LUAN VAN QUAN hệ CÔNG CHÚNG tổ chức hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT của các cơ quan báo chí việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Kể từ năm 2006, sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đã thực sự mở ra một cánh cửa mới cho những chặng đường phát triển kinh tế, xã hội ở nước ta. Đối với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam thì WTO không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức về mọi mặt từ chính trị, quốc phòng, văn hóa, đến kinh tế xã hội. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, ban lãnh đạo Đảng và Nhà nước đang xúc tiến triển khai đưa nước ta hội nhập với Hiệp định TTP (Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương) càng đặt ra những thử thách cao hơn cho Việt Nam trong tương lai. Thêm vào đó, là sự phát triển mạnh mẽ như vũ bão của các phương tiện truyền thông nhờ khả năng kết nối toàn cầu của Internet, đã xóa nhòa dần khoảng cách giữa các khu vực, các quốc gia trên địa cầu, các công ty liên doanh, công ty có vốn đầu tư nước ngoài… ngày càng một xuất hiện nhiều hơn tại Việt Nam. Sự xuất hiện của các công ty đa quốc gia, công ty có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp tư nhân nội địa… ngày càng phát triển mạnh, giúp tạo ra các chỉ số phát triển GDP cho Việt Nam ngày một ấn tượng hơn, tạo ra nhiều hơn nữa cơ hội việc làm cho người lao động Việt, xóa bỏ dần nạn thất nghiệp. Tuy nhiên, trước thực trạng cả thế giới đang chuyển động, mọi ngành nghề trong xã hội đều có xu hướng thay đổi, hiện đại và chuyên nghiệp hơn, có nhiều ngành nghề mới xuất hiện… đòi hỏi người lao động phải có định hướng nghề nghiệp rõ ràng, tìm hiểu sâu về nhóm ngành nghề có dự định theo đuổi trong tương lai, chuẩn bị kĩ lưỡng về trình độ chuyên môn, sức khỏe… mới có thể đáp ứng được. Do đó, hơn bao giờ hết, các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho người lao động ở nước ta hiện nay đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là đối với nhóm học sinh trung học phổ thông (từ lớp 10 – lớp 12) – những người chuẩn bị bước vào cánh cửa cuộc đời. Các hoạt động hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông không chỉ là trách nhiệm và nhiệm vụ của trường học mà còn là công tác chung của tất cả các ban ngành liên quan, trong đó không thể không kể tới báo chí. Báo chí là công cụ sắc bén để tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, là nơi để các tầng lớp nhân dân phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng, đề xuất những kiến nghị, giải pháp liên quan tới cuộc sống của họ. Mỗi một bài báo viết ra có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm cũng như những hành vi ứng xử của công dân. Vì thế, trách nhiệm xã hội của báo chí trong các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông là hết sức nặng nề và rất quan trọng, có tác động không nhỏ tới tiến trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Du nhập vào Việt Nam từ những năm 90 của thế kỉ XX, Quan hệ công chúng (PR) ngày càng thể hiện rõ sứ mệnh là kênh, công cụ truyền thông hiệu quả, xác định và truyền thông đúng thông điệp của các chiến lược gia định sẵn theo kế hoạch. Mặt khác, trong lĩnh vực phát triển cộng đồng, truyền thông là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào quá trình chuyển đổi nhận thức, thay đổi hành vi của người dân và các đối tượng công chúng mục tiêu được hướng đến. Do đó, ngày nay PR tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc giúp khối các doanh nghiệp gia tăng hiệu suất kinh doanh mà còn giúp các cơ quan Đảng và Nhà nước truyền thông và giáo dục nhận thức của công dân hiệu quả. Đặc biệt, hiệu quả truyền thông thông điệp của các chiến dịch sẽ hiệu quả hơn khi có sự kết hợp giữa PR và báo chí. Nắm vững được nhiệm vụ và vai trò của mình trong việc tuyên truyền đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước, cũng như sức mạnh của PR trong các chiến dịch truyền thông, các cơ quan báo chí Việt Nam đã tổ chức triển khai nhiều hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông và đã đạt được những hiệu quả nhất định (cả online và offline). Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, các kế hoạch truyền thông của các cơ quan báo chí Việt Nam vẫn còn tồn tại một số hạn chế, các hoạt động truyền thông trong chiến dịch chưa được thực hiện chuyên nghiệp, và đầu tư đúng mức, dẫn tới tình trạng kết quả thu được vẫn còn hạn chế, chưa được như mong đợi. Do đó, để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông trong thời gian tới, tác giả chọn đề tài “Tổ chức hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT của các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ chuyên ngành Quan hệ công chúng nhằm nghiên cứu việc ứng dụng PR trong các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông của các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay. Đồng thời, thông qua đó, tác giả đưa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Nam trong thời gian tới.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Kể từ năm 2006, sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thếgiới (WTO), đã thực sự mở ra một cánh cửa mới cho những chặng đường pháttriển kinh tế, xã hội ở nước ta Đối với một quốc gia đang phát triển như ViệtNam thì WTO không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức về mọi mặt từ chínhtrị, quốc phòng, văn hóa, đến kinh tế xã hội Đặc biệt, trong thời gian gần đây,ban lãnh đạo Đảng và Nhà nước đang xúc tiến triển khai đưa nước ta hội nhậpvới Hiệp định TTP (Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương) càng đặt ranhững thử thách cao hơn cho Việt Nam trong tương lai Thêm vào đó, là sựphát triển mạnh mẽ như vũ bão của các phương tiện truyền thông nhờ khảnăng kết nối toàn cầu của Internet, đã xóa nhòa dần khoảng cách giữa các khuvực, các quốc gia trên địa cầu, các công ty liên doanh, công ty có vốn đầu tưnước ngoài… ngày càng một xuất hiện nhiều hơn tại Việt Nam

Sự xuất hiện của các công ty đa quốc gia, công ty có vốn đầu tư nướcngoài, các doanh nghiệp tư nhân nội địa… ngày càng phát triển mạnh, giúptạo ra các chỉ số phát triển GDP cho Việt Nam ngày một ấn tượng hơn, tạo ranhiều hơn nữa cơ hội việc làm cho người lao động Việt, xóa bỏ dần nạn thấtnghiệp Tuy nhiên, trước thực trạng cả thế giới đang chuyển động, mọi ngànhnghề trong xã hội đều có xu hướng thay đổi, hiện đại và chuyên nghiệp hơn,

có nhiều ngành nghề mới xuất hiện… đòi hỏi người lao động phải có địnhhướng nghề nghiệp rõ ràng, tìm hiểu sâu về nhóm ngành nghề có dự định theođuổi trong tương lai, chuẩn bị kĩ lưỡng về trình độ chuyên môn, sức khỏe…mới có thể đáp ứng được

Do đó, hơn bao giờ hết, các hoạt động truyền thông hướng nghiệp chongười lao động ở nước ta hiện nay đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất làđối với nhóm học sinh trung học phổ thông (từ lớp 10 – lớp 12) – nhữngngười chuẩn bị bước vào cánh cửa cuộc đời Các hoạt động hướng nghiệp cho

học sinh trung học phổ thông không chỉ là trách nhiệm và nhiệm vụ củatrường học mà còn là công tác chung của tất cả các ban ngành liên quan, trong

đó không thể không kể tới báo chí

Báo chí là công cụ sắc bén để tuyên truyền chủ trương, đường lối củaĐảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, là nơi để các tầng lớpnhân dân phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng, đề xuất nhữngkiến nghị, giải pháp liên quan tới cuộc sống của họ Mỗi một bài báo viết ra

có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tìnhcảm cũng như những hành vi ứng xử của công dân Vì thế, trách nhiệm xã hộicủa báo chí trong các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinhtrung học phổ thông là hết sức nặng nề và rất quan trọng, có tác động khôngnhỏ tới tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Du nhập vào Việt Nam từ những năm 90 của thế kỉ XX, Quan hệ côngchúng (PR) ngày càng thể hiện rõ sứ mệnh là kênh, công cụ truyền thông hiệuquả, xác định và truyền thông đúng thông điệp của các chiến lược gia địnhsẵn theo kế hoạch Mặt khác, trong lĩnh vực phát triển cộng đồng, truyềnthông là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào quá trình chuyểnđổi nhận thức, thay đổi hành vi của người dân và các đối tượng công chúngmục tiêu được hướng đến Do đó, ngày nay PR tại Việt Nam không chỉ dừnglại ở việc giúp khối các doanh nghiệp gia tăng hiệu suất kinh doanh mà còngiúp các cơ quan Đảng và Nhà nước truyền thông và giáo dục nhận thức củacông dân hiệu quả Đặc biệt, hiệu quả truyền thông thông điệp của các chiếndịch sẽ hiệu quả hơn khi có sự kết hợp giữa PR và báo chí

Nắm vững được nhiệm vụ và vai trò của mình trong việc tuyên truyềnđường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước, cũng như sức mạnh của PRtrong các chiến dịch truyền thông, các cơ quan báo chí Việt Nam đã tổ chứctriển khai nhiều hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung họcphổ thông và đã đạt được những hiệu quả nhất định (cả online và offline).Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, các kế hoạch truyền thông của các cơ quan

báo chí Việt Nam vẫn còn tồn tại một số hạn chế, các hoạt động truyền thôngtrong chiến dịch chưa được thực hiện chuyên nghiệp, và đầu tư đúng mức,dẫn tới tình trạng kết quả thu được vẫn còn hạn chế, chưa được như mongđợi Do đó, để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác truyền thông hướngnghiệp cho học sinh trung học phổ thông trong thời gian tới, tác giả chọn đề

tài “Tổ chức hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT của các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp Thạc

sỹ chuyên ngành Quan hệ công chúng nhằm nghiên cứu việc ứng dụng PRtrong các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổthông của các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay Đồng thời, thông qua đó,tác giả đưa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thônghướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí ViệtNam trong thời gian tới

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Truyền thông là vấn đề từ lâu đã thu hút được các nhà nghiên cứu trong

và ngoài nước với nhiều công trình lớn Tuy nhiên, cho đến nay, tại Việt Namcác công trình nghiên cứu về các hoạt động truyền thông hướng nghiệp chohọc sinh trung học phổ thông nói riêng vẫn còn rất hạn chế Tiếp cận dướinhiều góc độ khác nhau, có thể kể đến một vài công trình tiêu biểu sau:

Trong cuốn sách “PR kiến thức cơ bản và đạo đức nghề nghiệp” (2007)

do tác giả TS Đinh Thị Thúy Hằng chủ biên đã giới thiệu khái quát về PR:khái niệm, lịch sử phát triển, các hoạt động chuyên nghiệp của PR, các mốiquan hệ của PR với truyền thông, những chiến lược trong PR chuyên nghiệp.Trong một bài viết của tác giả Nguyễn Minh Nguyệt đăng trên Tạp chí

Thông tin khoa học – Xã hội – số 12/2008 - “Truyền thông phát triển – Một

hướng đi mới cho báo chí ở các nước đang phát triển”, đã trình bày các ý

tưởng cơ bản về truyền thông phát triển, lợi ích của truyền thông phát triểnđối với các quốc gia đang phát triển nói chung, Việt Nam nói riêng và làm thếnào để áp dụng một cách hiệu quả truyền thông phát triển tại Việt Nam Tuy

nhiên, nội dung bài viết chỉ mang tính gợi mở cho những nghiên cứu lý thuyết

và ứng dụng thực tế trong nước, chưa đi sâu nghiên cứu tìm ra giải pháp đẩymạnh hoạt động truyền thông phát triển cho việc định hướng, hướng nghiệpcho học sinh trung học phổ thông

Theo nội dung cuốn sách PR lí lận và ứng dụng (2008) của tác giả TS.

Đinh Thị Thúy Hằng chủ biên đã bao quát toàn bộ các ứng dụng của PR giúpnhà hoạt động PR phân tích, nắm bắt và giải quyết các vấn đề cốt lõi của lĩnhvực này, như các kĩ năng tác nghiệp cụ thể, các chiến lược quản lý khủnghoảng, quá trình và phương pháp xây dựng các mối quan hệ với công chúng,các vấn đề pháp luật có liên quan… Trên cơ sở đó, các nhà hoạt động PR sẽđưa ra chiến lược và mục tiêu kế hoạch truyền thông phù hợp với tổ chức

Cuốn sách Ngành PR tại Việt Nam (2008) do Tác giả TS Đinh Thị Thúy

Hằng chủ biên đã giới thiệu tổng quan ngành PR tại Việt Nam, PR – công cụquản lý truyền thông của tổ chức nhà nước, mô hình sử dụng PR – công cụquản lý Nhiều thông tin thú vị được cung cấp như: về thu nhập, công việc, độtuổi của người làm PR tại Việt Nam, mô hình theo dõi báo chí của một số cơquan nhà nước, xu hướng hoạt động PR tại Việt Nam, những vấn đề thực tiễntrong hoạt động PR

Thông qua cuốn sách “PR theo kiểu Mỹ” (2012) của Robert L.

Dilenschneider, những người quan tâm đến truyền thông và PR được tiếp cậnvới những “tuyệt chiêu” trong nghề của các chuyên gia Quan hệ công chúng

Mỹ Tác giả đã đề cập khá chi tiết những thay đổi của hoạt động PR ở Mỹtrong thời kì bùng nổ Internet và các phương tiện truyền thông mới hiện nay.Qua hàng loạt ví dụ minh hoạt thực tiễn, Dilenschneider đã cho thấy sứcmạnh của truyền thông trong việc quảng bá hình ảnh thương hiệu doanhnghiệp, tổ chức trong thời kì bùng nổ các kênh truyền thông mới hiện nay(mạng xã hội, website, truyền hình online…)

Trong cuốn “Truyền thông – Lý thuyết và kĩ năng cơ bản” (2012) do

PGD.TS Nguyễn Văn Dững (chủ biên) và TS Đỗ Thị Thu Hằng biên soạn,

các tác giả đã đưa ra một hệ thống các khái niệm về truyền thông, các yếu tố

cơ bản của truyền thông, mô hình truyền thông và phân loại truyền thông mộtcách chi tiết Trong đó, các tác giả phân tích cụ thể loại hình truyền thông cóchủ đích với các dạng phổ biến thông tin – giáo dục – truyền thông, truyềnthông vận động, truyền thông – vận động thông tin xã hội và truyền thôngthay đổi hành vi Công trình có riêng chương 6: “Chu trình truyền thông” giớithiệu cụ thể các bình diện cần nghiên cứu về đối tượng truyền thông để cóđược những đánh giá chi tiết và tổng thể về thực trạng nhận thức, thái độ,hành vi; thói quen, sở thích tiếp nhận các sản phẩm truyền thông cũng nhưnhân khẩu học – xã hội của đối tượng

Trong cuốn “Sổ tay phóng viên báo chí với trẻ em” của tác giả Nguyễn

Văn Dững (chủ biên) cũng đã cung cấp cho các phóng viên báo chí làm việcvới trẻ em những kiến thức cơ bản về nghiệp vụ báo chí và những vấn đề liênquan đến trẻ em, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và kĩ năng trong hoạt độngnghiệp vụ báo chí với trẻ em của những nhà hoạt động xã hội, của các chuyêngia nghiên cứu báo chí trẻ em Tuy nhiên, cuốn sổ tay mới chỉ hướng dẫncách tiếp cận với trẻ em nói chung cho các phóng viên, chưa đề cập đến cáchoạt động truyền thông cho chủ đề định hướng nghề nghiệp với nhóm đốitượng học sinh trung học phổ thông trên các kênh báo chí

Cuốn sách “Nhà báo với trẻ em – kiến thức và kĩ năng” của TS Nguyễn

Ngọc Oanh, là một tài liệu hướng dẫn về kĩ năng tiếp cận và giải quyết cácvấn đề trẻ em dựa trên quyền lợi và đảm bảo lợi ích tốt nhất của trẻ em giúpcác nhà báo, những người làm truyền thông hoàn thiện, nâng cao kĩ năng, gópphần hiệu quả vào việc nâng cao năng lực và hiệu quả tác động của báo chívới nhóm công chúng trẻ em hiện nay

Các công trình này tập trung nghiên cứu các hoạt động PR và vai trò của

PR với các cơ quan tổ chức nói chung, hoặc chỉ có một số ít các công trình đềcập tới kĩ năng tiếp cận và làm việc với trẻ em của các nhà báo và chưa cócông trình nào đề cập tới việc ứng dụng PR trong hoạt động truyền thông

hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông Việt Nam cụ thể Kế thừa và

phát triển những nghiên cứu của các tác giả đã nêu trên, luận văn Thạc sỹ “Tổ chức hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT của các cơ quan báo chí ở Việt Nam hiện nay” hướng đến việc đánh giá thực trạng ứng

dụng PR trong công tác truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung họcphổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Nam Đồng thời đề xuất một số giảipháp nâng cao hiệu quả cho các hoạt động truyền thông hướng nghiệp chohọc sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

a Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của hoạt động truyền thông hướngnghiệp cho học sinh trung học phổ thông, trên cơ sở đó đề xuất một số giảipháp khắc phục ứng dụng PR để nâng cao hiệu quả truyền thông hướngnghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Namtrong thời gian tới

b Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích trên, tác giả tập trung vào một số nhiệm vụ cụ thể sau:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của hoạt động truyền thônghướng nghiệp cho học sinh THPT

- Khảo sát, đánh giá thực trạng các hoạt động truyền thông hướngnghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các báo Tuổi Trẻ, Tiền Phong vàLao Động

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm ứng dụng hiệu quả các hoạtđộng PR để nâng cao hiệu quả truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trunghọc phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Nam trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng

Luận văn tập trung nghiên cứu việc ứng dụng các hoạt động truyềnthông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông (lớp 10 – lớp 12) tại

Hà Nội của các cơ quan báo chí: Tuổi Trẻ, Tiền Phong và Lao Động

b Phạm vi nghiên cứu

Các hoạt động hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trunghọc phổ thông (lớp 10 – lớp 12) tại Hà Nội của các cơ quan báo chí: Tuổi Trẻ,Tiền Phong và Lao Động trong thời gian từ tháng 06/2015 đến tháng 06/2016

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

a Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên nền tảng khoa học duy vật biện chứng,duy vật lịch sử, quan điểm của Đảng và Nhà nước Đồng thời, luận văn đượcnghiên cứu và phát triển dựa trên cơ sở hệ thống lý thuyết về truyền thông,

PR với cơ quan báo chí

b Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Đề tài sử dụng các tài liệu nghiên

cứu về PR, PR chính phủ, PR với các cơ quan báo chí nói chung và PR tronghoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông vàcác tài liệu nghiên cứu trước đây về vấn đề này nói riêng Tác giả luận văncũng đi sâu phân tích các phân tích các hoạt động PR cụ thể từ đó tìm ra cácthông điệp chính của từng hoạt động, phát hiện những khó khăn, tồn tại trongquá trình triển khai hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trunghọc phổ thông của các cơ quan báo chí: Tuổi Trẻ, Tiền Phong và Lao Động

Từ đó, bước đầu đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng

PR vào hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổthông tại các cơ quan báo chí Việt Nam (Tuổi Trẻ, Tiền Phong và Lao Động)trong thời gian tới

- Phương pháp thống kê: Tác giả luận văn sử dụng phương pháp

thống kê nhằm mục đích thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu và tính toántừng chỉ số liên quan tới đánh giá thực trạng hoạt động truyền thông hướng

nghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Namhiện nay (cụ thể là các báo Tuổi Trẻ, Tiền Phong và Lao Động), từ đó đưa ranhững nhận định đánh giá và giải pháp nâng cao hiệu quả cho các hoạt độngtruyền thông hướng nghiệp trong tương lai

- Phương pháp phân tích, so sánh đối chiếu: Phương pháp được tác

giả áp dụng trong việc phân tích các số liệu thu thập được từ các tài liệu sẵn

có và các số liệu do cá nhân tác giả trực tiếp khảo sát, từ đó so sánh đối chiếutìm ra những ưu, nhược điểm trong cách thức triển khai cũng như lập kếhoạch các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổthông tại các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Anket: Tác giả sử dụng bảng hỏi

Anket để điều tra đối tượng khảo sát với dung lượng mẫu khảo sát là 500phiếu điều tra Các đối tượng tham gia khảo sát có độ tuổi từ 16 – 65 tuổi (họcsinh đang học theo học tại các trường trung học phổ thông và cha mẹ - côngchúng mục tiêu của các kế hoạch truyền thông hướng nghiệp), là những côngdân đang sinh sống tại khu vực Hà Nội Các câu hỏi tập trung khảo sát nhậnthức của công chúng đối với các hoạt động truyền thông hướng nghiệp chohọc sinh trung học phổ thông của các cơ quan báo chí Tuổi Trẻ, Tiền Phong

và Lao Động Từ đó, tác giả tìm ra tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động PRđối với hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổthông của các cơ quan báo chí đã khảo sát

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Được áp dụng với các đối tượng lãnh

đạo, cán bộ nhân viên tại các báo Tuổi Trẻ, Tiền Phong và Lao Động; các họcsinh trung học phổ thông tại Hà Nội, nhằm xác định cơ cấu tổ chức, tìm rahướng truyền thông hiệu quả và các kênh truyền thông phù hợp với hoạt độngtruyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông của các cơ quanbáo chí Việt Nam

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

a Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần nhỏ bé vào việc bổ sungnhững vấn đề lý luận, phương pháp luận và thực tiễn trong hoạt động truyềnthông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông của các cơ quan báochí.

b Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần phục vụ cho việc nghiên cứu,giảng dạy, học tập và tác nghiệp thực tiễn về vấn đề xây dựng các hoạt độngtruyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông của các cơ quanbáo chí Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

6 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG

HỌC PHỔ THÔNG 1.1. Khái niệm truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

1.1.1.Hướng nghiệp

Khái niệm “hướng nghiệp” (career guidance) đã được truyền bá rộng rãisau Hội nghị Quốc tế 1921 ở Barcelona Phòng hướng nghiệp đầu tiên đượcthành lập ở Boston (Hoa Kỳ) từ năm 1908 Từ năm 1916, những cơ quanchuyên môn về hướng nghiệp đã được thành lập ở Đức, Pháp, Anh, Ý vànhiều nước khác trên thế giới Khái niệm hướng nghiệp được đông đảo cáchọc giả quan tâm nghiên cứu

Vào cuối những năm 20 của thế kỉ XX, các nhà nghiên cứu khoa học ởTây Âu đã cho rằng: Hướng nghiệp là một hoạt động giúp đỡ thanh thiếu niên

tự chọn nghề sao cho phù hợp giữa năng lực cá nhân và yêu cầu nghề, có tínhđến nhu cầu phát triển đất nước

Theo John Stewart, khái niệm hướng nghiệp được hiểu theo nghĩa pháttriển nghề nghiệp, quá trình đó trang bị cho chính mình hiểu biết về khátvọng, giá trị, năng lực của mình; khai thác các cơ hội học tập, đào tạo nghềnghiệp có thể được; xây dựng chiến lược gắn kết năng lực, kiến thức củamình với đòi hỏi công việc

Theo K.K.Platonop: “Hướng nghiệp là một hệ thống các biện pháp tâm

lý – giáo dục, y học, nhằm giúp cho con người đi vào cuộc sống thông quaviệc lựa chọn cho mình một nghề nghiệp vừa đáp ứng nhu cầu của xã hội, vừaphù hợp với hứng thú năng lực của bản thân Những biện pháp này sẽ tạo nên

sự thống nhất giữa quyền lợi của xã hội với quyền lợi của cá nhân” Cũng từđịnh nghĩa trên K.K.Platonop đưa ra sơ đồ tam giác hướng nghiệp với bacạnh: 1- Đặc điểm, yêu cầu của các ngành/nghề trong xã hội; 2- Nhu cầu nhân

lực của thị trường lao động; 3- Đặc điểm tâm lý và sinh lý của cá nhân Sự kếthợp khác nhau của các khía cạnh này tạo nên các hoạt động khác nhau tronghướng nghiệp.

Hình 1.1 Sơ đồ tam giác hướng nghiệp và các hình thức hướng nghiệp

Trong hoạt động định hướng nghề, giáo viên cung cấp cho học sinhnhững hiểu biết về thế giới nghề và đặc điểm, yêu cầu của những nghề họcsinh định chọn Đồng thời giới thiệu những ngành nghề mà xã hội và địaphương đang có nhu cầu nhân lực hàng năm Từ đó, họ sinh lựa chọn đượcnhững nghề để học và đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động

Hoạt động tư vấn nghề, thông qua các hoạt động học tập, hoạt độngngoại khóa, học nghề làm cho học sinh bộc lộ năng lực, sở trường, năng khiếu

về một ngành nghề nào đó Và căn cứ vào yêu cầu của các ngành nghề trong

xã hội để tìm ra được sự phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của cá nhân Sựphù hợp đó giúp cho học sinh có thể chọn nghề phù hợp với bản thân mình Trong hoạt động tuyển chọn nghề, giáo viên cung cấp các thông tin vềnhu cầu nhân lực của thị trường lao động và giúp học sinh tự nhận ra nhữnghứng thú, năng lực về thể chất và tinh thần, tính cách phù hợp với từng nghề

nghiệp cụ thể Sự phù hợp của hai “cạnh” này nhằm giải tỏa những lo lắngcủa học sinh khi chọn một nghề nào đó khi học xong lại không xin được việc.

Sự hợp nhất của ba hoạt động này giúp cho học sinh trong hoạt độnghướng nghiệp có thể chọn được một nghề nào vừa phù hợp với khả năng vànghề đó đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động

Như vậy, từ việc phân tích những quan niệm ở trên, theo tác giả luận vănhướng nghiệp được hiểu là một hệ thống các biện pháp tác động của xã hội(gia đình, nhà trường, xã hội) thông qua nhiều hình thức khác nhau, đến vớinhận thức, thái độ và hành vi lựa chọn nghề của cá nhân Kết quả của hoạtđộng hướng nghiệp là làm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi chọn nghềcủa đối tượng theo chiều hướng phù hợp giữa sự lựa chọn của cá nhân với cácyêu cầu của nghề được lựa chọn Qua đó, đảm bảo lợi ích tối đa của cá nhân

và xã hội, khai thác và sử dụng triệt để khả năng, tiềm năng và ưu thế của cánhân khi hành nghề trong suốt cuộc đời và đảm bảo sự khai thác hợp lý nguồnnhân lực trong sự phát triển kinh tế của xã hội Ngoài ra, cũng có thể hiểu,hướng nghiệp là công tác chủ yếu hướng tới việc định hướng chọn nghề trongtương lai của thanh niên, giúp cá nhân nhận ra giá trị của nghề và tìm thấyhạnh phúc khi tận tâm cống hiến tinh thần và sức lực cho nghề đó

1.1.2.Truyền thông hướng nghiệp

Truyền thông hướng nghiệp là các hoạt động sử dụng các kênh truyềnthông (bao gồm các kênh truyền thông truyền thống và các phương tiệntruyền thông mới) triển khai thông điệp của các chiến dịch, kế hoạch hoạtđộng giáo dục – tư vấn hướng nghiệp cho công chúng mục tiêu, cụ thể lànhững đối tượng có nhu cầu về việc làm trong xã hội

Mục đích cuối cùng của các hoạt động truyền thông hướng nghiệp làgiúp người lao động lựa chọn được ngành, nghề phù hợp với đặc điểm tâmsinh lý của bản thân và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động Để trợ giúphọc sinh trung học phổ thông đạt được mục tiêu đó, thì hoạt động tư vấn phảibắt đầu từ người được tư vấn Người được tư vấn (học sinh THPT) đến với

nhà tư vấn vì họ đang gặp khó khăn để lựa chọn một nghề Có thể, họ chưa cóhiểu biết gì nhiều về bản thân, về nghề nghiệp hay thị trường lao động; hoặc

họ có hiểu biết chút ít nhưng chưa đúng và đầy đủ; hoặc họ đang gặp mâuthuẫn giữa năng lực và hứng thú, giữa cái bản thân muốn nhưng gia đìnhkhông cho phép, giữa nghề họ hứng thú nhưng lại khó xin việc… Từ đó, cónhiều quan điểm khác nhau về truyền thông hướng nghiệp cho học sinh từ cácnhà nghiên cứu trong và ngoài nước

Theo Frank Parsons: Truyền thông hướng nghiệp là việc trợ giúp một cánhân lựa chọn nghề, với công thức 3 phần: 1- Bạn phải có sự hiểu biết rõ ràng

về bản thân bạn, năng khiếu, năng lực, hứng thú, khả năng xoay sở, nhữnghạn chế và những phẩm chất khác; 2- Kiến thức về những yêu cầu, điều kiệnthành công, thuận lợi hay không thuận lợi, cơ hội và những hoàn cảnh khácnhau trong công việc; 3- Lập luận sâu sắc về mối quan hệ giữa những đặcđiểm của hai nhóm trên trong thực tế [8]

Những người theo “Lý thuyết phát triển” như Ginzberg, Axelrad, Herma(1951); Ginsburg (1972), Zunker (2002) cho rằng: Truyền thông hướngnghiệp bao gồm tất cả những hoạt động tư vấn liên quan với chọn nghề cảcuộc đời của một người Trong tiến trình tư vấn hướng nghiệp, tất cả các khíacạnh của những nhu cầu cá nhân (bao gồm gia đình, công việc và thời gianrảnh rỗi) được xem như là toàn bộ các phần của kế hoạch và quyết định chọnnghề [8]

Theo Dick Bolles hiểu một cách đơn giản: Truyền thông hướng nghiệp

là những gì liên quan đến thị trường lao động, với những gì thuộc về cá nhân

và đồng thời mối quan hệ giữa thị trường lao động và nhu cầu cá nhân.Truyền thông hướng nghiệp là nỗ lực của nhà tư vấn để chia sẻ với thân chủ

về những “công cụ” đó là sự hiểu biết, kiến thức, thông tin Và “lập kế hoạchcông việc/cuộc sống” bằng cách giúp họ ứng dụng những công cụ đó tronglĩnh vực công việc và cuộc sống hàng ngày [8]

Một số tác giả Việt Nam đồng ý với quan niệm của F.Parson vàK.K.Platonop khi cho rằng, các hoạt động truyền thông hướng nghiệp phảichú ý đến ba yếu tố: đặc điểm nghề, đặc điểm tâm lý cá nhân và nhu cầu nhânlực của thị trường lao động Chẳng hạn như theo GS.TS Tâm lý học hướngnghiệp Phạm Tất Dong: Các hoạt động tư vấn hướng nghiệp là hệ thốngnhững biện pháp tâm lý – giáo dục nhằm đánh giá toàn bộ năng lực thể chất

và trí tuệ của thanh thiếu niên, đối chiếu các năng lực đó với những yêu cầu

do nghề đặt ra đối với người lao động, có cân nhắc đến nhu cầu nhân lực củađịa phương và xã hội, trên cơ sở đó có những lời khuyên về nghề có căn cứkhoa học, loại bỏ những trường hợp may rủi, thiếu chín chắn trong khi chọnnghề [9]

Như vậy, từ tất cả các định nghĩa về truyền thông hướng nghiệp đượcnêu ở trên, tác giả luận văn cho rằng: Truyền thông hướng nghiệp là các hoạtđộng sử dụng các kênh truyền thông, truyền tải các thông điệp giáo dục – tưvấn hướng nghiệp nhằm giúp cho các cá nhân nâng cao nhận thức về đặcđiểm nghề, nhu cầu xã hội đối với nghề, hiểu biết về đặc điểm tâm lý, bảnthân để lựa chọn nghề phù hợp Trong định nghĩa này, truyền thông hướngnghiệp có những đặc điểm cụ thể: 1- Mục đích của truyền thông hướngnghiệp là giúp cá nhân nâng cao nhận thức để tự chọn được nghề phù hợpnhất với bản thân; 2- Giữa người tư vấn và người được tư vấn hướng nghiệp

có mối quan hệ tương tác, tin cậy; 3- Nội dung hoạt động tư vấn hướngnghiệp nhằm nâng cao nhận thức về đặc điểm, nhu cầu xã hội đối với nghề vàhiểu biết đặc điểm tâm lý của bản thân để lựa chọn nghề phù hợp

Do nhiều quan điểm khác nhau, dẫn đến có nhiều cách phân loại các hoạtđộng truyền thông hướng nghiệp Nếu căn cứ vào nội dung, hoạt động truyềnthông hướng nghiệp gồm có 4 nhóm: 1- Truyền tải thông tin hướng dẫn:Nhằm giới thiệu với học sinh về họa đồ nghề nghiệp, đặc điểm nghề địnhchọn Ở đây, người cán bộ tư vấn sẽ giới thiệu về những yêu cầu do nghề đốivới những phẩm chất cá nhân của con người, đồng thời chỉ ra con đường để

đạt được nghề nghiệp và triển vọng nâng cao tay nghề; 2- Truyền tải thông tin

tư vấn chẩn đoán: Đo đạc những tâm lý, cá nhân nhằm bộ lộ hứng thú, thiênhướng, năng lực và những phẩm chất nghề nghiệp chuyên biệt của con ngườitrên cơ sở nghiên cứu và đo đạc nhân cách con người một cách toàn diện.Mục đích của tư vấn chẩn đoán là xác định trong những lĩnh vực hoạt độngnào con người có thể lao động thành công nhất, tức là đem lại lợi ích tối đacho xã hội, đồng thời đưa lại niềm vui, sự hài lòng cho bản thân người laođộng; 3- Truyền tải thông tin tư vấn y học: nhằm bộc lộ sự phù hợp giữa trạngthái sức khỏe của con người với yêu cầu của nghề mà con người lựa chọn.Nếu như con người mắc một trong những chứng bệnh thuộc loại chống chỉđịnh của nghề thì người cán bộ tư vấn sẽ khuyên nên chọn một nghề khác gầngũi với thiên hướng và hứng thú, đồng thời phù hợp với trạng thái sức khỏecủa người đó; 4- Truyền tải thông tin tư vấn hiệu chỉnh: được tiến hành trongtrường hợp ý định nghề nghiệp của con người không phù hwpj với khả năng

và năng lực thực tế của họ

Nếu căn cứ vào mức độ chuyên nghiệp của hoạt động truyền thông tưvấn hướng nghiệp được chia làm hai loại: 1- Truyền thông tư vấn hướngnghiệp sơ bộ: Loại tư vấn này đơn giản có thể thực hiện ở nhiều trường vìkhông đòi hỏi phải có thiết bị, các phương tiện kỹ thuật Chẩn đoán nhữngphẩm chất nhân cách của học sinh cũng không cần đòi hỏi phải có đội ngũchuyên gia tư vấn tay nghề ao, am hiểu sâu sắc các lĩnh vực tâm – sinh lý,giáo dục học, y học, kinh tế học Nhà tư vấn có thể là giáo viên chủ nhiệmhay bộ môn, cần có những hiểu biết về yêu cầu của một số ngành nghề ở một

số trường hoặc địa phương, nhu cầu nhân lực, về năng lực của học sinh, từ đócho lời khuyên học sinh có thể học nghề gì, ở đâu; 2- Truyền thông tư vấnhướng nghiệp chuyên sâu: Loại này phức tạp vì việc tư vấn được tiến hànhtrên cơ sở khoa học thực sự, đảm bảo độ chính xác cáo nhờ một số máy móchiện đại Nhà tư vấn là những chuyên gia tư vấn được đào tạo một cách bàibản, có kiến thức về tâm lý học phát triển, tâm lý học lao động, tâm lý học trẻ

có tật, kiến thức về thế giới nghề nghiệp, về yêu cầu của các nghề, về đặcđiểm nhân cách (hứng thú, khuynh hướng, động cơ, năng lực nghề nghiệp)của học sinh và nhu cầu phát triển nhân lực của các ngành nghề kinh tế quốcdân và địa phương Nhà tư vấn có phương pháp và kĩ năng tư vấn, có nhữngphẩm chất đạo đức nghề nghiệp đảm bảo hành nghề có hiệu quả.

Căn cứ vào số lượng người tham gia có thể phân chia như sau: 1- Truyềnthông tư vấn hướng nghiệp cá nhân: là quá trình tương tác tích cực giữa nhânviên tư vấn và học sinh đang gặp khó khăn trong việc lựa chọn nghề; 2-Truyền thông tư vấn hướng nghiệp nhóm: là quá trình tư vấn một bên là nhà

tư vấn với một nhóm Nhóm người được tư vấn có thể từ hai người trở trên,

họ có thể là học sinh, phụ huynh hoặc giáo viên; 3- Truyền thông tư vấnhướng nghiệp cộng đồng: là quá trình sử dụng các phương tiện truyền thông

tư vấn một bên là nhà tư vấn với cộng đồng nhằm tăng cường kiến thức vànhận thức của cộng đồng, thay đổi thái độ và hành vi từ chỗ bất lợi đến chỗ cólợi cho cộng đồng, thúc đẩy động cơ cho đối tượng có hành động bảo vệ cộngđồng

Tóm lại: Sự phân chia các loại hình truyền thông tư vấn hướng nghiệpchỉ có tính tương đối, bởi lẽ dù là tư vấn cá nhân hay tư vấn nhóm, thì đó đều

là quá trình tương tác tích cực giữa nhà tư vấn có kiến thức về thế giới nghềnghiệp, đặc điểm của từng nghề, kiến thức về tâm lý học sinh và nhu cầu nhânlực của thị trường lao động Nhà tư vấn phải có kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp

và tuân thủ theo cá giá trị đạo đức nghề nghiệp Trong quá trình đó, nhà tưvấn phải làm các công việc như cung cấp thông tin, chẩn đoán tâm lý, sinh lý,trao đổi giải đáp và giải tỏa thắc mắc, khó khăn của học sinh trong quá trìnhtìm hiểu và quyết định chọn một nghề để học và làm việc

1.1.3.Truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT

Truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT là một khái niệm khámới mẻ ở Việt Nam Các nghiên cứu về khái niệm này chưa nhiều Tác giả

luận văn tổng hợp một số quan điểm về tư vấn hướng nghiệp cho học sinh đểlàm rõ nội hàm của nó:

Nhóm tác giả Đoàn Chi, Phạm Tất Dong, Nguyễn Thế Trường trongcông trình nghiên cứu “Sinh hoạt hướng nghiệp 11” cho rằng: “Tư vấn hướngnghiệp cho học sinh là hệ thống những biện pháp tâm lý – giáo dục nhằmđánh giá toàn bộ năng lực, thể chất và trí tuệ của học sinh, đối chiếu các nănglực đó với những yêu cầu do nghề đặt ra đối với người lao động, có cân nhắcđến nhu cần nhân lực của địa phương và xã hội, trên cơ sở đó cho các emnhững lời khuyên về chọn nghề có căn cứ khoa học, loại bỏ những trường hợpmay rủi, thiếu chín chắn khi chọn nghề” [9] Mục đích của công tác tư vấnhướng nghiệp là giúp học sinh “tìm ra chính mình”, chú ý tới những nhân tốchủ quan và khách quan khi chọn nghề, tạo điều kiện cho các em phát huy tối

đa năng khiếu, năng lực của cá nhân trong thời gian học nghề cũng như trongbước đường hoạt động nghề trong tương lai

Theo tác giả Đặng Danh Ánh: “Tư vấn hướng nghiệp là hệ thống cácbiện pháp tâm lý – giáo dục – y học nhằm phát hiện và đánh giá toàn diệnnăng lực của thanh thiếu niên với mục đích giúp họ chọn nghề trên cơ sở khoahọc” [10] Kết quả của tư vấn hướng nghiệp là giới thiệu cho học sinh chọnđược nghề phù hợp với nguyện vọng, năng lực của cá nhân và nhu cầu nhânlực của các thành phần kinh tế

Từ những định nghĩa nêu trên cho thấy, các tác giả đã nhấn mạnh đến bakhía cạnh: đặc điểm, yêu cầu nghề; thị trường lao động; đặc điểm tâm lý cánhân Tư vấn hướng nghiệp giúp học sinh tìm ra được sự phù hợp của 3 khíacạnh ở trên Từ những điều đã nêu trên có thể hiểu các hoạt động truyền thông

tư vấn hướng nghiệp cho học sinh THPT là các hoạt động truyền thông bằngnhiều hình thức tư vấn thông qua hệ thống các kênh truyền thông khác nhau(trong đó không thể không kể đến báo chí) giúp học sinh nâng cao nhận thức

về nghề, đặc điểm nghề định chọn, hiểu biết về tâm lý bản thân và nhu cầu xãhội về nghề, từ đó tìm ra nghề phù hợp Công chúng mục tiêu của hoạt động

truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông là các học sinh

từ lớp 10 – 12 trên cả nước và các bậc phụ huynh – những người có ảnhhưởng, tác động trực tiếp tới quyết định lựa chọn nghề của học sinh trongtương lai Từ đây, tác giả luận văn đề xuất khái niệm truyền thông hướngnghiệp cho học sinh THPT như sau:

“Truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT là hoạt động triển khai các chương trình, kế hoạch tư vấn hướng nghiệp cho học sinh trên các phương tiện truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh về nghề, về nhu cầu xã hội đối với nghề Ngoài ra, các hoạt động truyền thông hướng nghiệp còn giúp các học sinh THPT hiểu rõ hơn về sở thích, mong muốn, khát vọng của bản thân từ đó lựa chọn được nghề phù hợp với cá nhân và nhu cầu của xã hội.”

Trong khái niệm này, truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT cónhững đặc điểm cụ thể sau:

- Mục đích của các hoạt động truyền thông hướng nghiệp là nâng caohiểu biết của học sinh về nghề, nhu cầu xã hội với nghề và tìm ra năng lực củabản thân thích hợp với ngành nghề nào Trên cơ sở học sinh có hiểu biếtđúng, đủ, chính xác về “ba cạnh” trình bày ở trên, học sinh sẽ có hành vi tựquyết định lựa chọn được nghề phù hợp với đặc điểm tâm lý của bản thân vànhu cầu của xã hội

- Các hoạt động truyền thông tư vấn hướng nghiệp giúp các học sinhTHPT nâng cao nhận thức cá nhân về thế giới nghề nói chung và tìm hiểu vềđặc điểm, yêu cầu của nghề sẽ chọn

- Thông qua hệ thống các phương tiện truyền thông, các học sinhTHPT sẽ có cái nhìn tổng quan về nghề; thấu hiểu rõ hơn về tâm lý cá nhân,xét xem mình thực sự hứng thú với nghề nào, năng lực và tính cách cá nhânphù hợp với nghề nào trong xã hội

- Các nhà truyền thông tư vấn – giáo dục hướng nghiệp cho học sinhTHPT có thể sử dụng đồng thời nhiều kênh khác nhau (các kênh truyền

thống: báo chí, radio, truyền hình, hội thảo…; các phương tiện truyền thôngmới: mạng xã hội, báo điện tử, website…) để phát huy tối đa hiệu quả tư vấnhướng nghiệp, trong đó báo chí là một trong những kênh đóng vai trò chủchốt.

- Đặc biệt, hiện nay nhờ sự phát triển của khoa học kĩ thuật và sứcmạnh phát triển của Internet toàn cầu, học sinh THPT có thể thông qua cáckênh truyền thông để trao đổi trực tiếp với các nhà tư vấn, giúp hiểu rõ hơn vềmong muốn của bản thân, yêu cầu và nhu cầu nghề của xã hội từ đó lựa chọnngành nghề tương lai phù hợp nhất

1.2.Chức năng của hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

Đứng trước ngưỡng cửa của cuộc đời với thế giới nghề nghiệp phongphú, học sinh THPT cần chọn cho mình một nghề nào cho phù hợp với nănglực bản thân - một điều rất khó, vượt ra ngoài khả năng của các em Do đó,công tác truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT đóng vai trò quantrọng, giúp các em định hướng và lựa chọn nghề nghiệp tương lai phù hợp vớinăng lực, tính cách của học sinh và phù hợp với yêu cầu của xã hội chính làcông việc trong trường dạy nghề, của xã hội và gia đình, trong đó nhà trườngđóng vai trò hết sức quan trọng Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX

đã nhấn mạnh: "Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinhtrung học, chuẩn bị cho thanh thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợpvới chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương"

Công tác truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT là một trongnhững hoạt động quan trọng nhằm định hướng về mặt nghề nghiệp cho thanhniên từ 16 – 18 tuổi Các hoạt động truyền thông hướng nghiệp giúp các họcsinh THPT:

- Tự nhận thức và đánh giá được bản thân

Tự đánh giá được bản thân tức là tự đánh giá năng lực, sở thích, kĩ năng,việc làm yêu thích của từng cá nhân Nhận thức về bản thân rất cần thiết để

đưa ra được quyết định lựa chọn làm việc phù hợp giống như kiến thức cầnthiết để đưa ra lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân Cá nhân cũng cóthể áp dụng năng lực, sở thích, kĩ năng và công việc yêu thích của bản thân đểcân nhắc việc lựa chọn từ công việc bình thường đến công việc đặc biệt hơn.Theo Donald Super: Mỗi người có khả năng và tính cách, nhu cầu, giá trị, sởthích, đặc điểm và quan niệm bản thân khác nhau Mỗi đặc điểm, mỗi tínhcách tương ứng với nghề nghiệp khác nhau Có nhiều loại khả năng, đặc điểmtính cách và những đặc tính khác mà mỗi người cần phải coi đó là điều kiệntiên quyết cho thành công của nhiều nghề [13]

- Tìm hiểu về ngành nghề, hệ thống trường đào tạo, nhu cầu thị trường

lao động trong và ngoài nước

Thứ nhất, tìm hiểu về ngành nghề: Điều quan trọng quá trình lựa chọnnghề đúng là học sinh THPT cần phải hiểu rõ về nghề mình lựa chọn Hiểunhững đặc điểm của nghề, yêu cầu của nghề, chính vì lẽ đó học sinh THPTcần biết thu thập thông tin về nghề nghiệp, biết phân tích và lựa chọn thôngtin một cách toàn diện nhất

Thứ hai, tìm hiểu về hệ thống trường, lớp đào tạo nghề của trung ương

và địa phương, hệ thống các trường đại học, cao đẳng

Thứ ba, tìm hiểu thông tin về ngành nghề đào tạo (nội dung các chươngtrình giảng dạy)

Thứ tư, tìm hiểu về nhu cầu thị trường lao động về ngành nghề dự địnhtheo đuổi trong tương lai, các ngành nghề đang đứng đầu xu hướng của thịtrường lao động

Như vậy, nhận thức về nghề là kim chỉ nam, là cơ sở thúc đẩy nhu cầu,hứng thú và tạo ra nguyện vọng chọn nghề cho học sinh THPT Nhận thứcđúng sẽ giúp các em có những rung cảm nghề nghiệp tích cực và chọn nghềphù hợp Nhận thức đúng đắn, đầy đủ, sâu sắc về nghề nghiệp sẽ có tác dụngthúc đẩy hành động chọn nghề phù hợp với nguyện vọng, khả năng của mình,hình thành tình cảm nghề nghiệp bền vững

- Đưa ra quyết định chọn nghề phù hợp

Có thể nói, trợ giúp học sinh THPT chọn nghề phù hợp là nội dung quantrọng của công tác truyền thông hướng nghiệp Theo Eugene Joseph Martinez(1980) [14], James P Sampson, JR Robert C Readon, Gary W Peterson,Janet G Lenz (2004) [15]; Mihai Jigău (2007) [16] cho rằng: Ra quyết địnhchọn nghề là một loạt kết luận và hoạt động của bản thân hoặc một lựa chọnđược định giá, chọn lọc để đưa ra một quyết định đảm bảo đạt được một kếtquả nào đó, theo mong muốn của bản thân và được cam kết để hành động.F.Parsons (1909) đã đưa ra các bước trong quá trình chọn nghề gồm có:1- Đánh giá hiểu biết về bản thân; 2- Hiểu biết của bản thân về thế giới nghề;3- Kết hợp giữa bản thân và thế giới nghề nghiệp [17]

Tác giả Eugene Joseph Martinez (1980) chỉ ra rằng ra quyết định chọnnghề được thể hiện qua 3 giai đoạn: 1- Hiểu việc quyết định chọn nghề; 2- Tựhiểu bản thân; 3- Hiểu thông tin [14]

UNESCO (2002) đã đưa ra 6 bước trong quá trình ra quyết định chọnnghề: 1- Nâng cao nhận thức bản thân; 2- Liên kết sự nhận thức bản thân vớinhững yêu cầu nghề nghiệp; 3- Nghiên cứu, tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp; 4-

Ra quyết định; 5- Xác định mục tiêu; 6- Kế hoạch tìm kiếm nghề nghiệp [18]Khi đưa ra quyết định lựa chọn nghề nghiệp, điều quan trọng là cá nhânphải ý thức được giá trị, năng lực, sở thích của bản thân, sự hiểu biết đúng vềbản thân là động lực kích thích sự lựa chọn nghề phù hợp Do vậy, học sinhTHPT muốn có được những quyết định chọn nghề đúng đắn thì cần phải đốichiếu năng lực, sở thích, tính cách, của cá nhân với những đặc điểm, yêu cầucủa ngành nghề, và với nhu cầu nhân lực của xã hội Quan trọng và chủ yếunhất là kết hợp hài hòa ba yếu tố trên trong đó yếu tố đặt lên hàng đầu đối vớihọc sinh THPT là “Nghề đó cần cho xã hội” [19] Theo như Trần Thế Linh(1994): “Lựa chọn nghề nghiệp là quá trình đối chiếu so sánh những đặc điểmyêu cầu tính chất của một nghề với điều kiện của bản thân về năng lực, nhucầu, nguyện vọng, sở thích để tìm cho mình một nghề nghiệp phù hợp Việc

lựa chọn này đòi hỏi một sự cân nhắc, suy nghĩ nghiêm túc xuất phát từnhững điều kiện đã có của bản thân, kết hợp với việc tiếp thu kinh nghiệm củanhững người đi trước” [20]

- Trợ giúp học sinh trung học phổ thông giải tỏa những khó khăn tâm lí

trong quá trình chọn nghề

Cùng với các chức năng, nhiệm vụ nêu trên, việc trợ giúp học sinhTHPT giải tỏa tâm lí là nội dung không thể thiếu được trong công tác truyềnthông hướng nghiệp Chính vì thế giải tỏa tâm lí cho học sinh THPT khôngnhững là nội dung mà còn là mục tiêu của công tác truyền thông hướngnghiệp Trong quá trình trợ giúp học sinh THPT tự đánh giá bản thân, tìmhiểu về ngành, nghề, về trường thi, trợ giúp học sinh lựa chọn nghề, người tưvấn phải luôn luôn chú ý đến trạng thái tâm lí của học sinh: Băn khoăn, lolắng, buồn bực, chán nản… để nhận xét và đánh giá mức độ nhận thức vàgiải quyết những khó khăn trong quá trình chọn nghề của học sinh Trạng tháitâm lí trên luôn tỉ lệ thuận với mức độ giải quyết khó khăn của học sinhTHPT Nhờ có công tác truyền thông hướng nghiệp, những khó khăn trongquá trình chọn nghề của học sinh THPT dần được tháo gỡ và cùng với nó làtrạng thái tâm lí dần được cải thiện Như vậy, việc giải tỏa tâm lí cho học sinh

là hệ quả tất yếu có được sau khi được tiếp cận và tham gia vào công táchướng nghiệp Để thực hiện tốt nội dung này, đòi hỏi người thực hiện côngtác hướng nghiệp phải có kĩ năng và kinh nghiệm quan sát, phát hiện nhữngbiểu hiện tâm lí của học sinh trong quá trình tham vấn nghề Sau khi đượctham vấn nghề, học sinh hiểu biết hơn về bản thân, về ngành nghề và lựa chọnđược ngành nghề phù hợp, từ đó học sinh có được trạng thái tâm lí thoải mái,vui vẻ, yên tâm, tin tưởng hơn vào bản thân và sự lựa chọn nghề của mình

- Trợ giúp học sinh THPT giải quyết những khó khăn khác

1- Mâu thuẫn giữa bản thân và cha mẹ trong sự lựa chọn ngành nghề:Hiện tượng học sinh bị cha mẹ, người thân trong gia đình phản đối việc chọnnghề của các em cũng khá phổ biến Người lớn can thiệp vào việc chọn nghề

của các em thường do động cơ muốn con em mình chọn những nghề mà theochủ quan của họ thì đó là lĩnh vực hoạt động mang lại lợi ích thiết thực

2- Mâu thuẫn giữa chọn nghề theo sở thích và chọn nghề theo năng lực:Bản thân học sinh THPT sẽ có mâu thuẫn này, giữa một bên là năng lựckhông đủ với một bên là sở thích vượt quá so với khả năng, do vậy, các thôngtin hướng nghiệp cần phải giúp học sinh hiểu được chọn nghề theo yếu tố nào

Trong suốt chặng đường hơn 90 năm chiến đấu, xây dựng và trưởngthành, báo chí cách mạng Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng trênnhiều mặt; phát triển nhanh chóng và toàn diện, cả về số lượng và chất lượng,đội ngũ nhà báo, hệ thống kĩ thuật nghiệp vụ… Từ Báo Thanh Niên – tờ báocách mạng được Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo năm

1925, đến nay, cả nước đã có hơn 800 cơ quan báo in với hơn 1000 ấn phẩm,

67 đài phát thanh, truyền hình, một hãng thông tấn quốc gia, hơn 90 báo điện

tử và hàng trăm trang thông tin điện tử … [12]

Báo chí ngày càng thể hiện vai trò to lớn và thiết thực trong mọi lĩnh vựcđời sống xã hội Quần chúng nhân dân ngày một quan tâm, gần gũi và gắn bómật thiết với báo chí hơn Báo chí của chúng ta vừa là tiếng nói của Đảng vàChính Phủ, vừa là diễn đàn rộng rãi của nhân dân, là công cụ, phương tiện và

là phương thức thúc đẩy nhanh tiến trình dân chủ hóa đời sống xã hội phục vụ

sự nghiệp đổi mới đất nước Nhìn chung, báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mụcđích, phản ánh kịp thời những sự kiện chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa nổibật, phản ảnh đúng nguyện vọng , tâm tư, tình cảm của nhân dân Báo chí gópphần đắc lực trong việc xây dựng những điển hình tiên tiến trong các phong

trào thi đua yêu nước, đấu tranh để phòng, chống nạn tham ô, tham nhũng,lãng phí quan liêu…

Ngày nay, báo chí không chỉ là công cụ truyền bá tư tưởng văn hóa , xãhội mà còn trở thành một phương tiện chính của sự phát triển kinh tế Nhờ cóthông tin báo chí mà hàng hóa đến được tay người tiêu dùng và do đó nó trởthành một điều kiện thúc đấy phát triển kinh tế sản xuất Với nội dung thôngtin có định hướng đúng đắn, chân thật, có sức thuyết phục, báo chí có khảnăng hình thành dư luận xã hội, dẫn đến hành động xã hội, phù hợp với sựvận động của hiện thực theo những chiều hướng có chủ định Và là thước đonhất định về sự phát triển của một xã hội nhằm góp phần cải tạo thế giới, cảitạo xã hội về mọi mặt

Như vậy, giá trị thông tin của báo chí là ở chỗ nó giúp công chúng hiểubiết rõ các hiện tượng xã hội cơ bản cần thiết cho việc định hướng và tạo dưluận xã hội lành mạnh nhằm ủng hộ các mục tiêu phát triển chính trị, kinh tế

và xã hội Do đó, không phải bất kì thông tin nào cũng được đưa vào tin củacác phương tiện truyền thông đại chúng mà chỉ đưa vào những thông tin chứađững các yếu tố phản ánh hiện thực xã hội quan trọng, mà xã hội đạt đượcbằng con đường nhận thức và cải tạo thế giới, có tác dụng định hướng cho cácsuy nghĩ và các hoạt động của quần chúng nhân dân nhằm đạt tới mục tiêuphát triển các giá trị xã hội tiến bộ

Bản chất vai trò của báo chí đã vạch rõ chức năng chính của báo chítrong cơ cấu xã hội: khả năng tác động, hình thành dư luận xã hội Sự phảnánh hiện thực khách quan xã hội của báo chí phải xuất phát từ giá trị thông tin

cơ bản của nó cùng với thế giới quan khoa học và lợi ích của nó đối với xãhội Các sự kiện trong hiện thực xã hội tự nó tồn tại một cách khách quan,không phụ thuộc vào quan điểm của người làm báo Song chọn lọc các sựkiện để phản ánh trên báo chí với tính chất, bối cảnh nơi diễn ra trong mối tácđộng qua lại của sự kiện, cách trình bày các sự kiện đó đương nhiên lại chứađựng những yếu tố thông qua việc đánh giá sự kiện của chủ quan người làm

báo Sự thật khách quan của các sự kiện để tách rời riêng lẻ không thể đảmbảo tính chân thật của thông tin.

Thông tin trên báo chí nói chung và thông tin về vấn đề hướng nghiệpcho học sinh THPT trên báo chí nói riêng có vai trò rất quan trọng đối vớicông chúng, nhất là khi vấn đề giáo dục hướng nghiệp trong các nhà trườngcòn nhiều hạn chế về nội dung, chậm đổi mới về cách thức tổ chức giáo dục

Do vậy, báo chí trở thành kênh thông tin quan trọng để thu hút độc giả Bêncạnh đó, báo chí với vai trò thông tin nhanh, kịp thời đã đáp ứng được nhucầu thông tin cần thiết của công chúng trong nhiều thời điểm khác nhau

Nội dung thông tin về vấn đề hướng nghiệp cho học sinh THPT trên báochí luôn được cập nhật và thông tin chính xác, đa dạng về nhiều mặt của vấn

đề hướng nghiệp mà giáo dục hướng nghiệp trong các nhà trường chưa đápứng được Trong bối cảnh toàn cầu hóa, phát triển kinh tế tri thức, mở cửa vàViệt Nam ngày càng hội nhập sâu hơn vào diễn đàn quốc tế, tri thức ViệtNam cần chủ động để thích ứng nhu cầu nguồn nhân lực trong và ngoài nước

Vì vậy, nhu cầu thông tin về xu hướng phát triển của các thành phần kinh tếtrong nước, cũng như những biến động của thị trường lao động quốc tế là rấtcần thiết đối với công chúng mà thông tin trong các chương trình giáo dục tạicác nhà trường không thể thỏa mãn được nhu cầu của học sinh Do vậy, báochí là kênh thông tin phân tích, đánh giá, cũng như nhận định về vấn đề nàyrất sâu sắc nhằm thay đổi nhận thức của công chúng về vấn đề chọn nghề

“sạch sẽ” hay “lấm lem”…

Báo chí với vai trò là diễn đàn của nhân dân, nên thông qua các chuyênmục, diễn đàn… trên báo đã phần nào phản ánh những tâm tư, nguyện vọngcủa phụ huynh và học sinh THPT về vấn đề hướng nghiệp tạo nên bức tranhthông tin đa chiều Đồng thời, phát huy vai trò tính khách quan của báo chí,thông tin mang tính chất hai chiều không áp đặt, mệnh lệnh

Thông qua các thông tin về vấn đề hướng nghiệp trên báo chí, học sinhTHPT có thể lựa chọn được những thông tin phù hợp với nhu cầu của mình

Bởi vì thông tin trên báo chí không đóng khung trong một số ngành nghề nhấtđịnh và không áp đặt cho một đối tượng cụ thể, mà thông tin trên báo chíthường mở ra những hướng đi thích hợp cho những đối tượng khác nhau thamkhảo, lựa chọn.

Trong thực tế, việc lựa chọn nghề nghiệp của học sinh THPT ở ViệtNam còn phải chịu tác động rất lớn từ phía gia đình, xã hội Ví dụ: Muốnthành công, học sinh THPT ohari vào được đại học, phải chọn những ngànhnghề “hot”, thu nhập cao dù biết lực học của con mình hạn chế Do đó, báochí là phương tiện tốt nhất để tuyên truyền, tác động làm thay đổi quan niệm,nhận thức của gia đình và xã hội

Tóm lại, báo chí đóng vai trò quan trọng với các hoạt động truyền thônghướng nghiệp cho học sinh THPT Nó góp phần thay đổi nhận thức, tư duycủa cả xã hội Báo chí giúp học sinh THPT chọn nghề “chuẩn” hơn, thúc đẩynền kinh tế đất nước phát triển hơn

1.4 Nguyên tắc thông tin hướng nghiệp trên báo chí

Thông tin trên báo chí nói chung và thông tin hướng nghiệp trên báo chínói riêng cần có những nguyên tắc nhất định, nhằm hoàn thành nhiệm vụ vàkhai thác hết khả năng của báo chí

Trong hoạt động thực tiễn, thông tin hướng nghiệp cho học sinh THPTcần tuân theo những nguyên tắc chung của hoạt động báo chí: Tính khuynhhướng của báo chí; Nguyên tắc tính Đảng; Tính dân chủ của báo chí; Tínhnhân văn, nhân đạo của báo chí; Ý nghĩa dân tộc và tính quốc tế của báo chí.Song trong quá trình sáng tạo tác phẩm báo chí, mỗi đề tài báo chí có nhữngyêu cầu về chuẩn mực khác nhau nên cần áp dụng những nguyên tắc phù hợpvới đối tượng và nhu cầu thông tin của công chúng Do vậy, nội dung thôngtin về hướng nghiệp cho học sinh THPT có những nguyên tắc cơ bản sau:Nguyên tắc thứ nhất: Nguồn thông tin hướng nghiệp là nguồn thông tincăn bản, ban đầu giúp học sinh căn cứ vào đó để lựa chọn cho mình nhữngthông tin thiết thực trong việc định hướng, lựa chọn nghề Do vậy, thông tin

cần phải chính xác, khách quan, chân thật Một tờ báo, đài phát thanh, truyềnhình hay thông tấn nếu đưa tin sai, sau đó có tự đính chính cũng sẽ khiến côngchúng bị rối loạn thông tin và tự hạ thấp mình trong mắt người đọc Nhà báoviết sai sự thật, chẳng những vi phạm đạo đức nghề nghiệp, uy tín danh dựcủa anh ta mà còn gây hại cho xã hội không thể kiểm soát nổi Nhưng tínhchân thật, khách quan lại là một khái niệm mang tính tương đối, không thểkiểm tra mà đôi khi nó phụ thuộc vào khuynh hướng chính trị, nguyên tắc báochí của nhà báo và cơ quan báo chí Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật,đánh giá đúng sự thật, Đảng ta đòi hỏi báo chí phản ánh mọi hoạt động báochí của xã hội một cách chân thực, khách quan đúng bản chất của sự kiện.Tính chân thật, khách quan là nội dung, yêu cầu tồn tại của bản thân báo chí.Người làm báo vươn tới tính chân thật khách quan ngày một cao hơn đểchống lại những vi phạm nguyên tắc đạo đức người làm báo, vì thế mà đòi hỏinhà báo phải thực sự dũng cảm, bất chấp cả sự hi sinh.

Nguyên tắc thứ hai: Vấn đề hướng nghiệp cho học sinh THPT hiện nayđược rất nhiều người quan tâm vì nội dung của các chương trình hướngnghiệp trong sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo chưa đáp ứng được nhucầu thông tin Do vậy, báo chí cần thông tin nhanh, kịp thời mọi chủ trương,chính sách của Đảng và Nhà nước tới đông đảo công chúng Đặc biệt là cácchủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và phát triển nguồn nhân lựcphục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Các cơ quan báo chí cần vậndụng những phương tiện làm báo tiên tiến hiện đại vào hỗ trợ người làm báothực tế, giúp nhà báo tiếp cận thông tin nhanh nhất và truyền tải thông tin đếncông chúng chính xác nhất

Nguyên tắc thứ ba: Nội dung về vấn đề hướng nghiệp bao gồm quá trìnhđánh giá năng lực bản thân, thông tin về định hướng phát triển kinh tế địaphương trên phạm vị cả nước, thông tin về thế giới nghề, thông tin về thịtrường lao động… nên báo chí cần thông tin đầy đủ, chính xác đồng thời phảimang tính dự báo

Trên cơ sở những nguyên tắc đó, người làm báo có thể vận dụng mộtcách linh hoạt trong quá trình sáng tạo các tác phẩm báo chí về đề tài hướngnghiệp cho học sinh THPT để có được những thông tin cần thiết, đáp ứng nhucầu thông tin của công chúng.

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông tại các cơ quan báo chí Việt Nam

1 5.1.Yếu tố thuộc về chính sách của Đảng, Nhà nước

Hướng nghiệp cho học sinh THPT đã được Đảng và Nhà nước ta coitrọng, đã có nhiều chủ trương, quyết định ban hành để thực hiện hoạt độngnày: Quyết định 126/CP ngày 19/3/1981 của Chính phủ đã tạo hành lang pháp

lý cho sự phát triển của công tác hướng nghiệp, nhất là hướng nghiệp cho họcsinh THPT; Điều 27 của Luật giáo dục năm 2005…

Các chính sách của Đảng và Nhà nước về các hoạt động hướng nghiệpgóp phần quyết định đến phương thức triển khai, quy cách tổ chức các hoạtđộng hướng nghiệp học sinh THPT tại trường học, doanh nghiệp… tất cả các

cơ quan, ban ngành liên quan đến hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho họcsinh THPT Thêm vào đó, các chính sách điều phối các lĩnh vực kinh tế trọngđiểm của đất nước của Đảng và Nhà nước, có tác động lớn tới cơ cấu laođộng, nhân sự của các ngành trong xã hội Do đó, có thể nói, dưới sự lãnh đạocủa Đảng và chính sách của Nhà nước, các hoạt động truyền thông hướngnghiệp cho học sinh THPT chịu tác động không nhỏ

1.5.2.Các yếu tố thuộc phương hướng hoạt động của các cơ quan báo chí tại Việt Nam

Chính sách, định hướng hoạt động của các cơ quan báo chí là điều kiệntiên quyết giúp các hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT

có được triển khai thực hiện vào thực tế

Từ chính sách của Đảng cùng định hướng chỉ đạo của ban lãnh đạo tại

cơ quan báo chí, dẫn đến các nội dung thông tin về ngành nghề lao động, nhu

cầu của thị trường nghề nghiệp, thông tin về hệ đào tạo… giúp cho học sinhTHPT lựa chọn nghề đúng trong tương lai

Thêm vào đó, ngày nay với xu thế phát triển của khoa học công nghệ vàinternet trên phạm vi toàn cầu, các hình thức triển khai thông tin trên báo chíđược đa dạng hóa với nhiều loại thông tin khác nhau, thông qua nhiều kênhgiúp các học sinh THPT có nhiều cách tiếp cận hơn Tuy nhiên, điều này cũngđòi hỏi các nhà báo cần có tính chuyên nghiệp hơn, đảm bảo nguồn tin chínhxác, dự đoán xu hướng theo nhu cầu thực tiễn hơn

1.5.3.Yếu tố thuộc bản thân học sinh trung học phổ thông

- Chủ động tích cực trong việc tìm kiếm thông tin, lựa chọn thông tin

và phân tích các thông tin: Chủ động, tích cực trong việc tìm kiếm thông tintrên báo chí thì học sinh THPT sẽ nhanh chóng tìm được những thông tin vềnghề, về trường đào tạo nghề và về thị trường lao động và dần dần sẽ xuấthiện ở các em các kĩ năng tìm kiếm thông tin Bên cạnh đó đòi hỏi học sinhcần phải có kĩ năng lựa chọn và phân tích thông tin, tức là các em phải biếtthông tin mình tìm được là đúng hay sai, có điểm nào tốt và có điểm nào chưatốt, thông tin đó giúp ích gì trong việc lựa chọn nghề Do vậy, học sinh THPTcàng có kĩ năng này bao nhiêu thì việc tìm ra được những ưu điểm của nghề,những yêu cầu của nghề càng dễ dàng bấy nhiêu và điều này góp phần manglại hiệu quả cho công tác tư vấn hướng nghiệp nói chung, truyền thông hướngnghiệp nói riêng và trong sự lựa chọn nghề của chính các em

- Chủ động, tích cực xin ý kiến, trao đổi, chia sẻ những băn khoănthắc mắc với thầy cô, bạn bè, gia đình và cộng đồng trên báo chí online về cácvấn đề liên quan đến lựa chọn ngành nghề cho bản thân: Trong quá trình địnhhướng nghề, quá trình chọn nghề cho bản thân, học sinh THPT gặp rất nhiềukhó khăn, nếu như bằng kinh nghiệm của bản thân thì các em khó có thể giảiquyết được những khó khăn đó một cách tốt nhất Học sinh THPT càng chủđộng, tích cực và vượt qua được những e ngại để trao đổi trực tiếp với mọi

người, sẵn sàng chia sẻ những khó khăn, vướng mắc đó để cùng các nhà thamvấn tìm ra được những cách giải quyết nhanh nhất và hiệu quả nhất.

- Ý thức được sự cần thiết phải đánh giá bản thân: Trình độ, năng lực,tính cách, sở thích nhu cầu, nguyện vọng, động cơ, giá trị của bản thân là yếu

tố cơ bản, làm cơ sở để xác định nghề phù hợp Học sinh THPT luôn cần phảiđánh giá về mình trong bất kì hoàn cảnh và hoạt động nào, để tự nhận ra mình

có những năng lực, tính cách, sở thích, nguyện vọng ra sao Dựa trên sự nhậnthức đúng về bản thân, học sinh sẽ dễ dàng đối chiếu, so sánh để lựa chọn chomình một nghề phù hợp trong hệ thống nghề của xã hội Do vậy, học sinhTHPT càng nhận thức rõ mình bao nhiêu thì việc lựa chọn nghề càng dễ dàngbấy nhiêu

Ngoài những yếu tố trên, công tác truyền thông hướng nghiệp cho họcsinh THPT còn chịu ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác như trường học, giađình, bạn bè… Mỗi yếu tố đều góp phần tác động đến quyết định lựa chọnnghề của học sinh THPT trong tương lai

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT đóng vai trò quan trọng.Bởi, thông qua các kênh truyền thông, các thông tin hướng nghiệp về nghề, hệthống đào tạo, nhu cầu bản thân… được truyền tải tới gia đình, thầy cô và bảnthân các học sinh THPT, giúp các em có lựa chọn đúng đắn về nghề nghiệptrong tương lai

Hiện nay, có nhiều quan điểm khác nhau về hướng nghiệp, tư vấn hướngnghiệp Trong chương 1, từ việc trình bày các khái niệm về hướng nghiệp,truyền thông hướng nghiệp của các nhà nghiên cứu khoa học trong và ngoàinước đã công bố trước đây, tác giả luận văn đã đưa ra quan điểm cá nhân vềtruyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT

Bên cạnh đó, để có cái nhìn toàn diện, sâu sắc hơn, tác giả luận văn đã đềcập đến vai trò của báo chí và những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động truyềnthông hướng nghiệp cho học sinh THPT bao gồm: Phụ thuộc vào chính mongmuốn của cá nhân học sinh THPT tham gia vào các hoạt động hướng nghiệp;Các chính sách của Đảng và nhà nước về công tác hướng nghiệp; Định hướngphát triển của các cơ quan báo chí của Việt Nam

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ VIỆT NAM ĐƯỢC KHẢO SÁT

2.1 Giới thiệu chung về các tờ báo khảo sát

2.1.1.Báo Tiền Phong

Báo Tiền Phong là cơ quan ngôn luận của Đoàn Thanh Niên Cộng Sản

Hồ Chí Minh, ra đời ngày 16/11/1953 tại chiến khu Việt Bắc (bản Dõn, xãMinh Thanh, Sơn Dương, Tuyên Quang) Hiện nay, báo có trụ sở tại số 15 HồXuân Hương, Hà Nội Suốt 60 năm hình thành và phát triển, báo Tiền Phongluôn đi đúng định hướng của Đảng, của Đoàn, trở thành diễn đàn thực sự củaTuổi Trẻ Việt Nam

Báo Tiền Phong điện tử ra đời là sự phát triển tất yếu phù hợp với xuhướng hiện đại của báo chí trong và ngoài nước Ngày 16/1/2005 đã đánh dấucột mốc quan trọng trên chặng đường lịch sử 60 năm hoạt động phát triển củaBáo Tiền Phong, với sự kiện Báo Tiền Phong điện tử chính thức ra mắt bạnđọc trên toàn thế giới tại địa chỉ website: http://www.tienphong.vn/

Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng Việt Nam, thế hệ trẻ Việt Nam cần

có một diễn đàn, một tiếng nói, được sự quan tâm của Đảng và Bác Hồ, ĐoànThanh niên Cứu quốc (nay là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) đã quyết định thànhlập một tờ báo - Cơ quan ngôn luận của mình Tiền thân của báo Tiền Phong

là tờ Hồn nước (1945-1946), sau đó là báo Xung Phong Đến năm 1949, tờbáo của Đoàn mang tên Sức trẻ, nhưng ra được 15 số thì phải dừng vì xưởng

in bị cháy Năm 1950-1952, tổ chức Đoàn có tạp chí Thanh niên Ngày16/11/1953, tại xã Minh Thanh (huyện Sơn Dương, Tuyên Quang) chính thức

ra đời tờ báo Tiền Phong do đồng chí Nguyễn Lam, lúc bấy giờ là Bí thư thứnhất Trung Ương Đoàn làm chủ nhiệm (sau này đồng chí Nguyễn Lam là Bíthư Trung Ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ)

Năm 1956, báo Tiền Phong ra hai kỳ một tuần, đến năm 1959 lên ba kỳ/tuần Giữa những năm 1980, báo Tiền Phong ra mỗi tuần một kỳ; giai đoạn từ

1975 đến 1985 là thời kỳ khó khăn, giấy để in báo không đủ, đời sống cán bộ,phóng viên rất gian khổ… Cho đến những năm 1987, 1988, bắt nhịp với côngcuộc đổi mới của đất nước, với tinh thần tự lực, tự cường, “tự cứu” như lờiđồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, anh chị em cán bộ, phóng viên củabáo đã tìm mọi cách thoát ra khỏi những khó khăn, tự tìm nguồn lực (kể cảviệc phối hợp với nhà in giấy Tân Mai để có giấy in báo) Báo bắt đầu đổimới thông tin, đổi mới măng séc, đổi mới cách trình bày, tổ chức làm phụ san,phụ bản… Cuối năm 1988, báo ra số Tiền Phong Chủ nhật; ngày 7/11/1992 rachuyên san Người đẹp Việt Nam; ngày 25/5/1995, ra thêm hai chuyên sanTiền Phong Cuối tháng và Tri thức trẻ Tháng 7/2001, báo Tiền Phong ra 5số/tuần Đến năm 2006 thì báo Tiền Phong phát hành hàng ngày Từ năm

2005 có báo điện tử…

Từ một tờ báo ra hàng tuần, Tiền phong đã trở thành một tổ hợp báo chí

có uy tín cao với 6 ấn phẩm phát hành rộng rãi trong cả nước và người Việt ởnước ngoài: Tiền Phong hàng ngày, Tiền Phong điện tử, Tiền Phong Cuốituần, Tiền Phong Cuối tháng, Người đẹp Việt Nam và Tri thức trẻ

Báo Tiền Phong có 6 ban đại diện, nhiều phóng viên thường trú, in cùng giờ ở

5 điểm: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Buôn Ma Thuột và Vinh (Nghệ An)

2.1.2.Báo Lao Động

Báo Lao Động là cơ quan thông tin của Tổng Liên đoàn Lao Động ViệtNam hiện nay Trụ sở chính của tòa soan báo Lao Động hiện nay nằm ở 51Hàng Bồ, Hà Nội Tuy nhiên, hầu hết các phòng ban của báo lại nằm ở địa chỉ167/15 Tây Sơn, Hà Nội Đối tượng báo hướng đến là những độc giả nằmtrong độ tuổi Lao Động từ 18 đến 60 trên khắp cả nước Đây là một tờ báo uytín và có thời gian tồn tại lâu đời nhất trong hệ thống báo chí của nước ta hiệnnay Tờ báo ra số đầu tiên vào ngày 14.8.1929, số báo Lao Động đầu tiên, 2trang khổ 22x32cm, in bằng thạch cao, được ra đời tại ngõ Thông Phong, phố

Hàng Bột, Hà Nội Sau 4 số báo, do bị địch đàn áp, theo dõi, lùng sục ráoriết, báo Lao Động phải tạm thời dừng xuất bản.

Từ tháng 5/1944 – 5/1945, báo Lao Động ra được 5 số, mỗi số 4 trangkhổ nhỏ

Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 13/10/1945, Báo Lao Động rahoạt động công khai Trụ sở báo tại 51 Hàng Bồ, Hà Nội Tuỳ từng điều kiện

cụ thể, báo ra hai hoặc bốn trang khổ nhỏ Phát hành 1500 - 2000 tờ báo/ kỳvào thứ Năm hàng tuần

Tháng 1/1946, báo phát hành vào thứ Bảy hàng tuần Ngày 20/5/1946,Hội nghị cán bộ công nhân cứu quốc họp, quyết định thống nhất các tổ chứcCông đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Báo LaoĐộng được xác lập vị trí, trở thành cơ quan ngôn luận chính thức của tổ chứccông đoàn trên toàn quốc

Trong kỳ Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ nhất họp ở chiến khuViệt Bắc năm 1950, tuy khó khăn thiếu thốn mọi bề, báo Lao Động vẫn rađều đặn 12 số trong 12 ngày đại hội Khi hoà bình lập lại năm 1954, Báo LaoĐộng từ Việt Bắc chuyển về Hà Nội Kháng chiến chống Mỹ, báo Lao Độngtuỳ lúc mà xuất bản, không theo định kỳ Cho tới khi Tổ quốc thống nhất, cảnước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, báo Lao Động phát triển thêm mộtbước cả về nội dung và hình thức Báo phát hành thứ năm hằng tuần, ở cả 2miền Nam, Bắc, với 16 trang khổ nhỏ

Năm 1978, Báo Lao Động vinh dự đón nhận Huân chương Lao Độnghạng Nhất do Chủ tịch Nước trao tặng Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lầnthứ VI (tháng 12/1986) - dấu ấn quan trọng của thời kỳ bắt đầu đổi mới làBáo Lao Động xuất hiện chuyên mục Hộp thư công nhân xây dựng Đảng(tháng 8/1986)

Ngày 27/7/1989, thay cho việc in ty-pô lỗi thời trên giấy đen, báo bắtđầu áp dụng công nghệ in ốp-set trên giấy trắng Liên Xô, khẳng định mộtbước tiến quan trọng về hình thức

Ngày 3/12/1989, báo Lao Động xuất bản tờ Lao Động Chủ Nhật - mộtbước chuyển biến có tính nhảy vọt, in khổ 30x40cm, 4 màu, 12 trang, LaoĐộng Chủ Nhật đã đứng vững bên cạnh Lao Động thứ năm, góp thêm tiếngnói của giai cấp công nhân trong sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo.

Ngày 18/8/1993, Bộ Văn hoá Thông tin đồng ý cho phép báo Lao Độngtăng kỳ xuất bản lên 3 kỳ/tuần

Từ năm 1995, với Ban Biên tập mới, báo Lao Động bước vào thời kỳ ổnđịnh và phát triển hơn Báo Lao Động đã được mời tham dự triển lãm quốc tếtại Paris (1995) và Le Havre (1996) Tại triển lãm này, tờ CourrierInternational bình chọn báo Lao Động là tờ báo nổi tiếng cùng 200 tờ báokhác trên thế giới

Ngày 1/7/1996 đánh dấu một bước phát triển mới trong lịch sử của BáoLao Động: Báo phát hành 4 kỳ/tuần: Thứ Ba, thứ Năm, thứ Bảy và Chủ Nhật.Tháng 10/1996, Báo Lao Động mở Quỹ Tấm lòng vàng Sau 18 năm hoạtđộng, quỹ đã vận động được trên 220 tỉ đồng ủng hộ các hoàn cảnh khó khăntrong xã hội

Tháng 10/1997, một ý tưởng mới đã ra đời: 2 trang Thông tin Hà Nội vàTP.Hồ Chí Minh tặng bạn đọc ở 2 thành phố lớn của đất nước Trang Hà Nộivẫn xuất bản đều đặn từ đó tới nay

Tháng 4/1999, báo Lao Động xuất bản thêm trang Miền Trung - TâyNguyên và trang Đồng bằng sông Cửu Long tặng bạn đọc ở 2 khu vực này.Tháng 9/1999, xuất bản trang Miền Đông Nam Bộ Đến thời điểm này, trangđịa phương của báo Lao Động đã có mặt gần 40 tỉnh, thành trên cả nước.Ngày 19/5/1999, nhân dịp kỷ niệm Ngày sinh nhật Hồ Chủ tịch, báo LaoĐộng Điện tử ra mắt bạn đọc Website chính thức: http://laodong.com.vn/Ngày 14/8/1999, báo Lao Động vinh dự đón nhận Huân chương Độc Lậphạng Nhất

Tháng 1/2000, báo Lao Động xuất bản 5 kỳ/tuần: Thứ Hai, Ba, Tư, Năm

và Sáu Cũng trong năm 2000, báo Lao Động phối hợp với VTV3 Đài Truyền

hình Việt Nam và Công ty FPT tổ chức cuộc thi "Trí tuệ Việt Nam” Từ năm

2000 - 2007, cuộc thi “Trí tuệ Việt Nam” được tổ chức đều đặn, trao giải vàotối ngày 1/1 hằng năm

Tháng 4/2001: Báo xuất bản 6 kỳ/tuần, từ thứ Hai đến thứ Bảy

Tháng 4/2002: Báo xuất bản 7 kỳ/tuần

Ngày 1/5/2004, khởi động chương trình “Vinh quang Việt Nam” – tônvinh các anh hùng lao động, điển hình tiên tiến trên cả nước Đến nay, đã có

11 chương trình “Vinh quang Việt Nam” được tổ chức, là sự kiện thường niêncủa Báo Lao Động và tổ chức Công đoàn Việt Nam

Ngày 11/8/2006, báo Lao Động Cuối tuần ra bộ mới với 24 trang, khổ27x35cm, in 4 màu, số lượng phát hành hơn 70.000 bản/kỳ, có nhiều nội dungphong phú, đáp ứng yêu cầu của mọi đối tượng bạn đọc

Tháng 1/2007 đến nay, Báo Lao Động tặng thêm bạn đọc chuyên trangTiền tệ và Đầu tư

Ngày 14/8/2009, báo Lao Động vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùngLao động

Tháng 1/2013, Lao Động Thứ Bảy xuất bản theo phong cách mới,manchette mới, tạo nên một ấn phẩm mới mang nhiều tính giải trí và phóng

sự chuyên sâu

Ngày 11/4/2013, lần đầu tiên, báo Lao Động xuất bản một tờ báo theophong cách “thị trường”, phát hành vào thứ Năm hằng tuần: Tờ Lao Động vàĐời Sống Trong năm 2013, một loạt chuyên trang của Báo Lao Động ra đời:chuyên trang “Giao thông an toàn” từ 1/1/2014, chuyên trang “Đời sống Thịtrường” và “Doanh nghiệp Doanh nhân” từ , chuyên trang “Sống khỏe -Sống sạch ” từ tháng 11.2013

Ngày 14/8/2014, Lao Động Mobile ra đời và cũng trong ngày này, báoLao Động vinh dự đón nhận Huân chương Độc Lập hạng Nhất lần thứ hai Dưới sự chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam và cơ quanchức năng, báo Lao Động luôn giữ vững được bản lĩnh chính trị, bám sát tôn

chỉ, mục đích, thực hiện nghiêm túc, thông tin kịp thời các chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng, Nhà Nước và Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam

và cơ quan chức năng, báo Lao Động luôn giữ vững được bản lĩnh chính trị,bám sát tôn chỉ, mục đích, thông tin kịp thời các chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, Nhà nước và Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam, đồng thờibám sát các sự kiện trong đời sống xã hội, đáp ứng nhu cầu của người đọc

2.1.3.Báo Tuổi Trẻ

Báo Tuổi Trẻ là cơ quan của Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh,

là tờ báo luôn bám chặt tôn chỉ mục đích, tự hào là tiếng nói của Đoàn ThanhNiên Cộng Sản Hồ Chí Minh, TP Hồ Chí Minh; là diễn đàn của thanh niên

TP Hồ Chí Minh Đối tượng phục vụ chính của tờ báo là thanh niên họcđường – sinh viên đại học, cán bộ công chức trong các cơ quan nhà nước vàdoanh nghiệp

Báo Tuổi Trẻ ra đời chính thức ngày 2/9/1975 Số báo Tuổi Trẻ đầu tiênphát hành với số lượng khoảng 5.000 bản/tuần Trụ sở đầu tiên của báo TuổiTrẻ tại 55 Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch, Quận 3, thành phố Hồ ChíMinh) Tiền thân của tờ báo này bắt đầu từ những tờ truyền đơn và bản tin inroneo của sinh viên, học sinh Sài Gòn trong phong trào chống Mỹ cứu nước.Đến tháng 7/1981, báo Tuổi Trẻ được phát hành 02 kỳ/tuần (thứ Tư vàthứ Bảy) với ố lượng 30.000 bản/kỳ Ngày 10/08/1982, báo Tuổi Trẻ tăng lên

3 kỳ/tuần (thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy)

Ngày 16/01/1983, Tuổi Trẻ Chủ Nhật ra đời với số lượng khoảng 20.000

tờ mỗi kỳ Phát triển 7 năm sau, Tuổi Trẻ Chủ Nhật đạt kỷ lục 131.000 tờ(năm 1990) Ngày 01/01/1984, báo Tuổi Trẻ Cười ra đời Đây là tờ báo tràophúng duy nhất của Việt Nam lúc đó Số lượng phát hành ban đầu khoảng50.000 bản, sau đó nhanh chóng tăng đến 250.000 tờ vào cuối năm đó

Đến 01/09/2000, báo Tuổi Trẻ số thứ Sáu được phát hành Sau đó, hai ấnbản thứ Tư và thứ Hai lần lượt được xuất bản vào các ngày 23/01 và07/10/2002

Báo điện tử Tuổi Trẻ Online ra mắt chính thức ngày 1/12/2003 Chưađầy hai năm sau, Tuổi Trẻ Online đã vươn lên vị trí thứ ba về số lượt truy cậptrong bảng xếp hạng tất cả các website tiếng Việt trên thế giới.

Từ ngày 02/04/2006, báo Tuổi Trẻ chính thức trở thành một tờ nhật báokhi được phép ra thêm một kỳ vào ngày chủ nhật Cùng lúc đó, tuần báo TuổiTrẻ Chủ Nhật được đổi tên thành Tuổi Trẻ Cuối Tuần (hiện phát hành 60.000bản/kỳ)

Ngày 3/8/2008, truyền hình Tuổi Trẻ được thành lập, sản xuất nhữngchương trình truyền hình phát trên Tuổi Trẻ Online và hợp tác phát sóng vớicác kênh truyền hình trong nước

Từ năm 2007, báo Tuổi Trẻ bắt đầu có tổng 20 trang nội dung, bao gồm:Chính trị - Xã hội, Thế giới, Kinh tế, Giáo dục, Nhịp sống trẻ, Nhịp sống số,Sức khỏe…

Có thể nói, kể từ khi ra đời đến nay, ba tờ báo Tuổi Trẻ, Tiền Phong, LaoĐộng đều hoàn thành tốt các nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, chính sáchcủa Đảng và pháp luật của nhà nước, đưa thông tin kịp thời tới bạn đọc mộtcách nhanh nhất và chính xác phục vụ được nhu cầu về thông tin của nhiềuđối tượng độc giả, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân

2.2 Kết quả khảo sát hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

Để đánh giá khách quan tình hình, chất lượng hiệu quả truyền thông vềhướng nghiệp cho học sinh THPT tại các cơ quan báo chí Việt Nam hiện nay,tác giả luận văn đã tiến hành khảo sát toàn bộ ba báo: Tuổi Trẻ, Tiền Phong,Lao Động trong thời gian từ tháng 6/2015 đến tháng 6/2016, thao tác khảo sátđược tiến hành trên các mặt:

- Khảo sát về số lượng và cơ cấu các tác phẩm

- Khảo sát về nội dung phản ảnh của các tác phẩm

- Khảo sát về hình thức các tác phẩm

Qua qua trình khảo sát cho thấy thực trạng việc truyền thông hướngnghiệp truyền thông cho học sinh THPT trên các bác Tuổi Trẻ, Tiền Phong,Lao Động như sau:

2.2.1 Số lượng và cơ cấu tác phẩm

Trong thời gian khảo sát (tháng 6/2015 – tháng 6/2016), ba tờ báo TuổiTrẻ, Lao Động và Tiền Phong đều có tin, bài truyền thông về hoạt độnghướng nghiệp cho học sinh THPT, cụ thể như sau:

Báo Tiền Phong: Tính đến thời điểm tác giả luận văn tiến hành khảo sát

(tháng 7/2016), báo Tiền Phong hiện có 16 trang với 12 chuyên mục Các nộidung truyền thông hoạt động hướng nghiệp học sinh THPT tập trung chủ yếu

ở các chuyên mục: Xã hội, Kinh tế, Khoa giáo, Văn hóa, Pháp Luật và Quốc

tế Từ tháng 6/2015 – tháng 6/2016, báo Tiền Phong có 2920 tin, bài và phóng

sự ảnh truyền thông cho chủ đề hướng nghiệp học sinh THPT (Cụ thể: 1751tin, 1064 bài và 105 phóng sự ảnh)

Báo Tuổi Trẻ: Tính đến tháng 7/2016, báo Tuổi Trẻ có 20 trang với 14

chuyên mục Các nội dung truyền thông hoạt động hướng nghiệp cho học sinhTHPT tập trung chủ yếu ở các chuyên mục: Thời Sự, Nhịp Sống Trẻ, Kinh tế,Địa ốc - Giáo dục, Địa ốc – Đời sống, và Giáo dục Theo khảo sát của tác giảluận văn (từ tháng 6/2015 – 6/2016), báo Tuổi Trẻ có 2555 tin, bài và phóng

sự ảnh về hoạt động hướng nghiệp cho học sinh THPT (Cụ thể: 1443 tin, 724bài và 388 phóng sự ảnh)

Báo Lao Động: Với 14 trang và 10 chuyên mục, tính đến tháng 6/2016

báo điện tử Lao Động đã triển khai 5110 tin, bài và phóng sự ảnh về hoạtđộng hướng nghiệp cho học sinh THPT (Cụ thể: 3589 tin, 1263 bài và 258phóng sự ảnh) Các bài viết chủ yếu ở các tab: Thời sự; Bạn đọc & Lao động;Kinh tế - Đời sống – Xã hội; Công đoàn & Người lao động; Sống khỏe &Sống sạch; Nhân lực – Việc làm; Công đoàn – Đời sống

Biểu đồ 2.1: Số lượng các tin, bài và phóng sự ảnh về hoạt động truyền thông hướng nghiệp cho học sinh THPT trên báo Tuổi Trẻ, Tiền Phong và

Lao Động từ tháng 6/2015 – 6/2016

2.2.2 Nội dung các tác phẩm

Trong bất kì một sự vật, hiện tượng, thông điệp truyền thông nào, baogiờ cũng bao gồm hai phần cơ bản là nội dung và hình thức Hai phần này tạonên một chỉnh thể hoàn chỉnh, có tác động hỗ trợ, điều chỉnh và thể hiện bảnchất Mục đích và hiệu quả của tác phẩm báo chí phản ánh hoạt động hướngnghiệp cho học sinh THPT cần bám sát những nội dung sau:

- Tuyên truyền về các chương trình, dự án hoặc các sự kiện giúp họcsinh sinh viên có cơ hội hiểu rõ hơn về nhu cầu nghề nghiệp và thế mạnh củabản thân

- Các thông tư, quyết định của Chính phủ và Nhà nước liên quanđến vấn đề đào tạo các ngành nghề hoặc định hướng phát triển kinh tếtrong tương lai

- Thông tin về ngành nghề đang được ưa chuộng hoặc trở ngại củacác ngành nghề trong xã hội…