangtính nghệ thuật như Mĩ thuật Điều đó cho thấy khả năng vận dụng các nội dung của đề tàinày khá dễ dàng và phù hợp với nhiều đối tượng, hoàn cảnh

II.3 Giải pháp, biện pháp:

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:

Các tác giả trực tiếp được đưa vào nội dung bài dạy là những họa sĩ có công đầu tạodựng nền móng cho nền mĩ thuật Việt Nam Đóng góp lớn cho mĩ thuật cách mạng ViệtNam Các họa sĩ và các tác phẩm xuất sắc của họ đã làm nên diện mạo tươi sáng cho nền mĩthuật hiện đại Việt Nam mang đậm bản sắc dân tộc, có vị thế trên thế giới Qua đó, giúp họcsinh hiểu biết sơ lược về Mĩ thuật Việt Nam, phân tích sơ lược một số nội dung, hình thức

nghệ thuật của các tác phẩm mĩ thuật trong sách giáo khoa và có sự vận dụng vào học tập,

thực hành Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, góp phần tạo dựng môi trường thẩm mĩ cho xãhội

b Nội dung và cách thức thực hiện của giải pháp, biện pháp:

 Giải thưởng Hồ Chí Minh và các đợt trao giải:

Giải thưởng Hồ Chí Minh là một giải thưởng của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam tặng những công trình nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, những công trìnhgiáo dục và văn học, nghệ thuật đặc biệt xuất sắc, có giá trị rất cao về khoa học, văn học,nghệ thuật, về nội dung tư tưởng, có tác dụng lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, có ảnhhưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống nhân dân, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát

triển nền kinh tế quốc dân, khoa học, kỹ thuật, văn học, nghệ thuật Đây được xem là giảithưởng danh giá nhất hiện nay tại Việt Nam Giải thưởng Hồ Chí Minh được xét và công bốnăm năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9.

Các đợt trao giải:

 Đợt 1 vào năm 1996 : Mĩ thuật có 8 giải thưởng

 Đợt 2 vào năm 2000 : Mĩ thuật có 10 giải thưởng

 Đợt 3 vào năm 2005 : Không xét thưởng về văn học - nghệ thuật

 Đợt 4 vào 19-5 năm 2012 : Mĩ thuật không có giải thưởng

 Các tác giả, tác phẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật:

 Đợt 1 vào năm 1996 : Mĩ thuật có 8 giải thưởng.

1) Họa sĩ Tô Ngọc Vân:

Các tác phẩm: Bác Hồ làm việc ở Bắc Bộ Phủ - Sơn dầu (1946); Hồ Chủ

tịch làm việc Khắc gỗ 60x40cm (1947); Bộ đội nghỉ chân bên đồi Sơn mài

35x49,7cm (1948); Xưởng quân giới Sơn dầu 40x50cm (1951); Bừa trên đồi

-Bột màu (1953); Bộ tranh ký hoạ về nông dân cải cách ruộng đất (1953); Bộ tranh

ký hoạ về bộ đội trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)

2) Họa sĩ Nguyễn Sáng :

Các tác phẩm: Giặc đốt làng tôi - Sơn dầu - 80x130cm (1954); Kết nạp

Đảng trong chiến hào Điện Biên Phủ - Sơn mài - 112x180cm (1963); Thành đồng

Tổ quốc - Sơn mài - 112x200cm (1978); Bộ đội trú mưa - Sơn mài - 70x100cm

(1970); Thiếu nữ bên hoa sen - Sơn dầu - 80x130cm (1972)

3) Họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm :

Các tác phẩm: Con nghé quả thực - Sơn mài - 45x62cm (1957); Đêm giao

thừa Sơn mài 70x150cm (1958); Nông dân đấu tranh chống thuế Sơn mài

100x150cm (1958); Tranh Gióng Sơn mài 100x120cm (1976); Thánh Gióng

-Sơn mài - 190x120cm (1990); Điệu múa cổ - -Sơn mài (1983)

4) Họa sĩ Trần Văn Cẩn:

Các tác phẩm: Tát nước đồng chiêm - Sơn mài - 60x92cm (1958); Công

nhân mỏ - Sơn dầu (1960); Nữ dân quân miền biển - Sơn dầu - 59x91cm (1960);

Thằng cu đất mỏ - Sơn mài (1962); Mùa đông sắp đến - Sơn mài - 70x120cm

(1962); Mưa mai trên sông Kiến - Sơn mài (1972)

5) Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh:

Các tác phẩm: Chơi ô ăn quan Lụa 63x85cm (1931); Cô gái rửa rau

-Lụa (1931); Bữa cơm ngày mùa thắng lợi - -Lụa - 63x78cm (1960); Sau giờ trực

chiến - Lụa - 52x73cm (1967); Trăng tỏ - Lụa (1967); Trăng lu - Lụa (1970);

Chân dung tự họa - Lụa (1976)

6) Họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung:

Các tác phẩm: Chân dung Bác Hồ - Sơn dầu - 31x22,7cm (1946); Du kích

La Hai - Bột màu - 40x50cm (1947); Du kích tập bắn - Bột màu (1948); Học hỏi

lẫn nhau - Sơn dầu - 90x92cm (1960); Công nhân cơ khí - Sơn dầu - 66x92cm (1962); Tan

ca, mời chị em đi họp để thi thợ giỏi - Sơn dầu - 104x118cm (1976)

7) Họa sĩ Bùi Xuân Phái:

Các tác phẩm: Hà Nội kháng chiến - Sơn dầu - 90x110cm (1954); Vợ

chồng chèo - Sơn dầu (1967); Sân khấu chèo - Sơn dầu (1968); Hóa trang sân

khấu chèo - Sơn dầu (1968); Xe bò trong phố cổ - Sơn dầu (1972); Phố cổ Hà Nội

Sơn dầu (1972); Phố vắng Sơn dầu (1981); Trước giờ biểu diễn Sơn dầu

-60x80cm (1984)

8) Họa sĩ – nhà điêu khắc Diệp Minh Châu:

Các tác phẩm: Tranh Hồ Chủ tịch và Thiếu nhi Trung Nam Bắc (vẽ bằng

máu trên lụa, 1947); Hương sen (tượng tròn, 1957); Tượng Võ Thị Sáu (1958);

Bác Hồ bên suối Lênin (1980); Bác Hồ với thiếu

nhi (tượng đồng, 1993)

 Đợt 2 vào năm 2000 : Mĩ thuật có 10 giải thưởng.

9) Họa sĩ Lê Quốc Lộc:

Các tác phẩm: Qua bản cũ Sơn mài 93x 131cm (1957); Ánh sáng đến

-Sơn mài (1957); Tiêu thổ kháng chiến - -Sơn mài - 86x180cm (1958); Giữ lấy hòa

bình - Sơn mài - 70x120cm (1962); Từ trong bóng tối - Sơn mài - 121x121cm

(1982)

10) Họa sĩ Huỳnh Văn Gấm:

Các tác phẩm: Trái tim và nòng súng - Sơn mài - 70x140 cm (1963); Em

Liên - Sơn mài - 66x45cm (1958); Ngày chủ nhật - Sơn mài- 58x87cm (1972);

Thừa thắng xông lên - Tranh cổ động (1967)

11) Nhà điêu khắc Nguyễn Hải:

Các tác phẩm: Nguyễn Văn Trỗi Tượng đồng cao 1,4m; Thánh Gióng

-Tượng đồng - cao 1m (1972); Chiến thắng Điện Biên Phủ - -Tượng đồng - cao

1,65m (1964); Mùa xuân chiến thắng - Tượng thạch cao (1976); Đài tưởng niệm

hòa bình - Tượng đài - Đá - cao 5m; Thủ Khoa Huân - Tượng đài (1986)

12) Họa sĩ Hoàng Tích Chù:

Các tác phẩm: Tổ đổi công cấy lúa - 75x100cm - Sơn mài (1958); Bác Hồ

trồng cây với thiếu nhi Sơn mài 112x270cm (1971); Mùa gặt Sơn mài

-100x150cm (1970); Đêm hậu cứ - Sơn mài - 98x165cm (1966)

13) Nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim:

Các tác phẩm: Chân dung Bác Hồ - Tượng đồng - cao 0,58m (1946); Hạnh

phúc - Phù điêu - Sơn thếp - 100x56cm (1949); Chân dung cháu gái - Tượng đồng

(1958); Nữ du kích - Tượng gỗ (1962); 11 cô tự vệ thành phố Huế - Phù điêu

(1968)

14) Họa sĩ Nguyễn Khang:

Các tác phẩm: Đánh cá đêm trăng - Sơn mài - 80x190cm (1943); Hoà bình

và hữu nghị - Sơn mài - 90x90cm (1958); Hành quân qua suối - Sơn mài (1962);

Gia đình mục đồng - Sơn mài - 60x180cm (1982)

15) Họa sĩ Nguyễn Tiến Chung:

Các tác phẩm: Được mùa - Lụa - 50x135cm (1958); Mùa gặt - Lụa (1962);

Chợ Nhông - Khắc gỗ màu - 55x44cm (1958); Phong cảnh Sài Sơn - Khắc gỗ màu

30x43cm (1970); Nữ dân quân trao đổi kinh nghiệm bắn máy bay Sơn dầu

-90x110 cm (1971)

16) Họa sĩ Dương Bích Liên:

Các tác phẩm: Bác Hồ đi công tác ở Việt Bắc - Sơn mài - 102x183cm (1980); Chiềuvàng - Sơn mài - 63x92cm (1962); Mùa gặt - Sơn dầu - 74x94cm (1954); Đi học đêm - Sơndầu - 90x130cm (1962)

17) Họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc:

Các tác phẩm: Tình quân dân (Cái bát) - Sơn mài - 80x60cm (1949); Đổi

ca Sơn mài 75x100cm (1962); Chiến dịch Điện Biên Phủ Sơn mài

-80x120cm (1980); Một ngày mới lại bắt đầu - Sơn mài - 95x115cm (1982)

18) Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ:

Các tác phẩm: Nhà tranh gốc mít - Sơn mài - 67x105cm (1958); Du kích

Bắc Sơn - Sơn mài - 86x121cm (1958); Bắc Nam một nhà - Sơn mài - 86x56cm

(1961)

 Các bài dạy trong chương trình Mĩ thuật THCS hiện hành có liên

quan đến thường thức mĩ thuật hiện đại Việt Nam:

Theo Phân phối chương trình Mĩ thuật hiện hành thì Mĩ thuật THCS có 123 tiết trênnăm Riêng Mĩ thuật lớp 9 có 18 tiết, từ lớp 6 đến lớp 8 là 35 tiết/năm.Trong đó, ở phânmôn thường thức mĩ thuật có 4 bài trực tiếp giới thiệu về các tác giả, tác phẩm đạt giảithưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật Ngoài ra, có thể tích hợp giới thiệu về các tác giả, tácphẩm đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về Mĩ thuật đối với các bài Vẽ tranh, Vẽ theo mẫu,Trang trí

Cụ thể:

Môn: M THU T L p: 6 Ĩ THUẬT Lớp: 6 ẬT Lớp: 6 ớp: 6

Đề tài học tập (tiết 1)

7 Vẽ tranh Đề tài học tập (tiết 2)

13 Vẽ tranh Đề tài Bộ đội (tiết 1)

14 Vẽ tranh Đề tài Bộ đội (tiết 2)

19 Thường thức mỹ thuật Tranh dân gian Việt Nam

23 Vẽ tranh Đề tài Ngày tết và mùa xuân (tiết 1)

24 Vẽ tranh Đề tài Ngày tết và mùa xuân (tiết 2)

33 Vẽ tranh Đề tài Quê hương em (tiết 1)

34 Vẽ tranh Đề tài Quê hương em (tiết 2)

Môn: M THU T L p: 7 Ĩ THUẬT Lớp: 6 ẬT Lớp: 6 ớp: 6

Bài Phân môn Nội dung

5 Vẽ tranh Tranh phong cảnh (tiết 1)

6 Vẽ tranh Tranh phong cảnh (tiết 2)

11 Vẽ tranh Đề tài Cuộc sống quanh em (tiết 1)

12 Vẽ tranh Đề tài Cuộc sống quanh em (tiết 2)

20 Vẽ Theo mẫu Ký họa ngoài trời

21 Thường thức mỹ thuật Mỹ thuật Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1954

22 Thường thức mỹ thuật Một số tác giả và tác phẩm tiêu biểu của mỹ thuật Việt

Nam từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1954

32 Vẽ tranh Đề tài Trò chơi dân gian (tiết 1)

33 Vẽ tranh Đề tài Trò chơi dân gian (tiết 1)

Môn: MĨ THUẬT Lớp: 8

10 Thường thức mỹ thuật Sơ lược mỹ thuật Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975

11 Thường thức mỹ thuật Một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của mỹ thuật Việt

Nam giai đoạn 1954 - 1975

18 Vẽ tranh Đề tài Ước mơ của em (tiết 1)

19 Vẽ tranh Đề tài Ước mơ của em (tiết 2)

20 Vẽ theo mẫu Vẽ chân dung (tiết 1)

21 Vẽ theo mẫu Vẽ chân dung (tiết 2)

24 Vẽ Trang trí Vẽ tranh cổ động (tiết 1)

25 Vẽ Trang trí Vẽ tranh cổ động (tiết 2)

27 Vẽ theo mẫu Giới thiệu tỷ lệ cơ thể người và tập vẽ dáng người (tiết

1)

28 Vẽ theo mẫu Giới thiệu tỷ lệ cơ thể người và tập vẽ dáng người (tiết

2)

Môn: MĨ THUẬT Lớp: 9

Bài Phân môn Nội dung

5 Vẽ tranh Đề tài phong cảnh quê hương (tiết 1)

6 Vẽ tranh Đề tài phong cảnh quê hương (tiết 2)

8 Vẽ Trang trí Tập phóng tranh ảnh (tiết 1)

9 Vẽ Trang trí Tập phóng tranh ảnh (tiết 2)

14 Vẽ theo mẫu Tập vẽ dáng người

Khi tích hợp giới thiệu các tác phẩm tôi chú trọng giới thiệu cho các em học sinhquan sát tìm hiểu về nội dung, bố cục, đường nét, màu sắc, chất liệu Những đóng góp củacác họa sĩ, các tác phẩm cho nền mĩ thuật Việt Nam

Đối với các bài Vẽ tranh, Trang trí, Vẽ theo mẫu nếu là 2 tiết thì tiết 1 nên giới thiệucho học sinh quan sát về nội dung, bố cục, hình ảnh, đường nét của các tác phẩm; còn màusắc và chất liệu của tác phẩm nên để học sinh tìm hiểu ở tiết 2 Như vậy sẽ đảm bảo nộidung, mục tiêu bài dạy, vừa để các em có thể quan sát nhiều lần hơn, cơ hội ghi nhớ hìnhảnh các tác phẩm cao hơn

c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp:

 1) Ví dụ 1: Mĩ thuật 6 Bài 6,7 Vẽ tranh : Cách vẽ tranh Đề tài học tập

Giáo viên giới thiệu cách vẽ tranh đề tài, tìm hiểu đề tài học tập Khi giới thiệu một

số tranh của họa sĩ có thể giới thiệu tác phẩm: Đi học đêm của họa sĩ Dương Bích Liên, bố

cục chắc chắn; chất liệu sơn dầu khỏe khoắn, khúc chiết

Đi học đêm - Sơn dầu - 90x130cm (1962)

 2) Ví dụ 2: Mĩ thuật 6 Bài 13,14 Vẽ tranh: Đề tài bộ đội

Khi giới thiệu một số tranh của họa sĩ có thể giới thiệu tác phẩm: Cái bát, Chiến dịch Điện Biên Phủ của họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc; Bộ đội trú mưa, Giặc đốt làng tôi, Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ, Thành đồng tổ quốc của họa sĩ Nguyễn Sáng.

Tình quân dân (Cái bát) - Sơn mài - 80x60cm (1949)

 3).Ví dụ 3: Mĩ thuật 6 Bài 20 Thường thức mĩ thuật: Tranh dân gian Việt Nam

Khi giới thiệu về cách sản xuất tranh dân gian có thể liên hệ đến các tác phẩm khắc

gỗ của các họa sĩ Họ cũng có các bước làm tranh tương tự như cách sản xuất tranh tranh

Đông Hồ và cho các em xem các tác phẩm khắc gỗ màu: Chợ Nhông, Phong cảnh Sài Sơn

của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung

Phong cảnh Sài Sơn - Khắc gỗ màu - 30x43cm (1970)

 4).Ví dụ 4: Mĩ thuật 6 Bài 24,25 Vẽ tranh: Đề tài Ngày tết và mùa xuân

Khi giới thiệu một số tranh của họa sĩ có thể giới thiệu về không khí, hình ảnh mùa

xuân của đất nước ta trong thời kì cách mạng qua tác phẩm: Đêm giao thừa của họa sĩ

Nguyễn Tư Nghiêm

Đêm giao thừa - Sơn mài - 70x150cm (1958)

 5).Ví dụ 5: Mĩ thuật 6 Bài 28 Vẽ tranh: Đề tài Mẹ của em

Trong hoạt động tìm và chọn nội dung đề tài có thể giới thiệu hình ảnh người mẹtrong thời chiến, người mẹ Việt Nam luôn chở che bao bọc cho các chiến sĩ qua các tác

phẩm: Sau giờ trực chiến của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh và Cái bát của họa sĩ Nguyễn Sỹ

Ngọc

Sau giờ trực chiến - Lụa - 52x73cm (1967)

 6).Ví dụ 6: Mĩ thuật 6 Bài 34, 35 Vẽ tranh: Đề tài Quê hương em

Khi giới thiệu về tranh của các họa sĩ có thể giới thiệu cho các em về vẻ đẹp của mọimiền quê trên đất nước Việt Nam Tất cả đều có thể trở thành đề tài thu hút các họa sĩ tiêu

biểu là các tác phẩm: Qua bản cũ của họa sĩ Lê Quốc Lộc, Đánh cá đêm trăng, Hành quân qua suối của họa sĩ Nguyễn Khang.

Đánh cá đêm trăng - Sơn mài - 80x190cm (1943)

 7).Ví dụ 7: Mĩ thuật 7 Bài 5, 6 Vẽ tranh: Tranh phong cảnh

Giới thiệu về cách vẽ phong cảnh, chọn và cắt cảnh Một số tranh phong cảnh đẹpcủa các họa sĩ:

Phố cổ Hà Nội; Phố vắng; Xe bò trong phố cổ của họa sĩ Bùi Xuân Phái; Chiều vàng, Mùa gặt của họa sĩ Dương Bích Liên; Phong cảnh Sài Sơn của họa sĩ Nguyễn Tiến

Chung

Xe bò trong phố cổ - Sơn dầu (1972)

 8).Ví dụ 8: Mĩ thuật 7 Bài 20 Vẽ theo mẫu: Ký họa

Giới thiệu cho học sinh hiểu như thế nào là ký họa, cách ký họa Phân biệt giữa Kýhọa và Vẽ theo mẫu Biết một số chất liệu dùng trong ký họa Giới thiệu một số tập kýhọa nổi tiếng, có ý nghĩa , ghi chép lại một thời kỳ lịch sử - xã hội của Việt Nam như:

Bộ tranh ký họa về nông dân cải cách ruộng đất và Bộ tranh kí họa về bộ đội trong chiến dịch Điện Biên Phủ của họa sĩ Tô Ngọc Vân.

Bộ tranh ký hoạ về nông dân cải cách ruộng đất (1953) ( trích dẫn)

 9).Ví dụ 9: Mĩ thuật 7 Bài 22 Thường thức mĩ thuật: Mỹ thuật Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1954

Biết sơ lược về sự phát triển của mĩ thuật Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến 1954, sựthành lập trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương Biết về một số tác giả, tác phẩm tiêubiểu Cảm nhận được cái đẹp của các tác phẩm hội họa phản ánh về đề tài cách mạng Khigiới thiệu về các chất liệu hội họa giáo viên giới thiệu sâu hơn về các chất liệu:

 Chất liệu sơn dầu: Du nhập từ phương Tây Một số tác phẩm sơn dầu tiêu biểu:

Chân dung Bác Hồ - Sơn dầu - 31x22,7cm (1946) của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung; Bác

Hồ làm việc ở Bắc Bộ Phủ Sơn dầu (1946); Xưởng quân giới Sơn dầu

-40x50cm (1951) của họa sĩ Tô Ngọc Vân.

Xưởng quân giới - Sơn dầu - 40x50cm (1951)

 Chất liệu sơn mài: Là chất liệu truyền thống dân tộc (đa số tác phẩm đạt giải thưởng

Hồ Chí Minh làm bằng chất liệu sơn mài) Thời kỳ này các họa sĩ Việt Nam đã tìm racách thể hiện chất liệu sơn mài trong sáng tác hội họa (trước đây chất liệu này chỉdùng cho các sản phẩm mĩ nghệ truyền thống như đồ dùng hằng ngày và đồ thờ

cúng) Một số tác phẩm sơn mài tiêu biểu: Đánh cá đêm trăng - Sơn mài - 80x190cm (1943) của họa sĩ Nguyễn Khang; Bộ đội nghỉ chân bên đồi - Sơn mài - 35x49,7cm (1948) của họa sĩ Tô Ngọc Vân; Bác Hồ đi công tác ở Việt Bắc - Sơn mài -

102x183cm (1980) của họa sĩ Dương Bích Liên.