1.1.2 Những vấn đề lý luận về thực tập nghề làm bánhKhái niệm Đặc điểm của học sinh trường Nghiệp vụ Nhà hàngThành phố Hồ Chí Minh Nội dung quản lý hoạt động thực tập nghềCác yếu tổ tác
Trang 1ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN
BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP NGHỀ CỦA HỌC SINH TRƯỜNG NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2016
Trang 2BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP NGHỀ CỦA HỌC SINH TRƯỜNG NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG
Trang 31.1.2
Những vấn đề lý luận về thực tập nghề làm bánhKhái niệm
Đặc điểm của học sinh trường Nghiệp vụ Nhà hàngThành phố Hồ Chí Minh
Nội dung quản lý hoạt động thực tập nghềCác yếu tổ tác động đến quản lý hoạt động thực tậpnghề làm bánh của học sinh
Kết luận chương 1Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
THỰC TẬP NGHỀ LÀM BÁNH CỦA HỌC SINH TRƯỜNG NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thực trạng quản lý hoạt động thực tập nghề làmbánh của học sinh trường Nghiệp vụ Nhà hàngThành phố Hồ Chí Minh
Nguyên nhân của thực trạng trênNguyên nhân của những ưu điểm
Trang 42.4.2 Nguyên nhân của những hạn chế
Kết luận chương 2Chương 3 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG THỰC TẬP NGHỀ LÀM BÁNH CỦA HỌC SINH TRƯỜNG NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của cácbiện pháp
Kết luận chương 3Kết luận và kiến nghị
1 Kết luận
2 Kiến nghị
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢOPHỤ LỤC
Trang 5TÊN ĐỀ TÀI:
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP NGHỀ LÀM BÁNH
CỦA HỌC SINH TRƯỜNG NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG
Chất lượng nguồn lao động là yếu tố then chốt quyết định sực phát triềnkinh tế - xã hội của mỗi địa phương Một trong những minh chứng rõ nét nhất làđất nước Nhật Bản - một quốc gia nghèo nàn về tài nguyên và gắn liền với nhiềuthiên tai nhưng con người nơi đây đã chăm chỉ và không ngừng sáng tạo để vượtqua những cản trở của thiên nhiên để trở thành cường quốc kinh tế trên thế giới;
là tấm gương sáng cho các nước khác trên thế giới trong đó có Việt Nam Mộttrong những phương pháp giúp nâng cao chất lượng nguồn lao động là hệ thốnggiáo dục của quốc gia nói chung và địa phương nói riêng phải hiện đại, phù hợpvới nhu cầu của nền kinh tế và phù hợp với đối tượng người học Trong hệ thốnggiáo dục của một quốc gia sẽ gồm nhiều cấp bậc khác nhau trong đó đào tạonghề là một khâu quan trọng và tác động rõ rệt đến chất lượng đội ngũ laođộng. Đào tạo nghề được xem như là giải pháp gắn với phát triển kinh tế - xãhội, xóa đói giảm nghèo, giải quyết vấn đề thất nghiệp, thiếu việc làm cho ngườilao động
Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố phát triển năng độngthuộc loại bậc nhất cả nước và dẫn đầu về việc thu hút khách du lịch đòi hỏi cómột đội ngũ nhân lực du lịch được đào tạo bài bản để đáp ứng nhu cầu phát
Trang 6triển Đào tạo nguồn nhân lực du lịch là một quá trình phức tạp, theo hướng toàndiện về: học vấn, phong cách, đạo đức và chuyên môn, nghiệp vụ; hiệu quả vàchuẩn hóa theo hệ thống tiêu chí quốc tế
Xu thế phát triển mạnh của ngành du lịch, dịch vụ ăn uống hiện nay, ngàycàng có nhiều các tiệm bánh thương hiệu nổi tiếng Girval, Tourlesjour,
Brodard…Ngày càng có nhiều các đầu bếp chuyên làm bánh xuất hiện trên các
phương tiện truyền thông, các tạp chí lớn được nhiều người biết đến Nhu cầunhân lực cho nghề làm bánh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết Các thương hiệubánh nổi tiếng, các nhà hàng khách sạn 5 sao cũng cần một đội ngũ thợ làmbánh có tay nghề, được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp nhất
Trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh có rất nhiều cơ sở đào tạo nghềtrong đó lĩnh vực đào tạo nghề về khách sạn nhà hàng đang phát triển Trườngnghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh, trực thuộc Sở Lao động - Thươngbinh và Xã hội là một cơ sở đào tạo nghề khách sạn – nhà hàng miễn phí chohọc sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh TrườngNghiệp vụ nhà hàng thành phố có chức năng đào tạo không thu phí cho trẻ emlang thang cơ nhỡ tại các mái ấm, nhà mở; trẻ em thuộc gia đình có hoàn cảnhkhó khăn với bốn nghề Làm Bánh Âu, Phụ Bếp, Pha chế – Phục vụ nhà hàng,Phục vụ Buồng
Nhà trường rất quan tâm đến công tác đào tạo nghề cho học sinh, chươngtrình đào tạo được thường xuyên cập nhật bổ sung, đổi mới nhằm đáp ứng yêucầu ngày càng cao của thị trường lao động ngành du lịch Học sinh được thựctập tại các nhà hàng, khách sạn chuyên nghiệp đẳng cấp để đủ năng lực làm việctrong môi trường khách sạn quốc tế sau khi ra trường Tuy nhiên trong thời giangần đây, do đội ngũ cán bộ quản lý non trẻ, liên tục có sự thay đổi, kinh nghiệmchưa nhiều nên công tác quản lý chưa đạt hiệu quả như mong muốn nhất là quản
lý hoạt động thực tập của học sinh tại các nhà hàng khách sạn làm ảnh hưởngđến chất lượng đào tạo nghề của trường
Trước tình hình này, nhiều năm qua nhà trường đã có một số giải pháp
Trang 7trong công tác quản lý hoạt động dạy nghề nói chung và lý hoạt động thực tậpnói riêng nhưng chưa có cơ sở lý luận, chưa mang tính hệ thống
Điều đó đặt ra cho nhà trường phải xem xét một cách tổng thể việc tổchức, quản lý lý hoạt động thực tập nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đápứng nhu cầu thị trường lao động
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, đề tài “Quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của học sinh Trường nghiệp vụ nhà hàng, thành phố Hồ Chí Minh” được lựa chọn nghiên cứu.
2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Nhật Bản bắt đầu việc hướng nghiệp-đào tạo dạy nghề từ lứa tuổi trung học
cơ sở và trung học phổ thông với nhiều phương cách linh hoạt nhằm đáp ứng kịpthời nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội Nhật Bản một cách hợp lý nhất trong đườnglối chiến lược “Kỹ thuật Lập quốc”, nghĩa là dùng khoa học kỹ thuật để vươn tới,xây dựng một đất nước Nhật Bản hùng mạnh về Kỹ thuật thay vì đường lối “Phúquốc Cường Binh” như thời “công nghiệp hoá” của Minh Trị Duy Tân Lượnghọc sinh cấp 3 chọn học ở đại học (4 năm) chiếm tỷ lệ cao nhất (41,8%); kế đến làcác trường chuyên tu/ cao đẳng chuyên nghiệp (18,2%) trong số đó tỷ lệ chọn họcchuyên tu (chỉ học một nghề) là 88,9% Điều này cho thấy khuynh hướng chọnhọc nghề cụ thể (chuyên tu) chiếm đa số tuyệt đối trong những em tốt nghiệp trung học phổ thông mà không đi vào đại học(18,2%): (Thống kê năm 1989,Niên giám Giáo dục, Bộ GD NB)
Đối với trong nước vấn đề nghiên cứu quản lý hoạt động đào tạo nghề rấtđược quan tâm Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã đề
ra chủ trương phát triển Giáo dục, đào tạo và dạy nghề giai đoạn 2006-2010 là:
"Phát triển mạnh hệ thống giáo dục nghề nghiệp, tăng nhanh quy mô đào tạo caođẳng nghề, trung cấp nghề cho các khu công nghiệp, các vùng kinh tế động lực
và cho xuất khẩu lao động Mở rộng mạng lưới cơ sở dạy nghề, phát triển trungtâm dạy nghề quận huyện Tạo chuyển biên căn bản về chất lượng dạy nghề tiếpcận với trình độ tiên tiên của khu vực và thế giới Đẩy mạnh xã hội hoá, khuyếnkhích phát triển các hình thức dạy nghề đa dạng, linh hoạt: dạy nghề ngoài công
Trang 8lập, tại doanh nghiệp, tại làng nghề." Thể chế hoá chủ trương của Đảng về pháttriển dạy nghề, quốc hội đã ban hành luật Giáo dục- năm 2005, quy định dạynghề có ba trình độ đào tạo (Sơ cấp nghề, Trung cấp nghề và Cao đẳng nghề).Luật Dạy nghề năm 2006, quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động của cơ sở dạynghề; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động dạy nghề.Trong luật dạy nghề đã xác định chính sách đầu tư của Nhà nước về phát triểndạy nghề: "Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm để đổi mở nội dung, chương trình vàphương pháp dạy nghề, phát triển đội ngũ giáo viên, hiện đại hoá thiết bị, đẩymạnh nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề, tập trung xâydựng một số cơ sở dạy nghề tiếp cận với trình độ tiên tiến của khu vực và thếgiới; chú trọng phát triển dạy nghề ở các vùng có điều kiện kinh tế- xã hội đặcbiệt khó khăn; đầu tư đào tạo các nghề thị trường lao động có nhu cầu, nhưngkhó thực hiện xã hội hoá Ngay sau Đại hội XI của Đảng, Chính phủ đã sớm phêduyệt Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 - 2020 với quanđiểm chỉ đạo: Phát triển nhân lực trên cơ sở Chiến lược phát triển kinh tế - xãhội 2011 - 2020 phát huy vai trò quyết định của yếu tố con người, phát triểnnhân lực là khâu đột phá để thực hiện thành công Chiến lược phát triển kinh tế -
xã hội Mục tiêu của Chiến lược phát triển nhân lực được xác định: “Đưa nhânlực Việt Nam trở thành nền tảng và lợi thế quan trọng nhất để phát triển bềnvững đất nước, hội nhập quốc tế và ổn định xã hội, nâng trình độ năng lực cạnhtranh của nhân lực nước ta lên mức tương đương các nước tiên tiến trong khu
vực, trong đó một số mặt tiếp cận trình độ các nước phát triển trên thế giới”.
* Các đề tài trong nước có liên quan đến lĩnh vực dạy nghề
- Giáo dục kỹ thuật- nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực, tác giả
Trần Khánh Đức, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội – 2002, tập hợp các bàibáo khoa học của tác giả về cơ sở lý luận và phương pháp luận phát triển
hệ thống giáo dục nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực
- Những giải pháp phát triển đào tạo nghề góp phần đáp ứng nhu
cầu nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Luận án Tiến sỹ
của tác giả Phan Chính Thức, Đại học Sư phạm Hà Nội -2003, đi sâu nghiên cứu,
Trang 9đề xuất những khái niệm, cơ sở lý luận mới về đào tạo nghề, về lịch sử đàotạo nghề và giải pháp phát triển đào tạo nghề góp phần đáp ứng nhu cầunhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
- Giáo dục nghề nghiệp – Những vấn đề và giải pháp, tác giả
Nguyễn Viết Sự, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội -2005 Nội dung tập hợp cácbài viết đã đăng trên các tạp chí, kỷ yếu hội thảo, đề tài nhiên cứu khoa học về
cơ sở lý luận và thực tiễn, kinh nghiệm trong và ngoài nước về phát triển giáodục nghề nghiệp
- Hệ thống dạy nghề của Việt Nam trong tiến trình hội nhập với các nước
trong khu vực và trên thế giới, Đề tài cấp Bộ – Tổng cục Dạy nghề - 2005.
- Quản lý nhà nước về đầu tư phát triển đào tạo nghề ở nước ta – thực
trạng và giải pháp, Luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Nguyễn Đức Tĩnh, Học
viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – 2007 Nội dung chính là nghiên cứu cơ
sở lý luận và thực tiễn về đầu tư phát triển đào tạo nghề trong nền kinh tế thịtrường, thực trạng quản lý nhà nước về đầu tư phát triển đào tạo nghề và kiếnnghị các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư phát triển đào tạo nghề
- Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong các trường dạy nghề đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, Luận văn Thạc sỹ Quản lý giáo dục
của Thạc sỹ Bùi Văn Hưng năm 2012; đề xuất các giải pháp quản lý hoạt độnggiáo dục hướng nghiệp trong các trường dạy nghề nhằm nâng cao chất lượngđào tạo nghề đáp ứng những yêu cầu về nhân lực của thị trường lao động trongnước
Tuy nhiên các đề tài quản lý hoạt động thực tập nghề chưa được nghiêncứu đến nhiều và riêng đối với ngành Nghiệp Vụ Nhà Hàng chưa có đề tài
Trang 10nghiên cứu Quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của học sinh
3 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU – NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
3.1 Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn từ đó đề xuất các biệnpháp nhằm quản lý, tổ chức điều khiển hoạt động thực tập nghề làm bánh củahọc sinh trường Nghiệp vụ Nhà hàng Thành phố Hồ Chí Minh Đáp ứng yêu cầunâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động thực tập nghề
- Nghiên cứu cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động thực tập nghề
- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động hoạt động thực tập thực tậpnghề làm bánh của học sinh Trường Nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ ChíMinh
4 KHÁCH THỂ - ĐỐI TƯỢNG – PHẠM VI NGHIÊN CỨU
* Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của
học sinh Trường Nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh
* Khách thể nghiên cứu: Hoạt động thực tập nghề làm bánh của học
sinh Trường Nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh tại các đơn vị nhàhàng khách sạn
* Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu các biện
pháp quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của học sinh Trường Nghiệp vụnhà hàng thành phố Hồ Chí Minh tại các đơn vị nhà hàng khách sạn
Đối tượng khảo sát là học sinh, cán bộ, giáo viên, nhân viên TrườngNghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian khảo sát và các số liệu nghiên cứu từ 2011 đến 2016.
5 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Hiện nay, quản lý động thực tập nghề làm bánh của học sinh trườngNghiệp vụ Nhà hàng Thành phố Hồ Chí Minh còn nhiều bất cập do một số
Trang 11nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân do chương trình, nội dung thực tập nghềnghề chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhận thức và thái độ của học viên còn hạnchế Nếu đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh củahọc sinh trường Nghiệp vụ Nhà hàng Thành phố Hồ Chí Minh hiệu quả và khảthi sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề của Nhà trường, đáp ứng yêucầu của nhà tuyển dụng.
6 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng của chủ nghĩa Mác -Lênin; quán triệt tư tưởng giáo dục và quản lý giáodục của Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam Vận dụng phương phápluận nghiên cứu của khoa học quản lý giáo dục, các phương pháp nghiên cứudựa trên các chủ trương chính sách của Đảng, nhà nước về quản lý đào tạo nghề
Khái quát hoá các văn bản có liên quan đến quản lý đào tạo nghề theoquan điểm hệ thống - cấu trúc, lịch sử lôgíc và quan điểm thực tiễn trong nghiêncứu khoa học
6.2 Các phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcchuyên ngành, bao gồm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu thựctiễn, để luận giải các nhiệm vụ của đề tài Cụ thể là:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận Bao gồm các côngtrình, đề tài khoa học về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; các sách chuyênkhảo, tham khảo, giáo trình, giáo khoa liên quan đến bồi dưỡng chuyên mônnghiệp vụ; các bài báo khoa học, các tham luận hội thảo khoa học về vấn đề bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ công chức; các luận văn thạc sĩ, luận
án tiến sĩ liên quan đến hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng
Trang 12chuyên môn nghiệp vụ cho các đối tượng khác nhau, thuộc các chuyên ngànhkhác nhau.
Nghiên cứu các tài liệu trong nước và nước ngoài có liên quan đến vấn đềnghiên cứu, rút ra những những nhận định, đánh giá, những kết luận khoa họclàm cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của học
sinh Trường Nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn giáo dục và quản
lý giáo dục Tập trung vào các phương pháp điều tra, sử dụng các bảng hỏi vớihọc sinh cán bộ, giáo viên trong đơn vị nhằm thu được kết quả nghiên cứu
Tọa đàm với học sinh cán bộ, giáo viên trong đơn vị với mục nghiên cứucác vấn đề liên quan
Tiến hành xin ý kiến chuyên gia, nghiên cứu hồ sơ lưu trữ, các văn bản tổngkết kinh nghiệm quản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh của học sinh TrườngNghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh
Sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu, tính toán các tham số, vẽ biểu đồnhằm đánh giá chính xác định lượng kết quả thu được
7 Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
- Lý luận: Góp phần khái quát hóa, hệ thống hóa những vấn đề lý luận vềquản lý hoạt động thực tập nghề làm bánh
- Thực tiễn: Làm rõ được thực trạng quản lý hoạt động thực tập nghề làmbánh của học sinh Trường Nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh đó là cơ
sở đề xuất được một số biện pháp tác động phù hợp nhằm góp phần nâng caochất lượng dạy nghề của Trường trong giai đoạn hiện nay
8 KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP