BÀI GIẢNG CHÍNH TRỊ HỌC TRONG QUẢN LÝ CÔNG

NỘI DUNG• Chương I: Đối tượng, nhiệm vụ của môn học • Chương II: Quyền lực chính trị và tổ chức thực hiện quyền lực chính trị • Chương III: Ảnh hưởng của đảng chính trị và các tổ chứ

BÀI GIẢNG CHÍNH TRỊ TRONG QUẢN LÝ CÔNG

Chương trình: Cao học Quản lý công

NỘI DUNG

• Chương I: Đối tượng, nhiệm vụ của môn học

• Chương II: Quyền lực chính trị và tổ chức

thực hiện quyền lực chính trị

• Chương III: Ảnh hưởng của đảng chính trị và

các tổ chức quần chúng tới hoạt động của nhà nước

• Chương IV: Văn hóa chính trị với quản lý

công

• Chương V: Chính trị quốc tế với quản lý công

CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU

ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU MÔN HỌC CHÍNH TRỊ TRONG

QUẢN LÝ CÔNG

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

• Môn học Chính trị trong quản lý công

nghiên cứu ảnh hưởng và phương thức tác động của các chủ thể chính trị lên

quá trình tổ chức và hoạt động của bộ

máy nhà nước  ảnh hưởng của chính trị lên hoạt động quản lý nhà nước

• 2 khái niệm chủ yếu: chính trị và quản lý

công/quản lý nhà nước

CHÍNH TRỊ

• Chính trị gắn liền với chính quyền, với nhà

nước và quyền lực nhà nước

• Yếu tố trung tâm của chính trị là quyền lực

nhà nước  nghiên cứu chính trị là nghiên cứu cách thức giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước

• Chủ thể chính trị: đảng chính trị, nhà nước,

các tổ chức quần chúng, các quốc gia, dân tộc,

• Theo nghĩa hẹp, quản lý công là hoạt

đông quản lý của nhà nước đối với xã hội  quản lý nhà nước

QUẢN LÝ CÔNG

• Xét về bản chất, đó là hoạt động quản lý

của nhà nước đối với xã hội để duy trì

trật tự xã hội và bảo đảm sự phát triển của xã hội theo định hướng thống nhất

• Xét về hoạt động, đó là hoạt động thực

thi quyền lực nhà nước

• Hiểu theo nghĩa hẹp hơn, quản lý công

có thể hiểu là hoạt động thực thi quyền hành pháp

THỰC THI QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

LẬP PHÁP

LẬP QUY ĐIỀU HÀNH HC

HÀNH PHÁP TƯ PHÁP

CHÍNH TRỊ VÀ NHÀ NƯỚC

• Nhà nước là một công cụ chính trị  Bộ máy

hành chính nhà nước là một bộ phận của hệ thống chính trị  có nhiệm vụ hiện thực hóa đường lối của đảng cầm quyền

• Hoạt động của Nhà nước phụ thuộc vào

chính trị về bản chất  Nhà nước là công cụ

để thực hiện mục đích chính trị của giai cấp

cầm quyền  phục vụ và phục tùng chính trị

• Chức năng và cách thức thực hiện chức năng

của Nhà nước có tính độc lập tương đối

MỤC ĐÍCH CỦA MÔN HỌC

• Làm rõ những vấn đề lý luận về vị trí,

vai trò của yếu tố chính trị tác động

đến hoạt động quản lý công (quản lý của nhà nước) của mỗi quốc gia

NHIỆM VỤ CỦA MÔN HỌC

• Làm rõ cấu trúc và cơ chế thực thi quyền

lực chính trị trong xã hội;

• Làm rõ sự tác động của đảng chính trị và

các tổ chức quần chúng đến quản lý công;

• Làm rõ sự tác động của yếu tố văn hóa

chính trị đến quản lý công;

• Làm rõ sự tác động của chính trị quốc tế

đến quản lý công

CHƯƠNG II

QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ VÀ

QUẢN LÝ CÔNG

NỘI DUNG

• Quyền lực và quyền lực chính trị

• Thực thi quyền lực chính trị

• Các yếu tố cấu thành hệ thống chính trị

QUYỀN LỰC

Quyền lực là khả năng tác động của một người tới người khác, chi phối hành vi của người khác, có thể buộc người khác hành động theo ý chí

của mình

PHƯƠNG THỨC ĐẠT TỚI

QUYỀN LỰC

• Các quan hệ quyền lực thể hiện trong

xã hội rất đa dạng và phụ thuộc vào

tính chất của quan hệ xã hội

• Do tính đa dạng của quyền lực nên các

phương thức để đạt quyền lực cũng

khác nhau

QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

• Là loại hình quyền lực gắn liền với quan

hệ và hoạt động chính trị tức là gắn liền với chính quyền nhà nước

• Là quyền lực của một giai cấp, liên minh

giai cấp, tập đoàn xã hội hay của nhân

dân thực hiện ý chí của mình trong chính trị tức là khả năng của giai cấp, liên minh giai cấp hay tập đoàn ấy thực hiện lợi ích của mình trong mối quan hệ với các giai cấp hay tập đoàn khác.

CÁC BỘ PHẬN CỦA QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

• Quyền lực của các đảng chính trị

(trước hết là đảng cầm quyền)

• Quyền lực của nhà nước (lập pháp,

hành pháp, tư pháp)

• Quyền lực của quần chúng (với tư

cách cá nhân hay tập hợp lại thành tổ chức)

THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

• Quyền lực chính trị trong một quốc gia

được thực hiện thông qua một hệ thống gồm nhiều bộ phận có mối liên hệ chặt chẽ với nhau là hệ thống chính trị

HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

• Hệ thống chính trị là hệ thống các tổ chức, các thiết chế chính trị-xã hội và các mối quan hệ qua lại giữa chúng với nhau hợp thành cơ chế chính trị của một chế độ xã hội tham gia vào thực hiện quyền lực

chính trị

• Cách thức tổ chức và mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành hệ thống đó ở các nước khác nhau không giống nhau

THẢO LUẬN

• Vai trò của các bộ phận cấu thành HTCT là gì?

ĐẢNG CHÍNH TRỊ

• Đảng chính trị là một tổ chức chính trị bao

gồm những đại diện tiêu biểu của một giai cấp hay tầng lớp xã hội, dựa trên một hệ tư tưởng hay quan điểm chính trị nhất định

phản ánh lợi ích của giai cấp hay tầng lớp

xã hội đó

CÁC ĐẶC ĐIỂM

• Tính giai cấp

• Có hệ tư tưởng (quan điểm chính trị)

• Hoạt động hướng tới giành, giữ và sử

dụng quyền lực nhà nước

• Có cấu trúc rõ ràng

THẢO LUẬN

• Vai trò và nhiệm vụ cụ thể của các đảng chính trị nói chung và Đảng Cộng sản Việt Nam nói

riêng trong hẹ thống chính trị

• Là lực lượng lãnh đạo, dẫn dắt xã hội

 quyết định phương hướng phát triển của toàn xã hội  tác động, chi phối

hoạt động của nhà nước

TÁC ĐỘNG CỦA ĐẢNG CHÍNH TRỊ

LÊN NHÀ NƯỚC

• Mục tiêu và cơ chế chung:

+ Đảng chính trị tác động lên nhà nước nhằm mục đích tạo nên một bộ máy nhà nước thích ứng để bảo vệ cho lợi ích giai cấp mà nó đại diện và định hướng cho xã hội phát triển phù hợp với ý tưởng của giai cấp đó

+ Sự tác động của đảng vào nhà nước mang tính toàn diện và thường xuyên (mọi nơi, mọi lúc)

TÁC ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC

QUẦN CHÚNG

• Đặc điểm của sự tác động

+ Sự tác động thường mang tính cục

bộ, vì lợi ích của các thành viên

+ Chỉ nhằm gây sức ép với nhà nước

mà không nhằm mục tiêu giành lấy quyền lực nhà nước

+ Các tổ chức này rất đa dạng, đan xen nhau và có tác động rất lớn tới nhà nước

Chủ đề tiểu luận (từ 8-10 tr A4;)

1 Vai trò và nhiệm vụ cụ thể của các đảng chính trị nói chung và Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng trong hệ thống chính trị

2 Sự tác động của ĐCS Việt Nam và các tổ chức CT-XH lên hoạt động của Nhà nước ở Việt Nam?

3 Phương hướng xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt nam hiện nay.

4 Phương hướng và giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy dân chủ XHCN trong điều kiện hiện nay

5 Phương thức tác động của đảng chính trị cầm quyền lên các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp và chính quyền địa phương như thế nào?

CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CHUNG

Đảng lãnh đạo Nhà nước quản lý Nhân dân làm chủ

CẤU TRÚC VÀ CƠ CHẾ THỰC THI QLCT Ở VIỆT NAM

• Đảng Cộng sản Việt Nam: là lực lượng lãnh

đạo nhà nước và xã hội (Điều 4, Hiến pháp 1992)

• Nhà nước CHXHCN Việt Nam: quản lý mọi

mặt đời sống xã hội bằng pháp luật

• Các tổ chức chính trị-xã hội là cơ sở chính trị

của chính quyền nhân dân

• Nhân dân là chủ thể của quyền lực

THẢO LUẬN

• Phương hướng xây dựng và hoàn

thiện Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt nam hiện nay.

THẢO LUẬN

• Phương hướng và giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy dân chủ XHCN trong

điều kiện hiện nay

CHƯƠNG IV

VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VỚI

QUẢN LÝ CÔNG

NỘI DUNG

• Một số vấn đề cơ bản về văn hoá chính trị

• Đặc điểm và chức năng của văn hoá chính

trị

• Văn hoá chính trị và ảnh hưởng của VHCT

tới hoạt động của nhà nước

VĂN HÓA

• Văn hoá là một hiện tượng xuất hiện

sớm nhưng lại được nghiên cứu muộn.

• Cho tới nay vẫn chưa có một khái niệm

thống nhất về văn hóa

VĂN HOÁ

• Văn hoá hiểu theo nghĩa rộng gồm tất cả

những gì gắn bó với hoạt động của con người, do con người tạo nên.

• Theo nghĩa hẹp, văn hoá là lĩnh vực sinh

hoạt gắn liền với đời sống tinh thần của con người

VĂN HOÁ CHÍNH TRỊ

• Văn hoá chính trị là một tập hợp các giá trị

văn hoá trong xã hội có giai cấp được con người tạo ra, lựa chọn và tiếp nhận, có ảnh hưởng tới hành vi chính trị của cá nhân,

của các nhóm xã hội hay giai cấp

CẤU TRÚC CỦA VĂN HOÁ CHÍNH

VĂN HOÁ CHÍNH TRỊ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

• Là văn hoá chính trị mang tính chất XHCN

• Được hình thành và phát triển từ khi chủ nghĩa Mác-Lênin xâm nhập Việt Nam (những năm 20 của TK XX) và đã trở thành một bộ phận của văn hoá dân tộc

VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VÀ QUẢN LÝ CÔNG

• VHCT góp phần nâng cao nhận thức chính trị cho đội ngũ

CBCC  bảo đảm định hướng chính trị cho sự phát triển

• Văn hóa chính trị góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản

lý công

• Văn hóa chính trị góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ

• Văn hóa chính trị góp phần xây dựng nền hành chính trong sạch  tăng cường đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức.

PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO VĂN HOÁ

CHÍNH TRỊ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Nâng cao văn hoá chính trị là quá trình xây dựng và hoàn thiện các yếu tố cấu thành

văn hoá chính trị, làm cho chúng có một chất lượng mới phù hợp với yêu cầu hiện tại

GIẢI PHÁP?

nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

nước và xã hội

hoá chính trị của nhân loại

lý luận

CHƯƠNG V

CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ VÀ

QUẢN LÝ CÔNG

CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ

• Chính trị được nhận thức trước hết trong phạm vi quốc gia  hoạt động và quan hệ có liên quan đến việc giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước

• Để bảo vệ lợi ích của quốc gia (phản ánh lợi ích của giai cấp cầm quyền trong quốc gia)  phạm vi tác động của chính trị không chỉ bó hẹp trong không gian là quốc gia  vượt khuôn khổ ranh giới quốc gia thành quan hệ giữa các quốc gia với nhau

ĐỊNH NGHĨA

• Chính trị quốc tế là mối quan hệ chính trị giữa các quốc gia với nhau, là sự tác động qua lại giữa các quốc gia trên nền tảng chính sách quốc gia tham gia vào đời sống chính trị quốc tế

 Lợi ích quốc gia là cơ sở để một quốc gia tham gia vào chính trị quốc tế

 Quốc gia là chủ thể cơ bản của các quan hệ quốc tế

BỐI CẢNH QUỐC TẾ HIỆN NAY

• Quan hệ quốc tế trong thế giới đa cực

• Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

• Sự phát triển của khoa học- công nghệ  kinh tế tri thức và kỷ nguyên thông tin

• Các vấn đề toàn cầu  đòi hỏi sự hợp tác và nỗ lực chung

Bối cảnh chính trị quốc tế có ảnh hưởng

to lớn tới các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển, tạo nên những cơ hội

mới nhưng cũng chứa đựng những

thách thức mới

CÂU HỎI

• Việt Nam trong bối cảnh chính trị quốc tế hiện nay?

THUẬN LỢI

• Thế và lực mới nhờ thành tựu của gần

30 năm đổi mới:

+ Tăng trưởng kinh tế nhanh và tương đối

ổn định

+ Cơ sở vật chất, kỹ thuật được tăng cường + Nhiều tiền đề cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã được tạo ra

+ Hội nhập có hiệu quả + Tiếng nói trên trường quốc tế được nâng lên

• Môi trường hoà bình, hợp tác, liên kết

quốc tế thuận lợi

THÁCH THỨC

4 nguy cơ (Đại hội IX):

• Tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước

trong khu vực và trên thế giới

• Tệ quan liệu, tham nhũng và suy thoái về

phẩm chất đạo đức của một bộ phận cán bộ

• Nguy cơ chệch hướng XHCN

• Nguy cơ „diễn biến hoà bình“

TÀI LIỆU THAM KHẢO Học viện Hành chính quốc gia: Giáo trình Chính trị học, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội, 2001.

Nguyễn Đăng Thành (chủ biên), Chính trị của CNTB, hiện tại và tương lai, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, 2001

Nguyễn Đăng Thành: Quyền lực, quyền lực chính trị - ý nghĩa,

khái niệm, những đặc trưng cơ bản, Thông tin chính trị học số

1/2010.

S.Chiavo - Campo and P.S.A.Sundaram : Phục vụ và duy trì cải thiện hành chính công trong một thế giới cạnh tranh, Nxb CTQG, Hà Nội, 2003.

TÀI LIỆU THAM KHẢO (Trương Quốc Chính)

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân ở Việt Nam, T/C Giáo dục lý luận, số 4/2003, tr 56-59

Ý thức chính trị trong xây dựng nhà nước Việt Nam XHCN qua các bản Hiến pháp, T/C Giáo dục lý luận chính trị quân sự, số 6/2007, tr 15-18

Tìm hiểu sự phát triển nhận thức về nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, T/C Quản lý nhà nước, số 9/2007, tr 8-11,62

Một số bài học kinh nghiệm l.sử trong xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam, T/C Quản lý nhà nước , số 4/2011, tr 2-5, 11

• Đặc trưng chính trị của nền hành chính nhà nước và yêu cầu đặt ra

đối với xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay, T/C Triết học, Số 2/2013, tr 10-17

yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam hiện nay, T/C Khoa học xã hội Việt Nam (Vietnam Social Sciences), số 4/2013, tr 3-9

theo quan điểm mácxít, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 201

• Đặng Khắc Ánh: Mối quan hệ giữa chính trị và hành chính

trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.- Tạp chí Giáo dục Lý luận, số tháng 1+2/2012, tr.107-110.

mới hệ thống chính trị - Tạp chí Quản lý Nhà nước, số tháng 4/2013, tr.14-18.