Mẫu bài giảng dạy học chủ đề tich hợp đạt giải nhất quốc gia năm học 20172018

Hiện nay trong sản xuất nông nghiệp việc sử dụng hợp lí và hiệu quả đất trồng có ý nghĩa quan trọng .Bên cạnh đó vấn đề ô nhiễm môi trường đất trồng đang là vấn đề nan giải và nổi trội h

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ : CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP TÊN CHỦ ĐỀ: ĐẤT TRỒNG VÀ VẤN ĐỀ Ô

NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT

Giáo viên: Nguyễn Quốc Tuấn

Đất khỏe, cây khỏe,

người khỏe Môn : Công nghệ lớp 10

Tiết 9 Chủ đề: ĐẤT TRỒNG VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI

TRƯỜNG ĐẤT TRỒNG ( tiết 1)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ THỌ

TRƯỜNG THPT HẠ HÒA

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ: CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN

NGƯỜI THỰC HIỆN : GV Nguyễn Quốc Tuấn

“Khởi động”

- Người chơi nhìn vào một bức hình và liên tưởng đến một từ, cụm từ hoặc một câu tục ngữ ,thành ngữ,ca dao

ngữ thành ngữ,ca dao Được mở ra sẽ

là gợi ý để tìm ra cụm từ chìa khoa có liên quan đến chủ đề của bài học.

-Người chơi có thể mở từ chìa khóa

bất cứ lúc nào.

Đất lành chim đậu

(Từ “ Đất ” là gợi ý số 1 để mở ra từ chìa khóa)

Thời gian là vàng

(Từ “Vàng ” là gợi ý số 2 để mở ra từ chìa khóa)

THẤT BÁT (8)

(Số “8” là gợi ý số 3 để mở ra ô chữ chìa khóa gồm có 8 từ)

-Đây là 1 câu tục ngữ gồm 8 từ nói về giá trị của đất trồng đối với con người

-Từ gợi ý đã mở : Đất ,Vàng

Ý nghĩa câu tục ngữ trên:

– Đất quý như vàng vì đất nuôi sống con người, tiềm năng của đất là rất lớn

– Người ta sử dụng câu tục ngữ này để đề cao giá trị của đất, phê phán việc lãng phí đất (bỏ ruộng hoang, sử dụng đất

không hiệu quả)

“ Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy

nhiêu”

Vậy câu tục ngữ trên nói lên ý nghĩa gì về giá trị của

đất ?

Giáo viên giới thiệu một

Đất bị tác động do chiến tranh và đô thị hóa

Đất bị tác động do các chất thải

Điều cảm nhận được qua video của em là :

+ Đất là môi trường sống có vai trò quan trọng đối với cây.

+ Thành phần và hệ sinh vật trong đất đa dạng và có quan hệ chặt chẽ với nhau

+Nhưng đất trồng đang gặp nguy hiểm

+Cần phải có giải pháp và hành động ngay lập tức.

Hiện nay trong sản xuất nông nghiệp việc sử dụng hợp lí và hiệu quả đất trồng có ý nghĩa quan trọng Bên cạnh đó vấn

đề ô nhiễm môi trường đất trồng đang là vấn đề nan giải và nổi trội hầu hết ở tất cả quốc gia trên thế giới, và đó đã trở thành vấn đề cấp bách chung cho cả toàn cầu, ngoài ô

nhiễm nước và ô nhiễm không khí thì ô nhiễm môi trường đất vẫn là đáng quan tâm sâu sắc, bởi những tác hại to lớn gây ra cho con người và những sinh vật khác… Mỗi con người cùng sinh sống trên cùng hành tinh này đều cũng

phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái xung

quanh ta, bởi lẽ ta đang sống trong chính vỏ bọc của môi trường, đất ô nhiễm, không khí và nguồn nước ô nhiễm thì con người và tất cả sinh vật trên trái đất khó có thể tồn tại

Giáo viên nêu vấn đề

Với những điều các em cảm nhận được nói trên Vậy các em cần hiểu gì và cần phải làm gì cho đất trồng? Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu một

dự án có tên là: “Đất trồng và vấn đề ô nhiễm môi trường đất trồng” với các chủ đề sau:

Chủ đề 1: Keo đất , khả năng hấp phụ của đất gắn với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa phương Chủ đề 2: Phản ứng của dung dịch đất với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa phương.

Chủ đề 3: Độ phì nhiêu của đất và vấn đề ô nhiễm môi trường đất trồng ở địa phương

Giới thiệu kế hoạch chung của phương pháp học theo dự án

Thời gian Nội dung Phương pháp thực hiện Đồ dùng Kết quả/Sản phẩm dự kiến

- Hướng dẫn HS lập kế hoach dự án

-Thảo luận nhóm -Giấy, bút -Bản kế hoạch thực hiện dự án

- Máy ảnh, máy quay phim…

- Bài báo cáo

-Thuyết trình -Thảo luận -Kiểm tra -Tự đánh giá và đánh giá

- Máy tính -Máy chiếu

- Giấy khổ A0

- Các bản báo cáo của các nhóm đã được bổ sung hoàn thiện.

-Đánh giá của cá nhân, nhóm,

GV đối với kết quả thực hiện

dự án.

1- Kiến thức: Thông qua chủ đề tích hợp của dự án giúp học sinh

tự trang bị cho mình những hiểu biết cơ bản về một số tính chất của đất trồng và vấn đề ô nhiễm môi trường đất, đặc biệt là tìm ra các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất, từ đó có giải pháp để bảo vệ tài nguyên đất và sử dụng đất trồng một cách hợp lí Hình thành những ý tưởng sáng tạo, những giải pháp mới góp phần bảo

vệ và cải tạo tài nguyên đất trồng.

2- Kĩ năng: Học sinh được rèn phương pháp học tập theo dự án,

phát triển các kĩ năng như kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng thuyết trình, kĩ năng thu thập và xử lí thông tin, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tin học Các em biết vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề đặt ra trong dự án, qua đó giải quyết các vấn đề trong thực tiễn Học sinh trình bày và bảo vệ được sản phẩm của mình trước lớp Các em tự đánh giá được sản phẩm của nhóm mình và sản phẩm của nhóm bạn.

Mục tiêu của dự án

3- Thái độ:

Học sinh có thái độ học tập tích cực và hành động cụ thể vào việc tìm ra các biện pháp sử dụng, bảo vệ hợp lí tài nguyên đất trồng Tuyên truyền và kiên quyết thực hiện các biện pháp

Giáo viên giới thiệu dự án

• Chủ đề dự án là : Đất trồng và vấn đề ô nhiễm môi trường đất

• Dự án được chia thành 3 tiểu chủ đề :

• Chủ đề 1: Keo đất , khả năng hấp phụ của đất gắn với việc cải tạo, sử dung đất trồng ở địa phương

• Chủ đề 2: Phản ứng của dung dịch đất với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa phương

• Chủ đề 3 Độ phì nhiêu của đất và vấn đề ô nhiễm môi

trường đất trồng ở địa phương

• 3.1 Độ phì nhiêu của đất

• 3.2 Ô nhiêm môi trường đất trồng

• + Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất

• + Giải pháp hạn chế ô nhiễm môi trường đất

Họ và tên:

Khoanh tròn vào chủ đề mà em lựa

chọn

Lí do em chọn chủ đề

A Keo đất , khả năng hấp phụ của

đất gắn với việc cải tạo, sử dung đất

trồng ở địa phương.

B Phản ứng của dung dịch đất với

việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa

phương.

C Độ phì nhiêu của đất

D Ô nhiễm môi trường đất trồng

A Là vấn đề em rất thích và đang rất quan tâm.

B Là vấn đề rất gần thực tế và em muốn tìm hiểu để áp dụng.

C Em có vốn hiểu biết cơ bản về chủ đề đó.

D Tất cả các lí do trên.

Giáo viên hướng dẫn học sinh chia nhóm học tập ( Các em hãy lựa chọn cho mình một chủ đề)

Giáo viên nêu vai trò, trách nhiệm của các thành

viên trong nhóm

Nhóm trưởng Tổ chức ,điều hành nhóm làm việc đồng thời cùng các thành

viên trong nhóm trao đổi, đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được giao.

Thư kí Ghi chép, tổng hợp ý kiến, đồng thời cùng các thành viên trong

nhóm trao đổi, đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được giao của nhóm.

Báo cáo viên Thay mặt các thành viên trong nhóm báo cáo kết quả làm việc của

nhóm mình và giải trình ý kiến thắc mắc trước lớp, đồng thời cùng các thành viên trong nhóm trao đổi, đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được giao qua từng hoạt động.

Các thành viên Trao đổi bàn bạc, chia sẻ, đóng góp, thống nhất chung ý kiến về

nhiệm vụ được giao.

•Chủ đề 1: Keo đất , khả năng hấp phụ của đất gắn với việc cải tạo, sử dung

đất trồng ở địa phương

•-Trong chủ đề này giúp các em có những hiểu biết cơ bản về keo đất và khả năng

hấp phụ của đất cũng như ý nghĩa tìm hiêu về keo đất,khả năng hấp phụ của

đất.Từ đó có biện pháp tác động để góp phần cải tạo, sử dụng đất trồng hợp lí.

•Chủ đề 2: Phản ứng của dung dịch đất với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở

địa phương

•-Trong chủ đề này giúp các em có những kiến thức cơ bản về phản ứng của dung dịch đất cũng như ý nghĩa của tìm hiểu phản ứng dung dịch đất Qua đó thấy được những biện pháp để điều chỉnh độ pH của đất cho phù hợp với mục đích sử dụng.

•Chủ đề 3 Độ phì nhiêu của đất và vấn đề ô nhiễm môi trường đất trồng ở địa

phương

•-Qua chủ đề này các em hiểu được về độ phì nhiêu của đất và nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất tứ đó có những giải pháp bảo vệ độ phì nhiêu của đất và hạn chế ô nhiễm môi trường đất trồng một cách hiệu quả, đồng thời áp dụng biện pháp thích hợp vào cải tạo và sử dụng tài nguyên đất trồng ở địa phương, từ đó góp phần vào bảo vệ môi trường , phát triển kinh tế - xã hội

Mục tiêu kiến thức từng chủ đề nhỏ

Nguồn để tìm kiếm tài liệu, thông tin

- Sách giáo khoa các môn Công nghệ 10,Hóa học, địa lí, sinh học, giáo dục công dân.

- Trên trạng mạng Intenert chính thống

- Tài liệu địa lí địa phương….

Tiết 10 Chủ đề: ĐẤT TRỒNG VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI

TRƯỜNG ĐẤT TRỒNG ( tiết 2)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ THỌ

TRƯỜNG THPT HẠ HÒA

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ: CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN

NGƯỜI THỰC HIỆN : GV Nguyễn Quốc Tuấn

Qua thời gian 1 tuần các em ở

bốn nhóm đã tìm hiểu, nghiên

cứu chủ đề của dự án:” Đất trồng

và vấn đề ô nhiễm môi trường đất

trồng” Tiết học hôm nay chúng ta sẽ cùng nghiệm thu sản phẩm học tập của bốn nhóm và cùng nhau rút kinh nghiệm cho các dự án sau.

Dự án:” Đất trồng và vấn đề ô nhiễm môi trường đất trồng” gồm 3 chủ đề nhỏ và được thực hiện bởi 4 nhóm,

cụ thể như sau:

Bốn nhóm báo cáo sản phẩm

• Nhóm 1- Chủ đề 1 : Keo đất , khả năng hấp phụ của đất gắn với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa phương.

đất với việc cải tạo, sử dụng đất trồng ở địa phương.

của đất và vấn đề ô nhiễm môi trường đất

trồng ở địa phương Trong đó:

• Nhóm 3 : 3.1 Độ phì nhiêu của đất

• nhóm 4 : 3.2 Ô nhiêm môi trường đất trồng

1.Keo đất và khả năng hấp phụ của đất

1.1 Keo đất

1.1.1Khái niệm về keo đất: Là những phần tử có kích thước dưới 1 micromet,

không hòa tan trong nước mà ở trạng thái huyên phù.

1.1.2 Cấu tạo của keo đất:

-Nhân keo ở trong cùng

-Lớp ion quyết định điện:nằm phía ngoài

của nhân, lớp này quyết định điện tích

của keo đất

- Lớp ion điện bù: mang điện tích trái dấu

với lớp ion quyết định điện, gồm 2 lớp là

lớp ion bất động ở trong và ion khuếch tán

ở ngoài

Chủ đề 1: Keo đất , khả năng hấp phụ của đất gắn với việc

sử dụng , cải tạo đất trồng ở địa phương.

-Keo đất có khả năng trao đổi ion của mình ở lớp ion khuếch tán với các ion của dung dịch đất, là cở sở cho sự trao đổi dinh dưỡng giữ đất và cây.

Giải thích cơ sở sự trao đổi chất dinh dưỡng giữa đất và cây :

• Giải thích cơ sở của việc bón vôi cho đất chua và đất

mặn:

sẩy ra phản ứng sau:

=> Sau đó tiến hành tháo nước rửa mặn

1.2 Khả năng hấp phụ của đất

Khái niêm: Khả năng của đất giữ lại các chất dinh

dưỡng các phần tử nhỏ như hạt limon, hạt sét,… hạn

chế sự rửa trôi do nước mưa, nước tưới

2.Ý nghĩa tìm hiểu keo đất và khả năng hấp phụ của đất trong sử dụng, cải tạo đất ở địa phương:

- Ðất cát chứa rất ít keo đất, khả năng hấp phụ kém, tính giữ nước, dinh dương kém Vì vậy đối với loại đất này cần tăng keo đất bằng cách bón đất sét kết hợp với phân hữu cơ

-Phù sa các sông lớn (Sông Hồng) chứa nhiều keo có thể dùng tưới cho ruộng nhiều cát, đó cũng là biện pháp tăng lượng keo đất.

-Bón phân hữu cơ và vô cơ hợp lí làm thay đổi thành phần ion hấp phụ của keo đất

- Ðối với những đất thành phần cơ giới quá nặng không

phù hợp yêu cầu cây trồng có thể cải tạo bằng cách bón cát, bón đất phù sa thô, bón nhiều phân hữu cơ và trồng cây

phân xanh

-Đối với đất ít keo đất, khả năng hấp phụ kém khi bón phân cần phải chia làm nhiều lần để bón và bón sát nhu cầu của cây để tránh lãng phí phân bón

2.Ý nghĩa tìm hiểu keo đất và khả năng hấp phụ của đất

trong sử dụng, cải tạo đất ở địa phương:

Chủ đề 2: Phản ứng của dung dịch đất với việc sử

dụng, cải tạo đất trồng ở địa phương

1.Khái niệm: Phản ứng của dung dich đất là để chỉ tính

chua, tính kiềm hoặc trung tính của đất do nồng độ H+ và

OH- quyết định, được biểu thị bằng độ pH

- Dựa vào tích số ion của nước để tính được độ pH:

Tích số K H2 O = [H + ][OH - ]=10 -14 ở 25 oc Và dựa vào nồng độ ion H + và OH - để xác định độ pH ; pH=−lg[H + ]

ví dụ: [H + ]=10 -5 => pH=5 => đất có phản ứng chua.

=> Từ đó kết luận đất có phản ứng chua, kiềm hay trung tính -Khi[H + ] > [OH - ] Đất có phản ứng chua và pH <7

-Khi[H + ] < [OH - ] Đất có phản ứng kiềm và pH >7

-Khi[H + ] = [OH - ] Đất có phản ứng trung tính và pH =7

• 2 Phản ứng chua của đất:

2.1 Nguyên nhân gây chua cho đất:

-Do sự rửa trôi các ion kim loại kiêm

(Ca2+,K+ ) của nước mưa, nước tưới

-Do cây hút dinh dưỡng: Ngoài đạm, lân, kali cây còn hút lượng lớn Ca và Mg.

-Do bón các phân hóa học có tính chua: Như phân Sunphat amôn, kaliclorua, supe lân

-Do sự phân giải chất hữu cơ trong điều kiện yếm khí sinh ra nhiều axít như HNO3, H2SO4

… làm đất hóa chua

3 Phản ứng kiềm của đất: Do đất chứa các muối kiềm

khi thủy phân tạo thành các kiềm tương ứng làm đất hóa kiềm

4 Ý nghĩa phản ứng dung dịch đất:

+Giúp bố trí cơ cấu cây trồng phù hợp, bởi mỗi loại cây trồng thích hợp với độ pH khác nhau

+Có chế độ bón vôi để cải tạo đất, bón vôi để khử chua cho đất

tôi (Ca(OH)2, Vôi thạch cao (CaSO4)

[KÐ] 2Na+ + CaSO4  [KÐ] Ca2+ + Na2SO4

-Chủ đề 3 Độ phì nhiêu của đất và vấn đề ô nhiêm môi trường đất trồng ở địa phương

1 Độ phì nhiêu của đất :

1.1 Khái niệm: Là khả năng của đất cung cấp đồng

thời và không ngừng nước, chất dinh dưỡng,

không chứa chất độc hại cho cây, đảm bảo cho cây đật năng xuất cao, chất lượng tốt.

Các yếu tố quyết định đến độ phì nhiêu của đất:

Chế độ dinh dưỡng, nước, nhiệt, khí cho cây

sinh trưởng, phát triển Không có chất độc hại cho cây.

1.2 Phân loại: Theo nguồn gốc hình thành chia làm

hai loại

- Độ phì nhiêu tự nhiên: Hình thành dưới các thảm thực vật tự nhiên,không có sự tác động của con

người

-Độ phì nhiêu nhân tạo: Hình thành do hoạt động

sản xuất của con người

1.3 Các chỉ tiêu để đánh giá độ phì nhiêu.

• - Đất có độ xốp cao.

• - Giàu các nguyên tố dinh dưỡng cho cây

trồng, bao gồm các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng.

• - Giàu chất hữu cơ (>5%)

• - Khả năng trao đổi ion cao để giữ gìn dinh dưỡng và tiết dần cho cây hấp thu.

• - Giàu vi sinh vật có ích

1.4 Các biện pháp quản lí và nâng cao độ phì nhiêu của đất

• - Chống xói mòn, rửa trôi

• -Bón phân hợp lí :

• -Bón vôi cho đất chua, đất phèn

• - Hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bằng các hóa chất độc hại và nếu có điều kiện thì sử dụng các chế phẩm sinh học,thuốc thảo mộc để thay thế Áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp

• -Xây dựng hệ thống tưới tiêu hợp lí

2 Ô nhiễm môi trường đất

2.1 Khái niệm: Ô nhiễm môi trường đất được xem

là tất cả các hiện tượng làm nhiễm bẩn môi trường đất bởi các chất ô nhiễm.

*2.2.Nguyên nhân gây suy thoái và ô nhiễm môi trường

đất

• -Do nạn chặt phá rừng bừa bãi

• -Do không xây dựng hệ thống tưới tiêu hợp lí

• -Do chế độ canh tác, làm đất không đúng kĩ thuật

• - Do các chất thải sinh hoạt

• -Do chất thải công nghiệp

• -Ngoài ra đất bị mất độ phì nhiêu và ô nhiễm do:

• + Nguồn dầu tràn

• + Việc đẩy mạnh đô thị hóa, công nghiệp hóa và mạng

lưới giao thông

• + Do chiến tranh, do chất phóng xạ

• - Do chất thải nông nghiệp

Trong các nguyên nhân trên thì nguyên nhân gây suy thoái và ô nhiễm môi trường đất phổ biến ở địa phương đó là:

+ Do các chất thải sinh hoạt

+ Do chất thải nông nghiệp

+ Do chế độ canh tác, làm đất không đúng kĩ

thuật.

Trong các giải pháp hạn chế ô nhiễm môi trường thì ở địa phương biện pháp áp dụng còn ít là điều tra phân tích đất trồng và biện pháp có hiệu quả tôt là tuyên truyền ý thức

bảo vệ môi trường đất.

2.3Giải pháp hạn chế ô nhiễm môi trường đất

- Điều tra và phân tích đất:

- Loại bỏ nguồn gây ô nhiễm:

- Đầu tư xây dụng hệ thông thu gom, phân loại, xử lý rác thái

- Hạn chế sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, sử dụng phân bón đúng cách

- Làm sạch hóa đồng ruộng

- Tuyên truyền bảo vệ môi trường

- Thực hiện luật môi trường

• + Đối với các đơn vị vi phạm luật môi trường, cần phải xử lý nghiêm khắc Ðiều 184 (BLHS) Tội gây ô nhiễm đất

• 1 Người nào chôn vùi hoặc thải vào đất các chất độc hại quá tiêu chuẩn cho phép, đã bị xử phạt hành chính mà cố tình

không thực hiện các biện pháp khắc phục theo quyết định của

cơ quan có thẩm quyền gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

• 2 Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

• 3 Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù

từ năm năm đến mười năm.

• 4 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.