Kiến thức: HS biết được: - Định nghĩa, công thức chung, đặc điểm cấu tạo của ankađien.. - Đặc điểm cấu tạo, tính chất hóa học của ankađien liên hợp buta-1,3-đien, iso pren: phản ứng cộn
Trang 1BÀI 30: ANKAĐIEN
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
HS biết được:
- Định nghĩa, công thức chung, đặc điểm cấu tạo của ankađien
- Đặc điểm cấu tạo, tính chất hóa học của ankađien liên hợp ( buta-1,3-đien, iso pren: phản ứng cộng 1,2
và cộng 1,4)
- Điều chế buta-1,3- đien từ butan và butilen và iso pren từ isopentan trong công nghiệp
2 Kĩ năng:
- Quan sát mô hình phân tử rút ra nhận xét về cấu tạo phân tử và tính chất của ankađien
- Dự đoán được tính chất hóa học của ankađien, kiểm tra và kết luận
- Viết được các phương trình hóa học biểu diễn tính chất hóa học của buta-1,3- đien
- Giải bài tập công thức hợp chất và tính thành phần % về thể tích khí trong hỗn hợp
II Chuẩn bị:
- GV: giáo án
- HS: đọc bài trước ở nhà
III Phương pháp giảng dạy:
Đàm thoại tìm tòi kết hợp tổ chức hoạt đọng cá nhân và nhóm của HS
IV Tổ chức hoạt động dạy học:
1 Ổn định lớp (2 phút)
Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2 Kiểm tra bài cũ (8 phút)
1 Viết đồng phân và đọc tên của C4H8 ( kể cả đồng phân hình học)
2 Nêu các tính chất hóa học củ anken? Viết phương trình hóa học minh họa?
3 Phát biểu quy tắc Maccopnhicop? Lấy ví dụ minh họa?
Trang 23 Tiến trình giảng dạy.
Hoạt động 1: Định nghĩa và phân loại (10 phút)
- Viết CTCT của một số
ankađienyêu cầu HS
+ Nêu định nghĩa về
ankađien?
+ Viết CTC và gọi tên các
ankađien?
- Nhấn mạnh: đặc điểm cấu
tạo phân tử, gọi tên của các
ankađien và so sánh với
anken
- Yêu cầu HS đọc SGKcơ
sở phân loại ankađien?
- Các loại ankađien?
- Đưa ra ví dụ yêu cầu HS
xác định loại ankađien?
- Nhấn mạnh ankađien liên
hợp, giới thiệu buta-1,3-đien
và isoprene
- Yêu cầu HS làm bài tập1
(SGK 135)
- Ghi chép
- Trả lời
- Dựa vào vị trí tương đối giữa 2 liên kết đôi: 3 loại
- Chia làm 3 loại:
ankađien có 2 liên kết đôi cạnh nhau, ankađien liên hợp, ankađien có 2 liên kết đôi cách nhau từ
2 liên kết đơn trở lên
- Lắng nghe
- Làm việc
I Định nghĩa và phân loại.
1 Định nghĩa.
Ví dụ:
CH2=C=CH2 propađien
: buta-1,3-đien
isopren
CTC: CnH2n-2 ( n3, nZ+)
2 Phân loại.
- Dựa vào vị trí tương đối giữa 2 liên kết đôi: 3 loại
Ví dụ:
CH2=C=CH2 ankađien có 2 liên kết đôi cạnh nhau
CH2=CH – CH = CH2 ankađien liên hợp
CH2=CH – CH2 – CH = CH2 ankađien có 2 liên kết đôi cách nhau từ 2 liên kết đơn trở lên
Hoạt động 2: Phản ứng cộng (10 phút).
- Yêu cầu HS phân tích so
sánh buta-1,3-đien với buten
về đặc điểm cấu tạo phân tử
tính chất hóa học của
ankađien?
- Yêu cầu HS lấy ví dụ?
- Lưu ý: các khả năng phản
ứng cộng 1,2 và cộng 1,4;
cộng vào cả 2 liên kết đôi
- Nhấn mạnh các phản ứng
cộng của buta-1,3-đien và
isopren
- Trả lời
- Làm việc
- Lắng nghe
II Tính chất hóa học.
1 Phản ứng cộng:
a Cộng hidro ( t o , Ni).
CH2=CH–CH=CH2+H2
o
t Ni
CH 3 –CH 2 –CH 2 – CH 3
b Cộng brom.
+ Cộng 1,2 (-80oC)
CH2=CH–CH=CH2+Br2
o
80 C
+ Cộng 1,4 ( 40oC)
CH2=CH–CH=CH2+Br2
o
40 C
c Cộng hidrohalogenua
+ Cộng 1,2 (-80oC)
CH2=CH–CH=CH2+HBr 80 Co + Cộng 1,4 (40oC)
CH2=CH–CH=CH2+HBr 40 Co CH 3 –CH–CH=CH 2 Br
Hoạt động 3: Phản ứng trùng hợp và phản ứng oxi hóa (7 phút)
- Yêu cầu HS nhắc lại khái
niệm phản ứng trùng hợp?
- Điều kiện để monome tham
gia phản ứng trùng hợp?
- Trả lời
- Trả lời
2 Phản ứng trùng hợp.
n CH2=CH–CH=CH2
, ,o
xt t p
Trang 3- Yêu cầu HS viết phương
trình hóa học phản ứng trùng
hợp buta-1,3- đien dạng trùng
hợp 1,2 và trùng hợp 1,4?
- Nhấn mạnh: Khi có Na làm
xúc tác hoặc xúc tác thích hợp
và ở điều kiện nhiệt độ, áp
suất thích hợp thì buta-1,3-
đien chủ yếu trùng hợp 1,4
- Yêu cầu HS viết phương
trình hóa học phản ứng cháy
của buta-1,3-đien
- Thông báo buta-1,3-đien và
isopren cũng làm mất màu
dung dịch KMnO4
- Làm việc
- Lắng nghe
- Làm việc
- Lắng nghe
n CH2=CH–CH=CH2
, ,o
xt t p
3 Phản ứng oxi hóa.
a Phản ứng oxi hóa hoàn toàn.
o t
11
C H + O 4CO +3H O
2
b Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn.
Tương tự anken các ankađien cũng làm mất màu dung dịch KMnO4
Hoạt động 4: Điều chế và ứng dụng ( 5 phút).
- Để điều chế buta-1,3-đien và
isoprene người ta đi từ phản
ứng tách hidro của anken và
ankan tương ứng Viết các
phương trình hóa học minh
họa?
- giới thiệu những ứng dụng
chính của buta-1,3-đien và
isoprene
- Yêu cầu HS đọc phần tư liệu
rút ra những ứng dụng?
- Làm việc
- Lắng nghe
- Đọc SGK và trả lời
III Điều chế.
1 Điều chế buta-1,3-đien
o
t ,xt
o
t ,xt
2 Điều chế isopren.
IV Ứng dụng: (SGK)
Hoạt động 5: Củng cố ( 3 phút).
- Yêu cầu HS làm bài tập:
2,4,5( SGK 135, 136)
- Làm việc
V Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………