Về kiến thức: Cho học sinh hiểu và biết: Biết khái niệm, phân loại dẫn xuất halogen của hidrocacbon.. Nắm được tính chất hóa học đặc trưng và ứng dụng của một số dẫn xuất halogen.. Viết
Trang 1GIÁO ÁN HÓA HỌC 11
DẪN XUẤT HALOGEN CỦA
HIDROCACBON
1 Mục tiêu:
a Về kiến thức: Cho học sinh hiểu và biết:
Biết khái niệm, phân loại dẫn xuất halogen của hidrocacbon
Nắm được tính chất hóa học đặc trưng và ứng dụng của một số dẫn xuất halogen
b Về Kĩ năng:
Viết được CTCT các đồng phân của dẫn xuất halogen cụ thể
Viết được phương trình hóa học : thủy phân (thế) và tách của dẫn xuất halogen
c Về thái độ:
Rèn luyện thái độ làm việc khoa học, nghiêm túc
Xây dựng tính tích cực, chủ động, hợp tác, có kế hoạch và tạo cơ sở cho các em yêu thích môn hóa học
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
a Chuẩn bị của giáo viên: Bài soạn và chuẩn bị một số tư liệu về ứng dụng của dẫn xuất halogen, thí nghiệm thủy phân etylbromua
b Chuẩn bị của học sinh: Làm bài tập và đọc trước bài mới khi lên lớp.
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: (trong khi giảng bài mới)
b Nội dung bài mới:
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: (15
phút)
1 Nêu khái niệm dẫn
cuất halogen đã được
học ?
2 Nêu vài phản ứng
mà sản phẩm thu được
là dẫn xuất halogen,
kết luận ?
3 Hãy cho vài ví dụ
dẫn xuất halogen là no,
không no, mạch hở,
mạch vòng và gọi tên ?
Hoạt động 2: (5 phút)
4 Tham khảo SGK,
nêu tính chất vật lí cơ
* Khi thay thế nguyên tử H của phân tử hidrocacbon bằng nguyên tử halogen ta được dẫn xuất halogen của hidrocacbon
Học sinh nêu ví dụ và kết luận:
* Có thể tạo dẫn xuất halogen bằng các phản ứng : cộng, thế
Học sinh nêu ví dụ, gọi tên, giáo viên cùng cả lớp kiểm tra lại
Ở đk thường :
- Chất có phân tử khối nhỏ (CH3Cl, CH3F ) ở thể khí, các chất có phân tử khối lớn hơn ở thể lỏng và rắn
I Khái niệm, phân loại:
1 Khái niệm:
* Khi thay thế nguyên tử H của phân tử hidrocacbon bằng nguyên tử halogen ta được dẫn xuất halogen của hidrocacbon
* VD:
* Có thể thu được dẫn xuất halogen của
HC bằng nhiều cách : phản ứng thế, cộng
2 Phân lọai:
a Dẫn xuất halogen của HC no, mạch hở
VD:
b Dẫn xuất halogen của HC không no, mạch hở
VD:
c Dẫn xuất halogen của HC thơm VD:
* Bậc của dẫn xuất halogen bằng bậc của nguyên tử C liên kết với halogen
II Tính chất vật lí:
Ở đk thường :
- Chất có phân tử khối nhỏ (CH3Cl,
CH3F ) ở thể khí, các chất có phân tử
Trang 2GIÁO ÁN HÓA HỌC 11
bản của dẫn xuất
halogen?
Hoạt động 3: (10
phút)
5 Viết phản ứng thế
NaOH tổng quát cho
dẫn xuất halogen ?
Hoạt động 4: (10
phút)
6 Nêu các ứng dụng
quan trọng của dẫn
xuất halogen trong
cuộc sống ?
GV: Nói về vấn đề bảo
vệ môi trường……
- Hầu như không tan trong nước, tan tốt trong dung môi hữu cơ
- Một số có hoạt tính sinh học cao như halotan CF3 -CHClBr : chất gây mê không độc, DDT : thuốc trừ sâu
R-X + NaOH (KOH) -t0->
R-OH + NaX (KX)
- Dùng làm nguyên liệu để tổng hợp các hợp chất quan trong khác
- Một số là dung môi tốt
- Ngoài ra một số dẫn xuất được sử dụng để làm thuốc trừ sâu, diệt khuẩn, gây tê, gây mê
khối lớn hơn ở thể lỏng và rắn
- Hầu như không tan trong nước, tan tốt trong dung môi hữu cơ
- Một số có hoạt tính sinh học cao như halotan CF3-CHClBr : chất gây mê không độc, DDT : thuốc trừ sâu
III Tính chất hóa học:
1 Phản ứng thế với dd NaOH:
CH3CH2Cl + NaOH -t0-> CH3CH2OH + NaCl
* Khả năng phản ứng :
- R-I > R-Br > R-Cl > R-F
- Bậc III > Bậc II > Bậc I
- C6H5-X < >C=C-X < C-C-X
2 Phản ứng tách:
CH3CH2Br + KOH -C2H5OH,t0->
CH2=CH2 + KBr + H2O
IV Ứng dụng:
1 Làm nguyên liệu:
- Tổng hợp một số polime có ứng dụng quan trọng như PVC, cao su cloropren, teflon
- Tổng hợp một số hóa chất quan trọng như ancol, phenol, axit
2 Làm dung môi:
Một số chất là dung môi tốt như CHCl3, CH2Cl-CH2Cl, CCl4
3 Các lĩnh vực khác:
- Sản xuất thuốc trừ sâu , diệt khuẩn như 2,4-D (2,4-diclophenolxylaxetic), DDT (diclodiphenoltricloetan) có độc tính cao
- Một số chất dùng làm thuốc gây mê, gây tê (C2H5Cl)
c Củng cố và luyện tập: (4 phút)
Làm bài tập 1,2/177 SGK tại lớp
d Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà: (1 phút)
Làm bài tập 3,4,5,6/177 SGK, học và soạn bài mới cho tiết sau