Xuất phát từ các vị trí trên tôi thấy cần phải coi trọng việc giảng dạy lịch sử địa phương và ngoại khoá cho học sinh, coi việc làm đó là việc làm cần thiếtthường xuyên, nó không những g
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NÔNG CỐNG
===================================
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI ĐỔI MỚI GIẢNG DẠY LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG NÓI CHUNG
VÀ LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG THANH HÓA NÓI RIÊNG
TẠI TRƯỜNG THCS TRUNG CHÍNH
Người thực hiện: Hoàng Xuân Thuận
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Trung Chính
SKKN thuộc môn: Lịch sử
NÔNG CỐNG, NĂM 2018
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới dạy học luôn được các nhàkhoa học quan tâm, nghiên cứu Nhiều phương pháp, biện pháp mới liên tụcđược đưa ra dù có khác nhau nhưng đều thống nhất khẳng định vai trò của ngườihọc không phải là những bình chứa thụ động mà là những chủ thể nhận thức tíchcực trong quá trình học tập Như vậy dạy học là dạy cách tư duy, dạy cách đi tìm
và tự chiếm lĩnh lấy kiến thức Đó là một định hướng giáo dục quan trọng hiệnnay
Bộ môn Lịch Sử trong nhà trường THCS là một trong những bộ môn códung lượng kiến thức nhiều mà số tiết dạy lại tương đối ít nên việc dạy, họcLịch Sử cũng gặp nhiều khó khăn Dung lượng kiến thức mỗi tiết lại dài và có
độ khái quát rất lớn Vì vậy để giờ dạy có hiệu quả thì cả người dạy và ngườihọc đều phải tập trung cao độ, chuẩn bị kĩ nếu không sẽ không đủ thời gian.Trong khi đó, kiến thức lại khó và rộng, chủ yếu là các khái niệm khoa học trừutượng nên không phải người học nào cũng tạo cho mình một tâm lí thoải mỏi,hưng phấn khi học, thậm chí còn thấy mệt mỏi, không hứng thú Hơn nữaphương pháp chủ yếu trong các giờ học này là thuyết trình để chạy đua với thờigian nhằm đảm bảo dung lượng kiến thức Vì thế cần tìm một phương pháp phùhợp giảng dạy Lịch Sử
Năm học 2016 - 2017, 2017- 2018 là năm học Bộ giáo dục và đào tạo tiếptục đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của cácmôn học trong nhà trường phổ thông trong đó có môn Lịch Sử một trong nhữngmôn học quan trọng trong nhà trường
Qua việc tìm hiểu và vận dụng đổi mới phương pháp dạy học Lịch Sử địaphương tôi nhận thấy phương pháp dạy học này rất có hiệu quả trong công tácgiảng dạy và học tập của học sinh Bước đầu đã giảm bớt được tâm lý ngại học,khơi gợi trong học sinh tình yêu đối với môn học, đồng thời đem đến cho các emcái nhìn mới, tư duy mới về môn học Lịch Sử
Qua thời gian áp dụng đổi mới giảng dạy Lịch Sử tại trường THCS TrungChính, tôi nhận thấy đây là phương pháp mà học sinh và giáo viên hỗ trợ nhaurất nhiều trong quá trình lĩnh hội tri thức Vì thế, tôi chọn đề tài:
“Đổi mới giảng dạy Lịch Sử địa phương nói chung và Lịch Sử địa phương
Thanh Hóa nói riêng tại trường thcs Trung Chính”
Đó là những vấn đề tôi muốn được chia sẻ với các đồng nghiệp trongsáng kiến kinh nghiệm này
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu, hoàn thiện đề tài “Đổi mới giảng dạy Lịch Sử địa phương
nói chung và Lịch Sử địa phương Thanh Hóa nói riêng tại trường thcs Trung
Chính” rồi áp dụng để giảm số lượng và tỉ lệ học sinh ngại học hoặc không có
Trang 3hứng thú học môn lịch sử ở trong trường THCS Trung Chính nói riêng Qua đótôi cũng muốn trao đổi kinh nghiệm đối với các đồng nghiệp góp phần làm giàuthêm các tài liệu, kiến thức và kinh nghiệm dạy Lịch Sử địa phương nói chung
và Lịch Sử địa phương Thanh Hóa nói riêng
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
Tập trung khảo sát và đổi mới giảng dạy Lịch Sử địa phương Thanh Hóa
cụ thể tại trường THCS Trung Chính - Nông Cống - Thanh Hoá
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
Hướng dẫn học sinh hình thành và lĩnh hội tri thức ở tất cả các khối lớp
mà tôi được phân công giảng dạy tại trường THCS Trung Chính Nông Cống Thanh Hóa
-4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận.
- Nghiên cứu tài liệu có liên quan, phương pháp dạy học, lý luận dạy học, sách giáo khoa, sách giáo viên và các loại sách tham khảo
- Dạy học theo phương pháp đổi mới
- Cần trang bị cho học sinh hệ thống các kiến thức cần thiết để hình thành
tư duy trong quá trinh học bộ môn Lịch Sử
4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Điều tra, khảo sát cụ thể việc hình thành kiến thức trong giờ học Lịch Sử
ở các lớp khác nhau trong một trường
- Thường xuyên dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp để rút ra kinh nghiệmtrong giảng dạy
- Qua thực tế giảng dạy, đánh giá kết quả học tập của học sinh để tích luỹkinh nghiệm, đúc rút chọn lọc thành bài học cho bản thân
Trang 4II: PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Lịch Sử là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội Đây là môn học cóvai trò rất quan trọng trong đời sống và trong sự phát triển tư duy của con người.Đồng thời môn học này có tầm quan trọng trong việc giáo dục quan điểm, tưtưởng, tình cảm cho học sinh về lòng tự hào dân tộc Mặt khác nó cũng là mônhọc thuộc nhóm công cụ Môn Lịch Sử cũng thể hiện rõ mối quan hệ với rất
nhiều các môn học khác trong nhà trường phổ thông Học tốt môn học này sẽ tác
động tích cực tới các môn học khác và ngược lại, các môn học khác cũng gópphần học tốt môn Lịch Sử Điều đó đặt ra yêu cầu tăng cường tính thực hành,thực địa, giảm lí thuyết, gắn học với hành, gắn kiến thức với thực tiễn hết sứcphong phú, sinh động của cuộc sống Vì thế, đổi mới phương pháp dạy học bằngthực địa luôn tạo hứng thú cho học sinh
Môn Lịch sử nói chung và lịch sử địa phương nói riêng có vị trí vô cùngquan trọng, môn học cung cấp cho học sinh hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu
rõ truyền thống dân tộc, truyền thống của địa phương mình, tự hào với nhữngthành tựu dựng nước và giữ những của tổ tiên, xác định nhiệm vụ trong hiện tại
có thái độ đúng với sự phát triển hợp quy luật của tương lai cũng như với tất cảcác bộ môn khác Học tập lịch sử càng cần thiết, học không phải chỉ để biết màcòn phải hiểu tường tận cặn kẽ
Mở đầu cuốn lịch sử nước ta Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Dân ta phảibiết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
Những nhận thức quan niệm sai lệch về vị trí, chức năng của môn lịch sử
và lịch sử địa phương Kiến thức ngoại khoá đang bị xem nhẹ trong xã hội dẫnđến kết quả học tập bị giảm sút, tình trạng học sinh không biết những kiến thứclịch sử cơ bản, phổ thông, nhớ sai và nhầm lẫn kiến thức đang diễn ra và phổbiến ở nhiều trường
Trong thời đại bùng nổ thông tin trí thức ngày càng lớn thời lượng giáodục tại trường có hạn, thông qua kênh hình, tranh ảnh, sách báo nhiều em (nếukhông gọi là đa số) ít hiểu biết về lịch sử nước nhà, về nguồn gốc và quá khứđáng tự hào về quê hương mình sống hơn là lịch sử nước khác
Ví dụ: Khi nói đến Tần Thuỷ Hoàng qua phim ảnh Trung Quốc các emhọc sinh có thể thông thạo đến Triều đại Tần Thuỷ Hoàng từ năm 246 trướcCông nguyện đến 210 trước Công nguyên nhưng khi giáo viên đặt câu hỏi “thờiđiểm đó lịch sử Việt Nam thuộc triều đại nào? ” thì học sinh không trả lời được
Hỏi lý do thì các em cho biết: Do phim Trung Quốc hay, có trong tiếtkiểm tra Không được ngoại khoá nên khi giáo viên ra đề kiểm tra “Em hãy nênthời gian, địa điểm của Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam” thì nhiều
em học sinh liên tưởng đến Hội nghị ngày nay tức là phải có hội trường trangđiểm lộng lẫy, có cờ, hoa và có nhiều đại biểu nên làm bài như một bài văn dẫnđến chất lượng không cao mà các em không biết rằng lịch sử diễn ra ở thời điểm
Trang 5ấy tại gia đình của một người công dân ở Cửu Long Hương Cảng “Đồng chíNguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị, có 2 đại biểu: một là đại biểu của ĐôngDương Cộng sản Đảng là Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu, hai đại biểu của
An nam Cộng sản Đảng là Châu Văn Liên, Nguyễn Thiệu và 2 đại biểu hoạtđộng ở nước ngoài”
Xuất phát từ các vị trí trên tôi thấy cần phải coi trọng việc giảng dạy lịch
sử địa phương và ngoại khoá cho học sinh, coi việc làm đó là việc làm cần thiếtthường xuyên, nó không những góp phần vào việc xây dựng môn học lịch sửtrong nhà trường mà thể hiện được mục tiêu đào tạo của trường phổ thông, tránhtình trạng quan niệm sai lầm về học lịch sử hay lịch sử địa phương và tổ chứcngoại khoá như học lịch sử chỉ cần trí nhớ không phải tư duy động não, không
có bài tập thực hành cho lịch sử, là môn học phụ, môn thứ yếu trong đó lịch sửđịa phương càng không được coi trọng
Chúng ta đều biết lịch sử địa phương là một bộ phận để cấu thành lịch sửdân tộc phản ánh tình hình phong trào của lịch sử dân tộc trên một quê hương,trên một vùng đất cụ thể do vậy trong quá trình giảng dạy lịch sử dân tộc, giáoviên cần khai thác và bổ sung một số thông tin về các nhân vật lịch sử, sự kiệnlịch sử ở địa phương liên quan đến lịch sử dân tộc Sự đóng góp ấy làm rạng rỡtruyền thống dân tộc, là niềm tự hào cho truyền thống quê hương, cách khai thácnhư vậy chính là sự giảng dạy lịch sử bằng cách ghép giữa lịch sử địa phương vàlịch sử dân tộc làm tăng thêm tính cụ thể linh động của lịch sử dân tộc qua lịch
sử địa phương, đồng thời giáo dục lòng yêu dân tộc, quê hương đất nước thôngqua một chương trình giảng dạy lịch sử địa phương cụ thể qua các tấm gươngtrên quê hương mình
Trong tiến trình chung của lịch sử dân tộc, mỗi địa phương đều có nhữngđóng góp quan trọng vào lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, tuỳ theomức độ khác nhau ở những thời điểm cụ thể mà địa phương có những con ngườitiêu biểu đáp ứng với yêu cầu lịch sử hoặc do vị trí địa lý mà mỗi địa phươngdiễn ra các sự kiện lịch sử khác nhau Do vậy phải giảng dạy và tìm hiểu lịch sửđịa phương, tìm hiểu những sự kiện, nhân vật đã diễn ra ở chính quê hương các
em có tác dụng rất lớn
Mỗi địa phương là hình ảnh thu nhỏ của đất nước phản ánh lịch sử củadân tộc, ở mỗi địa phương đều có truyền thống và bản sắc độc đáo, do đó việctìm hiểu truyền thống quê hương sẽ giúp các em nhận thức đúng đắn niềm tựhào của quê hương, vẻ đẹp của quê hương trên các lĩnh vực chính trị - kinh tế -văn hoá, qua việc được học lịch sử địa phương hoặc được nghe giảng dạy ngoạikhoá lớp 8, các em học sinh lớp 8 sẽ hiểu được, hiểu sâu sắc về các nhân vật lịch
sử đó là ai, đã cống hiến gì cho địa phương và cho dân tộc Thông qua giảng dạylịch sử địa phương và tổ chức ngoại khoá cho học sinh
Ví dụ: Như nhân vật lịch sử Hà Văn Mao các em sẽ hiểu được Hà VănMao người dân tộc Mường quê ở Điền Lư - Bá Thước một trong những lãnh tụ
Trang 6của nhân dân miền núi chống Pháp ở thế kỷ 19, hay nhân vật lịch sử Cầm BáThước quê ở Chòm Lùm Nưa, Tổng Trịnh Vạn, Thường Xuân hay Tống DuyTân quê xã Đông Biện, Vĩnh Tân, Vĩnh Lộc, Thanh Hoá nhưng vốn là người họNguyễn ở huyện Tống Sơn (Hà Trung) sau đó di cư lện Đông Biện và đổi thành
họ Tống lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa Hồng Lĩnh
Giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chức ngoại khoá cho các em để bồidưỡng cho các em những kỹ năng cần thiết để các em có thể hiểu được các sựkiện lịch sử, các nhân vật lịch sử trên chính quê hương mình, sớm cảm nhậnđược sự đa dạng sinh động thú vị của lịch sử địa phương và sự quan hệ mật thiếtcủa lịch sử địa phương với lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại và việc giảng dạynày có ý nghĩa sâu sắc lòng tự hào của các em trên chính mảnh đất các em đangsống, hình thành ý thức bảo vệ, giữ gìn các di sản của dân tộc Khi giảng dạylịch sử lớp 7 bài 10 Nhà Hồ thay Nhà Trần, giáo viên giới thiệu về Thành Nhà
Hồ cần thông qua ngoại khoá và lịch sử địa phương để giới thiệu cho các em vềcông trình xây dựng Thành Nhà Hồ, từ đó đưa ra nhận xét câu nói LBơdatxie:
“Công trình này là một trong những tác phẩm đẹp nhất của nền kiến trúc Việt
Nam” bằng cách giảng dạy này các em sẽ hiểu được đây là một công trình xây
dựng có quy mô lớn vào năm 1397 thông qua tư liệu lịch sử địa phương, giáoviên có thể giới thiệu để các em hiểu được đây là một công trình kiến trúc độcđáo dài 900m, rộng 700, mặt ngoài thành được ghép đá khối, phía trong đắp đấtcao từ 5m đến 6m, các khối đá bên ngoài là đá xanh được mài đẽo công phu DoThượng thư Đỗ Tình chỉ huy xây dựng mộti công trình như vật mà chỉ làm 3tháng là xong Việc cung cấp kiến thức như vật có ý nghĩa giáo dục sâu sắc lòng
tự hào chân chính về truyền thống tốt đẹp của quê hương, địa phương, khơi dậylòng tự hào về quê hương xứ sở
Với ý nghĩa đó lịch sử địa phương cùng với tổ chức ngoại khoá cho các
em để bổ sung thêm tri thức về lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc có ý nghĩa
vô cùng quan trọng, luôn luôn là nguồn cảm hứng của các em đối với lịch sử
2 Thực trạng của vấn đề
2.1 Thực trạng của việc học Lịch Sử hiện nay:
Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Dân ta phải biết sử ta cho tường gốc tích
nước nhà Việt Nam”.Vậy mà một thực trạng đáng lo ngại là học sinh bây giờ
không còn thích học Lịch Sử Thực trạng này lâu nay đã được báo động Banđầu chỉ đơn thuần là những lời than thở với nhau của những người trực tiếpgiảng dạy môn Lịch sử và nay đã trở thành vấn đề của báo chí và dư luận Ai đótrực tiếp dạy và chấm bài Lịch sử của học sinh trong những năm gần đây mớithấy cần thiết phải có những thay đổi về phương pháp dạy và học lịch sử, nhất
là lịch sử địa phương hiện nay Qua công tác giảng dạy cũng như chấm trả cácbài kiểm tra, tôi nhận thấy có rất nhiều những biểu hiện thể hiện tâm lý chán họccủa học sinh Cụ thể là:
Trang 7- Học sinh thờ ơ với môn học lịch sử: Những năm gần đây, nhiều người
quan tâm đến công tác giáo dục đã không khỏi lo ngại trước một thực trạng, đó
là tâm lý thờ ơ với việc học lịch sử ở các trường phổ thông Điều đáng buồn nhấtcho các giáo viên dạy lịch sử là các em xem môn lịch sử là môn phụ vá các emcũng phải dành thời gian học các môn học khác
Mục tiêu của bậc học phổ thông là đào tạo con người toàn diện Nhưng
thực tế hiện nay cho thấy, các bộ môn khoa học xã hội thường bị học sinh xemnhẹ, mặc dù kiến thức của các bộ môn này vô cùng quan trọng cho tất cả mọingười Muốn khôi phục sự quan tâm của xã hội đối với các bộ môn khoa học xãhội, không thể chỉ bằng biện pháp khêu gợi mà chúng ta phải tích cực đổi mớiphương pháp dạy học, khơi gợi lại hứng thú học tập lịch sử của dân tộc, của địaphương mình
2.2 Nguyên nhân:
a Đối với người dạy: Đa số giáo viên đều có tình yêu nghề, mến trẻ, tận
tụy với công tác giảng dạy, chăm lo quan tâm đến học sinh Tuy nhiên, vẫn cònnhững mặt hạn chế sau :
- Phương pháp giảng dạy chưa thực sự phù hợp với một bộ phận khôngnhỏ học sinh yếu kém vì ham chơi dẫn đến chất lượng chưa cao đặc biệt đối vớihọc sinh như địa bàn xã Trung Chính - Nông Cống - Thanh Húa
- Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học, phươngpháp trực quan và nhất là tham quan thực địa cũng hạn chế nên ảnh hưởng đếnchất lượng tiếp thu bài của học sinh
- Một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề, chưa khơi gợi đượcmạch nguồn cảm xúc ẩn sau mỗi trái tim người học Chưa cho học sinh thấy hếtđược tầm quan trọng của môn học
b Đối với học sinh:
- Một số học sinh vì lười học, chán học mải chơi, nên bị hổng kiến thứcnên không chuẩn bị tốt tâm thế cho giờ học Lịch sử
- Địa phương Trung Chính có bề dày lịch sử, được xem là trung tâm củakhu bắc Nông Cống tuy nhiên nhìn chung về mặt bằng chung kinh tế cũng gặpnhiều khó khăn, hầu hết phụ huynh ít có thời gian quan tâm kèm cặp con emmình mà chỉ lo làm kinh tế, vả lại còn nhiều em học sinh phải ở với ông bà, cô
gì, chú, bác hoặc ở một mình vì bố mẹ đi làm ăn xa nên không có ý thức học tập.Mặt khác bản thân các em cũng phải phụ giúp gia đình ngoài giờ lờn lớp, không
có thời gian học bài ở nhà Bên cạnh đó trình dộ dân trí cũng ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc học tập của học sinh
- Đời sống văn hóa tinh thần ngày một nâng cao, một số nhu cầu giải trínhư xem tivi, chơi game… ngày càng nhiều làm cho một số em chưa có ý thứchọc Các em còn bị lôi cuốn vào nhu cầu giải trí nên sao nhãng việc học tập
Trang 8
để học sinh có điều kiện hiểu được lịch sử địa phương Giáo viên giảng dạy lịch
sử địa phương và tổ chức ngoại khoá cho các em để phát huy vốn hiểu biết củacác em về địa phương Nhưng việc giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chứcngoại khoá cho học sinh còn thiếu tồn đọng và vướng mắc, nhiều vấn đề còn bấtcập không phù hợp với tình hình thực tại, nhiều giáo viên khi giảng dạy chỉ quantâm dạy xong chương trình cơ bản chính quy ở sách giáo khoa mà Bộ đã đề rakhông chú trọng đến lịch sử địa phương Các tài liệu về lịch sử địa phương mấynăm gần đây đã được nâng cao song chưa đáp ứng được nhu cầu chưa đúng mứcthậm chí nhiều trường không giảng dạy có tình trạng trên do tài liệu về lịch sửđịa phương còn quá ít Lịch Sử địa phương lớp 6, 7, 8, 9 là tài liệu lịch sử ThanhHoá của Hoàng Thanh Hải, Vũ Quý Thu, Lê Văn Nham, Nguyễn Văn Sơn, LêThiện Duyên, Nguyễn Thị Phượng, Trần Văn Lưu nhà xuất bản Thanh Hoá
1996 Hoặc Lịch sử địa phương ( sách dùng trong các trường THCS tỉnh ThanhHóa) NXB giáo dục việt nam của Nguyễn Văn Hổ - Trịnh Trung Châu
Số tài liệu phục vụ giảng dạy còn quá ít, nhiều địa phương chưa biên soạnđược lịch sử cuả hụyện, xã để cung cấp cho việc giảng dạy lịch sử địa phương
và tổ chức ngoại khoá cho học sinh, chính việc đó dẫn đến các em học sinh trênđịa bàn còn bất cập khi học môn lịch sử của địa phương mình
Tất cả khó khăn tồn đọng nói trên đang đòi hỏi phải đẩy mạnh việc nghiêncứu đổi mới việc dạy và học lịch sử địa phương Không ai có thể thay thế côngviệc nghiên cứu của người giáo viên giảng dạy lịch sử trên chính quê hương, hay
đó là nơi công tác của mình
3.2 Một số yêu cầu cần thiết phải đổi mới việc giảng dạy lịch sử địa phương.
Lịch sử địa phương được giảng dạy trong các trường phổ thông trung học
cơ sở là một trong những nguồn quan trọng làm phong phú tri thức của học sinh
về quê hương mình, giáo dục các em lòng yêu quê hương, hình thành cho các
em khái niệm về nghĩa vụ đối với quê hương, tạo cho các em nhận thức đượcmối liên hệ giữa lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc
Giảng dạy lịch sử địa phương góp phần không nhỏ vào việc giáo dục tưtưởng chính trị lao động đạo đức thẩm mỹ cho học sinh Hình thành cho thế hệtrẻ lòng yêu nước, học sinh tự hào về đất nước Việt Nam bắt đầu tư niềm tự hào
vì những chiến công của cha anh mình đã làm nên ở ngay trong làng xóm thânyêu khi đấu tranh chống kẻ thù xâm lược Học sinh tự hào về những thành tựukinh tế, văn hoá xã hội của địa phương từ trước tới nay đặc biệt trong thời kỳ
Trang 9xây dựng chủ nghĩa xã hội Học sinh không những tự hào về chủ nghĩa anh hùngcách mạng, truyền thống anh hùng bất khuất mà còn tự hào về sự tài giỏi, bàntay khéo léo của các nghệ nhân tạo nên các sản phẩm nổi tiếng Thủ tướng PhạmVăn Đồng đã nói: “Phải làm cho mình biết mình đang sống trong một xã hội,một huyện một tỉnh Như thế nào là quá khứ tương lai của loài người, quê hương
ra sao, bản thân con người mình như thế nào? Mình phải làm gì để cống hiếncho dân, cho đất nước”
Xuất phát từ quan điểm trên cần phải đổi mới việc giảng dạy lịch sử địaphương và tổ chức ngoại khoá cho học sinh để học sinh hiểu rõ hơn về lịch sửđịa phương thông qua lịch sử dân tộc các em hiểu và giải thích được nét riêngbiệt đặc thù cuả lịch sử địa phương đồng thời phát triển sự tư duy cho các em
Đối với giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chức ngoại khoá cho các emthấy được sự tiến bộ của xã hội chủ nghĩa trên toàn bộ đất nước bắt đầu từ địaphương Đem lại nhiều thành quả to lớn trong việc nâng cao vật chất và tinhthần của nhiều lao động ở mỗi địa phương đồng thời góp phần tự hào về quêhương cho các em Thành tựu chiến đấu và xây dựng địa phương có ảnh hưởngđến thắng lợi của cả nước, sự hy sinh anh dũng của con em địa phương đã gópphần làm nên chiến công của cả nước
Với yêu cầu ngày càng cao của tri thức lịch sử địa phương việc cung cấptri thức ngày càng quan trọng Đối với phương pháp là một yêu cầu cơ bản vìphương pháp quan hệ với nhiều yếu tố khác như kỹ năng phân tích so sánh đánhgiá khái quát tổng nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức về lịch sử địa phươngcủa các em ở trường phổ thông
Trong việc nâng cao chất lượng, việc cải tiến phương pháp dạy học là mộtnhân tố vô cùng quan trọng Vì vậy Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng
khoá VIII đã nhấn mạnh: “Đổi mới mạnh mẽ nhiều phương pháp giáo dục, đào
tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học”.
Việc đổi mới và cải tiếng phương pháp dạy - học lịch sử địa phương có ýnghĩa rất quan trọng khơi dậy sự phát triển và ý thức ý chí năng lực rèn luyệncho các em phương pháp tự học tự tìm tòi khám phá Đó là biện pháp tối ưu củagiáo dục Đổi mới việc giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chức ngoại khoá chocác em đòi hỏi giáo viên và học sinh “tích cực hơn” trong việc tìm hiểu lịch sửđịa phương trong quá trình cung cấp tri thức lịch sử của địa phương Cần phảilao động và sáng tạo nhiều hơn, cần phải tiếp thu những quan điểm có tínhnguyên tắc, khắc phục được tình trạng bảo thủ thụ động như: Giáo viên cung cấp
sử dụng tư liệu địa phương dễ nhớ học sinh chú trọng ghi lời giảng của giáo viên
và kiến thức cô - thầy ghi trên bảng, vấn đề này đòi hỏi phương pháp độc giảngtrên lớp hay ngoại khoá, mà làm mất đi việc đánh giá tri thức, học sinh học mộtcách thụ động, không phát triển được trí thông minh sáng tạo không được bồi
Trang 10dưỡng, hạn chế sự phát triển của học sinh trước kiến thức ngay chính quê hươngmình.
Phải đổi mới để phát huy được vai trò của các em học sinh tự nhận thứcđánh giá uốn nắn những sai lầm lệch lạc của học sinh về việc học lịch sử địaphương trước kia không gây cho học sinh chủ quan làm giảm vai trò của giáoviên, trong dạy học phải đổi mới việc giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chứcngoại khoá cho học sinh để nâng cao tầm nhận thức cho các em về chính mảnhđất các em đang sống đồng thời suy nghĩ nắm vững hiểu rõ sự phát triển của lịch
sử địa phương trong lịch sử dân tộc và địa phương đã đóng góp như thế nàotrong truyền thống của dân tộc sự nhận thức được như vậy sẽ tránh tình trạng tự
ti về địa phương mình sống
Đối với giảng dạy cũng là một biện pháp nâng cao sức sáng tạo của giáoviên và học sinh đối với những loại hình phong phú sinh động qua việc các emtìm tòi thu thập tài liệu tham khảo tạo cơ sở cho việc tái tạo biểu tượng lịch sửcủa quê hương làm tăng thêm lòng yêu quê hương xứ sở Gây nên nguồn cảmhứng cho các em khi tiếp xúc với những sự kiện về lịch sử địa phương
Việc đổi mới sẽ cung cấp cho các em những tri thức cơ bản về địa phươngđược giáo viên lựa chọn phù hợp Chính từ việc đổi mới đó đã nâng cao trình độcủa học sinh đáp ứng được mục tiêu đào tạo Các em được tiếp xúc với nhiềunguồn kiến thức của cô giáo, thầy giáo giảng Kiến thức ở tài liệu tham khảo,của đồ dùng trực quan và trong thực tế cuộc sống Đổi mới việc giảng dạy lịch
sử địa phương và tổ chức ngoại khoá cho học sinh sẽ nâng cao chất lượng họctập môn lịch sử và lịch sử địa phương
Với tình hình hiện nay Giáo sư Phạm Ngọc Liên đã nhận xét “Tiếc rằngtrong nhiều năm qua những tiết học về địa phương chưa được chú trọng thậmchí có trường còn xem xét là giờ phụ có thể dạy, có thể bỏ qua” Tình trạng giámsát chất lượng học tập không đúng và đang diễn ra Trước yêu cầu của môn họclịch sử ngày càng cao Học không chỉ để hiểu biết những giá trị to lớn của di sảnvăn hoá tinh thần của địa kphương, quê hương mình mà đòi hỏi người học sinhphải nhạy cảm với tất cả những gì được địa phương và cả nước quan tâm làmtăng thêm ý thức của các em Trách nhiệm của các em đối với địa phương mìnhkhăc phục được những phương pháp cũ như cung cấp nhiều sự kiện được xem làtiêu chí cho chất lượng giáo dục giáo viên là nguồn kiến thức duy nhất Việcgiảng dạy rời rạc học sinh chỉ nắm được kiến thức cơ bản về việc đánh giá kếtquả học tập lịch sử địa phương của các em được đo lường bằng trí nhớ Học lýthuyết không được đi đôi với thực hành nguồn kiến thức thu nhận rất hạn hẹp
Do vậy phải đổi mới việc giảng dạy lịch sử địa phương và tổ chức ngoạikhoá cho các em để nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử địa phương Tổ chứctốt các hoạt động ngoại khoá Góp phần xây dựng và làm phong phú hơn lịch sửđịa phương lịch sử của chính quê hương mình