Giáo án Hóa học 11 bài 26: Xicloankan

Chuẩn kiến thức và kỹ năng Kiến thức Biết được :  Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử..  Tính chất hoá học : Phản ứng thế, tách, cháy tương tự ankan ; Phản ứng cộng mở vòng với H2, Br2

A Chuẩn kiến thức và kỹ năng

Kiến thức

Biết được :

 Khái niệm, đặc điểm cấu tạo phân tử

 Tính chất hoá học : Phản ứng thế, tách, cháy tương tự ankan ; Phản ứng cộng mở vòng (với H2, Br2, HBr) của xicloankan có 3 4 nguyên tử cacbon  4 nguyên tử cacbon

 ứng dụng của xicloankan

Kĩ năng

 Quan sát mô hình phân tử và rút ra được nhận xét về cấu tạo của xicloankan

 Từ cấu tạo phân tử, suy đoán được tính chất hoá học cơ bản của xicloankan

 Viết được phương trình hoá học dạng công thức cấu tạo biểu diễn tính chất hoá học của xicloankan

B Trọng tâm:

 Cấu trúc phân tử của xiclohexan, xiclopropan, xiclobutan

 Tính chất hoá học của xiclohexan, xiclopropan, xiclobutan

I CẤU TẠO

Hoạt động 1

GV:yêu cầu hs nhắc lại định nghĩa

ankan

GV: cho hs 1 số vd CTCT của

cicloankan

HS: ankan là hidrocacbon no mạch hở, chỉ chứa liên kết đơn trong phân tử

CH2

CH2 CH2

CH2 CH2

CH2 CH2

GV: yêu cầu hs nhận xét về dạng mạch

C, liên kết trong phân tử cicloankan

Vậy cicloankan chỉ khác ankan ở chỗ

nào?

GV: lưu ý khi nói hidrocacbon no tức

là trong phân tử chỉ chứa liên kết đơn

GV: yc hs định nghĩa cicloankan

=> CT chung từ một số vd

GV: dùng mô hình phân tử C3 và C4

Và cho hs thấy C3H6 không có đồng

phân, từ C4H8 trở lên mới có đồng

phân (mạch vòng)

HS:

- Giống: hidrocacbon no

- Khác: mạch vòng

- Cicloankan là hidrocacbon no mạch vòng

- CT chung: CnH2n (n 3)

H2C

H2C CH2

CH2

ciclobutan

H2C CH2

CH2

ciclopropan

H 2 C

H 2 C CH 2

CH 2

CH2

H 2 C

H2C

CH2 CH2

CH 2

CH2 ciclopentan

ciclohexan

- Danh pháp

+ Chọn vòng là mạch chính + Gọi tên:

Tên cicloankan = ciclo + tên ankan tương ứng

VD: C5H10

GV: hướng dẫn hs gọi tên các

cicloankan, tương tự ankan tương ứng,

chỉ thêm chữ “ciclo” trước tên ankan

GV: trường hợp vòng có nhiều

nhánh thì gọi tên như thế nào? GV

hướng dẫn hs gọi tên cicloankan nhiều

nhánh

- Đánh số trên vòng sao cho

nhánh có chỉ số nhỏ nhất (nhánh là số

1)

H 2 C

H2C

C

CH 3

CH 3

1 2

3

1,1-dimetylciclopropan

CH

CH 3

CH3

1

2 3

1,2-dimetylciclopropan

II TÍNH CHẤT VẬT LÝ

Hoạt động 2

GV: yêu cầu hs nhắc lại định nghĩa

cicloankan? Cho biết phản ứng đặc

trưng của HC no?

GV: cho hs lên bảng viết ptpư thế

Gv: đặt vấn đề: do góc liên kết trong

phân tử ciclopropan và ciclobutan nhỏ

nên vòng 3, 4 cạnh kém bền, dễ bị bẽ

1 Phản ứng thế (với Cl2, Br2; đk: as hoặc to)

+ Br 2 t

o

Br + HBr

2 Phản ứng cộng mở vòng a) Ciclopropan

gãy hơn so với vòng 5, 6, …cạnh.

Ngoài khả năng tham gia phản ứng

thế, ciclopropan và ciclobutan còn cho

phản ứng cộng mở vòng

Gv: hướng dẫn hs viết ptpư và yc hs

gọi tên

Gv: lưu ý vòng ciclobutan chỉ có khả

năng tham gia phản ứng cộng với H2

Gv: ngoài tham gia phản ứng thế

tương tự ankan, cicloankan còn tham

gia phản ứng gì?

Gv: viết ptpư tách

+ H2 Ni, t

o

CH3 CH2 CH3 ciclopropan propan

CH2 CH2 CH2 + Br2

dd

1,3 - dibrompropan

+ HBr CH3 - CH2 - CH2Br

1-brompropan

b) Ciclobutan

+ H2 Ni/t

o

CH3- CH2-CH2- CH3 ciclobutan butan

3 Phản ứng tách

xt, to

+ 3H2

ciclohexan benzen

xt, to

CH3 + 3H2

metylbenzen / TOLUEN

CH3

4 Phản ứng cháy

O nH nCO O

n H

n

3



 





Gv: yc hs viết ptpư cháy (oxi hóa

hoàn toàn)  nhận xét về số mol sản

phẩm cháy

III ĐIỀU CHẾ - ỨNG DỤNG

Gv: giới thiệu cicloankan được điều

chế từ ankan, sản phẩm chưng cất dầu

mỏ

Gv: cho hs nghiên cứu SGK và cho

biết ứng dụng của cicloankan

1 Điều chế

CH3CH2CH2CH2CH2CH2CH3Ni, t

o

CH3 + H2

heptan

metylciclohexan

2 Ứng dụng

+ O2

ciclohexan ciclohexanon

1 Củng cố

- So sánh tính chất hóa học của ankan và cicloankan

2 Dặn dò

- Làm bài tập 1,2,3,4,5 trang 120/SGK