Để hoàn thànhtốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải trải quabiết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả; phải là người có trình độ, năng lựcphẩm chất tốt, tâm
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Bác Hồ đã từng nói: “Khi ngủ ai cũng như lương, thiện
Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền
Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước theo hướng “Công nghiệphóa - Hiện đại hóa” nhân tố con người là quan trọng nhất Chính vì lẽ đó màgiáo dục luôn được coi là quốc sách hàng đầu Mục tiêu giáo dục là đào tạo các
em học sinh trở thành những con người phát triển toàn diện; có đạo đức, tri thức,sức khỏe và thẩm mỹ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước [1]
Theo điều 30 chương IV Điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết định
số 51/2007/QĐ - BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinhtrong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểuhọc cho nên công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của giáo viên [6] Công tácchủ nhiệm quyết định chất lượng dạy - học của giáo viên và học sinh Để thực hiệnđược mục tiêu giáo dục thì trách nhiệm của người giáo viên phải nâng cao vàđược đặt lên hàng đầu trong việc “trồng người” [5] Đặc biệt năm học 2016 -
2017 là năm học đầu tiên thực hiện Thông tư 22/2016/TT - BGDĐT ngày 22tháng 9 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về cách đánhgiá học sinh tiểu học Thời gian thực hiện từ 06/11/2016 [4]
Như chúng ta đã biết “Nề nếp là mẹ đẻ của chất lượng” Người thầy trong giaiđoạn giáo dục hiện nay, không còn giữ vai trò trang bị kiến thức cho học sinh
mà phải biết định hướng đúng đắn, giúp học sinh phát triển toàn diện về nănglực và phẩm chất Đánh giá được sự tiến bộ của học sinh theo giai đoạn về cácmặt cụ thể: kiến thức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất của từng em Để hoàn thànhtốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải trải quabiết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả; phải là người có trình độ, năng lựcphẩm chất tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh Ngoài ragiáo viên chủ nhiệm còn dạy về nề nếp lớp học, hướng dẫn học sinh cách xếphàng, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, cách trình bày trong vở, cách làm vệ sinh lớp,
đề ra các nội qui của lớp,…và phải thường xuyên nhắc nhở, uốn nắn những saisót của học sinh nên có lúc rất căng thẳng, mệt mỏi [5] Vì vậy, tôi khẳng địnhrằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, lànhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Quanhiều năm thực dạy và làm công tác chủ nhiệm lớp, trong quá trình quản lí các
em và dạy các môn học ở Tiểu học, tôi mạnh dạn xin trao đổi cùng các đồng chí
đồng nghiệp “Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 2”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu lí luận và thực trạng vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong công tácgiáo dục toàn diện Để tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo
Trang 2dục đạo đức, nhân cách và các kĩ năng sống cho các em học sinh Rèn luyện tinhthần năng động mạnh dạn, tự tin trước tập thể, có ý chí vươn lên trong học tập.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 2A năm học 2017 - 2018 1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê, phân loại, so sánh - đối chứng
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp giáo dục cá nhân
1.5 Những điểm mới của SKKN:
Công tác chủ nhiệm là một công việc thường xuyên, khá gắn bó với người giáoviên Vì vậy, đối với mỗi nhà giáo trong quá trình đảm nhiệm trọng trách nàyđều tích luỹ cho mình một số kinh nghiệm riêng Hơn nữa trong thời đại ngàynay, cùng với sự tiến bộ của xã hội, sự giao lưu văn hoá, kinh tế, rộng rãi thìvấn đề làm sao để đáp ứng tốt vai trò một giáo viên chủ nhiệm là vấn đề không
hề cũ Kéo theo, những kinh nghiệm mà giáo viên chủ nhiệm tích luỹ được cầnđược quan tâm, chia sẻ, bồi dưỡng thêm nhằm mục đích làm tốt công tác chủnhiệm, làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân đã tin tưởng giao phó là giáodục, rèn luyện các em ngày càng tốt hơn, giúp các em trở thành những conngười lao động “vừa hồng, vừa chuyên”, sống hoàn thiện, có ích trong tương lai
Bên cạnh đó, nêu ra một số biện pháp hữu hiệu, khả thi về công tác chủ nhiệm.Tạo điều kiện cho phong trào thi đua của lớp vào nề nếp, khuôn khổ, phát huytính tích cực của học sinh và tinh thần làm chủ tập thể, tự quản của học sinh Chính vì những lẽ đó mà tôi đã dành khá nhiều thời gian, tâm sức cho côngtác chủ nhiệm lớp mình Hôm nay tôi mạnh dạn trình bày đề tài “ một số kinhnghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 2” đúc kết kinh nghiệm từ quá trình chủnhiệm lớp của bản thân tôi trong các năm học vừa qua, đặc biệt là năm học
2017 - 2018
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận:
Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi
nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xửđúng đắn trong xã hội Theo quan niệm của Hồ Chí Minh, con người ta khi mớisinh ra vốn bản chất là tốt, nhưng do ảnh hưởng của sự giáo dục và môi trườngsống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những conngười thiện, ác khác nhau Câu nói của người xưa trong Tam Tự Kinh: “Nhânchi sơ, tính bản thiện” đã từng được Người nhắc lại nhiều lần trong các bài viết,bài nói chuyện Theo Người, con người sinh ra bản chất là tốt, song trong xã hộiluôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi con người cũng có thiện và ác.Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi của mỗi người Do đó, giáodục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách
Trang 3con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xâydựng một xã hội với những con người có ích và hướng thiện [2]
Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người khôngchỉ là sự nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn của toàn Đảng, toàn dân tanói riêng Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “Quốc sách hàng đầu”, là
vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự pháttriển của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả củahoạt động giáo dục “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồngngười” Hơn thế, trong thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tinphát triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào đểnhững người chủ tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sựnghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn
xã hội, của tất cả những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là của người giáoviên chủ nhiệm lớp - người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếp xúc với các emhọc sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ởbên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kínhtrọng và yêu quí nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không aikhác đó chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp [3] Chính vì vậy, người giáoviên phải có kiến thức sư phạm cao Đặc biệt phải có “ Một số kinh nghiệmtrong công tác chủ nhiệm lớp” mới có thể nắm bắt hết đặc điểm tâm lý trình độtừng học sinh để có hướng giảng dạy và giáo dục đạt kết quả tốt nhất theo mụctiêu giáo dục mà Đảng và Nhà nước đề ra
2.2 Thực trạng:
Đầu năm học 2017 - 2018 tôi tiếp tục được Ban Giám Hiệu phân công chủnhiệm lớp 2 Trường tôi được xây dựng trên diện tích rộng rãi thoáng mát, đạtTrường chuẩn Quốc gia Trường nằm trong khu dân cư chủ yếu là lao động chântay, trình độ văn hóa của người dân chưa cao lắm nhưng được sự quan tâm củaBan Giám Hiệu nhà trường mà trường lớp khang trang, cơ sở vật chất đầy đủ.Nhưng bên cạnh đó tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2.1 Thuận lợi:
- Hầu hết các em đi học đúng độ tuổi quy định
- Giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến lớp, có tinh thần trách nhiệm cao
- Được sự giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Ban Giám Hiệu nhà trường, công đoànnhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên an tâm công tác
- Được sự quan tâm của Hội cha mẹ học sinh lớp, trường rất nhiệt tình gắn bóvới các hoạt động của lớp, của nhà trường về mọi mặt, góp phần động viên giáoviên hoàn thành nhiệm vụ được giao
- Mối quan hệ giữa nhà trường, giáo viên và gia đình học sinh rất chặt chẽ
2.2.2 Khó khăn:
- Một số em thiếu sự quan tâm, nhắc nhở và sát sao của cha mẹ
- Học sinh lớp 2 còn nhỏ, các em vừa chuyển từ lớp 1 lên nên ý thức tự giác và ýthức kỉ luật của các em chưa cao
Trang 4- Do một số em còn rụt rè, thiếu tự tin khi đến lớp
- Không chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập khi đến lớp
- Trang thiết bị phục vụ giảng dạy còn hạn chế
2.3 Các giải pháp
Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn khó khăn, không thể thống
kê hết được Trong sáng kiến kinh nghiệm này, tôi chỉ đi sâu vào 5 nội dungchính sau đây:
2.3.1 Người giáo viên chủ nhiệm cần cố gắng đạt được một số yêu cầu sư phạm cơ bản:
Có thể nói thế kỉ thứ XXI là thế kỉ của khoa học công nghệ con người phảinhanh chóng trở thành trung tâm của sự phát triển, con người vừa là mục tiêuvừa là động lực của sự phát triển Vì vậy người giáo viên phải không ngừngnâng cao hiệu quả giáo dục để đào tạo thế hệ trẻ có đầy đủ phẩm chất đáp ứngnhu cầu của xã hội Muốn đảm bảo tốt vai trò ấy thì giáo viên nói chung và giáoviên chủ nhiệm nói riêng phải có phẩm chất và năng lực phù hợp trong giai đoạnmới [5]
Thứ nhất, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có lòng yêu nghề mến trẻ, phải
am hiểu nắm bắt sâu sắc chủ trương đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nướctrong thời kì đổi mới, phải có niềm tin ở các em Chính niềm tin ấy sẽ tiếp thêmnghị lực để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
Thứ hai, người giáo viên chủ nhiệm phải có “chữ tín” với phụ huynh và họcsinh, phải khéo léo đối xử sư phạm, mà biểu hiện cụ thể là phải tôn trọng và yêumến học sinh Khi yêu mến và tôn trọng học sinh thì ta mới thực sự cảm hóađược các em, bởi con đường tác động đến tình cảm theo tôi chỉ là con đườngtình cảm, chúng ta cho như thế nào thì chúng ta cũng sẽ nhận được những tìnhcảm như thế ấy
Thứ ba, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có chuyên môn vững vàng
có tay nghề cao Có dạy tốt, có kiến thức sâu thì học sinh mới phục và chấpnhận sự giáo dục của mình Mỗi ngày xung quanh chúng ta có bao nhiêu là kiếnthức mới lạ nếu chúng ta không “Học, học nữa, học mãi” thì sẽ không theo kịp,không đáp ứng được yêu cầu của thời đại cũng như của học sinh
Thứ tư là giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho các em noi theo,phải là ngọn đèn soi đường dẫn lối cho các em Vậy muốn làm được điều đó thìtừng lời nói, cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử phải có chuẩn mực, đúng đắntránh để học sinh “coi nhẹ, xem thường” Thực tế cho thấy giáo viên được sự tôntrọng kính yêu của học sinh thì công tác giáo dục sẽ dễ dàng đạt hiệu quả
Nói tóm lại, giáo viên chủ nhiệm phải là một công dân gương mẫu, có lối sốnglành mạnh, biết sống vì mọi người, không chỉ cần có cái “Tài” mà còn phải cómột cái “Tâm” rất lớn Chỉ có như thế ta mới đáp ứng và thực hiện tốt yêu cầu
mà xã hội đã tín nhiệm giao phó
2.3.2 Xây dựng nề nếp lớp học:
Nắm thông tin về học sinh ghi vào Sổ theo dõi chất lượng giáo dục.
Trang 5Nhà giáo dục K.Đ Usinxki đã nói: "Muốn giáo dục cho con người về mọi mặt thì phải hiểu con người về mọi mặt” Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy
đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh [7] Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận
lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua phiếu sau đây Tôi phát cho
mỗi em một phiếu điều tra và yêu cầu các em điền đầy đủ thông tin trong phiếu:
THÔNG TIN CÁ NHÂN HỌC SINH
A Phần ghi của học sinh:
1 Họ và tên:………Nam ( Nữ)…… Dân tộc:……
2 Sinh ngày….tháng….năm… Nơi sinh………
3 Chỗ ở hiện nay:
4 Hộ khẩu thường trú:
5 Tình trạng sức khỏe:
6 Có năng khiếu:
7 Họ tên cha:
8 Nghề nghiệp:
9 Họ và tên mẹ:
10 Nghề nghiệp:
11 Số điện thoại liên lạc:
12 Gia đình có mấy con:
Là con thứ mấy:
13 Gia đình có hoàn cảnh đặc biệt:
B Phần ghi của phụ huynh học sinh: 1 Phụ huynh có thường xuyên quan tâm, giáo dục con em mình hay không? Vì sao?
2 Phụ huynh tạo điều kiện gì cho con em mình học tốt?
…… 3 Phụ huynh có nhận xét gì về con em mình? ………
4 Phụ huynh có đề nghị gì với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm?
………
Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng HS để ghi vào Sổ theo dõi chất lượng giáo dục học sinh Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
Tổ chức bầu Hội đồng tự quản học sinh:
Đầu năm nhận lớp, các em là học sinh lớp 2 ý thức tự giác chưa cao, vui vẻ tham gia các hoạt động của lớp Vì vậy, tôi đã giúp cho các em nhận ra: các em
Trang 6đã lớn thêm một tuổi, đã là anh chị của các em học sinh lớp 1 Vì vậy “mục đích chung” của chúng ta là phải xây dựng một tập thể tự quản tốt, luôn gương mẫu
đi đầu trong mọi hoạt động, phải trở thành tấm gương tốt cho các em lớp 1 noitheo Từ đó, các em thấy được trách nhiệm thực hiện các hoạt động chung củatập thể, có nhu cầu được chia sẻ, được giúp đỡ và mong muốn tham gia vào cáchoạt động chung của lớp Căn cứ vào kế hoạch trường, kế hoạch tổ chuyên môn,
kế hoạch Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, tôi phác thảo “Kế hoạchhoạt động chung” cho lớp chủ nhiệm, gợi ý để học sinh tự đề xuất Hội đồng tựquản học sinh Mục đích xây dựng hội đồng tự quản học sinh là biện pháp giáodục nhằm thúc đẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm và ý thức xã hội của họcsinh thông qua những kinh nghiệm hoạt động thực tế của các em trong mối quan
hệ của các em với những người xung quanh; đảm bảo cho các em tham gia mộtcách dân chủ và tích cực vào cuộc sống học đường; tạo cơ hội cho các em thamgia toàn diện vào các hoạt động của nhà trường và phát triển tính tự chủ, sự tôntrọng, bình đẳng, tinh thần hợp tác và đoàn kết của học sinh; giúp các em pháttriển kĩ năng ra quyết định, kĩ năng hợp tác và kĩ năng lãnh đạo, đồng thời cũngchuẩn bị cho các em ý thức trách nhiệm khi thực hiện những quyền và bổn phậncủa mình
Trước khi thành lập Hội đồng tự quản học sinh, tôi mời phụ huynh HS của lớpcùng họp bàn về việc thành lập Hội đồng tự quản Việc tham gia của phụ huynh
HS sẽ góp phần làm tăng thêm sự quan tâm của họ đối với việc học tập của con
em mình cũng như giúp họ hiểu biết thêm về Mô hình mới góp phần phối hợpchặt chẽ giữa giáo viên và cộng đồng trong việc giáo dục học sinh
Hội đồng tự quản gồm Chủ tịch Hội đồng tự quản, các Phó chủ tịch Hội đồng tựquản, các Ban tự quản, trưởng ban, thư kí
Thời gian thích hợp để tổ chức bầu Hội đồng tự quản là ngay đầu năm học Cónghĩa là khi học sinh bắt đầu học chương trình năm học thì bộ máy hội đồng tựquản đã hoàn thiện để điều hành mọi hoạt động học tập, sinh hoạt của lớp
Quy trình bầu Chủ tịch Hội đồng tự quản; các Phó Hội đồng tự quản được tôitiến hành như sau: Cho học sinh nắm được vai trò, nhiệm vụ và quyền lợi củaChủ tịch Hội đồng tự quản; các Phó Hội đồng tự quản
Khuyến khích học sinh ứng cử vào Hội đồng tự quản; nhóm đề cử
Thành lập các Ban, bầu trưởng ban, thư kí cũng được tiến hành: Căn cứ vàohoạt động của lớp trong năm học, lãnh đạo Hội đồng tự quản họp có sự tham gia
tư vấn của giáo viên để dự kiến thành lập các ban tự quản và thường phải thôngqua ý kiến của tập thể lớp Thông thường tôi định hướng cho học sinh thành lậpcác ban như Ban học tập, Ban thư viện, Ban văn nghệ, thể dục - thể thao, Ban vệsinh, Ban đối ngoại, Ban quyền lợi
Việc bầu và thành lập các ban do Hội đồng tự quản tổ chức Tôi gợi ý cho họcsinh giới thiệu chức năng, nhiệm vụ của các ban; quyền lợi của người tham gia,suy nghĩ của bạn có thể làm gì tốt nhất,
Các thành viên Hội đồng tự quản cho các bạn lựa chọn ban rồi điền tên mìnhvào cột trên bảng
Trang 7Hội đồng tự quản lập danh sách từng ban và yêu cầu các thành viên trong banhọp bầu trưởng ban và thư kí như bầu lãnh đạo Hội đồng tự quản.
Hội đồng tự quản: Chủ tịch ( ngồi), hai phó chủ tịch ( đứng)
Cách thức hoạt động của Hội đồng tự quản
Học sinh phát triển toàn diện nhờ các hoạt động tự giáo dục của mình Hộiđồng tự quản là tổ chức của học sinh, vì học sinh và do học sinh thực hiện Các
em làm chủ trong mọi hoạt động Vì vậy tôi thường hướng cho các em tự đềxuất, bàn bạc và đưa ra nội quy và cùng nhau giám sát việc thực hiện các quyước do mình xây dựng và cam kết thực hiện Như vậy các em tự đề ra các quyước (dù là quy ước nhỏ nhất) và có trách nhiệm thực hiện các quy ước đó Điều
đó đảm bảo tính dân chủ trong lớp học
2.3.3 Xây dựng nội quy lớp học
Mỗi lớp học để đảm bảo nề nếp cần có nội quy riêng mà giáo viên chủ nhiệm
đề ra và yêu cầu học sinh thực hiện Bên cạnh đưa ra nội quy lớp học riêng, tôi
sẽ khuyến khích, tạo môi trường cho các em học tập tốt nhất, đặc biệt tôi khôngtạo những áp lực cho các em.Thay vào đó tôi sẽ xây dựng phong trào “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ giáo dục và Đào tạo phátđộng năm 2008 - 2009 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đặc biệt làgiáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh Qua nhiều năm thựchiện, phong trào đã có sức lan tỏa mạnh mẽ cả chiều sâu lẫn chiều rộng, manglại hiệu quả thiết thực cho ngành giáo dục và cho xã hội Muốn phong trào “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở mỗi trường đạt hiệu quả thì mỗi
Trang 8giáo viên chủ nhiệm phải tích cực “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tíchcực” Có nhiều “lớp học thân thiện, học sinh tích cực” thì mới có “trường họcthân thiện, học sinh tích cực”.
“Xây dựng lớp học thân thiện” là tạo ra môi trường học tập thân thiện, antoàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường làmột niềm vui” Để xây dựng được “lớp học thân thiện” thì sẽ có “học sinh tíchcực” Bên cạnh đó, tôi còn mạnh dạn tuyên truyền và thực hiện “ Xây dựngtrường học gắn với thực tiễn và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tôi đã xâydựng được nội quy lớp học mang tính lớp học thân thiện, học sinh tích cực nângcao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
Công việc xây dựng nội quy lớp học được tôi tiến hành từng bước như sau:
Bước 1: Trang trí lớp học sạch - đẹp:
Việc trang trí lớp học không đơn thuần là để trang trí cho đẹp mắt mà nó còn
là những công cụ hỗ trợ góp phần giáo dục học sinh những phẩm chất mới cũngnhư phát triển kĩ năng sống cho các em
Để thực hiện có hiệu quả tôi thường huy động nhiều thành phần tham gia.Ngoài thầy trò trong lớp còn có sự góp sức của cha mẹ hay anh chị của học sinh.Tôi thường trao đổi với các giáo viên chuyên biệt và đặc biệt là với Hội phụhuynh học sinh lớp để lựa chọn những công cụ phù hợp nhất với điều kiện củalớp mình Những công cụ mà theo tôi chúng đã được chứng minh là hữu ích chocông tác quản lí hoạt động ở lớp, ở trường [5]
Tận dụng hết không gian của lớp học: Từ mảng tường trên cao, mảng tường haibên lớp học để thể hiện những mảng màu sắc, những hình ảnh sống động thu
Trang 9hút sự tiếp cận của học sinh Bởi tất cả không gian trong và ngoài lớp đượcchuẩn bị và hỗ trợ quá trình học tập rất rõ nét: lớp học thân thiện phải có câyxanh, phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ
và tính giáo dục cao
Bước 2: Xây dựng nề nếp
Đầu năm tôi đưa ra nội quy lớp học cho cả lớp cùng đọc, với nội dung như sau:
Nội quy học sinh
1 Đi học đúng giờ, nghe hiệu lệnh trống xếp hàng tập thể dục Nghỉ học phảixin phép cô giáo Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, sách vở trước khi đến lớp Có ý thức
tự giác, trung thực trong học tập Giữ trật tự trong giờ học, sinh hoạt tập thể.Làm bài đầy đủ theo đúng yêu cầu cô giáo Tích cực tham gia các hoạt động củalớp, của trường
2 Duy trì nếp chào hỏi, lễ phép với cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
3 Không mang tiền, đồ chơi, quà vặt đến trường
4 Lớp học phải sạch sẽ trong suốt buổi học, bàn ghế phải ngay ngắn, không cóhọc sinh xả rác bừa bãi
5 Không đùa nghịch, chạy nhảy đá bóng trong lớp, trên cầu thang
6 Ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ Mặc đồng phục theo đúng quy định của trường
Trang 107 Không tự tiện sử dụng đồ của người khác.
8 Thường xuyên vệ sinh cá nhân
9 Không nói tục, chửi bậy
10 Nói lời hay, làm việc tốt Biết yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ bạn bè
Hằng ngày, tôi nhắc nhở các em thực hiện đúng nội quy của lớp Nhưng bêncạnh đó tôi theo dõi quá trình thực hiện nội quy của các em như thế nào Nhờvậy, các em mới tự giác thực hiện, số lượng học sinh vi phạm nội qui của nhàtrường, của lớp ngày càng giảm dần
Trong mỗi tiết học, HS phải thể hiện tinh thần “tự quản”, tự theo dõi lẫn nhau,nhắc nhở nhau giữ sạch lớp trong suốt buổi học và không nói chuyện riêng tronglớp Cuối giờ kiểm tra ban nào sạch nhất sẽ được cộng mặt cười cho ban mình Giáo viên chủ nhiệm đưa ra phương hướng phấn đấu cho các em, ban nàongoan, có ý thức, không vi phạm lỗi nào sẽ được cộng mặt cười cho ban mình.Cuối tuần giáo viên dựa vào kết quả thi đua đó để có sự khen thưởng, động viên,nhắc nhở kịp thời [4 ]
Xây dựng thói quen thực hiện các nề nếp trong mỗi tiết học ngay từ đầu năm học Công việc này hết sức quan trọng, đòi hỏi rất nhiều thời gian, trí tuệ, nghệ thuật của giáo viên khi xây dựng nề nếp lớp học Giáo viên không nên nóng vội
mà phải kiên trì, tôn trọng, khuyến khích những việc học sinh đã đạt được dù lànhỏ nhất Xây dựng nề nếp phải được tiến hành ngay từ đầu năm học và phảithường xuyên Nếu không, khó mà hình thành được thói quen Khi các nề nếp
đã trở thành thói quen "không thể bỏ" của từng cá nhân học sinh thì các em tựgiác trong các hoạt động học tập cũng như các hoạt động khác Khi đó giáo viên
ít cần đến sức lực của mình
Trong giờ sinh hoạt lớp, cần tạo cho các em tâm thế thoải mái, không gây sức épnặng nề đối với học sinh bằng những lời trách phạt, phê bình mà giáo viên tậpcho các em biết phê và tự phê Trong mỗi tiết sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viêncho học sinh tự nhận xét ưu, khuyết điểm bằng nhiều hình thức khác nhau như:Hội đồng tự quản nhận xét, cá nhân tự nhận xét Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạođiều kiện cho học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học: nhữngđiều em thích, những điều em chưa thích, mong muốn của em, Qua đó, giáoviên nắm được tâm tư, nguyện vọng của từng học sinh mà có những biện phápgiáo dục phù hợp
Cũng trong tiết sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên đưa ra những yêu cầu, nội dung
về rèn luyện đạo đức, học tập rồi tổ chức cho học sinh thảo luận lập kế hoạchhành động cụ thể Giáo viên nhận xét và chọn những hành động thiết thực để các
em thực hiện Sau mỗi tuần, hoặc thời gian quy định, giáo viên cho học sinh tựnhận định, đánh giá lại những việc đã làm được và chưa làm được so với kếhoạch, từ đó rút kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn
Bên cạnh đó, trong các tiết sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên lồng ghép một sốhoạt động giáo dục về quyền trẻ em, an toàn giao thông, giáo dục bảo vệ môitrường, rèn các kĩ năng sống, tìm hiểu về lịch sử, nêu những tấm gương tốt chohọc sinh noi theo
Trang 11Ngoài ra, trong giờ sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên cũng lồng ghép giáo dục, rèn luyện học sinh một số hành vi đạo đức.
Tiết học Tập đọc
Nề nếp xếp hàng ra vào lớp
Được tiến hành thường xuyên đầu buổi học và cuối buổi học hay các tiết Thểdục, Điều này mang tính trật tự, kỉ luật cần được duy trì thường xuyên và liêntục trong suốt năm học Để làm tốt được tôi tiến hành từng bước như sau:
Các em đi theo một hàng, bạn chủ tịch đứng đầu, hai phó chủ tịch đứng giữahàng và cuối hàng theo dõi thành viên trong lớp
Các em được xếp từ thấp đến cao, thời gian đầu giáo viên chủ nhiệm và cán bộlớp sắp xếp các em đúng vị trí Sau một vài lần xếp chỗ các em nhớ vị trí củamình và sắp xếp theo hàng
Mỗi khi xếp hàng và đi theo hàng các bạn cán bộ lớp theo dõi và nhắc nhở các