Trọng tâm - Cấu trúc, đồng phân, danh pháp của một số môn xiclo ankan.. - Tính chất vật lý, tính chất hoá học và ứng dụng của xicloankan II.. Thiết kế các hoạt động: Viết phương trình ph
Trang 1I Trọng tâm
- Cấu trúc, đồng phân, danh pháp của một số môn xiclo ankan
- Tính chất vật lý, tính chất hoá học và ứng dụng của xicloankan
II Phương pháp
Quy nạp - đàm thoại - Trực quan
III Chuẩn bị
- Tranh vẽ mô hình một số xicloankan
- Bảng tính chất vật lý của một vài xicloankan
IV Thiết kế các hoạt động:
Viết phương trình phản ứng của n-pentan:
* Tác dụng Cl2 dẫn cuất monoclo
* Tách H2
* Crăckinh
2 Bài mới
Hoạt động 1: Vào bài
Ankan và xicloankan giống và khác nhau như thế nào?
I Cấu trúc, đồng phân, danh pháp
Hoạt động 2:
1 Cấu trúc phân tử của một số mono xicloankan
- Quan sát bảng 5.2, hãy cho biết đặc điểm về cấu tạo phan tử của xicloankan?
- HS nghiên cứu công thức phân tử, công thức CT và mô hình
Rút ra khái niệm về xicloankan,
Trang 2- Cho biết CT chung của xicloankan đơn vòng?
- Trên cơ sở đó lập dãy đồng đẳng của xicloankan?
Công thức phân tử và cấu trúc một số monoxicloankan không nhánh như sau:
* Xicloankan là những hiđrocacbon no mạch vòng
* Xicloankan có 1 vòng (đơn vòng) gọi là mono xicloankan
* Công thức chung là: CnH2n (n 3)
Hoạt động 3:
2 Đồng phân và cách gọi tên monoxicloankan
a Quy tắc:
Số chỉ vị trí - tên nhanh - xiclo + tên mạch chính + an
- Mạch chính là mạch vòng
Đánh số sao cho các số chỉ vị trí các mạch nhánh là nhỏ nhất
- Viết tất cả đồng phân xicloankan của C5H10? Gọi tên?
HS nhận xét rút ra quy tắc gọi tên monoxicloankan
b Thí dụ: Một số xicloankan đồng phân ứng với công thức phân tử C6H12
Trang 3
Xiclohexan Metyl Xiclohexan 1,2 -dimetylxiclobutan 1,1,2trimetylxyclopropan
- GV gọi tên một số xicloankan khác
Hoạt động 4:
II Tính chất
1 Tính chất vật lý:
Cho biết nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, màu sắc, tính tan của các xicloankan
- Tính chất vật lý của một số xicloankan?
- HS nghiên cứu rút ra nhận xét quy luật biến đổi Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi
- Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi tăng dần theo chiều tăng của M
- Đều không màu, không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ
- Với đặc điểm liên kết của xicloankan dự đoán tính chất hoá học của xicloankan?
2 Tính chất hoá học:
a Phản ứng cộng mở vòng của xiclopropan và xiclobutan
- Các xicloankan có 3,4 cạnh kém bền nên có khả năng tham gia phản ứng cộng mở vòng
HS viết phương trình:
+ H2 -> CH3 – CH2– CH3
Propan + Br2 BrCH2 – CH2 – CH2Br
+ HBr CH3 – CH2 – CH2Br
(1-Brompropan)
Ni,80 0 C
Trang 4Xiclobutan chỉ cộng với hyđro:
+ H2 -> CH3 – CH2 – CH2 – CH3
(Butan) Xicloankan vòng 5,6 cạnh trở lên không có phản ứng cộng mở vòng trong những điều kiện trên
b Phản ứng thế: Tương tự ankan
- Đều là hợp chất no, phản ứng đặc trưng là phản ứng thế
- HS viết phương trình:
+ H2 -> + HCl
Cloxiclopentan + Br2 -> + HBr
Bromxiclohexan
c Phản ứng oxi hoá: HS Viết phương trình:
C2H2n + O2 nCO2 + nH2O H < 0
C6H12 + 9O2 6H2O + 6H2O H = -3947,5kJ
Xicloankan không làm mất màu dung dịch
- GV hướng dẫn HS viết phương trình phản ứng của xiclopropan và xiclobutan: Cộng, thế, cháy Huớng dẫn học sinh viêt phương trình,
Rút ra sự khác nhau và giống nhau giữa xicloankan với ankan?
Hoạt động 6:
GV hướng dẫn học sinh viết phương trình phản ứng và ứng dụng của xicloankan dựa trên phản ứng tách
III Điều chế và ứng dụng
1 Điều chế:
Ni, 120 0 C
Trang 5Ngoài việc tách trực tiếp từ quá trình chưng cất dầu mỏ, xicloankan còn được điều chế từ ankan, ví dụ:
2 ứng dụng
3 Củng cố: Nêu sự giống và khác nhau giữa ankan và xicloankan.?
t 0 , xt
t 0 , xt