LÝ GIẢI SỨC HẤP DẪN CỦA TIỂU THUYẾT BỐ GIÀ (MARIO PUZO)

Phân tích thế giới nhân vật đông đảo, có tính cách và số phậnriêng được Mario Puzo thể hiện trong tác phẩm tạo nên sức hấp dẫn của tiểu thuyết Bố Già.. Do không có điều kiện điều tra ngư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ HỒNG

LÝ GIẢI SỨC HẤP DẪN CỦA TIỂU THUYẾT

BỐ GIÀ (MARIO PUZO)

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGỮ VĂN

NGHỆ AN - 2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ HỒNG

LÝ GIẢI SỨC HẤP DẪN CỦA TIỂU THUYẾT

BỐ GIÀ (MARIO PUZO)

CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VĂN HỌC

MÃ SỐ: 60.22.32

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGỮ VĂN

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM TUẤN VŨ

NGHỆ AN - 2012

MỤC LỤC

Có nhiều nguyên nhân khiến cho một ấn phẩm văn

ch-ơng đợc tiêu thụ nhiều, trong đó nguyên nhân cơ bản là

nó hấp dẫn

1.2 Sự hấp dẫn của tiểu thuyết Bố già là tổng hòa của

nhiều nhân tố thuộc bản thân văn bản Đây là phần cơbản nhất Ngoài ra còn phải tính đến những giá trị nảysinh trong quan hệ giữa văn bản và ngời tiếp nhận Lý giải

sự hấp dẫn của tiểu thuyết này là ứng dụng những hiểubiết lý thuyết vào việc đánh giá một ấn phẩm văn chơng

cụ thể

1.3 Tiểu thuyết Bố già là một tác phẩm văn chơng nớc

ngoài Việc nhận thức và đánh giá nó sẽ giúp làm phongphú thêm trong việc hiểu biết về các giá trị phổ quát củavăn chơng

2 Lịch sử vấn đề

Trên các trang mạng xã hội, Mario Puzo và tiểu thuyết của ông đượcđánh giá trên nhiều bình diện góc độ, các đánh giá đều, khẳng định sự sáng

tạo độc đáo, bền bỉ của nhà văn Bố Già xuất bản năm 1969, với mười một

triệu bản in được bán Đây là một trong những cuốn tiểu thuyết hay nhấtviết về giới giang hồ, giới mafia tại Mỹ

Đã có nhiều ý kiến khẳng định tính hấp dẫn của tác phẩm văn chương

“Theo tôi, văn học chân chính luôn lập tức hút hồn bạn đọc, làm họ khôngdứt ra được” của V.G Popov là chủ tịch Chi hội nhà văn Sankt - Peterburg

ở Nga đã nhận xét đúng đắn như vậy

Ngọc Thứ Lang là người dịch tác phẩm Bố Già đầu tiên tại Việt Nam Dịch giả đã viết: "Nhiều tư liệu gần đây về mafia và The Godfather cho

chúng ta biết rằng nhân vật “Bố Già” ngoài đời chính là Don Vito CascioFerro, một trong những thủ lĩnh quan trọng đầu tiên của giới mafia Ý di cưsang Mỹ Ông cầm đầu giới giang hồ ở Sicily [Sicilia], và sau đó thốnglãnh nhóm “Mano Nero” (Bàn tay đen), một nhóm chuyên tống tiền vàcưỡng đoạt Nhóm này chính là tiền thân của giới mafia Mỹ, hiện nay đượcgọi là tổ chức “La Cosa Nostra” (Chuyện làm ăn của chúng ta) Nhữngngười nghiên cứu về vấn đề mafia viết rằng cách đây hơn 50 năm, trong bèđảng của Don Vito Cascio Ferro đã sản sinh ra các thủ lãnh mafia mới ở

Mỹ và họ đã du nhập những ngành làm ăn bất chính vào Mỹ rồi phát triểnchúng lên"

Những đánh giá của giáo sư văn chương Đại học tiểu bang

Florida Mark Winnegardner về tác phẩm Bố Già đăng trên http:/vietbao.vn/Van-hoa/Bo-gia-sap-tro-lai/40057261/183, "Tôi đã đọc Bố Già của Puzo (phát hành lần đầu tiên năm 1969, (tiêu thụ 21

triệu bản) khi còn là chú nhóc 12 tuổi Lúc ấy, như nhiều đứa trẻ khác

mơ ước trở thành nhà văn, tôi đã tập đọc truyện dành cho người lớn,chú ý nhiều đến những đoạn miêu tả cảnh dơ dáy Và khi biết nhà xuất

bản Ramdom House tìm kiến người thay Puzo viết tiếp Bố Già, tôi lại

vùi đầu vào cuốn tiểu thuyết này" và "Cuốn sách của tôi kể những sựkiện xảy ra với Bố Già Michael Corleone trong thời gian từ 1955 đến

1958 Chắc độc giả còn nhớ rằng truyện của Miro Puzo đã kết thúcvào thời điểm 1955, khi trở về đã thanh toán hết các nợ máu, củng cốthế lực của cánh Corleone", Mark cho biết Và ông nói đùa rằng phải

áp dụng thuật luật omerta (luật im lặng) của mafia, không tiết lộchuyện gì ghê sợ nhất đã xảy ra với gia đình Corleone "Đó là ngạcnhiên lớn mà tôi dành cho độc giả Chúng tôi chưa biết hết về gia đìnhnày!"

Đến nay ở Việt Nam, chưa có nhiều bài viết mang tính nghiên cứu sâu

về tiểu thuyết Bố Già của Mario Puzo Hầu hết các ý kiến mới dừng lại ở

cảm nhận, với mục đích giới thiệu ấn phẩm văn chương nổi tiếng củaMario Puzo với công chúng

Hầu hết các công trình nghiên cứu về Bố Già, chỉ dừng lại dừng lại ở

việc nghiên cứu đơn lẻ Chưa có những công trình nghiên cứu, có tính hệthống, mới đưa ra những kết luận mang tính khái quát cho thấy MarioPuzo đã chứng tỏ được năng lực sáng tạo với điểm nhìn góc cạnh, cách tìmtòi sáng tạo về mặt ngôn ngữ, cách xử lý câu chữ với một phong cách mới

mẻ, tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm Đó là những gợi ý thú vị để chúng tôi

tiến hành thực hiện đề tài nghiên cứu Lý giải sức hấp dẫn của tiểu thuyết

Bố Già (Mario Puzo).

3 Mục đích nghiên cứu

3.1 Làm rõ những giá trị của đề tài và cốt truyện, nghệ thuật trần

thuật của tiểu thuyết Bố Già khiến người đọc hứng thú theo dõi.

3.2 Phân tích thế giới nhân vật đông đảo, có tính cách và số phậnriêng được Mario Puzo thể hiện trong tác phẩm tạo nên sức hấp dẫn của

tiểu thuyết Bố Già.

3.3 Nhận thức đặc điểm ở nghệ thuật trần thuật và chỉ ra vai trò của

nó trong việc làm nên sức hấp dẫn của tác phẩm

4 Phạm vi nghiên cứu

Một văn bản văn chương chỉ thành tác phẩm khi có người tiếp nhận

Do không có điều kiện điều tra người người đọc, chúng tôi chỉ nghiên cứumột số phương diện thuộc văn bản, trong đó tập trung nghiên cứu các

phương diện đề tài, cốt truyện, nhân vật của tiểu thuyết Bố Già.

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Bám sát các đặc điểm phổ quát của tiểu thuyết Lưu ý đặc thù củatiểu thuyết hành động

5.2 Đây là một văn bản dịch nên không phân tích các thủ pháp tu từ,

vì không có điều kiện đối chiếu bản dịch với nguyên tác

5.3 Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu ngữ văn như:phương pháp thống kê - phân loại, phương pháp tổng hợp - phân tích,phương pháp so sánh

6 Cấu trúc luận văn

Ngoài Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3

chương:

Chương 1: Đề tài và cốt truyện của tiểu thuyết Bố Già

Chương 2: Thế giới nhân vật của tiểu thuyết Bố Già

Chương 3: Một số thủ pháp xây dựng nhân vật của tiểu thuyết Bố Già

Chương 1

ĐỀ TÀI VÀ CỐT TRUYỆN TIỂU THUYẾT BỐ GIÀ

1 1 Đề tài của tiểu thuyết Bố Già

1.1.1 Khái niệm đề tài

Đề tài là khái niệm chỉ phạm vi hiện tượng đời sống được nhà vănmiêu tả, khái quát những chủ đề và xây dựng những hình tượng, nhữngtính cách điển hình

Đề tài thể hiện phương diện khách quan nội dung của tác phẩm vănhọc Đọc bất cứ tác phẩm nào chúng ta cũng bắt gặp những người,những cảnh, những sự kiện Phạm vi miêu tả trực tiếp trong các tácphẩm có thể hết sức đa dạng: chuyện con người, cây cỏ, chim muông,

đồ vật, lại có cả chuyện thần tiên, ma quái, chuyện quá khứ và chuyệnviễn tưởng Mục đích của văn học không bao giờ chỉ là giới thiệunhững hiện tượng cụ thể, cá biệt của đời sống hay của tưởng tượng Từnhững chuyện thần thoại xa xưa như thần thoại Hi Lạp, Ấn Độ, nhữngtruyện cổ tích, những tác phẩm truyền kỳ, những tiểu thuyết trong xãhội trung cổ, cho đến những tác phẩm tiểu thuyết cận đại, tác phẩm tiểuthuyết hiện đại, tác phẩm văn học bao giờ cũng từ phạm vi miêu tả trựctiếp để khái quát lên một phạm vi hiện thực đời sống nhất định có ýnghĩa sâu rộng hơn

Nhận thức đề tài có tầm quan trọng Nếu như chưa nhận ra đề tài, thìchưa thể tiếp nhận hình tượng Tất nhiên, từ những hiện tượng nghệ thuậtsinh động nhận ra bức tranh và cuộc sống được phản ánh trong tác phẩmkhông phải đơn giản

Phạm vi của đề tài có thể được xác định rộng hẹp khác nhau Cần

đi sâu vào phương diện bên trong của đề tài Đó là cuộc sống nào, con

người nào ? Việc xác định đề tài cho phép liên hệ nội dung tác phẩmvới một mảnh đời sống xác định của thực tại Không nên đồng nhất đềtài với đối tượng nhận thức, chất liệu đời sống hay nguyên mẫu thực tếcủa tác phẩm, vì đối tượng gì nằm ngoài tác phẩm, đối diện với tácphẩm Đề tài của tác phẩm là một phương diện nội dung tác phẩm, làđối tượng đã được nhận thức, lựa chọn của nhà văn Đó là những kháiquát về phạm vi xã hội, lịch sử của đời sống được phản ánh trong tácphẩm Khi nói đến đề tài tác phẩm: Ta không chỉ nói tới một đề tài, màthực chất là một hệ thống đề tài liên quan nhau, bổ sung cho nhau tạo

thành đề tài của tác phẩm Tiểu thuyết Bố Già là môtip viết về cuộc

sống, con người của xã hội đen, thế giới ngầm ở Mỹ Tất cả xoayquanh việc các băng đảng, các ông trùm tranh giành khu vực bảo kê,kinh doanh độc quyền, chiếm lĩnh thị trường, phạm vi lãnh địa

Đề tài là một khái niệm về loại của hiện tượng đời sống được miêu

tả Việc nhận thức đề tài phải chỉ ra bản chất xã hội của hiện tượng.Trong tác phẩm văn học không có sự trùng khít giữa hiện tượng miêu tả

và nội dung loại ở bên trong Khái niệm loại của đề tài không chỉ bắtnguồn từ bản chất xã hội của tính cách mà, còn gắn liền với loại hiệntượng lịch sử xuất hiện trong đời sống

“Đề tài là cơ sở để nhà văn khái quát những chủ đề và xây dựngnhững hình tượng, những tính cách điển hình Tuy nhiên, có nhiềutrường trường hợp đề tài, chủ đề hòa quyện với nhau không tách được,như một số tác phẩm ngụ ngôn, truyện độc thoại, một số thơ trữ tình Người tiếp nhận có thể đi thẳng từ đề tài bên ngoài vào chủ đề, tư tưởngcủa tác phẩm” [29; 262]

1.1.2 Đề tài của Bố Già

Mario Puzo (05/ 10/ 1920 – 02/ 07/ 1999)

Mario Puzo là nhà văn nổi tiếng ở Mỹ trong những thập niên 70 đến

nay Bố Già là tác phẩm kinh điển, “thiên sử thi tội ác” Từ đây, tên tuổi của

Mario Puzo được cả thế giới biết đến Ông đã vạch trần, phanh phui một bộphận đen tối trong xã hội Mafia là đề tài nóng rất được xã hội quan tâm,nhằm đi sâu khám phá và hiểu rõ hơn về “tảng băng đen” trong xã hội Đã

có rất nhiều nhà văn cầm bút viết, khai thác đề tài này Nhưng các tác phẩmchưa lột tả được hết những phương diện cơ bản của thế giới ngầm này.Đến năm 1969, Mario Puzo cho ra đời tác phẩm đầu tay viết về thế giớimafia, cũng là tác phẩm thành công nhất, ghi lại nhiều dấu ấn trong lòng

độc giả, đó là tác phẩm Bố Già Bố Già được dịch ra nhiều thứ tiếng, độc

giả thế giới được tiếp cận tác phẩm kinh điển này sớm nhất Tại Việt Nam,

tác phẩm Bố Già được dịch giả Ngọc Thứ Lang hoàn thành năm 1972.

Chiến tranh ác liệt vẫn không làm giảm sự tò mò, lòng yêu mến vănchương của độc giả

Sức hấp dẫn của cuốn tiểu thuyết Bố Già một phần do đề tài của tiểu

thuyết này Có những ý kiến xem Bố Già là người của xã hội đen, người đạidiện sức mạnh - thế lực toàn năng của xã hội đen, có sức ảnh hưởng ở Mỹ

và ở Ý Loại ý kiến thứ hai, cho Bố Già là người sống có tình, có lý, đạidiện cho mafia thời kỳ sơ khai ở Mỹ Những ai rơi vào thế cô lập, cần sựcứu trợ giúp đỡ, ông rất sẵn lòng và nhiệt tình, không cần trả ơn hay công

xá Ông ta làm được nhiều điều mà pháp quyền xã hội Mỹ không làmđược Thế giới ngầm của ông ta không được xã hội chấp thuận, bên cạnhnhững mặt hạn chế đó, vẫn có rất nhiều điều tốt đẹp Ông Trùm đã ban âncho mọi người, trả lại sự công bằng khi mà pháp luật đứng về kẻ mạnh Đó

là trả lại sự công bằng mà xã hội Mỹ không thể làm được Chẳng hạntrường hợp con gái lão Amerigo Bonasera bị hai thằng nhãi ranh xâm hạitiết hạnh, hành hạ thê thảm Lão chờ đợi công lý trả thù cho con gái lão Vàcông lý nước Mỹ cho hai thằng nhãi ranh “con nhà đàng hoàng” được

hưởng án treo Bố Già trở thành một tác phẩm tiểu biểu của tiểu thuyết

hiện đại, khai thác thế giới ngầm trong xã hội Mỹ, giúp người đọc biếtthêm về xã hội ngầm ở nước này

Đề tài của Bố Già có phạm vi rộng, với thế giới nhân vật đông đúc và

đa dạng Mario Puzo có nhiều cơ hội bộc lộ cá tính, quan điểm, mối quan

hệ xã hội của các nhân vật Cần đi sâu vào phương diện bên trong nghiên

cứu đề tài Bố Già qua các bối cảnh cụ thể với thế giới nhân vật đa dạng tính

cách qua đó, lý giải làm bật nổi sức hấp dẫn của tiểu thuyết này Vănchương nói chung, tiểu thuyết nói riêng phải quyến rũ người đọc MarioPuzo đã ý thức được quan niệm đó từ khi làm nhà biên tập, nhà phê bìnhvăn học, nhà viết truyện ngắn một tháng ba truyện cho các tạp chí lớn Ông

có nhiều cơ hội tìm hiểu xã hội ngầm, thế giới mafia qua những năm thánglàm phóng viên ngoài biên chế, được đi các nước, được thâm nhập thực

tế Đó là những chất liệu sáng tác văn chương rất quan trọng, Ông tạo ramột lối viết mới, một phong cách sáng tác độc đáo về một đề tài giàu

kịch tính mới Ông viết thành công một mảng đề tài mới: trinh thám,

hình sự Tiểu thuyết đầu tay Bố Già viết về giới giang hồ ra đời đã gây

tiếng vang lớn trong nền văn học thế giới Tác phẩm trinh thám hình sựđầu tay đã tạo ra một phong cách mới, một dấu ấn mới trong tiểu thuyếtcủa Mario Puzo với những tìm tòi, chiêm nghiệm, nghiên cứu xã hội.Ngôn từ cốt truyện có sức quyến rũ, gợi mở nhiều kênh cảm xúc và thôngtin ẩn chứa khá bất ngờ Chính điều đó đã tạo nên sức hấp dẫn của tiểuthuyết này

Hãng Paramount độc quyền sản xuất phim dựa trên tiểu thuyết, vàonăm 1972, tên phim đồng tên tác phẩm Phim thu hút được đông đảo côngchúng quan tâm, không chỉ thu hút riêng khán giả ở nước Mỹ, mà tác phẩmđiện ảnh này còn có sức hấp dẫn thu hút khán giả trên toàn thế giới Bộphim lập tức thành công vang dội với doanh thu ban đầu 134 triệu USD,sau lên đến gần 270 triệu USD, đoạt ba giải Oscar, bốn giải Quả cầu vàng(Golden Globe), được coi là một trong những bộ phim xuất sắc về thể loạitrinh thám, hình sự Năm 1960 trở về trước, Mario Puzo là một nhà văn,nhà biên kịch chưa có tiếng tăm trong làng giải trí hay trong văn học MarioPuzo giành hai Giải thưởng Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhấtvào năm 1972 và năm 1974

Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà văn Mario Puzo, là “thiên sửthi tội ác” viết về thế giới tội phạm mafia Tác giả viết sau thời gian tìmhiểu về các băng đảng mafia trong khoảng 1945-1955 Ông viết tác phẩmkhông chỉ vì yêu văn chương, động lực chính quan trọng là viết để kiếmtiền trang trải cuộc sống Điều này được Puzo nói đến khi trả lời một cuộc

phỏng vấn của Larry King Ông viết mê mải bằng kinh nghiệm sống và

những gì ông được biết trên báo chí Puzo được đánh giá cao sau khi viết

xong tác phẩm Bố Già Tiền nhuận bút của các đầu sách ông sáng tác

không nhiều để nuôi được bảy miệng ăn Tác phẩm nổi tiếng này đã đượcgiới điện ảnh chú ý và được xây dựng thành phim truyền hình dài tập Tác

phẩm Bố Già được Mario Puzo ấp ủ, thai nghén sau bao năm tháng tìm tòi,

khám phá vất vả Đây là kết quả lao động nghệ thuật cần mẫn, vất vả, côngphu Truyện viết về một xã hội thu nhỏ trong bối cảnh chủ yếu trong giaiđoạn từ năm 1945 đến 1955 Thành công của tác phẩm được các nhà phêbình nhận xét: “Một tác phẩm hay không chỉ viết đúng mà còn phải viết y

hệt cuộc sống” Bố Già của Mario Puzo đã làm được điều đó, trong tiểu

thuyết Ông đưa cuộc sống thực vào tác phẩm, qua các trang viết, độc giảhình dung, cảm nhận như một cuộc sống thực đang vận động và phát triển.Chính lối viết độc đáo sắc sảo kết hợp ngôn từ tinh luyện cốt truyện sinh

động đã thu hút hấp dẫn độc giả Bố Già có cốt truyện giàu tính hiện thực.

Mafia nghĩa đen chỉ nơi trú ẩn Theo vận động của thời cuộc, mafia tạo lậpthành một hội phát triển thầm kín, một thế giới ngầm bành trướng với thếlực hùng hậu Giai cấp thống trị bằng cách thống trị dã man, độc ác với mộtđội ngũ cảnh sát lớn mạnh sẵn sàng thẳng tay đàn áp khủng bố nhân dân,nếu người dân hay một vài phần tử nào dám chống đối lại chính quyền.Người dân Sicily đã từ bao đời luôn nuôi mối căm hờn, lòng hận thù vớibọn thống trị, trong lòng người dân luôn nung nấu ý chí đứng dậy NgườiSicily nhắc đến bọn thống trị luôn dùng những ngôn từ mạt sát thậm tệ

Bố Già được Mario Puzo viết theo thể loại tiểu thuyết trinh thám, hình

sự tác giả phản ánh tội phạm ở xã hội Mỹ nói riêng và tội phạm trên toànthế giới nói chung Bọn mafia có sự liên kết chặt chẽ Mafia người Sicily

có luật Omerta (luật im lặng) là loại luật danh dự, cấm tố giác những hành

động tội ác của những người liên quan, là nền tảng cho lòng trung thành

của tổ chức mafia tồn tại bao thế kỷ Luật Omerta mang tính biểu trưng cho

dĩ vãng Lòng trung thành có thể khiến con người có thể im lặng, nhưng

“tiền” biết nói Ông trùm Aprile bị ám sát, nhiều người quyền cao chức lớnnhảy vào điều tra, cháu ông trùm cũng điều tra, cả tòa án New York cũngvào cuộc Rồi, không thể tìm ra được manh mối nào Tất cả chìm vàobóng tối, sự im lặng cứ lan rộng ra như một căn bệnh truyền nhiễm Các

băng đảng đối địch im lặng, các ông chủ nhà băng im lặng, cả tòa án cũng

im lặng

Theo Mario Puzo cho biết, những thập niên năm sáu mươi của thế kỷ

XX, ông dành phần lớn cho đề tài trinh thám, hình sự Bố Già viết về một

thế giới khác - mặt trái xã hội Đây là một tiểu thuyết trinh thám, hình sự.Kết cấu truyện gay cấn, căng thẳng khiến độc giả tò mò, háo hức Trongnhững thập niên vừa qua, Mario Puzo đã trở thành nhà văn nổi tiếng MarioPuzo là một trong những gương mặt tiểu thuyết thành công của thế hệ tiểuthuyết hình sự trinh thám Một trong những thể hiện rõ nét nhất của phẩmchất nhà văn này là cách tìm tòi về mặt xây dựng nhân vật, ngôn ngữ, cách

xử lý câu chữ theo một phong cách riêng, tạo nên cốt truyện mới trong tác

phẩm Bố Già Cốt truyện hấp dẫn đặc biệt, để lại dấu ấn sâu đậm trong

lòng độc giả

1.1.3 Sự hấp dẫn của đề tài

Tiểu thuyết Bố Già là “thiên sử thi tội ác” được xếp vào hàng kinh

điển, với một thế giới nhân vật phong phú, đa dạng với đủ mọi tầng lớpngười trong xã hội Dưới ngòi bút điêu luyện của Mario Puzo, tất cả thếgiới nhân vật của ông dù là mafia hay những con người lương thiện, những

kẻ cùng đinh, những số phận bất hạnh do khách quan xã hội đưa đẩy phảichịu bao nghiệt ngã đắng cay của xã hội đều là chứng nhân cho xã hội, mộtthời đại lũng đoạn, kinh tế Mỹ sa sút, lâm vào khủng hoảng Trong bối cảnh

xã hội rối ren, nhiều Ông Trùm đã đứng lên độc quyền tiếp quản kinhdoanh, bảo kê làm ăn dưới nhiều hình thức .Những ai dám đối đầu sẽ bị

xử theo luật rừng, phải chịu hậu quả thích đáng Tiểu thuyết của MarioPuzo như một thông điệp sâu xa về cuộc đời Các nhân vật được nhà văn cólúc được bao bọc trong hào quang danh vọng, có lúc rơi xuống đáy cuộcđời Đây cũng là một trong những lý do mà tiểu thuyết của Mario Puzo có

sức lôi cuốn, hấp dẫn, mê hoặc độc giả đến kỳ lạ Tác phẩm Bố Già phanh

phui bao điều bí ẩn về thế giới giang hồ của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, phảnánh xã hội Mỹ một cách sâu sắc.

Hai nhân vật chính là Don Vito Corleoe và Micheal Corleone để lại ấntượng không thể quên Họ là người Mỹ gốc Sicily Ông trùm rất nguy hiểm,được ví như con rắn hổ mang đầy nọc độc, có đôi mắt chứa đựng uy lực tốithượng, đôi mắt có thể nhìn xuyên thấu hết tâm can đối phương Bố Giàgần như là một đấng toàn năng, một vị thánh, có thể cứu người ta nhữngnỗi oan ức, thoát khỏi những mắc kẹt mà chính luật pháp cũng không giảiquyết được Bố Già là chỗ dựa an tâm tuyệt đối cho cho gia quyến và ngườithân

Sự toàn năng của Bố Già một phần do dũng khí khác thường củaông đem lại, quan trọng hơn là do những đồng đôla trong khối tài sản kếch

xù mà ông đã tạo ra Nhà văn hiện thực nổi tiếng lừng danh nửa đầu thế kỷXIX nước Pháp Balzac đã viết: “Đằng sau mọi gia sản kếch xù là một tộiác” Đây chính là phát ngôn mà Mario Puzo rất tâm đắc, đã được ông tríchdẫn ở đầu chương một, trong tiểu thuyết như lời bình giới thiệu về nhân vật

“Bố Già”, đứa con tinh thần của nhà văn Trong tác phẩm, nhà văn còn cẩnthận ghi chú thêm: Tất cả nhân vật trong truyện đều là hư cấu, và bất kỳ sựtrùng hợp nào nếu có đều là ngẫu nhiên Tiểu thuyết của Mario Puzo dựatrên nhiều chi tiết có thực về những con người có thực trong xã hội Mỹ nóiriêng và trên thế giới nói chung Nhưng đây là tác phẩm văn chương, nơicác giá trị tạo nên bằng hư cấu

Hiện nay, có rất nhiều nguồn tư liệu về mafia Nhân vật Bố Già ngoàiđời chính là Don Vito Cascio Ferro, một trong những thủ lĩnh quan trọngcủa giới mafia Ý di cư sang Mỹ Ông ta cầm đầu giới giang hồ ở Sicily, vàsau đó thống lĩnh nhóm “Mano Nero” (Bàn tay đen), là một nhóm chuyêntống tiền và cưỡng đoạt tài sản Đây chính là nhóm tiền thân của giới mafia

Mỹ sau này, hiện nay được gọi là tổ chức “La Cosa Nostra” (Chuyện làm

ăn của chúng ta) Cách đây hơn 50 năm, trong bè đảng của Don Vito Cascio

Ferro đã sản sinh ra các thủ lĩnh mafia mới ở Mỹ, đó là kết quả thế hệ sau

họ đã tiếp thu từ các vị tiền bối, để lại nhiều kinh nghiệm cho các giới xãhội đen về sau, học hỏi và du nhập vào Mỹ rồi phát triển, nhân rộng nó lên.Thế giới ngầm ngày càng phát triển và được nhân rộng trên toàn thế giới.Ngay tại Việt Nam bây giờ, trong nền kinh tế đang phát triển mở, cũng córất nhiều băng nhóm xã hội đen, bành trướng thế lực tàn bạo của mình,khiến các nhà cầm quyền luôn phải đau đầu đối phó

Trong tác phẩm Bố Già, ngoài nhân vật Don Vito Cascio Ferro còn có

một số nhân vật thực ở ngoài đời khác “Kép” Johnny Fontane chính làFrank Sinatra, một ca sĩ, một tài tử nổi tiếng ở Mỹ trong thập niên 60, làbạn thân của Tổng thống Reagan Frank Sinatra là một trong những nghệ sĩtài danh, nổi tiếng và giàu có ở Mỹ

Bằng nghệ thuật ngôn từ với lối viết truyện theo thể loại trinh thám,hình sự, Mario Puzo dùng ngòi bút phác họa vẽ lên những nhân vật tiểuthuyết của mình là cái bóng của các nhân vật ngoài đời Don Vito CascioFerro là trùm mafia, một trong những người khai sinh ra “Xã hội đen, thếgiới ngầm” với đầy cạm bẫy phức tạp Các ông trùm luôn phải sống trong

sự đề phòng cao độ để giữ tính mạng cho những người thân Con đườnglàm ăn, bành trướng thế lực luôn phải đương đầu với muôn vàn khó khăn,

áp lực và đầy rẫy cạm bẫy Nhân vật Frank Sinatra ngoài đời là một nghệ

sĩ lừng danh với nhiều sở trường một ca sĩ, một diễn viên lừng danh ởHollywood và đặc biệt tài tử này có nhiều mối quan hệ thân thiết với cácquan chức cấp cao Mario Puzo đã sáng tác nên các nhân vật tiểu thuyết,đứa con tinh thần của tác phẩm là cái bóng phản chiếu của ông X, ôngC nào đó có thực ở ngoài đời Trong tiểu thuyết, tác giả miêu tả nhiềucảnh bạo lực, các nhân vật phiêu lưu với tính mạng của mình rất gay cấn,làm người đọc hồi hộp theo dõi, thích thú đọc tiếp những diễn tiến tiếptheo của cốt truyện Qua diễn tiến cốt truyện độc giả rất tin vào tính xácthực của truyện

Có rất nhiều máu chảy trong Bố Già Tác giả đôi khi lại bao phủ

lên giới giang hồ một màu sắc lãng mạn nào đó Các nhân vật chínhtrong truyện không chỉ là bọn găng-xtơ, hay găng-xtơ mại bản, có khicòn mang dáng dấp của một anh hùng Nhân vật trong truyện có cá tínhđộc đáo, họ sống trong gia đình quyền quý xây dựng trên một nền tảnggia tộc chặt chẽ Vợ các ông trùm rất sùng đạo Với họ gia đình đượcđặt ở vị trí số một, hàng đầu Họ là mẫu người vợ, người phụ nữ truyềnthống, sống rất chung thủy, khiến cánh đàn ông gốc Ý rất tin tưởng vàtôn sùng Những chi tiết nhỏ cũng góp phần tạo nên sự hấp dẫn của tácphẩm Tác giả xây dựng các hình tượng nhân vật của mình, với bútpháp đặc tả tính cách đặc trưng của từng nhân vật găng-xtơ Người viếtkhông lên giọng miệt thị tố cáo giới giang hồ, cái mầm gây nguy hạicho xã hội Mỹ, mà ý nghĩa khách quan đó toát lên từ các hình tượng.Qua cốt truyện người ta thấy mafia pháp quyền không thể tiêu diệt

được, nó là bộ phận nguy hại cho xã hội không thể xóa bỏ được Thời báo đã nhận xét: “ chính những sự lãng mạn hóa các ông Trùm mafia và

giới giang hồ đó đã khiến cho nó trở thành một hiện tượng xã hội chấpnhận được và giúp nó phát triển”

Mario Puzo đã thể hiện sâu sắc các ông Trùm mafia và những sựkiện bạo lực ác liệt chung quanh chúng Những nhân vật chính trong tác

phẩm Bố Già là những con người có cá tính mạnh mẽ Cuộc sống của

họ là một quá trình vươn lên không ngừng nghỉ, rất quyết liệt, đầyphiêu lưu mạo hiểm, nhiều kết thúc là cái chết thương tâm Độc giả đọctác phẩm cảm thấy căng thẳng, rùng mình trước các mưu mô, sự thanhtrừng nhau không chút thương xót Mafia được ví như lò đúc ra nhữngcon người máu lạnh, giết người, không trừ kẻ già người trẻ, gái trai.Khiến người đọc không thể bị gián đoạn mạch tiếp diễn cốt truyện quahàng loạt tình tiết gay cấn Từ đầu đến cuối tiểu thuyết, độc giả càngđọc, càng thấy các tình tiết truyện nối nhau bất ngờ mà tự nhiên hấp

dẫn, không đoán trước được kết thúc ra sao Các tình tiết cốt truyệnkhiến độc giả cảm thấy dường như họ đang được trải nghiệm trực tiếptrong xã hội đấy, được sống xung quanh mình là những kẻ mafia vớiđầy cảm giác sợ hãi, buồn cười, thích thú Đó là một cốt truyện vớinhững tình tiết thu hút, hấp dẫn độc giả trong tác phẩm.

Cốt truyện kết hợp táo bạo cảnh bạo lực, những nghi kỵ ở chốngiang hồ, sự trả thù giữa các băng đảng, những cảnh sex nóng bỏng.Diễn tiến tác phẩm là những chuyện của nhà Corleone, với những tội áctinh vi, không khí giăng sặc mùi bạo lực và những chuyện mờ ám Trong tiểu thuyết cũng có những tình yêu đẹp đầy tính lãng mạn: buồn

có, nực cười có, đáng yêu cũng có, hài hước cũng có Đây là một câuchuyện đan xen đầy tình huống mâu thuẫn phức tạp Mario Puzo là mộtnhà văn đầy tài năng, đã sáng tạo ra một cốt truyện

Mario Puzo xây dựng nhân vật dựa trên những chất liệu có thật.Mario Puzo đưa yếu tố lãng mạn lồng vào hiện thực văn chương hóanhững sự việc có thật, những chất liệu rút ra từ những năm làm biên tậpcho các tờ báo lớn, làm nhà phê bình văn học những thập niên bốnmươi, sáu mươi của thế kỷ hai mươi Quan trọng hơn nữa, ông đã đưanhững chiêm nghiệm từ cuộc sống thực tại, từ biết bao biến cố, baongang trái cuộc đời Tác giả xây dựng cốt truyện theo ý đồ nghệ thuậtriêng, cách nhìn, cách cảm riêng của mình, chứ không vay mượn thuầntúy một cốt truyện hay, một môtíp có thực nào Khả năng sáng tạo và

xử lý cốt truyện linh hoạt đã mang đến cho thế giới tiểu thuyết MarioPuzo một sắc điệu thẩm mỹ riêng, vừa truyền thống vừa hiện đại

Mafia là một hiện tượng suy đồi của lịch sử nhân loại Ngày nay,mafia là một hiện tượng có tính chất quốc tế Đây là một vấn đề nhứcnhối, được đông đảo xã hội quan tâm muốn tìm nó và tìm cách khắcphục Tác phẩm đưa người đọc những khám phá về một mảng tối củađời sống nhân loại Đây là một yếu tố tiềm năng tạo nên sức hấp dẫn

của tác phẩm Nhà văn đã hiện thực hóa được tiềm năng này và độcgiả có nhiều cơ hội tiếp cận tìm tòi khám phá về thế giới ngầm nhiềuhơn nữa.

Tác phẩm Bố Già đã đưa đến cho người đọc nhiều khám phá mới,

đầy hứng thú khiến độc giả ham muốn tìm tòi, tò mò khám phá xã hộiđen, hay nói cách khác, đó là một mảng tối của nhân loại Đây là mộtbước thành công của Mario Puzo viết về đề tài hình sự, trinh thám

1.2 Cốt truyện của tác phẩm Bố Già

1.2.1 Khái niệm cốt truyện

Cốt truyện là một hệ thống những sự kiện, biến cố, hành độngtrong tác phẩm tự sự và tác phẩm kịch, thể hiện mối quan hệ qua lạigiữa các tính cách trong một hoàn cảnh xã hội nhất định nhằm thể hiệnchủ đề tư tưởng của tác phẩm

Theo tác giả Lại Nguyên Ân trong 150 thuật ngữ văn học, cốt

truyện là: “một phương diện của hình thức nghệ thuật, nó chở lớp biến

cố của hình thức tác phẩm Chính hệ thống biến cố (tức cốt truyện) đãtạo ra sự vận động của nội dung cuộc sống được miêu tả trong tácphẩm Trong các thể loại văn học, cốt truyện là thành phần quan trọngthiết yếu của tự sự và kịch, nhưng thường không có mặt trong các tácphẩm trữ tình” [3; 113] Cốt truyện là một hiện tượng phức tạp Cốttruyện trong tác phẩm hết sức đa dạng, kết tinh truyền thống dân tộc,phản ánh những thành tựu văn học của mỗi thời kì lịch sử, thể hiệnphong cách, tài năng nghệ thuật của nhà văn

Thuật ngữ “cốt truyện” (tiếng Pháp: sujet – đối tượng, sự việc, đề

tài) được áp dụng lần đầu ở thế kỷ XVII, với các nhà văn cổ điển chủnghĩa P Corneille và N Boileau Noi theo Aristoteles, họ nói đếnnhững sự cố bất thường trong đời các nhân vật truyền thuyết xa xưa màcác nhà viết kịch thời sau thường vay mượn Trước đó, để gọi tên cáccâu chuyện, các sự kiện được miêu tả trong đó, các nhà văn La Mã đã

dùng thuật ngữ Latinh fabulari (có gốc từ động từ fabulari – nghĩa là

kể chuyện, tường thuật)

Thuật ngữ này gắn với truyền thống văn học châu Âu Ví dụ, ở Liên

Xô trong phê bình văn học và trong nhà trường “siuzhet” và “fabula”được dùng như hai từ đồng nghĩa, vẫn có cách dùng phân biệt:

“siuzhet” chỉ tiến trình các biến cố, “fabula” chỉ những xung đột cơbản được phát triển trong các biến cố ấy Trong nghiên cứu văn học có

sự đụng độ giữa hai cách lý giải Những năm 1920, các đại diện củaOPOJAZ (Hội nghiên cứu ngôn ngữ thi ca) đề nghị phân biệt hai mặtquan trọng của hình thức tác phẩm:

1 Sự phát triển của bản thân các biến cố trong cuộc đời các nhân vậtTrình tự và phương cách mà tác giả và người kể chuyện dùng đểthông báo về các biến cố ấy

Vì cho rằng việc tác phẩm “được làm ra như thế nào” có ý nghĩalớn nên gọi “siuzhet” là mặt thứ hai, còn “fabula” là mặt thứ nhất Mộttruyền thống khác có nguồn gốc từ các nhà phê bình dân chủ giữa thế

kỷ XIX, từ A N Veselovski, từ M Gorki, theo đó sự phát triển hànhđộng được gọi là siuzhet Cách gọi này chẳng những đã trở nên quenthuộc mà còn khá chính xác về từ nguyên học: “siuzhet” – là đối tượng,

sự vật, tức là cái mà người ta kể chuyện về nó, còn “fabula” – theoquan niệm này – chính là sự trần thuật, tường thuật về đối tượng, sự vậtkia Những người ủng hộ lý thuyết này lại xem trọng việc bảo lưu sựphân biệt hai khái niệm kia là “trường phái hình thức” đề xuất, nên đãgọi “siuzhet” là phương diện sự vật – phương diện cơ bản của trần thuậthoặc của hành động kịch và dùng thuật ngữ “fabula” gọi phương diệnthứ hai là phương diện kết cấu

Thuật ngữ “cốt truyện” của tiếng Việt, do yếu tố “cốt truyện” dễhiểu như cái “lõi” , “bộ xương”, “cái sườn”, “cơ sở” của truyện chứkhông phải truyện; tính chất có thể tóm tắt của truyện càng củng cố

cách hiểu trên, vốn chỉ mới bao gồm một số mặt chứ chưa phải toàn bộkhái niệm cốt truyện.

Cần phân biệt hai khái niệm: cốt truyện và sườn truyện

Thuật ngữ sườn truyện dùng để chỉ những nét bao quát nhất củamột câu chuyện, bao gồm những sự kiện chính, những biến cố chủ yếucắm mốc cho sự phát triển của cốt truyện Nó có thể được vay mượn từnước này sang nước khác, từ nhà văn này sang nhà văn khác trong quátrình giao lưu văn hóa Dĩ nhiên sự mô phỏng sườn truyện không cónghĩa là sao chép của người khác mà vẫn có một khoảng rộng rãi chosáng tạo của người nghệ sĩ Việc Nguyễn Du vay mượn sườn truyện

Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân là một ví dụ Sự sáng

tạo ấy được thể hiện trên nhiều phương diện, từ thể loại, kết cấu, ngônngữ, đến việc xây dựng nhân vật và chủ đề tư tưởng của tác phẩm

Nếu sườn truyện chỉ là cái khung thì cốt truyện đã là một hệ thốngbiến cố, sự kiện cụ thể để diễn đạt cái khung ấy Cốt truyện là sườntruyện đã được chi tiết hóa, hình tượng hóa một cách cụ thể, sinh độngqua một chủ thể sáng tạo Có thể nói cốt truyện là một cái gì độc đáo,không lặp lại, gắn bó trực tiếp với những yếu tố khác làm cho tác phẩmvăn học trở thành một chỉnh thể nghệ thuật

Có thể kể lại sườn truyện một cách dễ dàng nhưng khó có thể kểlại đầy đủ cốt truyện của một tác phẩm, nhất là một tác phẩm lớn Khi

có người đề nghị kể lại cốt truyện của một tác phẩm, L.Tônxtôi chorằng cứ đọc toàn bộ tác phẩm sẽ khắc biết cốt truyện là gì

Cốt truyện trong tác phẩm văn học được các nhà văn hư cấu, xâydựng nhân vật nhằm phản ánh xã hội, miêu tả những xung đột xã hội.Trong quá trình xây dựng tác phẩm, nhà văn bao giờ cũng thể hiện trựctiếp hoặc gián tiếp những xung đột xã hội của thời đại vào tác phẩm củamình Vì vậy, cốt truyện mang tính lịch sử cụ thể, được qui định bởinhững điều kiện lịch sử, xã hội mà nhà văn đang sống Chính những

điều kiện lịch sử, xã hội khác nhau đã tạo nên sự khác nhau giữacác cốt truyện trong thần thoại và cổ tích, giữa những truyện thơNôm và văn học hiện đại Dostoiepxki nhấn mạnh vai trò của cuộcsống trong việc xây dựng cốt truyện: "Anh hãy nhớ lấy lời tôi: đừngbao giờ bịa ra các cốt truyện anh hãy lấy những cái do bản thân cuộcsống cung cấp Không một trí tưởng tượng nào nghĩ ra được những điều

mà đôi khi cuộc sống bình thường quen thuộc nhất đưa lại Hãy tôntrọng cuộc sống"

Không nên tuyệt đối hóa ý kiến của Dostoiepxki nhưng rõ ràngtrong đời sống văn học, nhất là trong văn học của các trào lưu hiệnthực, nhiều cốt truyện đã được xây dựng từ chính những câu chuyệnngoài cuộc đời, thường dựa vào những câu chuyện có thật ngoài cuộcđời và trên báo chí

Xung đột xã hội là cơ sở khách quan của cốt truyện Không thểđồng nhất xung đột xã hội với xung đột cốt truyện Khi nói đến cốttruyện, cần chú ý rằng, cốt truyện luôn luôn là sản phẩm sáng tạo củangười nghệ sĩ Thông qua cốt truyện, nhà văn vừa khái quát những xungđột xã hội, vừa thể hiện tâm hồn, tình cảm và sự đánh giá chủ quan của

họ đối với cuộc sống Vì vậy, không thể bê nguyên xi những chuyện cóthật ngoài cuộc đời vào tác phẩm Những xung đột xã hội phải đượcđồng hóa một cách có nghệ thuật nhằm loại trừ những yếu tố ngẫunhiên, thứ yếu để xây dựng cốt truyện theo hướng điển hình hóa Vìvậy, cùng xuất phát từ một xung đột xã hội giống nhau, những nhà vănkhác nhau lại xây dựng những cốt truyện khác nhau nhằm thể hiện quanđiểm, thái độ, ý đồ tư tưởng, phong cách nghệ thuật, cá tính sáng tạocủa nhà văn đối với cuộc sống Những xung đột xã hội giữa các phephái, các thế lực trong thế giới mafia, chính quyền, trật tự của một nhànước hay giữa nông dân với địa chủ, quan lại được thể hiện quanhiều cốt truyện

Quá trình xây dựng cốt truyện là một quá trình lao động phức tạp

và gian khổ Timôfiép có nhận xét về quá trình xây dựng cốt truyện của

L Tônxtôi như sau: "Tất cả các cốt truyện của Tônxtôi đều được thainghén nhiều năm và mỗi cốt truyện đều có một lai lịch phức tạp và một

số phận riêng của nó Tônxtôi lo lắng về các cốt truyện, giận dỗi đối vớichúng như người sống vậy, đôi khi ông chán, mệt mỏi vì chúng, vì sựvật lộn với tài liệu và ngôn từ để không ngừng hoàn thiện từng cốttruyện, từng tác phẩm Trong đầu óc thiên tài của ông, trong các phòngthí nghiệm tuyệt diệu ấy, bao giờ cũng có nhiều cốt truyện luôn luônsống và vật chọi với nhau, làm cho ông phải lần lượt chú ý tới chúnglúc nhiều hơn, lúc ít hơn"

1.2.2 Cốt truyện của tiểu thuyết Bố Già

Đọc Bố Già chúng hình dung đến một thế giới xã hội đầy phức tạp

và rối rắm Đây là điều khiến cho tiểu thuyết trinh thám, hình sự củanhà văn nổi tiếng người Mỹ gốc Ý Mario Puzo thu hút độc giả thế giới.Cốt truyện xoay quanh một thế giới tưởng chừng như là mớ hỗnđộn không quy củ Nhưng, qua thực tế cho thấy cái thế giới mờ mờ ảo

ảo này lại là nơi rất có tôn ty trật tự riêng của nó

Cốt truyện Bố Già rất hấp dẫn vì chứa đựng nhiều tình tiết gay cấn đến

nghẹt thở, những giằng xé tâm lý kịch liệt Ông trùm Corleone tưởngnhư gần đất xa trời, rồi cũng phải gượng đứng dậy ngay sau lần bị ámsát thoát khỏi lưỡi hái tử thần, để dàn xếp thế trận, cứu nguy cho giađình đang trong tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc” Con trai cả Sonnychết thảm, con út Michael phải trốn chạy đến một nơi xứ xa, sống trongtình trạng tính mạng luôn bị đe bị dọa Bố Già đã đứng ra dàn xếp vậnmệnh của gia đình, đã chuyển bại thành thắng, làm các phe đối lập, cácngũ đại gia khiếp vía bởi sức mạnh của mình Micheal Corleone là mộtcậu ấm lớn lên được hưởng thụ cuộc sống tốt nhất, khi lớn lên Micheal

không muốn theo sự chỉ đạo, dẫn dắt của gia đình, cậu ấm này có lối điriêng của mình làm gia đình và nhất là người bố rất bực mình, nhưngkhông làm gì để cản được Là con trai út của nhà Corleone, Michael,người vừa trở về sau chiến tranh với tư cách một anh hùng, kể cho bạngái của anh là Kay Adams những giai thoại về cuộc đời tội ác của chamình và cam đoan với cô rằng anh không giống với gia đình mình Rồigia đình Corleone đành phải chấp nhận và tôn trọng những ý kiến củacon mình Trong cuộc sống không ai có thể nói trước được những điều

gì sẽ xảy ra trong tương lai Gia đình Corleone cũng không ai nghĩ sẽgặp phải những bước ngoặt, những biến cố lớn sẽ xảy đến với gia đìnhnhư vậy Những điều không thể dự đoán trước, không mong muốn ậpđến gia đình Corleone Thảm kịch bất ngờ xảy đến đột ngột đó khiếncậu ấm Micheal Corleone bị buộc phải giết người cứu cha, mà không cómột sự lựa chọn nào khác Bối cảnh gia đình lâm nguy, MichealCorleone phải chứng kiến những người yêu thương nhất của mình bịhãm hại Đứng trước thảm kịch đó, Micheal Corleone không có lựachọn nào khác buộc phải bước chân vào vào thế giới giang hồ, để bảo

vệ những gì còn lại của gia đình Đây có lẽ là hành động tự vệ của mộtcậu ấm để bảo vệ sự sinh tồn của gia đình, trả lại sự bình yên chonhững người thương yêu Chính những chi tiết làm ảnh hưởng và biếnđộng đến cuộc sống gia đình Corleone làm tình tiết câu chuyện trở nêngay cấn, đẫm máu, mùi giang hồ sặc sụa, hồi hộp và hấp dẫn Các phephái cấu kết với nhau tiêu diệt gia đình Corleone Gia đình Corleone ởtrong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, với những cái chết luôn ám ảnh

Các nhân vật nữ trong tiểu thuyết Bố Già được Mario Puzo thể hiện

qua nghệ thuật ngôn từ bằng ngòi bút điêu luyện, đa dạng về tính cách,

có lối sống thể hiện cá tính riêng của từng người rất tinh xảo, độc đáo

mà chúng ta có thể bắt gặp ở ngoài đời Mario Puzo diễn tả thế giới phụ

nữ rất đa dạng, dường như tác giả thấu hiểu hết thế giới nội tâm của

nhân vật, từ mong muốn, đến tính cách Các nhân vật nữ trong Bố Già

cũng mang một khí chất khác nhau Đau đớn chứng kiến cái chết tànkhốc của đứa con trai mình, nhưng bà Corleone cắn răng chịu đựng nỗiđau để giữ vị thế gia đình trước kẻ thù Kate là một cô gái xinh đẹp,hiểu biết, đau đớn và dằn vặt khi nhìn thấy người đàn ông của đời mìnhtừng phút, từng giờ, bước từng bước vào cái thế giới mafia với cuộcsống dữ dội nguy hiểm, luôn đương đầu với tính mạng của mình mấthay còn trong từng khắc, từng giờ, mà không ai có thể nói trước được Anh ta từng bước tiến đường hoàng vào cái ghế tối cao trong vươngquốc tội ác do mình gây dựng

Tác phẩm Bố Già chứa đựng đầy kinh nghiệm sống, đầy trải

nghiệm trong xã hội đầy phức tạp Để tồn tại thì con người phải đốidiện với thực tế không hề đơn giản Đây chính là một thành công rực rỡ

của tiểu thuyết Bố Già

1.2.3 Sự hấp dẫn của cốt truyện Bố Già

Tác phẩm này thành công do nhiều nguyên nhân, trong đó có việctạo nên sức hấp dẫn với độc giả bằng tình tiết truyện gay cấn, có nhiềuphi vụ độc đáo khiến người ta tò mò muốn khám phá tường tận, rạch ròicác tình tiết Sự hấp dẫn lôi cuốn độc giả khám phá đến tận cùng tácphẩm Đây chính là những nguyên nhân cơ bản khiến cho tiểu thuyết cósức lôi cuốn mãi người đọc

Mario Puzo đã sáng tạo nên thế giới nghệ thuật độc đáo, chân thực

và sinh động Riêng ở phương diện nhân vật, quả thật tác giả đã cónhững thủ thuật của người lành nghề mới “nén” được từng ấy tính cách

và số phận trong một tác phẩm Nhân vật nhiều đến mức nếu không có

sự tóm lược vắn tắt nhưng thiết yếu ở cuối sách về từng nhân vật thìđộc giả, dù đọc hơn một lần, cũng khó nắm bắt được Tuy nhiên, thật

không thể bớt được nhân vật nào mà không làm phương hại đáng kể đếntác phẩm Thế giới mafia đông đúc nhưng mỗi tên đều có tính cách và sốphận khác nhau Ngay trong gia đình Vito Corleone cũng mỗi người một

vẻ Con cái lão đều thụ hưởng một đời sống vật chất và một sự giáo dụccủa gia đình Corleone, nhưng có tính cách và số phận rất khác nhau.Frederico mê gái, có cung cách một kẻ quản gia hơn một ông chủ Sonnyvượt cả cha về sự tàn bạo nhưng hữu dũng vô mưu, phải chết trong cảnhhoàn toàn bất lực như một hình nhân Micheal là người đối lập hẳn với mọingười trong gia đình Anh ta là đứa con duy nhất không làm theo chỉ thị của

Bố Già, anh sống theo lối sống không giống ai, đi trái hẳn với mong muốncủa cha Micheal lớn lên nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc gia nhập quânđội, Ông trùm giận giữ khuyên ngăn vẫn không ngăn được quyết tâm chàngtrai trẻ với tình yêu Tổ quốc nồng nàn, ý chí cống hiến tài sức cho Đấtnước, tham gia chiến đấu cho Tổ quốc Với sự lo lót của Bố Già, trongchiến trận ở Thái Bình Dương Micheal bị thương và được xuất ngũ, rờikhỏi quân đội anh đi theo tiếng gọi của trái tim muốn chinh phục đỉnh caotri thức, anh đã theo học đại học, tách rời sự quản lý của cha Ở môi trườngmới, anh đã rung động và thương yêu một cô gái Mỹ, điều gia đìnhCorleone không mong muốn Dường như tất cả những hành động quyếtđịnh của Micheal đều rẽ theo một lối riêng, làm trái, chống đối lại truyềnthống gia đình người Ý Anh không muốn bước đi theo vết xe của gia đình,

mà muốn thành công trên con đường chiếm lĩnh tri thức, trở thành một nhàkhoa học tài ba, danh tiếng Sau đó, cho dù Michael làm bao việc khiến chaphiền lòng, nhưng anh vẫn là người con được Bố Già cưng yêu, tin tưởngnhất và gánh vác cơ nghiệp lớn của gia đình Micheal đã chèo lái tập đoànmafia phát triển và chuyển sang một hướng đi mới tốt đẹp hơn, có ý nghĩahơn cho cuộc sống, gia nhập cộng đồng của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ,hướng con cháu sau này phấn đấu học tập, nghiên cứu khoa học để trởthành nhân tài của đất nước Đây là bước rẽ quan trọng của gia đình

Corleone mà cha anh – Bố Già chưa thực hiện được Chính những tình tiết,những bước đột phá trong tính cách, trong suy nghĩ của các nhân vật khiếnđộc giả không rời cuốn sách được, càng đọc càng hấp dẫn, cốt truyện làmột mặt – một bộ phận xã hội được thu nhỏ, có sức nén trong thiên tácphẩm Đây là một thành công của nhà văn thiên tài Mario Puzo.

Nhà văn đã cho một số nhân vật di chuyển trong phạm vi không gian

và thời gian lớn (tất nhiên là do những nguyên cớ hết sức tự nhiên) để theo

đó có thể mở rộng phạm vi thể hiện Johnny, con nuôi của Ông trùm, đượctrời phú cho giọng hát hay, không cam phận làm một tài năng tỉnh lẻ màkhao khát được gia nhập vào thế giới Hollywood Theo chân nhân vật này,độc giả được tiếp xúc với kinh đô điện ảnh Mỹ, thấy được một phần sự suyđồi của nó qua những con người như Jack Woltz, Margot, Deana, Nino vàqua cả chính Johnny Fred phải đến Las Vegas để “tị nạn”, kết hợp với trôngcoi khách sạn, sòng bài Đây là điều kiện để nhân vật này bộc lộ sự đàngđiếm và người đọc biết thêm về lối sống của những đại gia ở Mỹ Để tránh

tù tội hoặc bị truy sát, Micheal phải chạy sang Ý, về quê cha đất tổ Chínhnhờ cuộc “phiêu lưu” này, y đã cảm nhận được thêm nhiều điều về conngười và cuộc sống Mỗi nhân vật di chuyển địa bàn sống đều khiến chonhân vật của tác phẩm đông đảo hơn, thực sự làm phong phú thêm cốttruyện và nội dung tiểu thuyết

Mario Puzo sử dụng rất khéo léo thủ pháp phục bút Phục bút tạm hiểu

là thủ pháp đưa ra những tín hiệu nghệ thuật mà ý nghĩa của chúng cơ bảnkhông biểu lộ tức thời, chủ yếu để phục vụ sau đó Đây là thủ pháp xuấthiện từ rất xa xưa, do yêu cầu của tự thân văn chương, hiệu quả tùy thuộcvào tài năng từng tác giả Nhà văn Nga Tsêkhốp viết rằng: “nếu tác giả mô

tả khẩu súng treo trên tường, thì về sau khẩu súng đó sẽ bắn vào ai đó”, là

viết về thủ pháp này Nhiều nhân vật của tiểu thuyết Bố Già sống với sức

mạnh tàn bạo và mưu mô quỷ quyệt, nên tác giả sử dụng thủ pháp này cànghiệu quả Chẳng hạn một người như Sonny không dễ để bị giết Sonny rất

tàn bạo với những kẻ không có quan hệ ruột thịt và rất thương cô em útConnie Mỗi khi Connie bị chồng hành hạ phải gọi anh, là Sonny nhanhchóng đáp ứng Bởi vậy, đêm đó nghe em gái cầu cứu, y lập tức lao đến,bất chấp những lời khuyên ngăn, cảnh báo Độc giả cũng không hề biếtsớm hơn Sonny về cái chết bất ngờ, “lãng xẹc” của kẻ có tiếng trong làngđao búa ấy Tác phẩm này có nhiều tình huống đột xuất nhưng không khóhiểu, ngược lại sau khi liên kết nhiều mối quan hệ, độc giả thấy những điều

đó là tất yếu, tự nhiên Điều này tạo nên sức hấp dẫn cho văn chương củaMario Puzo

Một phần lớn dung lượng tác phẩm Bố Già dùng để trực tiếp thể hiện

sự suy đồi của con người, nhất là miêu tả chân dung những kẻ thủ ác Tácgiả hầu như không trực tiếp hướng độc giả đánh giá con người và sự việc,

mà ẩn kỹ, chỉ thể hiện những bức tranh đời sống sinh động Đây không hề

là sự “phi khuynh hướng”, trái lại là có khuynh hướng đích thực, hợp vớithuộc tính của văn chương, càng tạo nên sức hấp dẫn cho cuốn tiểu thuyết.Đọc xong tác phẩm, chắc hẳn nhiều độc giả sẽ liên tưởng đến điềuJ.Phuxích nửa thế kỷ trước từng viết: “Hỡi loài người, hãy cảnh giác!”.Nội dung chủ yếu của tác phẩm thể hiện cuộc đấu tranh của mấy tậpđoàn mafia ở New York để làm giàu, để dành ưu thế trong thế giới tội ác.Mỗi tập đoàn có sự liên kết những cá nhân có tính cách và số phận khácnhau được nhà văn thể hiện rất tự nhiên, sinh động Trước đây hai phần bathế kỷ, M.Gorki có nói tới một bệnh ấu trĩ trong văn học, đó là “dùng nămmươi người thông minh đối phó với một thằng ngu” Hiện tượng này tuyệt

nhiên không có trong tiểu thuyết Bố Già Tác giả đã xây dựng những cuộc

đấu trí hoặc thi thố sự tàn bạo của những địch thủ tương xứng, tạo nên sựlôi cuốn độc giả Tuy nhiên, nếu cứ liên tục những cảnh như vậy nhất định

sẽ khó tránh khỏi gây ra sự căng thẳng, mỏi mệt Cứ sau mỗi cao trào củathế giới ngầm, tác giả lại chuyển sang thể hiện những môi trường khác,chẳng hạn sinh hoạt gia đình hoặc những cuộc tình Điển hình cho cung

cách này là những trang viết về cuộc sống của Micheal sau khi giết hai địchthủ, phải trốn sang Ý Nhân vật có thêm những nhận thức và tình cảm vớiquê hương, về bản chất của người Ý, cội nguồn dòng giống của mình, vànhất là những vẻ đẹp khác lạ của tình yêu.

Tiểu thuyết Bố Già hấp dẫn vì có nhiều sự bất ngờ trong cốt truyện và

nhân vật Rất nhiều tình thế người đọc không thể đoán được kết cục, mặcdầu các yếu tố tham gia vào đó đã biết cả Chẳng hạn, việc Ông trùm thuxếp để Johnny được nhận vai trong bộ phim quan trọng ở Hollywood Đốitác của lão Jack Woltz là một kẻ rắn mặt, mất nhân tính, có tiềm lực kinh

tế, là một tên mafia đích thực Y còn hơn lũ mafia như Ông trùm ở tư cáchquan phương, là thành viên của hội đồng cố vấn tâm lý chiến thuộc cụcđiện ảnh của Tổng thống Ngoài ra, hắn còn khoe là bạn của J.EdgarHoover, đương quyền giám đốc FBI Ai cũng tưởng với thế lực ấy, không

gì có thể khuất phục được Nhưng rồi Jack Woltz đã phải quy hàng đau đớnkhi con ngựa quý của hắn bị chặt đầu Ông trùm và tay chân đã biết láchđao vào nơi quyền lực ngút trời không với tới

Đây thực sự là một tiểu thuyết mưu mô, tiểu thuyết hành động mẫumực Trong văn chương, nhiều khi sự bất ngờ được tạo nên bằng cái ngẫunhiên Cuộc đời đầy rẫy ngẫu nhiên, bởi vậy loại hiện tượng này xuất hiệntrong văn chương là lẽ thường Không ít nhà văn đã sử dụng chúng để tạo nênnhững chân lý nghệ thuật sâu sắc Đồng thời trong không ít trường hợp, việc

sử dụng cái ngẫu nhiên chứng tỏ sự dễ dãi, thậm chí bất lực của tác giả Trongtiểu thuyết Bố Già, cái ngẫu nhiên được hạn chế tối đa Có thể nói chỉ có một

sự kiện ngẫu nhiên, đó là trong một lần lang thang ở làng Corleone, một miềnquê nghèo của nước Ý, Micheal gặp Apollonia, một thôn nữ giản dị, hiềndịu, xinh đẹp Việc kết hôn với cô, thời gian được sống với cô tuy khôngdài, nhưng đã tạo nên ở nhân vật này nhiều điều tốt đẹp

Mario Puzo xây dựng, miêu tả thế giới mafia tưởng như khách quanlạnh lùng Ông không lên giọng miệt thị, tố cáo giới giang hồ, cái ung nhọt,cái mầm độc gây nguy hại cho xã hội Mỹ

Mọi tác phẩm tự sự đều có cốt truyện, nhưng không ở đâu cốt truyệnlại quan trọng như trong tiểu thuyết pha lẫn giữa trinh thám và hình sự(kiểu Bố Già) Loại tiểu thuyết này cần nhiều sự kiện, nên cần có sự tổchức một cách nghệ thuật Ở phần trên đây chúng tôi cũng đã nói tới nhânvật của tiểu thuyết này với dụng ý chỉ ra tài năng của tác giả khi sáng tạođược một cốt truyện để xâu chuỗi từng ấy nhân vật

Trong nhiều tiểu thuyết, tác giả là người biết trước hết mọi chuyện và

do không cao tay nên làm cho người đọc cũng biết trước mọi chuyện Điều

này hầu như không có trong tác phẩm Bố Già Đây là một biểu hiện của tài

năng tác giả ở phương diện cốt truyện

Chương 2

THẾ GIỚI NHÂN VẬT CỦA TIỂU THUYẾT BỐ GIÀ

2.1 Khái niệm nhân vật Những đặc điểm phổ biến của nhân vật tiểu thuyết

2.1.1 Khái niệm nhân vật

Nhân vật là phát ngôn của nhà văn, thông qua nhân vật nhà văn gửigắm thông điệp thẩm mỹ của mình Nhân vật có vai trò rất quan trọngtrong tác phẩm tự sự Nhân vật là cơ sở để khảo sát thế giới nhân vậttrong các tiểu thuyết, các cốt truyện

“Nhân vật văn học là một hiện tượng nghệ thuật mang tính ước lệ, đókhông phải sự sao chụp đầy đủ mọi chi tiết, biểu hiện của con người quanhững đặc điểm điển hình về tiểu sử, nghề nghiệp, tính cách” [10; 126].Nhân vật văn học là sản phẩm sáng tạo của nhà văn dựa trên cơ sở chất liệu

từ cuộc sống, là một nguồn tư liệu quý giá, cần thiết cho các nhà văntrước khi thai nghén và cho ra đời đứa con tinh thần của mình, là mộtđơn vị đầy tính ước lệ, không thể và không bao giờ đồng nhất với conngười có thật trong cuộc sống “Sẽ rất ấu trĩ nếu hiểu nhân vật văn họcnhư những con người có thật, yêu mến và phán xét nó như những kẻngoài đời” [41; 67]

Bố Già trong tác phẩm là nhân vật chính, nhân vật trung tâm xuyênsuốt nội dung truyện Ngay cả khi các nhà văn miêu tả loài vật hay thiênnhiên, đất trời, sông nước, thì xuyên suốt nội dung bất cứ một tác phẩmđều mang bóng dáng con người, tâm hồn con người Con người là hìnhtương trung tâm trong tác phẩm văn học

Trong tác phẩm văn học, nhân vật là đơn vị nghệ thuật ước lệ thểhiện quan niệm nghệ thuật và tư tưởng thẩm mỹ của nhà văn về conngười Nhân vật văn học là con người cụ thể, được thể hiện bằng phương

tiện ngôn từ của văn học Nhân vật văn học là đứa con tinh thần do nhàvăn thai nghén, sản sinh ra Mỗi tác phẩm, mỗi nhân vật của văn họcđược lớn lên và trưởng thành trong mỗi tác phẩm như thế nào là tùy theo

ý đồ nghệ thuật của mỗi nhà văn xây dựng những hình tượng nhân vậtmang phong cách, dấu ấn riêng của mỗi nhà văn Theo B Brêch “cácnhân vật của tác phẩm nghệ thuật không phải là những bản dập khuôncủa con người sống, mà những hình tượng được khắc họa phù hợp với ý

đồ của tác giả” [39; 210]

Trong tiểu thuyết, nhân vật có vai trò quan trọng Nhân vật vănhọc liên quan đến việc thể hiện các quan niệm nghệ thuật, tư tưởngthẩm mỹ của nhà văn Xuyên suốt trong tác phẩm văn học là hình ảnhcon người Trong tiểu thuyết việc chuyển tải các thông điệp của nhàvăn là qua nhân vật Nhân vật văn học luôn gắn liền với điểm nhìn củanhà văn Nhân vật văn học giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tácphẩm văn học nói chung, và thể loại tiểu thuyết nói riêng Với đặctrưng và ưu thế riêng, tiểu thuyết có khả năng miêu tả tính chỉnh thể,khách quan của thế giới, bao quát cuộc sống trong phạm vi rộng lớn,

mô tả con người trong nhiều quan hệ phạm vi phức tạp giữa nó vớimôi trường và hoàn cảnh quanh nó Nhưng nhà văn có thể khắc họađược những nhân vật đầy đủ nhất, đa diện nhất, khác hẳn nhân vật ởthể loại trữ tình và kịch Nhân vật chính là người dẫn dắt độc giả đivào một thế giới riêng của đời sống ở những thời kỳ lịch sử nhất định.G.N Pospelov cho rằng, nhân vật “là những hình tượng được khắc họaphù hợp với ý đồ tư tưởng của tác giả, là phương tiện tất yếu quantrọng nhất để thể hiện tư tưởng trong tác phẩm tự sự Nó như làphương tiện có tính thứ nhất trong hình thức của tác phẩm ấy Quyếtđịnh phần lớn vừa côt truyện, vừa lựa chọn chi tiết, vừa phương tiệnngôn ngữ và thậm chí cả kết cấu nữa” [39; 18]

2.1.2 Những đặc điểm phổ biến của nhân vật tiểu thuyết

Nhân vật tiểu thuyết là một loại nhân vật đặc biệt, rất gần gũi vớiđời sống Tiểu thuyết là thể loại ra đời muộn so với các thể loại văn họckhác

M.Bakhtin cho rằng: “Tiểu thuyết là thể loại văn chương duy nhấtđang biến chuyển và còn chưa được định hình Nòng cốt thể loại tiểuthuyết này chưa hề rắn lại và chúng ta chưa hề dự đoán khả năng uyểnchuyển của nó” [6; 23] Tiểu thuyết là thể loại có khả năng thích ứngvới mọi biến đổi của lịch sử với các giai đoạn thăng trầm của xã hội.Tiểu thuyết là một thể loại rất năng động, biến đổi không ngừng theolịch sử xã hội, có khả năng cách tân lớn về nhiều mặt Hệ thống nhânvật được các nhà viết tiểu thuyết đã thai nghén hư cấu từ chất liệu từhiện thực cuộc sống, nhào nặn nên Nhân vật tiểu thuyết đa dạng đạidiện cho một thời đại, một giai cấp, một giai đoạn lịch sử rất sinh

động và cụ thể Tác phẩm Bố Già của Mario Puzo phản ánh xã hội

bằng ngòi bút điêu luyện, ngôn từ tinh xảo, bằng việc xây dựng nênmột hệ thống nhân vật của thế giới ngầm Nhà văn đã phản ánh chânthực xã hội, tính cách từng nhân vật, diễn biễn tâm trạng từng nhân vậtcủa mình rất sinh động

Ở Việt Nam cũng có nhiều người nghiên cứu nhân vật tiểu thuyết,nhằm mục đích tìm hiểu, lý giải khả năng bộc lộ nội tâm, tính cách hànhđộng của nhân vật qua từng biến cố Phạm Quỳnh ngay từ hồi đầu thế kỷ

đã nhận định: “Tiểu thuyết là một truyện viết bằng văn xuôi đặt ra để tảtình tự người ta, phong tục xã hội hay những sự lạ tích kỳ, đủ làm chongười đọc có hứng thú” [52; 132]

“Tiểu thuyết không phải là một thể loại đã hoàn bị” Tiểu thuyếtluôn biến đổi vượt ra khỏi khuôn mẫu của chính bản thân nó “Tiểuthuyết là một tác phẩm tự sự cỡ lớn, có khả năng phản ánh hiện thực đờisống ở cả mọi mặt về không giam thời gian Tiểu thuyết có thể phản ánh

số phận nhiều cuộc đời, những bức tranh phong tục, đạo đức xã hội.Miêu tả các điều kiện sinh hoạt giai cấp, tái hiện nhiều tính cách đa dạng[22; 227].

Những đặc điểm của phổ biến của nhân vật tiểu thuyết hiện đạiđược nhận diện trên những đặc trưng cơ bản:

Thứ nhất, “tiểu thuyết nhìn cuộc sống dưới góc độ đời tư” Nếu như

sử thi quan tâm tới những vấn đề lớn lao của dân tộc, cộng đồng, thì tiểuthuyết quan tâm tới số phận cá nhân của con người Nhân vật tiểu thuyếtkhông nên là “anh hùng” trong cái nghĩa sử thi và bi kịch, cũng từ đó mànên thống nhất trong bản thân các nét vừa chính diện, vừa phản diện, vừatầm thường, vừa cao cả, vừa buồn cười, vừa nghiêm túc” [34; 391] Đời

tư chính là chất liệu quan trọng để các nhà văn, các nhà viết tiểu thuyếtlấy làm chất liệu miêu tả đời sống ở nhiều phương diện Con người tìmđến tiểu thuyết như tìm về với chính mình hoặc tìm về lòng người vàtrường đời Ở đó, tiểu thuyết miêu tả cuộc sống một cách chân thựcnhững mâu thuẫn của người xã hội với tất cả da thịt và hơi thở, với tất cảnhững màu vẽ của những mối quan hệ xã hội bên ngoài và những gìđang được dấu kín và cũng đang giao tranh với nhau ở bên trong: những

lý tưởng và dục vọng, trí tuệ và bản năng, thiện và ác, những phần conngười ý thức được và những phần vô thức của con người mà chỉ ngòi bútnhà văn mới có thể soi sáng lý giải và báo hiệu” [10; 363]

Thứ hai, trong tiểu thuyết “chất văn xuôi” được kết hợp rất phongphú đa dạng Như vậy, nhân vật làm cho tiểu thuyết có sức sống riêng.Đọc một tiểu thuyết nào đó, ta như nhìn thấy một xã hội rộng lớn ngoàiđời được thu nhỏ qua trang văn Tiểu thuyết có sức sống riêng và khácvới các thể loại khác: “Tiểu thuyết tái hiện đời sống, không thi vị hóa,lãng mạn hóa, lí tưởng hóa, miêu tả cuộc sống như một thực tại cùngthời đang sinh thành, nghiêm túc và buồn cười, bi và hài, cái lớn lẫn cáinhỏ” [65; 391] Chất văn xuôi được các nhà văn tái hiện qua nghệ thuật

ngôn từ sắc sảo, được thể hiện rõ nét hơn trong tiểu thuyết hiện đại Điều

đó thể hiện thông qua một số nhà văn lớn ở Việt Nam nói riêng và cácnhà văn ở nước ngoài nói chung như: Mario Puzo (Mỹ), MurakamiHuruki (Nhật), Agatha Christie (Anh), Alber Ruy Sanchez (Mexico),Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng (Việt Nam) Tiểu thuyết phảnánh nhiều mặt của cuộc sống hiện thực Cuộc sống là nguồn chất liệu vôtận để các nhà văn đào sâu, tìm tòi, tạo nên thế giới nhân vật phong phúsinh động

Thứ ba, việc tạo nên bằng nhiều chi tiết làm cho nhân vật tiểuthuyết khác với nhân vật truyện ngắn, nhân vật kịch Nhân vật tiểuthuyết là những “con người nếm trải”, chịu đựng những đau khổ, dằn vặtcủa cuộc đời, của số phận, của xã hội tạo ra Tiểu thuyết miêu tả cuộcsống con người thông qua các nhân vật như những người đang trưởngthành phải trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, biến cố của lịch sử Cácnhân vật được lăn lộn giữa cuộc đời, thay đổi theo thời gian, theo cácdiễn tiến biến cố của xã hội Tâm lý nhân vật tiểu thuyết diễn tiến phứctạp, nhân vật càng có nhiều mối quan hệ thì tâm lý nhân vật càng phongphú đa dạng Nhân vật đại diện cho một xã hội thu nhỏ, ở cái xã hội thunhỏ đó, đã hội tụ những nét của hiện thực Của tác giả đã dày công tìmhiểu, thai nghén, xây dựng thế giới hình tượng nhân vật, nên nhìn vào đóchúng ta bắt gặp bóng dáng con người thực Tiểu thuyết xây dựng thếgiới nhân vật đa dạng và phong phú trong diễn biến tâm lý và tính cách Thứ tư, tiểu thuyết có nhiều yếu tố ngoài cốt truyện Đó là sự suy tưcủa nhân vật về thế giới, về con người, là sự phân tích cặn kẽ những diễnbiến tình cảm, trình bày tường tận, đầy đủ các tư liệu về tiểu sử của nhânvật, những chi tiết về quan hệ giữa người với người, với đồ vật và môitrường nói chung là toàn bộ sự tồn tại của con người Có khi những chitiết tưởng như là thừa thực chất lại rất có ý nghĩa, gắn với những suy tưtriết lý về cuộc đời

Tiểu thuyết lă một thể loại có cấu trúc phong phú, linh hoạt, có khảnăng mở rộng hay thu hẹp không gian, thời gian, sự kiện “Người viếttiểu thuyết hầu như không bị một hạn chế năo Tiểu thuyết có thể miíu tảmọi sự lớn nhất hoặc nhỏ nhất trong tự nhiín vă trong xê hội, những sựvật có thật vă những sự vật hoăn toăn tưởng tượng ra, những sự vật đê điqua hẳn rồi, cũng như những sự vật đang diễn biến vă cả những sự vậtchưa có nữa Viết tiểu thuyết lă sâng tạo một thế giới” [61; 306].

Tóm lại, với những đặc điểm của nhđn vật tiểu thuyết, lăm cho thểloại năy trở thănh thể loại rất giău khả năng phản ânh cuộc sống văo bậcnhất trong câc thể loại văn học

2.2 Thống kí, phđn loại nhđn vật của tiểu thuyết Bố Giă

Tiểu thuyết Bố Giă có thế giới nhđn vật rất đông đảo, phong phú, đa

dạng về tính câch vă diễn tiến tđm lý Số nhđn vật thuộc mafia trongtruyện rất lớn Đứng đầu thế giới ngầm lă Vito Corleone Có năm đại giađình lă năm thế thực hùng hậu chiếm cứ một vùng nước Mỹ Tâc phẩmmiíu tả thăng trầm của gia đình Vito Corleone qua câc thời kỳ, chủ yếukhoảng từ năm 1945 đến năm 1955 Ngoăi ra, tâc phẩm có đề cập đếnquâ khứ thời thơ ấu của Vito Corleone từ những năm đầu của thế kỷ XX.Tâc phẩm đê đưa đến cho người đọc sự hiểu biết về một mảng tối củađời sống nhđn loại

Chúng tôi thống kí câc nhđn vật của tiểu thuyết Bố Giă theo hai

tuyến: Nhđn vật của gia đình Bố Giă vă những nhđn vật có quan hệ vớigia đình năy

2.2.1 Những nhđn vật trong gia đình Vito Corleone:

1 Vito "Don" Corleone Người đứng đầu của gia đình Corleone.Trước khi sang Mỹ Ông trùm có tín lă Vito Andolini Vito Corleone lăÔng trùm thế giới ngầm New York – Mỹ Biệt danh Bố Giă đầy quyềnlực bởi tăi thu xếp trật tự xê hội đen Bố Giă sinh ra ở ngôi lăng nghỉo ởSicily, nước Ý Sau những va chạm của gia đình, cha, mẹ vă anh trai của

Bố Già bị giết chết thảm Cậu thanh niên nhỏ bé được mọi người thương,cưu mang, đùm bọc và giúp đỡ trốn khỏi nước Ý sang Mỹ định cư Cuộcsống mới của cậu bé Vito đầy vất vả, khó khăn nơi quê người Ở quê mới, ông đã đổi họ của mình thành Corleone để nhớ quê mình Vito đượcngười thân che giấu trong gia đình Genno Abbandandos, sau này Vitogiúp việc cho cửa hàng tạp hóa ở khu ổ chuột New York trên đại lộ Sốchín Đến tuổi trưởng thành Vito cưới vợ trẻ (mười sáu tuổi) người Sicilyqua Mỹ sống và làm bố của bốn người con: Sonny, Fredo, Michael vàConnie Sau bao cố gắng vất vả, được trường đời rèn rũa Vito từ mộtngười Sicily nghèo khổ đã trở thành một Ông Trùm có tiếng tăm trong xãhội Mỹ, trở thành một mafia đầy quyền lực Gần cuối đời, Vito Corleone

bị bắn năm phát đạn mà không chết Sau đó, Ông Trùm “gác kiếm gianghồ”, giao quyền lực cho con trai út Michael, để làm những công việcmình yêu thích và làm cố vấn cho con trai Bố Già làm vườn, cơn đau

tim ập đến làm Vito Corleone từ biệt cõi đời Bố Già Vito Corleone

-Người đứng đầu gia đình mafia Corleone, bố của bốn người con: Sonny,Fredo, Michael và Connie

2 Carmella Corleone Vợ của Vito Corleone và mẹ của bốn anh emSonny, Fredo, Michael và Connie

3 Santino "Sonny" Corleone (Sonny), là người con cả nóng tính củanhà Corleone, người có thể sẽ đứng đầu của Vito Thuở nhỏ Sonny hamchơi nên bỏ học giữa chừng, xốc nổi, tàn bạo, hành động suy nghĩ việc lớnkhông sâu sắc và thấu đáo, rất nóng tính, hấp tấp Chính vì thế, sau nàySonny bị kẻ thù là Virgil Sollozzo cấu kết với Bruno Tattaglia giết chết

4 Frederico "Fredo" Corleone (Fred hay Fredo), là con thứ của VitoCorleone Fredo có vẻ yếu ớt và không thông minh, ham chơi gái, không

có khả năng tham gia những công việc lớn của gia đình, thích công việcgia chánh Tính cách đàn bà, bị gia đình coi thường, gia đình cho đi coigiữ khách sạn và sòng bài ở Las Vegas

5 Michael Corleone (Mike) Con út của Vito Corleone, tham giachiến tranh thế giới thứ II Michael đi lính thủy ở Thái Bình Dương,tham gia trận đánh ở Trân Châu Cảng Dưới sự chỉ đạo, lo lót của Bố Giànăm 1944 – 1945 Michael bị thương và được giải ngũ sau thế chiến thứhai Anh ta không muốn dính dáng đến công việc làm ăn của gia đìnhnên học đại học Dart Mouth ở Hanover New Hampshre Khi các đối thủtìm mọi cách giết Bố Già và triệt hại gia đình, Michael đã giết Đại úycảnh sát Mc Cluskey và tên trùm buôn lậu ma túy Virgil Sollozzo.Michael trốn về quê cha ở Sicily, dưới sự lo lót của Bố Già Michael trởlại Mỹ với hồ sơ sạch và tiếp quản cơ nghiệp lớn

6 Costanzia "Connie" Corleone (Connie) Con gái duy nhất của nhàCorleone

7 Tom Hagen (Hagen hoặc Tom) Con nuôi của Vito Corleone, anh

cũng là luật sư của gia đình và là cố vấn (consigliere) cho các hoạt động

của ông trùm Người Ái Nhĩ Lan – Đức Tom Hagen thông minh, nhẫnnại và trung thành Vợ Tom là Theresa, một cô gái đẹp, tế nhị, có vẻ đẹp

9 Kay Adams – con của ông Adam (Kay) Là một sinh viên đại học,sau ra làm cô giáo và là vợ của Michael Corleone

10 Carlo Rizzi (Carlo) Chồng của Connie Corleone Không được

Bố Già tin tưởng và bị Sonny căm ghét vì thói bạo hành với Connie,ngông nghênh trác táng, Rizzi đã phản bội gia đình Corleone để bánđứng Sonny cho gia đình Barzini Sau bị Michael giết chết Carlo Rizzi

11 Apollonia Vitelli-Corleone, là một cô gái tuyệt đẹp ở làngCorleone, người vợ trẻ của Michael Corleone ở Sicilia Apollonia cướiMichael khi mới mười sáu tuổi, cô qua đời không lâu sau đám cưới vìmột âm mưu đánh bom xe của gia đình Barzini nhằm vào Michael

12 Sandra Corleone, là vợ của Sonny Corleone thường xuyên phảichứng kiến cảnh chồng đi lại với những người đàn bà khác

Qua sự thống kê ở trên, gia đình Vito Corleone tổng cộng có mườihai nhân vật

2.2.2 Những nhân vật liên quan tới gia đình Vito Corleone:

1 Genco Abbandanco (con) Gia đình cưu mang nuôi dưỡng VitoCorleone trong những năm đầu sang Mỹ, bạn nối khố của Ông Trùm, làmột trong những Caporegime trung thành của gia đình Corleone Genco

bị bệnh ung thư mất trong bệnh viện

2 Peter Clemenza (Clemeza), là một trong hai caporegime của Bố

Già Là bạn thân thiết của Bố Già thuở hàn vi Clemenza cùng Tessio làCaporegime cánh tay đắc lực của Ông Trùm

3 Salvatore Tessio, là bạn cố giao của Ông Trùm Một trong hai

caporegime của Bố Già, người quyết định phản bội gia đình Corleone

sau khi Vito Corleone qua đời, bị Michael giết chết

4 Luca Brasi Là một tay đấm đáng gờm, một mình giết được cảđám đối thủ, thọ ơn và là tay chân thân tín của Bố Già Luca Brasi bị giếtngay từ đầu cuộc chiến tranh giữa gia đình Corleone và phe của Sollozzo

5 Al Neri, là cận vệ của Michael Corleone và sau đó là caporegime của

nhà Corleone

6 Rocco Lampone, là sát thủ dưới quyền Clemenza và sau đó

là caporegime của nhà Corleone.

7 Paulie Gatto (Paulie – còn gọi là thằng mặt choắt), là sát thủ dướiquyền Clemenza và là tài xế của Bố Già Gốc người Ý, lớn lên cùng cáccon Ông Trùm, Paulie là bạn của Michael nhưng Paulie Gatto đã phản bộigia đình chủ nhân của mình, bán tin cho Sollozzo và Bruno Tattagilia để

ám sát Ông Trùm Bị gia đình Ông Trùm hạ sát

8 Les Halley, là một tay đầu cơ nghệ thuật, đã ký hợp đồng vớidanh ca nổi tiếng Johnny Fontane trong nhiều năm hát cho ông ta lấytiền nhiều năm Ông trùm phải trả hai vạn USD để giải thoát cho JohnnyFontena đứa con nuôi của ông có cơ hội hoạt động văn nghệ tự do

9 Nino Valenti, là bạn của đứa con lớn ông Trùm, chơi đànMăngđôlin giỏi, chung ban ca nhạc thời hàn vi với Johnny Fontane, cuộcsống khó khăn nghèo khổ Nino làm lái xe tải thuê Khi Johnny Fonaneđược sự trợ giúp đắc lực của Bố Già, đã lập lại cơ nghiệp, lấn sân sanglàm nhà sản xuất phim ảnh của Hollywood Nino đã theo người bạn nốikhố thuở hàn vi lập nghiệp tại phim trường điện ảnh lớn nhất thế giới ởHollywood, dưới sự tác động của Bố Già, Nino được đổi đời và có bướcđột phá mới trong sự nghiệp Chết vì uống rượu

10 Amerigo Bonasera (Bonasera), là bốn năm làm nghề mai táng, chủtrại hòm, có đứa con gái bị hai tên du đãng nhà giàu toan hãm hiếp Tòa đạihình Số 3 ở New York phán xử thiên vị, ông tìm đến Ông Trùm nhờ giúp

đỡ, trừng trị kẻ mất dạy Ông Trùm nhận lời Sau đó không lâu, Bonaseragiúp Ông Trùm mai táng đứa con trai cả Sonny để đền ơn tình cũ

11 Nazorine cùng vợ là Filomena, là chủ lò bánh mì, có đứa congái đến tuổi cặp kê tên Katherine, định gả cho cậu thợ phụ Enzo là một

tù binh người Ý

12 Willi Cicci, là sát thủ của nhà Corleone

13 Moe Greene, là đối tác làm ăn của nhà Corleone ở Las Vegas