2 .Khả năng giáo dục kĩ năng sống trong môn đạo đức Môn đạo đức là môn học được dạy từ lớp 1 đến lớp 5 ở trường tiểu học .Chương trình môn đạo đức bao gồm các chuẩn mực hành vi đạo đứ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH THẠNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMMÔN :ĐẠO ĐỨC Tên đề tài
Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống
trong môn đạo đức lớp 2 Năm học : 2010-2011
Trang 2Mỗi thầy , cô giáo là một tấm gương đạo đức , tự học và sáng tạo
Trẻ em Việt Nam chiếm 36% các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước là những người sẽ quyết định sự phát triển của đất nước trong những năm tới Giờ đây trẻ em đang được hưởng một nền giáo dục tốt hơn Khoảng 97% trẻ em trong độ tuổi được học tiểu
học và Chính phủ cam kết tăng cường cơ hội giáo dục cho tất cả trẻ em Việt Nam
Lứa tuổi Hs là lứa tuổi đang hình thành giá trị nhân cách, giàu mơ ước ,ham hiểu biết ,thích tìmtòi ,khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội ,còn thiếu kinh nghiệm sống ,dễ bị lôikéo ,kích động Đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và cơ chế thị trường hiệnnay ,thế hệ trẻ thường xuyên chịu đang xen giữa những yếu tố tích cực và tiêu cực : một là các
em được sự quan tâm chăm sóc quá sức chu đáo của phụ huynh vì sống trong gia đình ít con,hoàn cảnh kinh tế ổn định; hai là những em sống trong gia đình với nhiều lo toan cho cuộc mưusinh, phụ huynh bỏ mặc con cái Môi trường hoàn cảnh khác nhau ấy lại thường cùng mang đếncho các em một thiếu sót lớn trong từng bước trưởng thành, đó là kĩ năng sống Vì vậy, việcgiáo dục kĩ năng sống cho học thế hệ trẻ là rất cấn thiết ,giúp các em rèn luyện hành vi có tráchnhiệm với bản thân ,gia đình ,cộng đồng và Tổ quốc ; giúp các em có khả năng ứng phó trướccác tình huống của cuộc sống ,xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình ,bạn bè và mọingười ,sống tích cực ,chủ động ,an toàn ,hài hòa và lành mạnh
2 Khả năng giáo dục kĩ năng sống trong môn đạo đức
Môn đạo đức là môn học được dạy từ lớp 1 đến lớp 5 ở trường tiểu học Chương trình môn
đạo đức bao gồm các chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học trong các mối quan hệ của các em với bản thân ,với người khác ,với công việc với cộng đồng ,với đất nước
Bản thân môn đạo đức đã chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến kĩ năng sống như :Kĩ năng giao tiếp ,ứng xử (với ông bà ,cha mẹ ,anh chị em ,bạn bè ,thầy cô giáo )kĩ năng bày tỏ ý kiến của bản thân ,kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi (trong các tình huống đạo đức ở gia đình ,nhà trường )kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân ,kĩ năng tự phục vụ
và tự quản lí thời gian , kĩ năng thu thập và xử lí thông tin về các vấn đề trong thực tiễn đời sống
ở nhà trường ở cộng đồng có liên quan đến chuẩn mực hành vi đạo đức
Khả năng giáo dục kĩ năng sống trong môn đạo đức không những thể hiện ở nội dung môn học
Trang 3mà còn thể hiện ở phương pháp dạy học đặc trưng của môn học Qúa trình dạy học tiết đạo đức
là quá trình tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập phong phú ,đa dạng như :kể chuyện theo tranh ,quan sát băng hình ,tiểu phẩm ,tranh ảnh ,phân tích xử lí tình huống ;chơi trò chơi ,đóng tiểu phẩm ,hát múa ,đọc thơ Các phương pháp và kĩ thuật dạy học môn đạo đức rất
đa dạng bao gồm nhiều phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực như :học theo nhóm ,theo dự
án ;giải quyết vấn đề ,đóng vai trò chơi động não, Và chính thông qua việc sử dụng các phương pháp ,kĩ thuật dạy học tích cực đó ,học sinh đã được tạo cơ hội để thực hành ,trải
nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi Do các đặc trưng trên nên có thể khẳng định đạo đức là môn học rất có tiềm năng trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học đặc biệt là học sinh lớp 2
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức ,giáo dục kĩ năng sống thông qua
môn đạo đức cho học sinh tiểu học trong năm học này tôi mạnh dạn nghiên cứu vấn đề :”Giáo dục kĩ năng sống thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 2”.
Xin được mạnh dạn trình bày sau đây
II.Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
-Thời gian :Qúa trình giảng dạy học sinh lớp 2 đã tích lũy được kinh nghiệm
III.Đối tượng nghiên cứu
Căn cứ vào đề tài nghiên cứu ,đối tượng nghiên cứu trong đề tài này là việc dạy và học củalớp 2/2 trường tiểu học Minh Thạnh
IV.Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu về các kĩ năng sống trong môn đạo đức lớp 2 Các phương pháp ,kĩ thuật dạyhọc tích cực môn đạo đức lớp 2 Mô hình dạy và học kỹ năng sống trong môn đạo đức lớp 2 Đềxuất một số giải pháp để tăng cường giáo dục kĩ năng sống thông qua môn đạo đức cho họcsinh
V.Phương pháp nghiên cứu
Nhằm thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra trong quá trình nghiên cứu tôi đã vận dụng những phương pháp nghiên cứu sau :
1.Phương pháp nghiên cứu tư liệu để thu thập thông tin ,nhằm tạo cơ sở cho việc thực hiện
Năm học 2010-2011 tôi được phân công giảng dạy lớp 22 trường
tiểu học Minh Thạnh Đây là năm học đầu tiên mà nghành chúng ta đề cập nhiều
đến giáo dục kĩ năng sống nói như thế để thấy rằng giảng dạy kĩ năng sống trong các môn học nói chung và môn đạo đức nói chung không phải là vấn đề mới mẻ thực chất bản thân chúng ta
đã thực hiện từ rất lâu thế nhưng khi giảng dạy cho
Trang 4các em chúng ta thường chỉ quan tâm đến lí thuyết sách vở là chính còn mọi hoạt động kĩ năng sống của các em còn rất hạn chế vì thế có những học sinh học rất
giỏi ,viết văn rất hay nhưng không dám mạnh dạn phát biểu ,không dám thể hiện trước đông người ,không thích giao tiếp với các bạn ,hay có những học sinh hay đánh bạn ,học sinh học đến lớp 2 mà vẫn nhờ cha mẹ đút cơm ,tắm rửa …….Vậy lỗi là do ai ,chúng ta phải làm gì để khắc phục tình trạng nêu trên ?
1.Thu ận lợi :
-Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường tập huấn bồi dưỡng cho
giáo viên chương trình giáo dục kĩ năng sống
-Được sự quan tâm của hội cha mẹ học sinh
- Bước đầu chính bản thân các em cũng có những kĩ năng sống cơ bản :
Kĩ năng giao tiếp ,kĩ năng nhận thức …
-Chương trình và sách giáo khoa có nhiều phương pháp giúp giáo viên
lựa chọn hình thức tổ chức dạy học phù hợp với nội dung từng bài học
-Nhà trường luôn tạo điều kiện để làm và sử dụng đồ dùng dạy học
2 Khó khăn :
a.V ề phía giáo viên : Bản thân giáo viên cũng gặp nhiều khó khăn
trong quá trình soạn giảng những bài có kĩ năng sống vì dạy thì đã quen từ lâu nhưng soạn giảngtheo 4 giai đoạn của một bài có kĩ năng sống còn hơi bỡ ngỡ
-Khi chia nhóm hoạt động quan sát thấy khoảng gần 2/3 số học sinh
trong lớp không làm việc các em chỉ dựa vào nhóm trưởng và thư kí
-Khi thảo luận lớp thì có khoảng 1/3 lớp mạnh dạn phát biểu còn lại
không dám giơ tay phát biểu vì nhút nhát
Vì thế bản thân tôi quyết định chính mình sẽ giáo dục những kĩ năng sống
cơ bản cho các em để các em có thể tự tin trong giao tiếp ,tích cực ,chủ động
trong học tập để cuối năm đạt kết quả tốt nhất
Chương II Mục tiêu , kĩ năng sống được giáo dục trong môn đạo đức lớp 2
Trang 5I.Kĩ năng sống là gì ?
Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý – xã hội cơ bản giúp cho cá nhân tồn tại và thích ứng trong cuộc sống, giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộc sống có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kỹ năng sống đơn giản là tất cả điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống kỹ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có
II.Mục tiêu giáo dục kĩ năng sống trong môn đạo đức :
Việc giáo dục kĩ năng sống trong môn đạo đức nhằm:
Bước đầu trang bị cho học sinh các kĩ năng sống cần thiết,phù hợp với lứa tuổi tiểu học ,giúp các em biết sống và ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ với những người thân trong gia đình ,với thầy cô bạn bè và những người xung quanh ; với cộng đồng ,quê hương ,đất nước và với môi trường tự nhiên ;giúp các em bước đầu biết sống tích cực ,chủ động ,có mục đích ,có kếhoạch ,tự trọng ,tự tin ,có kỉ luật ,biết hợp tác,giản dị ,tiết kiệm ,gọn gàng ,ngăn nắp ,vệ
sinh để trở thành con ngoan trong gia đình ,học sinh tích cực của nhà trường và công dân tốt của xã hội
III.Các kĩ năng sống được giáo dục trong môn đạo đức lớp 2 :
1.Kĩ năng giao tiếp
Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói ,viết hoặc sửdụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa ,đồng thời biết lắng nghe ,tôntrọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm
Các kĩ năng giao tiếp lớp 2 được giáo dục cụ thể là :Chào hỏi ,cảm ơn ,xin lỗi ;nói lời yêu cầu ,đề nghị ;bày tỏ sự cảm thông và chia sẻ;bày tỏ ý kiến ,tiếp khách đến nhà ,ứng xử khi đến nhà người khác ,khi nhận và gọi điện thoại
Kĩ năng giao tiếp được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 10 :Biết nói lời yêu cầu ,đề nghị
Bài 11:Lịch sự khi nhận và gọi điện thoại
Bài 12:Lịch sự khi đến nhà người khác
Để giúp cho kĩ năng giao tiếp của học sinh phát triển tốt bản thân giáo viên cần:Tạo môi trường giao tiếp thuận lợi ,cho học sinh tự thể hiện khả năng giao tiếp của mình không áp đặt cho học sinh nên để cho học sinh tự nhận thức ,luôn nhắc nhở học sinh thực hiện kĩ năng giao tiếp trong tiết học mà bài học phải được thực hành trong cuộc sống hằng ngày
2.Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm :
Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm là khả năng con người thể hiện sự tự tin, chủ động và ý thức cùng chia sẻ với các thành viên khác trong nhóm
Trang 6Khi các thành viên trong nhóm có kĩ năng đảm nhận trách nhiệm sẽ tạo được một không khí hợp tác tích cực và xây dựng trong nhóm ,giúp giải quyết vấn đề ,đạt được mục tiêu chung của
cả nhóm ,đồng thời tạo sự thỏa mãn và thăng tiến cho mỗi thành viên
Các kĩ năng đảm nhận trách nhiệm được giáo dục cụ thể là :biết nhận và thực hiện trách nhiệm của bản thân
Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 2 :Biết nhận lỗi và sửa lỗi
Bài 4:Chăm làm việc nhà
Bài 7: giữ gìn trường lớp sạch đẹp
Bài 8:giữ trật tự vệ sinh nơi công cộng
Bài 14:Bảo vệ loài vật có ích
Để giúp cho kĩ năng đảm nhận trách nhiệm của học sinh phát triển tốt bản thân giáo viên cần:Khi giao việc cho học sinh phải giao việc cụ thể không nên giao việc chung chung ,phải có biệnpháp động viên những em thực hiện tốt nhiệm vụ của mình đồng thời cũng có những biện pháp đối với các em những em ỷ lại Khi chia nhóm cần chia nhóm vừa và nhỏ hạn chế chia nhóm lớn cho học sinh luân phiên nhau làm thư kí ,nhóm trưởng để mỗi em đều được thể hiện mình
3.Kĩ năng hợp tác với mọi người :
Kĩ năng hợp tác là khả năng cá nhân biết chia sẻ trách nhiệm biết tham gia cùng làm việc vớicác thành viên trong nhóm
Các kĩ năng hợp tác được giáo dục cụ thể là :biết cách hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện các hoạt động tập thể ,hoạt động cộng đồng
Kĩ năng hợp tác được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 7: giữ gìn trường lớp sạch đẹp
Bài 8:giữ trật tự vệ sinh nơi công cộng
Để giúp cho kĩ năng hợp tác của học sinh phát triển tốt bản thân giáo viên cần :Cho họcsinh nhận thấy mỗi bạn đều có những điểm mạnh và hạn chế riêng nếu các em biết hợp tác vớinhau bổ sung cho nhau thì sẽ tạo nên sức mạnh đem lại hiệu quả công việc Đồng thời quantâm ,giúp đỡ và chia sẻ với bạn là việc nên làm
4.Kĩ năng thể hiện sự cảm thông :
Kĩ năng là khả năng có thể hình dung và đặt mình trong hoàn cảnh của người khác ,giúp chúng ta hiểu và chấp nhận người khác vốn là những người rất khác mình qua đó chúng ta có thể hiểu rõ cảm xúc của họ và thông cảm với hoàn cảnh của họ
Các kĩ năng hợp tác được giáo dục cụ thể là :biết cảm thông chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh khó khăn ,những người khuyết tật
Kĩ năng thể hiện sự cảm thông được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 6: Quan tâm giúp đỡ bạn
Bài 13:Giúp đỡ người khuyết tật
5.Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề :
Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề là khả năng của cá nhân biết quyết định lựa chọn phương án tối ưu và hành động theo phương án đã chọn để giải quyết vấn đề hoặc tình huống gặp phải
Các kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề được giáo dục cụ thể là :
Bước đầu biết lựa chọn và thực hiện cách ứng xử phù hợp đối với một số tình huống đạo đức đơn giản phổ biến trong cuộc sống hằng ngày
Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 2 :Biết nhận lỗi và sửa lỗi
Bài 3:Gọn gàng ,ngăn nắp
Bài 9: Trả lại của rơi
Bài 13:Giúp đỡ người khuyết tật
Để giúp cho kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề của học sinh phát triển
tốt bản thân giáo viên cần giúp cho học sinh biết cách thực hiện để đi đến kết luận đúng bằng cách :xác định rõ vấn đề cần giải quyết ,đưa ra nhiều cách giải quyết , so sánh lựa chon tìm ra
Trang 7phương án tối ưu và giải quyết theo phương án đó ,rút kinh nghiệm để lần sau thực hiện tốt
hơn
6.Kĩ năng quản lí thời gian :
Kĩ năng quản lí thời gian là khả năng của cá nhân biết sắp xếp các công việc theo thứ tự ưu tiên ,biết tập trung vào giải quyết công việc trọng tâm theo một thời gian nhất định
Kĩ năng quản lí thời gian được giáo dục thông qua một số bài sau :
Bài 1 :Học tập sinh hoạt đúng giờ
Bài 5:Chăm chỉ học tập
Để giúp cho kĩ năng quản lí thời gian của học sinh phát triển tốt bản thân giáo viên cần giúp cho học sinh hiểu được ích lợi của việc sinh hoạt đúng giờ ,giúp học sinh xây dựng thời gian biểu hợp lí và thực hiện đúng theo thời gian biểu đã xây dựng
7.Kĩ năng tự nhận thức :
Biết xác và đánh giá bản thân :đặc điểm ,sở thích thói quen ,năng khiếu ,điểm mạnh ,điểm yếu của bản thân
8.Kĩ năng thể hiện sự tự trọng ,tự tin :
Bài 12:Lịch sự khi đến nhà người khác
9.Kĩ năng tư duy đánh giá :
Bài 12:Lịch sự khi đến nhà người khác
10.Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin :
Bài 13:Giúp đỡ người khuyết tật
• Các kĩ năng sống trên không tách rời nhau mà có mối quan hệ mật thiết và bổ sung lẫnnhau chẳng hạn để ra quyết định một cách phù hợp con người cần phối hợp với các kĩ năngkhác như : kĩ năng tự nhận thức ,kĩ năng xác định giá trị ,kĩ năng thu thập thông tin ,kĩ năng tưduy phê phán ,kĩ năng tư duy sáng tạo vì thế trong quá trình giảng dạy giáo viên nên tạo điềukiện cho học sinh phát huy hết năng lực của mình không nên áp đặt gò bó học sinh Kỹ năngsống rất đa dạng và mang đặc trưng vùng, miền đòi hỏi người giáo viên phải vận dụng mộtcách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu, trình độ của học sinh và đặc điểm, hoàn cảnhcủa nhà trường, địa phương
Chương III : Các phương pháp ,kĩ thuật dạy học tích cực
môn đạo đức lớp 2
I.Phương pháp dạy học tích cực:
1.Khái niệm : Phương pháp dạy học tích cực (PPDH tích cực) là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học
"Tích cực" trong PPDH - tích cực được dùng với nghĩa là hoạt động, chủ động, trái nghĩa với không hoạt động, thụ động chứ không dùng theo nghĩa trái với tiêu cực
PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học,nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào pháthuy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viênphải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động
Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy Cách dạy chỉ đạo cách học, nhưng ngược lại thóiquen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy Chẳng hạn, có trường hợp học sinhđòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động nhưng giáo viên chưa đáp ứng được, hoặc có trường hợpgiáo viên hăng hái áp dụng
PPDH tích cực nhưng không thành công vì học sinh chưa thích ứng, vẫn quen với lối học tậpthụ động Vì vậy, giáo viên phải kiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần xây dựng cho họcsinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao
Trang 8Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác cả của thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công Như vậy, việc dùng thuật ngữ "Dạy
và học tích cực" để phân biệt với "Dạy và học thụ động"
2.Một số phương pháp dạy học tích cực môn đạo đức
2.1 Phương pháp thảo luận nhóm
a.Khái niệm : Thảo luận nhóm phương pháp sử dụng rộng rãi nhằm giúp cho hs tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập Học sinh có thể chia sẻ kinh nghiệm ý kiến hay để giải quyết vấn đề nào đó
b.Cách tiến hành :
-Giáo viên thiệu chủ đề hoặc vấn đề thảo luận
-Nêu các câu hỏi có liên quan đến chủ đề
-Để không khí không căng thẳng hoặc quá trầm có thể bắt đầu cuộc thảo luận bằng một câu chuyện hoặc một bức tranh gợi ý
-Cần khích lệ mọi học sinh tham gia đóng góp ý kiến ,không nên chê bai một ý kiến nào -Sau khi thảo luận phải cho đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp ,cả lớp bổsung
-Sau cùng là kết luận của giáo viên
c.Những điều cần lưu ý khi sử dụng :
-Số lượng học sinh trong nhóm khoảng từ 2-6 học sinh ,không nên quá đông gây mất trật tự -Tạo không khí thân thiện cho hs không gây căng thẳng hoặc giả tạo ,đùa cợt
2.2
Phương pháp giải quyết vấn đề
a.Khái niệm : Giải quyết vấn đề là một kĩ năng cơ bản Đó là khả năng xem xét ,phân tích
những vấn đề đang tồn tại và xác định các bước nhằm giải quyết các tình huống do vấn đề đặt ra
b.Cách tiến hành
-Nêu tình huống có vấn đề
-Phát hiện vấn đề cần giải quyết là gì
-Nêu lên các chi tiết có liên quan đến vấn đề
-Nêu lên những câu hỏi giúp cho giải quyết vấn đề
-Giải quyết vấn đề đặt ra
c.Có thể phân biệt bốn mức trình độ đặt và giải quyết vấn đề:
Mức 1: Giáo viên đặt vấn đề, nêu cách giải quyết vấn đề Học sinh thực hiện cách giải quyết vấn
đề theo hướng dẫn của giáo viên Giáo viên đánh giá kết quả làm việc của học sinh
Mức 2: Giáo viên nêu vấn đề, gợi ý để học sinh tìm ra cách giải quyết vấn đề Học sinh thực
hiện cách giải quyết vấn đề với sự giúp đỡ của giáo viên khi cần Giáo viên và học sinh cùng đánh giá
Mức 3: Giáo viên cung cấp thông tin tạo tình huống có vấn đề Học sinh phát hiện và xác định
vấn đề nảy sinh, tự đề xuất các giả thuyết và lựa chọn giải pháp
Học sinh thực hiện cách giải quyết vấn đề Giáo viên và học sinh cùng đánh giá
Mức 4 : Học sinh tự lực phát hiện vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh của mình hoặc cộng đồng,
lựa chọn vấn đề giải quyết Học sinh giải quyết vấn đề, tự đánh giá chất lượng, hiệu quả, có ý kiến bổ sung của giáo viên khi kết thúc
Trang 9Lập kếhoạch
Giải quyết vấn đề Kết luận, đánh giá
Trang 102.3Phương pháp đóng vai
a.Khái niệm : Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử nào
đó trong một tình huống giả định
b.Phương pháp đóng vai có những ưu điểm sau :
-Học sinh được rèn luyện thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái độ
trong môi trường an toàn trước khi thực hành trong thực tiễn
- Gây hứng thú và chú ý cho học sinh
-Tạo điều kiện làm nảy sinh óc sáng tạo của học sinh
-Khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của học sinh theo chuẩn mực hành vi đạo đức và chính trị – xã hội
-Có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai diễn
c.Cách tiến hành có thể như sau :
-Giáo viên chia nhóm, giao tình huống đóng vai cho từng nhóm và quy định rõ thời gian chuẩn mực, thời gian đóng vai
-Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai
-Các nhóm lên đóng vai
-Giáo viên phỏng vấn học sinh đóng vai :
+Vì sao em lại ứng xử như vậy ?
+ Cảm xúc, thái độ của em khi thực hiện cách ứng xử ? Khi nhận được cách ứng xử ( đúng hoặcsai )
-Lớp thảo luận, nhận xét : Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chưa phù hợp ? Chưa phù hợp ở điểm nào ? Vì sao ?
-Giáo viên kết luận về cách ứng xử cần thiết trong tình huống
d.Những điều cần lưu ý khi sử dụng :
-Tình huống nên để mở, không cho trước “ kịch bản”, lời thoại
-Phải dành thời gian phù hợp cho các nhóm chuẩn bị đóng vai
-Người đóng vai phải hiểu rõ vai của mình trong bài tập đóng vai để không lạc đề
-Nên khích lệ cả những học sinh nhút nhát tham gia
-Nên hoá trang và đạo cụ đơn giản để tăng tính hấp dẫn của trò chơi đóng vai
2.4 Phương pháp động não
a.Khái niệm :Động não là phương pháp giúp học sinh trong một thời gian ngắn nảy sinh được
nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề nào đó ,được trình bày một cách ngắn gọn
b.Cách tiến hành
-Giáo viên nêu câu hỏi, vấn đề cần được tìm hiểu trước cả lớp hoặc trước nhóm
-Khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt
-Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu đưa lên bảng hoặc giấy khổ to, không loại trừ một ý kiến nào, trừ trường hợp trùng lặp
-Phân loại ý kiến
-Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý
-Tổng hợp ý kiến của hs và thảo luận sâu từng ý
d.Những điều cần lưu ý khi sử dụng :
-Tất cả mọi ý kiến hs đưa ra đều được giáo viện hoan nghênh ,chấp nhận ,không nên phê phán nhận định đúng ,sai
-Cuối cùng giáo viên nên nhấn mạnh đây kết luận này là kết quả của sự tham gia chung của tất
cả học sinh
II.Một số kĩ thuật dạy học tích cực:
1.Khái niệm : Kĩ thuật dạy học là những biện pháp ,cách thức hành động của giáo viễn trong
các tình huống nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học
Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình dạy học, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS Các kỹ thuật dạy học tích cực được trình bày sau đây có thể được áp