KHÁI NIỆM CÁC NGUYÊN TẮC PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

Vì khoản 1 Điều 108 BLHS không những nêu tên tội phạm mà còn mô tả dấu hiệu pháp lý của tội phạm câu kết với người nước ngoài… 4 Chế tài được quy định tại khoản 1 Điều 171 BLHS năm 2015

CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM, CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LUẬT HÌNH SỰ BÀI TẬP

Chọn phương án trả lời thứ 3: Quan hệ xã hội phát sinh giữa Nam và Nhà nước do Nam bị Tòa án phạt một năm tù về tội trộm cắp tài sản Đây là quan hệ hình sự, vì quan hệ pháp luật hình sự là quan hệ phát sinh giữa Nhà nước và người phạm tội khi người này thực hiện phạm tội

1 Thông tư liên tịch 02/2000 quy điều luật 1

tội phạm mới

- Tp hoàn toàn mới

- Điều luật mở rộng phạm vi xử lý

- Nguyễn Đăng Nam là công nhân tại

một xưởng may gia công quần áo xuất

khẩu do chị Bình làm chủ Do không có

tiền về quê, Nam đã lấy trộm 10 chiếc áo

jacket với tổng trị giá 7 triệu đồng trong

kho hàng của chị Bình và đem bán cho chị

Chinh được 5 triệu đồng Vụ việc sau đó bị

phát giác Chị Chinh đã trả lại toàn bộ số

áo trên cho chị Bình và yêu cầu Nam trả

cho chị Chinh 5 triệu đồng

Hành vi phạm tội trên của Nam đã làm

phát sinh các quan hệ xã hội sau:

1 Quan hệ xã hội phát sinh giữa Nam và

chị Chinh về việc chị Chinh đòi Nam phải

trả lại 5 triệu đồng

2 Quan hệ xã hội phát sinh giữa Nam và

chị Bình về việc chị Bình giải quyết các

vấn đề liên quan đến việc thanh lý hợp

đồng lao động đối với Nam

3 Quan hệ xã hội phát sinh giữa Nam và

Nhà nước do Nam bị Tòa án phạt một năm

tù về tội trộm cắp tài sản quan hệ hình sự,

vì quan hệ pháp luật hình sự là quan hệ

phát sinh giữa nhà nước và người phạm tội

khi người này thực hiện phạm tội

4 Quan hệ xã hội phát sinh giữa Viện

kiểm sát và Tòa án trong quá trình giải

2 Anh Tuấn vi phạm luật giao thông đường

bộ nên đã tông xe vào anh Cảnh làm anh

Cảnh bị chấn thương sọ não với tỷ lệ

thương tật 57% Trong một tháng anh Cảnh

điều trị vết thương tại bệnh viện, anh Tuấn

đã đưa cho anh Cảnh toàn bộ số tiền viện

phí là 65 triệu đồng; số tiền thu nhập bị

mất là 15 triệu đồng; và 30 triệu đồng để

anh Cảnh bồi bổ sức khỏe sau khi xuất

viện Anh Cảnh thấy anh Tuấn tận tình lo

lắng cho mình trong quá trình nằm viện và

tỏ ra rất ân hận, nên anh Cảnh không muốn

Tuấn bị xử lý hình sự Do đó, anh Cảnh đã

làm đơn gửi Cơ quan Điều tra yêu cầu đình

chỉ vụ án hình sự đối với anh Tuấn (không

tiếp tục điều tra, truy tố, xét xử Tuấn nữa)

Theo quy địnhc ủa BLHS, hành vi trên của

anh Tuấn đã phạm tội vi phạm quy định về

tham gia giao thông đường bộ (Điều 260

BLHS)

Bằng sự hiểu biết về đối tượng điều chỉnh

và phương pháp điều chỉnh của Luật hình

sự Việt Nam, anh (chị) cho biết yêu cầu

trên của anh Cảnh có được Cơ quan Điều

tra đáp ứng không? Tại sao?

(Lưu ý: Đọc thêm Điều 155 Bộ luật Tố

tụng hình sự Việt Nam năm 2015)

Yêu cầu của anh Cảnh ko được cơ quan điều tra đáp ứng

Vì đối tượng điều chỉnh trong Luật hình

sự là mối quan hệ phát sinh giữa Nhà nước người và người phạm tội và phương pháp điều chỉnh là quyền uy phục tùng Đồng thời căn cứ vào khoản

1 và 2 Điều 155 BLTTHS 2015 thì Điều

260 BLHS 2015 không thuộc trường hợp người bị hại có yêu cầu khởi tố vụ

án hình sự Cho nên trong trường hợp này việcc ông Cảnh gửi đơn yêu cầu cơ quan điều tra đình chỉ đối với vụ án của anh Tuấn là không đủ cơ sở, không phù hợp với các quy định của pháp luật

(Điều 155 Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại

1 Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều

134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155,

156 và 226 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người

có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết

2 Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người

đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức

thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.)

CHƯƠNG II KHÁI NIỆM, CẤU TẠO VÀ HIỆU LỰC CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ

NHẬN ĐỊNH

STT NỘI DUNG NHẬN ĐỊNH Ý KIẾN CỦA CÁC THÀNH VIÊN

1 Trong Phần thứ hai (Các tội

phạm) của Bộ luật hình sự

năm 2015, mỗi điều luật chỉ

quy định một quy phạm pháp

luật hình sự

Câu nhận định trên là sai Vì trong phần Các tội phạm, mỗi điều luật có thể quy định một hoặc nhiều quy phạm pháp luật hình sự Vd: Điều 304 BLHS

2 Phần quy định trong quy

phạm pháp luật tại khoản 1

Điều 259 BLHS năm 2015 là

loại quy định viện dẫn

Câu nhận định trên là đúng Vì ở khoản 1 Điều 259 BLHS, muốn xác định dấu hiệu của TP cần phải xem xét thêm các quy định khác của pháp luật

3 Phần qui định trong quy

phạm pháp luật hình sự tại

khoản 1 Điều 108 BLHS

năm 2015 là loại qui định mô

tả

Câu nhận định trên là đúng Vì khoản 1 Điều 108 BLHS không những nêu tên tội phạm mà còn mô tả dấu hiệu pháp lý của tội phạm (câu kết với người nước ngoài…)

4 Chế tài được quy định tại

khoản 1 Điều 171 BLHS

năm 2015 là loại chế tài

tương đối dứt khoát

Câu nhận định trên là đúng Vì khoản 1 Điều 171 BLHS quy định người phạm tội bị phạt tù từ 01 đến 05 năm, tức nêu mức tối thiểu

và mức tối đa của hình phạt cho nên chế tài này thuộc loại chế tài tương đối dứt khoát

5 Chế tài được quy định tại

khoản 1 Điều 168 BLHS

năm 2015 là loại chế tài lựa

chọn

Câu nhận định trên là sai Vì khoản 1 Điều 168 BLHS quy định người phạm tội bị phạt tù từ 03 đến 10 năm, tức nêu mức tối thiểu

và mức tối đa của hình phạt cho nên chế tài này thuộc loại chế tài tương đối dứt khoát chứ không phải chế tài lựa chọn

6 BLHS Việt Nam chỉ có hiệu

lực áp dụng đối với hành vi

phạm tội thực hiện trên lãnh

thổ Việt Nam

Câu nhận định trên là sai Vì theo Điều 6 BLHS thì BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với cả hành vi phạm tội thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam

7 Một tội phạm chỉ được coi là

thực hiện tại Việt Nam nếu

tội phạm đó bắt đầu và kết

thúc trên lãnh thổ Việt Nam

Câu nhận định trên là sai Vì tội phạm được coi là thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam khi tội phạm ấy có một giai đoạn được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam Nghĩa là tội phạm đó có thể được thực hiện trọn vẹn trên lãnh thổ Việt Nam, hoặc bắt đầu hoặc diễn

ra hoặc kết thúc trên lãnh thổ Việt Nam

8 Một số điều luật của BLHS

năm 2015 được áp dụng đối

với hành vi phạm tội đã thực

hiện trước khi điều luật đó có

hiệu lực thi hành

Câu nhận định trên là đúng Theo khoản 3 Điều 7 BLHS

9 BLHS năm 2015 không được

áp dụng đối với hành vi

phạm tội do người nước

ngoài, pháp nhân thương mại

nước ngoài phạm tội ở ngoài

lãnh thổ Việt Nam

Câu nhận định trên là sai Theo khoản 2 Điều 6 BLHS thì BLHS năm 2015 được áp dụng đối với hành vi phạm tội do người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nếu hành vi phạm tội xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên

10 BLHS năm 2015 có thể được

áp dụng đối với hành vi

phạm tội xảy ra trên tàu bay,

tàu biển không mang quốc

tịch Việt Nam đang ở tại biển

cả hoặc giới hạn vùng trời

nằm ngoài lãnh thổ Việt

Nam

Câu nhận định trên là đúng Theo khoản 3 Điều 6 BLHS thì BLHS năm 2015 có thể được áp dụng đối với hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang

ở tại biển cả hoặc giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định

BÀI TẬP

1 Do có thâm niên làm ăn trên đất Lào nên Cường, Thảo

và Thìn (là ba công dân Việt Nam) biết nhà bà Cúc ở

bản Pạc Đông, thị xã Thà Khẹc, tỉnh Khăm Muộn

(Lào) có nhiều tài sản giá trị Biết tin nhà bà Cúc đi

vắng, Cường chạy ôtô đến rủ Thảo, Thìn đột nhập nhà

bà Cúc lấy trộm gần 575 triệu kíp Lào (tương đương

hơn 1 tỉ đồng Việt Nam) chia nhau Do nhà bà Cúc có

gắn camera nên mọi hoạt động của băng trộm đã bị ghi

lại chi tiết Gần hai tháng sau, cảnh sát tỉnh Khăm

Muộn phối hợp với Công an tỉnh Quảng Bình đã bắt

được Cường, Thảo và Thìn tại Việt Nam

Anh (chị) hãy xác định: BLHS Việt Nam có thể được

áp dụng đối với hành vi phạm tội trộm cắp tài sản trên

không? Chỉ rõ căn cứ pháp lý

BLHS Việt Nam có thể được áp dụng đối với hành vi phạm tội trộm cắp tài sản trên Vì Cường, Thảo, Thìn đều là công dân Việt Nam và có hành vi phạm tội trộm cắp tài sản theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 173 BLHS đồng thời căn cứ vào khoản 1 Điều 6 BLHS

2015 “Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể

bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này.”

2 A và B là hai công dân Việt Nam đang sinh sống tại

Liên bang Nga Do mâu thuẫn trong quan hệ làm ăn, A

đã giết B trên lãnh thổ Liên bang Nga

Anh (chị) hãy xác định:

1 Nếu sau khi giết B, A đã trốn về Việt Nam thì

BLHS Việt Nam có thể có hiệu lực đối với hành vi

phạm tội trên của A không? Tại sao?

2 Nếu Tòa án Liên bang Nga đã kết án A 15 năm tù

về hành vi giết người nêu trên thì sau khi chấp hành

xong hình phạt tù ở Liên bang Nga, về Việt Nam, A có

thể phải chịu TNHS theo quy định của BLHS Việt

Nam không? Tại sao?

1 Có Căn cứ vào khoản 1 Điều 6

2 A không phải chịu TNHS theo quy định của BLHS Vì trên thực tế xét xử

và dựa trên tinh thần của BLHS Việt Nam thì một người sẽ không chịu trách nhiệm hình sự hai lần cho cùng một loại tội phạm Vì vậy nếu Tòa án Liên bang Nga đã kết án A 15 năm tù về hành vi giết người nêu trên thì sau khi chấp hành xong hình phạt tù ở Liên bang Nga, về Việt Nam, A không phải chịu TNHS theo quy định của BLHS Việt Nam

3 Nam tàng trữ trái phép một bánh heroin từ tháng

12/2014 đến tháng 7/2016 thì bị phát hiện và bắt giữ

Theo anh (chị), Tòa án cần áp dụng BLHS nào đối với

Nam trong những trường hợp sau? Tại sao?

1 Nếu đối với hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy

nêu trên, BLHS năm 1999 quy định mức cao nhất của

khung hình phạt là tù chung thân, BLHS 2015 quy

định mức cao nhất của khung hình phạt là tử hình 2

Nếu đối với hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy

nêu trên, BLHS năm 1999 quy định mức cao nhất của

khung hình phạt là tử hình, BLHS năm 2015 quy định

mức cao nhất của khung hình phạt là tù chung thân

Như câu trên

Lưu ý: Giả sử BLHS năm 2015 có hiệu lực từ ngày

01/7/2016

Hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy nêu trên của Nam được thực hiện vào tháng 7/2016 Vào thời điểm này BLHS

2015 đã có hiệu lực thi hành Vì vậy ta căn cứ vào khoản 1 Điều 7 BLHS 2015 Tòa án cần áp dụng BLHS 2015 đối với Nam trong những trường hợp này

4 Năm 2014, Hưng thực hiện hành vi phạm tội X Khi bị

phát hiện, Hưng đã bỏ trốn và bị truy nã Năm 2016,

Hưng đã đầu thú và sau đó bị xét xử vào tháng 9/2016

Theo anh (chị), Tòa án cần áp dụng BLHS nào đối với

hành vi phạm tội của Hưng trong những trường hợp

sau? Tại sao?

1 Nếu đối với hành vi phạm tội X, BLHS năm 1999

quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm

tù, BLHS năm 2015 quy định mức cao nhất của khung

hình phạt là tù chung thân

2 Nếu đối với hành vi phạm tội X, BLHS năm 1999

quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm

tù, BLHS năm 2015 quy định mức cao nhất của khung

1 Thời điểm Hưng thực hiện hành vi phạm tội là năm 2014 nhưng đưa ra xét

cử vào tháng 9/2016 vì trong trường hợp này mức hình phạt cao nhất của khung hình phạt theo BLHS 1999 nhẹ hơn so với quy định của BLHS 2015 Bời lẽ đó, trong trường hợp này ta áp dụng khoản 2 Điều 7 BLHS 2015, ta sẽ

áp dụng BLHS 1999 đối vs hành vi phạm tội của Hưng

2 Thời điểm Hưng thực hiện hành vi phạm tội là năm 2014 nhưng đưa ra xét

cử vào tháng 9/2016 vì trong trường hợp này mức hình phạt cao nhất của

hình phạt là 15 năm tù.

Lưu ý: Giả sử BLHS năm 2015 có hiệu lực từ ngày

01/7/2016

khung hình phạt theo BLHS 1999 nặng hơn so với quy định của BLHS 2015 Bời lẽ đó, trong trường hợp này ta áp dụng khoản 3 Điều 7 BLHS 2015 ta sẽ

áp dụng BLHS 2015 đối vs hành vi phạm tội của Hưng

5 Anh (chị) hãy đọc quy định tại Điều 202 BLHS năm

1999 về “Tội vi phạm quy định về điều khiển phương

tiện giao thông đường bộ” và Điều 260 BLHS năm

2015 về “Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông

đường bộ”

Anh (chị) hãy xác định: “Tội vi phạm quy định về

tham gia giao thông đường bộ” trong BLHS năm 2015

có phải là “điều luật quy định một tội phạm mới”

không? Tại sao?

Ko phải quy định về một tội phạm mới

vì các nhà làm luật dựa trên cơ sở Điều

202 BLHS năm 1999 để sửa đổi, bổ sung thành Điều 260 BLHS năm 2015 cho phù hợp hơn

Việc thay đổi tên điều luật dẫn đến có

sự thay đổi về chủ thể thực hiện tội phạm từ người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ sang người tham gia giao thông đường bộ quy định rộng hơn về chủ thể của hành vi gồm tất cả những người tham gia giao thông kể cả những người khi tham gia giao thông là người đi bộ

6 Trên cơ sở hiểu biết về hiệu lực theo thời gian của luật

hình sự, anh (chị) hãy nghiên cứu quy định của BLHS

năm 1999 và BLHS năm 2015, tìm ra những điều luật

sau đây:

- Điều luật quy định một tội phạm mới

- Điều luật xóa bỏ một tội phạm

- Điều luật quy định hình phạt nhẹ hơn

- Điều luật quy định một tội phạm mới (Điều 147, Điều 154, Điều 167, Điều

187, Điều 212 đến Điều 224, Điều 230, Điều 234, Điều 238, Điều 285, Điều

291, Điều 292, Điều 293, Điều 294, Điều 297, Điều 301, Điều 302, Điều

336, Điều 348, Điều 388, Điều 391, Điều 393, Điều 418)

- Điều luật xóa bỏ một tội phạm (Điều

83, Điều 149, Điều 159, Điều 165, Điều

- Điều luật quy định hình phạt nhẹ hơn

(7 tội danh bỏ hình phạt tử hình: Điểm

b Khoản 1 Điều 142, Khoản 4 Điều 168, Khoản 4 Điều 193, Khoản 3 Điều 399, Khoản 4 Điều 394, Khoản 4 Điều 24)

BÀI TẬP BỔ SUNG

4 Hãy xác định loại quy định của quy phạm pháp luật hình

sự trong các điều luật sau:

- Điều 157 BLHS;

- Điều 168 BLHS;

- Điều 260 BLHS

- Điều 157 BLHS: Quy định viện dẫn

- Điều 168 BLHS: Quy định mô tả

- Điều 260 BLHS: Quy định viện dẫn

5 Hãy xác định loại chế tài của quy phạm pháp luật hình sự

trong các điều luật sau:

- Khoản 1 Điều 169 BLHS;

- Khoản 4 Điều 251 BLHS;

- Khoản 1 Điều 134 BLHS

- Khoản 1 Điều 169 BLHS: Chế tài tương đối dứt khoát

- Khoản 4 Điều 251 BLHS: Chế tài tương đối dứt khoát

- Khoản 1 Điều 134 BLHS: Chế tài lựa chọn

6 A 30 tuổi, quốc tịch Lào Tại sân bay Tân Sơn Nhất của

Việt Nam, A bị phát hiện mang 50.000 USD trái phép

sang Lào Qua thẩm vấn tại cơ quan điều tra, A khai

nhận trước đó 3 tháng A đã bán hêrôin cho B là công

dân Việt Nam và cho nợ 50.000 USD hẹn một tháng sau

sẽ trả lại Việc mua bán được thực hiện tại Lào Quá hẹn

không thấy B đem tiền đến trả nên A đã qua Việt Nam

để đòi nợ Trên đường mang tiền thu nợ từ B là 50.000

USD, A đã bị Hải quan Việt Nam phát hiện

Trong trường hợp trên có hai hành vi phạm tội được

thực hiện: đó là hành vi mua bán trái phép chất ma túy

và hành vi vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới

Anh (chị) hãy xác định:

1 Hành vi phạm tội của A có được coi là phạm tội trên

1 Hành vi phạm tội của A được coi là phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam Vì Trên đường mang tiền thu nợ từ B là 50.000 USD, A đã bị Hải quan Việt Nam phát hiện (tức TP đã có một giai đoạn được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam)

2 BLHS VN có hiệu lực áp dụng đối với hành vi phạm tội của A theo khoản 1 Điều 5 BHS vì hành vi phạm tội này được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam

lãnh thổ Việt Nam hay không? Tại sao?

2 BLHS VN có hiệu lực áp dụng đối với hành vi phạm

tội của A không? Tại sao? Chỉ rõ căn cứ pháp lý?

7 A là công dân Việt Nam thường xuyên sang Trung

Quốc móc nối với B và C (đều là công dân Trung

Quốc) để thực hiện việc buôn bán người A về Việt

Nam dụ dỗ, hứa hẹn một số phụ nữ Việt Nam qua

Trung Quốc kiếm việc làm với thu nhập cao A đã đưa

một số cô gái Việt Nam qua Trung Quốc và bán họ cho

B và C Tại Trung Quốc, A cùng B và C đã hiếp dâm

các cô gái này rồi sau đó bán họ cho những người

Trung Quốc lấy về làm vợ Trong vụ án này, có hai

hành vi được thực hiện: hành vi hiếp dâm và hành vi

mua bán người

Anh (chị) hãy xác định:

1 BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với hành vi

mua bán người không? Tại sao? Chỉ rõ căn cứ pháp lý;

2 BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với hành vi

hiếp dâm không? Tại sao? Chỉ rõ căn cứ pháp lý

1 BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với hành vi mua bán người Vì A là công dân Việt Nam và vì hành vi phạm tội này xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam nên theo khoản

1 và khoản 2 Điều 6 BLHS thì BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với hành vi trên

2 BLHS Việt Nam có hiệu lực áp dụng đối với hành vi hiếp dâm Tương tự như câu 1

8 A (25 tuổi) là công dân Việt Nam đã phạm tội giết

người tại Trung Quốc và bị Tòa án Trung Quốc xử

phạt 10 năm tù Sau khi mãn hạn tù, A về Việt Nam

Anh (chị) hãy trình bày quan điểm của mình về các

phương án sau đây:

1 Khi về Việt Nam, A không phải chịu trách nhiệm

hình sự theo Bộ luật hình sự Việt Nam;

2 Khi về Việt Nam, A vẫn phải chịu thêm trách nhiệm

hình sự theo Bộ luật hình sự Việt Nam;

3 Theo Luật hình sự Việt Nam, A vẫn có thể phải chịu

trách nhiệm hình sự theo Bộ luật hình sự Việt Nam,

nhưng cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét cụ thể

mà không buộc A chịu trách nhiệm hình sự theo Bộ

luật hình sự Việt Nam nữa

Hiện nay, BLHS vẫn chưa quy định về vấn đề này Nhưng theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013 tại Điều 31:

“Không ai bị kết án hai lần về cùng một tội phạm” thì nhóm thông nhất chọn phương án 1

9 Dựa vào quy định tại Điều 133 BLHS năm 1999 và Điều 1 Điều 133 BLHS 1999 quy định “hình