Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
Trang 1UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh qua một số văn bản Ngữ Văn 7
Trang 2Trở thành một người học tập tự chủ, độc lập, tự tin: Biết hỏi, biết phản
ánh, biết bảo vệ ý kiến và chịu trách nhiệm cho sự nghiệp học hành của mình;người có ý thức rõ ràng về cái đúng, cái sai; biết mình là ai, sáng suốt trong việcđánh giá sự việc, có suy nghĩ độc lập và thấu đáo; sở hữu những năng lực trí tuệ(năng lực tư duy và năng lực hành động) cần thiết để sống, làm việc và thíchứng trong môi trường xã hội không ngừng đổi thay và nhiều thách thức trongtương lai
Trở thành một người biết yêu thương, tràn đầy năng lượng và yêu cuộc sống: Có một cơ thể khỏe mạnh, trí tuệ lành mạnh, suy nghĩ và hành động
một cách tích cực; người biết cảm nhận và trân trọng những giá trị nhân văn,nghệ thuật đẹp đẽ của cuộc sống; biết yêu thương, chia sẻ và trở thành conngười sống có cảm xúc,năng lượng tràn đầy, có động lực và niềm say mê, luônyêu cuộc sống
Trở thành một người đóng góp tích cực, một con người, một công dân tốt và có trách nhiệm: Có thể làm việc theo nhóm, hợp tác và giao tiếp một
cách hiệu quả, chủ động, dám mạo hiểm và nỗ lực hết mình để giành kết quả ưuviệt nhất; có ý thức trách nhiệm công dân cao, người được thông tin đầy đủ vềViệt Nam và thế giới và người góp phần tích cực vào việc làm cho chất lượngcuộc sống của những người xung quanh mình ngày càng tốt hơn
Trong xã hội hiện nay với sự phát triển nhanh chóng các lĩnh vực kinh tế, xãhội, đã và đang tạo ra những tác động phức tạp ảnh hưởng đến quá trình hìnhthành và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ Nhất là thời gian qua tình trạng đạođức của một bộ phận thanh thiếu niên đang xuống cấp gây nhiều bức xúc trong
xã hội
Thực trạng trên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến học sinh của trường THCSNguyễn Trãi Một trong những nguyên nhân khiến nhiều học sinh bị lôi kéo vàovấn đề này chính là do các em còn yếu về kĩ năng sống
Trước thực trạng trên, trong những năm qua Bộ giáo dục đã có nhiều nỗ lực
để đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động của học sinh, gắngiáo dục với thực tiễn cuộc sống Lồng ghép kĩ năng sống vào các môn họccũng không ngoài mục tiêu đổi mới trên
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đi sâu tìm hiểu và thực hiện đề tài “ Kinh
nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7” hy vọng sẽ góp phần tích cực vào giáo dục kĩ năng sống trong
thường THCS nói chung
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
-2.1 Mục tiêu đề tài:
1
Trang 3Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
+ Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục các em học sinh bậc Trung học cơ sở,đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục toàn diện
+ Tìm ra một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh trường Trung học cơ
sở Nguyễn Trãi Cụ thể là học sinh khối lớp 7
2.2 Nhiệm vụ đề tài :
+ Nghiên cứu về giáo dục kĩ năng sống làm cơ sở góp phần nâng cao chấtlượng dạy học
+ Hệ thống hóa những vấn đề lí luận có liên quan đến đề tài
+ Tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Trung học cơsở
3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu về “ Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua bài dạy: Cổng trường mở ra, Mẹ tôi và Cuộc chia tay của những con búp bê” cho học
sinh trường Trung học cơ sở Nguyễn Trãi, xã Ea Na, huyện Krông Ana, tỉnhĐăk Lăk
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Học sinh lớp 7A4, 7A5 Tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Trãi, xã Ea Na,huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk năm học 2016 - 2017
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp chung: Phương pháp lí luận khoa học gắn lý luận và thực tiễn
- Phương pháp cụ thể: so sánh, thống kê, phân tích, tổng hợp
2
Trang 4PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
1.1 Quan niệm về kĩ năng sống:
Kĩ năng sống là khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân cóđầy đủ khả năng đối phó có hiệu quả với nhu cầu của cuộc sống hàng ngày củacon người Trong giáo dục, kỹ năng sống là một tồn tại những khả năng đượcrèn luyện và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa (WHO) Cũng theo WHO, kỹ năng sống được chia thành hai loại: kỹ năng tâm lý xãhội và kỹ năng cá nhân lĩnh hội và tư duy, với mười yếu tố như: tự nhận thức, tưduy sáng tạo, giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứngphó với các tình huống căng thẳng và cảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận
và phê phán, cách giải quyết, giao tiếp hiệu quả và cách thương thuyết
Rèn kỹ năng sống cho học sinh không ngoài mục đích đáp ứng mục tiêu giáodục toàn diện; phù hợp với bốn trụ cột của giáo dục theo quan niệm củaUNESCO: học để biết, học để làm, học để tồn tại và học để chung sống Giúphọc sinh thích ứng được với cuộc sống đầy những biến động khôn lường (nhữngtác động của tự nhiên và xã hội hiện đại) Thúc đẩy những hoạt động mang tính xãhội, phát huy các nhân tố tích cực, hạn chế nhân tố tiêu cực, xây dựng môi trườngtrường học thân thiện, học sinh tích cực Góp phần tích cực cho việc đổi mớiphương pháp học tập của học sinh
Phát triển lòng tự trọng và tôn trọng đối với người khác, chấp nhận đặc tính
riêng của mỗi cá thể (cuộc sống là chấp nhận chuyển thành để sống và để làm việc: biết nhận và biết cho) Học sinh rèn cách cư xử phù hợp, có hiệu quả Phân
tích được những ảnh hưởng của gia đình, xã hội, kinh tế và chính trị lên cách cư
xử của con người với con người Phát triển lòng thông cảm, nhân ái giữa con
người với con người Rèn luyện cách tự kiềm chế bản thân và năng lực ứng phó
với trạng thái căng thẳng (Stress)
1.2 Tầm quan trọng của công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong trường Trung học cơ sở.
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta luôn gặp phải những khó khăn, tháchthức Lúc đó, ta cần phải đối diện với nó, phải vượt qua nó, nếu chúng ta khôngtrang bị kĩ năng sống thì khi gặp phải những khó khăn, thách thức đó, chúng takhó có thể vượt qua hoặc tìm được cách ứng phó và giải quyết
Có thể nói kĩ năng sống chính là những nhịp cầu giúp con người biến kiếnthức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Người có kĩ năngsống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những khó khăn, thách thức; biết cáchứng xử giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp; họ thường thành cônghơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống của chính mình Ngượclại, người thiếu kĩ năng sống dễ bị thất bại trong cuộc sống Không những thúcđẩy sự phát triển cá nhân, kĩ năng sống còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của
xã hội, giúp ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người Việc thiếu
kĩ năng sống của cá nhân là một nguyên nhân làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hộinhư: ma túy, mại dâm Việc giáo dục kĩ năng sống sẽ thúc đẩy những hành vimang tính xã hội tích cực, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống xã hội và giảm
3
Trang 5Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
các vấn đề xã hội Giáo dục kĩ năng sống còn giải quyết một cách tích cực nhucầu và quyền con người, quyền công dân
Trang bị cho học sinh những kiến thức giá trị, thái độ và những kĩ năng phùhợp giúp học sinh hình thành những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực, loại
bỏ những hành vi tiêu cực trong cuộc sống hàng ngày để cho các em phát triểntoàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức
Giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ bởi vì: Các emchính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người quyết định sựphát triển của đất nước trong nhiều năm tới Nếu không có kĩ năng sống, các emkhông thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đấtnước Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách,giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biếtsâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động Đặcbiệt là trong bối cảnh hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xencủa những yếu tố tích cực và tiêu cực luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựachọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áplực tiêu cực Nếu không được giáo dục kĩ năng sống, nếu thiếu kĩ năng sống, các
em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực vào lối sống ích kỉ, thực dụng
dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách Một trong các nguyên nhân dẫn đến cáchiện tượng tiêu cực của một bộ phận học sinh phổ thông thời gian qua: Bạo lựchọc đường, đua xe máy chính là do các em thiếu những kĩ năng sống cần thiếtnhư: kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng kiên định, kĩ năng giảiquyết mâu thuẫn, kĩ năng thương lượng, kĩ năng giao tiếp, Vì vậy giáo dục kĩnăng sống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có tráchnhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả năngứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốtđẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hòa
kĩ năng sống cho học sinh với bản chất là hình thành và phát triển cho các emkhả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác vàvới xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống rõràng là phù hợp với mục tiêu giáo dục phổ thông, nhằm thực hiện mục tiêu giáodục Phương pháp giáo dục kĩ năng sống, với các phương pháp và kĩ thuật tíchcực như: hoạt động nhóm, giải quyết vấn đề, nghiên cứu trường hợp điển hình,đóng vai, trò chơi cũng là phù hợp với định hướng về đổi mới phương phápdạy học ở phổ thông Tóm lại, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhàtrường phổ thông là rất cần thiết đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong các nhà trường phổ thông là xu thếchung của nhiều nước trên thế giới Hiện nay trên thế giới đã quan tâm đến việc
4
Trang 6SKKN đầy đủ ở file: SKKN Full
5
Trang 7Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
6
Trang 87
Trang 9Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
8
Trang 109
Trang 11Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
10
Trang 1211
Trang 13Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
12
Trang 1413
Trang 15Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
14
Trang 1615
Trang 17Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
16
Trang 1817
Trang 19Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
18
Trang 2019
Trang 21Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
20
Trang 2221
Trang 23Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
22
Trang 2423
Trang 25Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
24
Trang 2625
Trang 27Tên đề tài: Kinh nghiệm dạy học tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một số văn bản Ngữ văn 7
26