Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp MộtMột số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
Tên sáng kiến kinh nghiệm:
“Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho
Đối với bộ môn Mĩ thuật, việc dạy trong nhà trường phổ thông nói chung
và ở bậc Tiểu học nói riêng không nhằm mục đích đào tạo học sinh thành nhữnghoạ sĩ hay những nhà nghiên cứu nghệ thuật chuyên nghiệp mà là để giáo dụccho các em thị hiếu thẩm mĩ cần thiết cho việc hình thành và phát triển một nhâncách toàn diện, hài hoà: đó là khả năng biết cảm nhận và biết tạo ra cái đẹp, pháttriển ngôn ngữ nói và nói mạnh dạn giữa đám đông- trước hết là cho chính các
em sau là cho gia đình và xã hội
Cũng như các đơn vị trường Tiểu học khác trên địa bàn huyện, phươngpháp dạy học Mĩ thuật mới được áp dụng vào giảng dạy ở trường Tiểu học HảiKhê từ đầu năm học 2017- 2018 Mục tiêu của phương pháp dạy học Mĩ thuậtmới này hướng nhiều đến khả năng sáng tạo, tư duy của học sinh, đáng kể nhất
là rèn được nhiều kỹ năng quan trọng cho học sinh như: kỹ năng giao tiếp, kỹnăng sống, kỹ năng hợp tác… Việc dạy học Mĩ thuật theo phương pháp của ĐanMạch giúp giáo viên nói chung và giáo viên dạy Mĩ thuật nói riêng nhận thứcđược: Dạy học Mĩ thuật trong nhà trường thông qua các hoạt động tạo hình đểkhơi gợi và phát huy khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các emtrước cái đẹp tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của riêng mình trong cuộcsống hằng ngày Việc dạy học Mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch nhằmtruyền cảm hứng cho giáo viên dạy Mĩ thuật, khuyến khích giáo viên kết hợpcác kỹ năng mỹ thuật với các phương pháp dạy học lấy người học làm trungtâm, khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo, kích thích phát triểnnhận thức thông qua hoạt động thực tế Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảngdạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ chức dạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạtđộng Vẽ cùng nhau, Vẽ theo nhạc, Vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được,Xây dựng cốt truyện Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và pháthuy được năng khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cáiđẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống Đây làmột chương trình giáo dục Mĩ thuật Tiểu học năng động, phát huy, rèn luyện
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
1
Trang 2được nhiều kỹ năng cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng sống, một sự thay đổi lớn
cả về phương pháp lẫn mục tiêu giáo dục của bộ môn Mĩ thuật ở Tiểu học.Ngoài việc thay đổi nội dung phân phối chương trình, sự thay đổi hình thức tổchức lớp học phần lớn được thông qua hoạt động nhóm thì vấn đề để học sinhtiếp thu được kiến thức, phát triển tư duy, sáng tạo ra những sản phẩm mĩ thuật
là một trong những vấn đề trọng tâm khiến giáo viên không khỏi tránh đượcnhững khó khăn, vướng mắc Vì theo phương pháp mới, mỗi chủ đề sẽ thực hiệnbằng nhiều quy trình mĩ thuật khác nhau, giáo viên hoàn toàn không hướng dẫnhọc sinh thực hành mà chủ yếu do học sinh tự tìm hiểu vấn đề, đề ra cách giảiquyết nên câu hỏi đặt ra là: Học sinh lớp Một có khả năng tư duy và sáng tạo racâu chuyện được kể bằng ngôn ngữ mĩ thuật? Hầu hết các giáo viên dạy Mĩthuật Tiểu học đều cho rằng minh họa hướng dẫn từng bước để học sinh vẽ cònchưa hiệu quả huống gì là để tự các em vẽ theo cảm nhận và sự hiểu biết của bảnthân
Các phương pháp dạy học mới được triển khai trong dự án đã kích thích
sự say mê, hứng thú trong học tập, bồi dưỡng phát triển năng lực cảm thụ thẩm
mĩ, năng lực tư duy và trí tưởng tượng của học sinh Tuy nhiên vấn đề đồ dùng phục vụ môn học giải quyết như thế nào để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh hay hình thức tổ chức lớp học ra sao, cách thực hiện các quy trình sáng tạo vẫn là những băn khoăn lớn của mỗi giáo viên chuyên trách khi giảng dạy
Chính từ những trăn trở này, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề
tài: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch
cho học sinh lớp Một” nhằm tìm ra giải pháp:
- Giúp học sinh lớp Một thêm yêu thích môn học thông qua các hoạt độnghọc tập
- Giúp học sinh phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo, khả năng tư duy,rèn luyện cho các em có khả năng biểu đạt, phân tích và tăng cường kỹ nănggiao tiếp
- Rèn cho học sinh có thói quen học tập chủ động, thoải mái, nhẹ nhàngnhưng vẫn đảm bảo kỷ luật lớp học
Mặt khác, qua việc đúc kết những kinh nghiệm cũng chính là một trongnhững cách để ghi nhận và xem xét lại quá trình thực hành giảng - dạy, để hoànthiện kỹ năng sư phạm của bản thân, để chọn lọc ra những gì đã làm tốt, cái gìcần phải làm tốt hơn và nghĩ cách khắc phục những gì chưa tốt Việc tự phântích thiết yếu này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp củamỗi giáo viên, đồng thời giúp cho mỗi giáo viên có cơ hội để trao đổi, học hỏikinh nghiệm lẫn nhau nhằm hướng tới mục tiêu giáo dục đạt kết quả cao hơn
2 Mục đích nghiên cứu:
- Chủ thể: Giúp giáo viên nắm được các quy trình bài dạy và một số biện
pháp dạy học môn Mĩ thuật cho học sinh lớp Một theo phương pháp Đan Mạch
- Khách thể: Học sinh khối 1 trường Tiểu học Hải Khê
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để thực hiện được mục đích nghiên cứu, đề tài đã xác định các nhiệm vụsau:
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
2
Trang 3Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
- Tìm hiểu quá trình dạy và học bộ môn Mĩ thuật ở lớp Một
- Tìm hiểu những vấn đề cơ bản thường gặp, những tình huống, ưu điểm, hạnchế qua quá trình dạy và học bộ môn Mĩ thuật ở khối 1, trường Tiểu học HảiKhê
4 Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu:
Các phương pháp cơ bản được sử dụng vào nghiên cứu đề tài bao gồm:
a Sưu tầm tài liệu có liên quan: Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề
tài, không thể phủ nhận vai trò quan trọng của công tác tham khảo tài liệu Tàiliệu có từ nhiều nguồn khác nhau như: sách, báo, tạp chí, kinh nghiệm từ đồngnghiệp…Đặc biệt là sử dụng Internet: đây là một công cụ thuận tiện để tiếp cậnnhanh và dễ dàng đến một lượng thông tin khổng lồ và phong phú Nhưng khitham khảo cần phải có kiến thức và kinh nghiệm để sàng lọc những thông tin (vìkhông phải thông tin nào cũng là đúng) thì mới tìm được nguồn thông tin phùhợp, chính xác với nhu cầu một cách nhanh chóng, hiệu quả
b Phương pháp vấn đáp: Là phương pháp mà giáo viên sẽ dùng một hệ
thống câu hỏi để học sinh trả lời bằng miệng nhằm thu được những thông tinnói lên nhận thức hoặc thái độ của cá nhân đối với vấn đề học bộ môn Mĩ thuật
1 theo phương pháp mới (phương pháp Đan Mạch)
c Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin về
quá trình giáo dục trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động dạy – học cho tanhững tài liệu về thực tiễn để có thể nắm bắt một cách hiệu quả và chính xác.Thông qua quá trình quan sát, giáo viên ghi nhận lại tình hình học tập của họcsinh, những vấn đề nảy sinh trong quá trình giảng dạy nhằm tìm ra biện phápgiải quyết thích hợp nhất
d Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên chủ động tác động vào học sinh
và quá trình dạy – học để hướng theo mục tiêu dự kiến của mình
e Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích nguyên nhân dẫn đến
thực trạng và tổng hợp các kết quả thu được qua quá trình nghiên cứu nhằmđánh giá hiệu quả của giải pháp
5 Đèi tượng, phạm vi nghiên cứu:
5.1 Đối tượng nghiên cứu: Häc sinh khèi 1 Trường Tiểu học Hải Khê
5.2 Phạm vi nghiên cứu: Phân môn mĩ thuật theo phương pháp ĐanMạch khối 1 ở cấp tiểu học trong năm học 2017 -2018
II PHẦN NỘI DUNG:
Chương 1 Cơ sở lý luận, thực tiễn và thực trạng việc dạy học phân
môn mĩ thuật
1 Cơ sở lý luận:
a Những định hướng và mục tiêu giáo dục Mĩ thuật bậc Tiểu học:
Luật Giáo dục điều 24.2 đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phảiphát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặcđiểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,hứng thú học tập cho học sinh" Đồng thời còn nêu rõ: “Mục tiêu giáo dục Tiểuhọc nhằm giúp cho học sinh những cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng cho sự
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
3
Trang 4hình thành và phát triển nhân cách một con người, chuẩn bị tốt cho các em vềcác mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và lao động để học sinh tiếp tục họclên trung học hoặc đi vào cuộc sống tùy theo nhu cầu và nguyện vọng bằngnhững hình thức thích hợp” Điều này khẳng định giáo dục thẩm mĩ trongtrường Tiểu học là một nội dung có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các mặt giáodục khác, tạo nên sự hoàn thiện trong việc phát triển nhân cách của học sinh.Chính vì vậy việc giáo dục và bồi dưỡng cho học sinh có trình độ văn hoá thẩm
mĩ phổ thông là hết sức cần thiết
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ươngkhóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầucông nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo được sự hỗ trợ củaChính phủ Đan Mạch, đã triển khai Dự án Hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật cấp tiểu học(SAEPS) thử nghiệm tại các trường tiểu học ở một số tỉnh, thành phố đại diệncho các vùng miền trên cả nước
Năm học 2014 - 2015 Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phươngpháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình dạy - học Mĩ thuật củaSAEPS ở tất cả trường tiểu học trên toàn quốc Theo đó, năm học 2015 – 2016
Bộ Giáo dục & đào tạo tiếp tục chỉ đạo các trường: Tiếp tục triển khai thửnghiệm dạy học mĩ thuật theo phương pháp mới tại các trường Tiểu học (Côngvăn số 4323/BGD&ĐT-GDTH)
b Đặc điểm tâm lý học sinh lớp Một:
Ở độ 6 tuổi là khởi đầu của giai đoạn phát triển mới của tư duy Theo cácnhà tâm lí học, ở lứa tuổi này sự tri giác của các em còn mang tính đại thể, ít đisâu vào chi tiết Lứa tuổi này là lứa tuổi giàu tưởng tượng, tuy nhiên tưởngtượng của các em còn tản mạn, ít có tổ chức Hình ảnh của tưởng tượng còn đơngiản, hay thay đổi do năng lực tư duy hạn chế Mặt khác, năng lực chú ý và trínhớ ở lứa tuổi này cũng còn kém bền vững, chưa thể tập trung lâu trong thờigian dài Nói chung là các em luôn hiếu động ham chơi, thích cái mới lạ nhưnglại chóng chán do môi trường của các em có sự thay đổi, từ hoạt động vui chơi
là chính chuyển qua hoạt động chủ đạo là học tập Các em có thể nhớ rất nhanh
và thích làm những gì mình thích, nhưng lại mau quên, khó tập trung vào việchọc Tâm lý của các em là thích được khen hơn chê, cho nên khi các em đượcthầy cô khen, bạn bè quý mến các em rất thích Mặt khác khi chuyển từ giaiđoạn từ chơi là chính sang hoạt động học là chính, các em còn bỡ ngỡ rất nhiều.Thậm chí có em còn sợ đi học vì ít nhiều đều cảm thấy không thoải mái, bị bóbuộc trong khuôn khổ nhất định Đây là giai đoạn khó khăn đối với các em Việctìm hiểu những đặc điểm tâm lí nói trên rất có lợi cho việc dạy Mĩ thuật cho trẻlớp Một Giúp cho giáo viên có thể sử dụng những phương pháp, phương tiệnthích hợp trong việc giảng dạy
c Một số vấn đề về phương pháp dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới (thuộc dự án do Đan Mạch hỗ trợ).
Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học là một phần quan trọng trong nỗ lực của Đại
sứ quán Đan Mạch nhằm hỗ trợ quá trình dân chủ và đa nguyên tại Việt Nam
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
4
Trang 5Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
“Các em học sinh khi tới trường giống như những cây non có rễ cứng cáp và đầytiềm năng Giáo viên chỉ đóng vai trò là những người thúc đẩy, biết cần phảithêm chất xúc tác gì vào nước tưới để giúp những cây non đó phát triển”, đó làthông điệp bà Kirsren Fugl, chuyên gia tư vấn Đan Mạch đã nêu tại các buổi tậphuấn cho giáo viên khi thực hiện phương pháp mới của dự án Dự án này nhằmtruyền cảm hứng cho giáo viên dạy Mĩ thuật để hỗ trợ học sinh phát triển khảnăng tiếp thu thẩm mĩ và sáng tạo, bằng cách khuyến khích các em trải nghiệm,sáng tạo, bày tỏ, hợp tác và giao tiếp với nhau qua các hoạt động mĩ thuật thực
tế Thông qua hoạt động thực tế, học sinh tự mình làm giàu cách biểu đạt, phântích, đánh giá, lựa chọn và nhận thức để hình thành, phát triển những năng lực ở
cá nhân Cùng lúc với việc phát triển những năng lực này, học sinh cũng có thểphát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyếtvấn đề, các năng lực hợp tác, khả năng tự học và tự đánh giá
* Về mục tiêu: Mục tiêu chính của phương pháp này nhằm giúp học sinh
+ Năng lực biểu đạt: Có nghĩa là học sinh ứng dụng ngôn ngữ mĩ thuật đểdiễn đạt sự trải nghiệm và thái độ của bản thân
+ Năng lực phân tích và trình bày: Thông qua các hoạt động trình bày vềtác phẩm của mình, tham gia giải thích, phân tích, nhận xét về nghệ thuật, kỹthuật thể hiện tác phẩm
+ Năng lực giao tiếp và đánh giá: Học sinh tham gia giao tiếp, thảo luận
và đánh giá tất cả các hoạt động trong tiết Mĩ thuật, đánh giá những gì đã làmđược, có như mong muốn hay không?
* Nội dung chương trình: Điểm nổi bật của phương pháp dạy học này là
giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuậttrong một bài dạy Nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật theo phương phápmới không theo trình tự các bài như chương trình hiện hành, mà giáo viên căn
cứ vào đó để xây dựng các chủ đề cho phù hợp Mỗi chủ đề tạo thành một quytrình mỹ thuật tương tác và tích hợp giữa 5 nội dung: Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí,
Vẽ tranh, Tập nặn tạo dáng, Thường thức Mỹ thuật Mỗi chủ đề sẽ lồng ghépgiáo dục nhiều mục tiêu và được thực hiện ít nhất là 2 tiết, nhiều nhất là 5 tiếthoặc cũng có thể hơn
* Các quy trình mĩ thuật: Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ
thuật, giáo viên sẽ tổ chức dạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động Vẽcùng nhau, Vẽ theo nhạc, Vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, Xâydựng cốt truyện Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huyđược năng khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp,tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống Hoạt độnggiáo dục Mĩ thuật còn góp phần đem lại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú và
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
5
Trang 6sáng tạo học tập cho trẻ Việc sử dụng nền nhạc trong các hoạt động Mĩ thuậtcũng tạo cho học sinh hứng thú, không khí lớp học vui vẻ, thân thiện.
SKKN đầy đủ ở file: SKKN Full
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
6
Trang 7Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
7
Trang 8Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
8
Trang 9Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
9
Trang 10Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
10
Trang 11Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
11
Trang 12Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
12
Trang 13Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp dạy học môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch cho học sinh lớp Một”
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Hòa
Trang
13