các vi khuẩn gây bệnh trong thực phẩm

Vi khuẩn này phân bố rộng khắp trong tự nhiên, có thể xâm nhập và gây bệnh cho người, động vật máu nóng, động vật máu lạnh dưới nước và trên cạn.. Trên thế giới thì bênh do Salmonella tậ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TPHCM

KHOA KĨ THUẬT HÓA HỌC

BỘ MÔN CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

BÀI TẬP MÔN AN TOÀN THỰC PHẨM

ĐỀ TÀI:

CÁC VI KHUẨN GÂY BỆNH TRONG THỰC PHẨM

SALMONELLA

NHÓM SVTH: Hà Phương Nghĩa 60801357

Nguyễn Nữ Anh Thư 60802185 Phạm Toàn Thức 60802202

Hồ Lê Phúc 60901998

GV hướng dẫn: Trần Thị Thu Trà

GIỚI THIỆU CHUNG

I. Tìm hiểu về Salmonella

I.1 Hình thái

I.2 Cấu tạo

I.3 Dinh dưỡng – sinh trưởng – trao đổi chất

I.4 Các loài thường gặp

II. Tìm hiểu về bệnh vi khuẩn Salmonella

II.1 Bệnh vi khuẩn Salmonella là gì?

II.2 Các loại thực phẩm lây nhiễm Salmonella?

II.3 Triệu chứng của bênh do Salmonella?

II.4 Cách lây lan

II.5 Biện pháp chữa trị bênh do Salmonella?

II.6 Cách ngừa bệnh do Salmonella ?

III. Giới hạn cho phép trong thực phẩm

IV. Tài liệu tham khảo

NỘI DUNG

I Tìm hiểu về Salmonella

Salmonella là một trong những chủng vi khuẩn nguy hiểm nhất hiện nay Vi khuẩn này phân bố rộng khắp trong tự nhiên, có thể xâm nhập và gây bệnh cho người, động vật máu nóng, động vật máu lạnh dưới nước và trên cạn Trên thế giới thì bênh do Salmonella tập trung chủ yếu ở các nước châu Âu, châu Mỹ điển hình là Anh, Pháp, Mỹ, Hà Lan với các nguyên nhân như: ngộ độc thức ăn, bệnh thương hàn do ăn các thức ăn là trứng và các sản phẩm của trứng bị nhiễm loại vi khuẩn này, do ăn các loại thịt gà, thịt vịt, thịt heo bị nhiễm vi khuẩn…

I.1 Hình thái :

Salmonella do Daniel E.Salmon (1850-1914) phát hiện ra vào năm 1885 Năm

1880 Grafhy đã mô tả hình ảnh vi khuẩn quan sát được trên tiêu bản và là người đầu tiên phân lập được S.typhy vào năm 1884

Salmonella là vi sinh vật thuộc họ vi khuẩn đường ruột Enterbacteriaceae Salmonella là vi khuẩn Gram âm (khi nhuộm bằng kỹ thuật Gram thì vi khuẩn bắt màu đỏ hồng)

Salmonella là vi khuẩn có hình que, kích thước khoảng 0,6-2,0 mm, hiếu khí và kị khí tùy tiện, có tiêm mao, có thể chuyển động (trừ 2 loại S.gallinarum và S.pullorum), không tạo bào tử, kém đề kháng với diều kiện sinh hơi lên men dextosa, sinh khí dihyđrosunfua

I.2 Cấu tạo :

Salmonella có ba loại kháng nguyên – là những chất khi xuất hiện trong cơ thể thì tạo ra kích thích đáp ứng miễn dịch và kết hợp đặc hiệu với những sản phẩm của

sự kích thích đó, gồm:

• Kháng nguyên O

Thành phần cơ bản là vách tế bào có cấu trúc phức tạp gồm 2 lớp Trong cùng là một lớp peptidoglycan mỏng, một lớp không gian chu chẩt, lớp màng ngoài là phức hợp lipidpolysaccharide gồm lipoprotein và lipopolysaccharide

• Kháng nguyên K( kháng nguyên vỏ - capsule)

Bản chất hóa học của vỏ vi khuẩn là polypeptide hoặc polysaccharide Vỏ của vi khuẩn gây miễn dịch không mạnh nhưng khi gắn với tế bào vi khuẩn vỏ vẫn gây được miễn dịch Kháng nguyên vỏ được dùng để phân các chủng Salmonella

• Kháng nguyên H( kháng nguyên lông )

Được tổng hợp từ các acid amin D Do đó việc xử lý kháng nguyên của các tế bào miễn dịch không thuận lợi và đáp ứng kháng thể không mạnh Khi các sợi lông bị kết hợp bởi các kháng thể đặc hiệu, lông sẽ bị bất động, vi khuẩn không thể di chuyển được Kháng nguyên lông được dùng để phân loại một số loại chủng Salmonella

• Vi khuẩn thương hàn ( S.typhi) có kháng nguyên V ( Virulence)

Là yếu tố chống thức bào giúp cho vi khuẩn thương hàn phát triển trong tế bào bạch cầu

I.3 Dinh dưỡng – sinh trưởng – trao đổi chất:

Salmonella kém kháng thể với điều kiện bên ngoài, bị phá hủy bởi quá trình tiệt trùng bằng pp Pasteur, tia bức xạ và đun sôi nấu kỹ Tuy nhiên Salmonella có thể sống sót trong một thời gian dài ở các thực phẩm khô và ướp lạnh Do đó khi làm tan thực phẩm lạnh vi khuẩn này dễ phát triển trở lại

Chúng phát triển tốt nhất ở nhiệt độ 6 ºC - 42 ºC, thích hợp nhất ở 35 ºC - 37 ºC,

pH từ 6 – 9 và thích hợp nhất ở pH = 7,2

Ở nhiệt độ từ 18 ºC- 40 ºC vi khuẩn có thể sống đến 15 ngày Đun sôi trong nước

60 ºC trong 10 phút hay 100 ºC trong 2 phút đã diệt được hầu hết Salmonella Chúng bị tiêu diệt bởi phenol 5%, cloramin 1%, clorua thủy ngân 0,2% trong 5 phút

Giá trị D-value của Salmonella ở 55oC trên thịt là 43,33 phút, trên da là 43,76 phút

Bảng 1: D-value của Salmonella trên thịt và trên da từ 55 đến 700C

Để tính Z-value ta lấy log10(D-value)

Vậy ta có Z-value của Salmonella ở trên thịt là 5,340C, trên da là 5,560C

Bị ức chế ở nồng độ muối 10% và bởi hệ vi khuẩn lactic Với nồng độ muối 19%

vi khuẩn chết sau 75- 80 ngày Salmonella sẽ bị chết khi thế oxi hoá khử lớn hơn

750 mV

Nuôi cấy dễ dàng và tăng trưởng nhanh trong môi trường đơn giản, nhưng môi trương này phải đủ chất dinh dưỡng, với hoạt độ nước Aw= 0.95 Vi khuẩn này không gây mùi vị khó chịu cho thực phẩm

Salmonella có khả năng lên men glucozo và manitol, sinh acid nhung không lên men saccharose và lactose, không phân giải ure, không có khả năng tách nhóm amine từ trytophane Salmonella không sinh indol, không làm lỏng gelatin Có khả năng khử nitrat thành nitric

Sống tốt ở môi trường bên ngoài, có thể sống được với các điều kiện bảo quản, ướp muối, ít nước Nó có khả năng chịu được kháng sinh Trong điều kiên ở nhiệt độ thường, vi khuẩn thuộc nhóm Salmonella sau 24- 48h có thể thấm sâu vào thịt được 14cm

I.4 Các loài thường gặp :

Hiện nay người ta đã phát hiện ra được khoảng 2500 loài Salmonella khác nhau Toàn bộ loài Salmonella đều có khả năng gây bệnh chủ yếu theo đường tiêu hóa Tùy từng loài, Salmonella có thể chỉ gây bệnh cho người, chỉ gây bệnh cho động vật hay có thể lây cho cả hai

Salmonella đươc chia làm 2 chủng :

o S enterica: S.enterica I, S.enterica II, S.enterica IIIa, S.enterica IIIb, S.enterica IV

o S.bongori (Salmonella V)

Những loài Salmonella gây bệnh cho người như là:

 S.typhi: chỉ gây bệnh thương hàn cho người

 S.enteritidis và S.typhimurium: vừa có khả năng gây bệnh cho người, vừa có khả năng gây bệnh cho động vật Là nguyên nhân gây nên bệnh nhiễm độc thức ăn do Salmonella

 S.choleraesuis: gây nên bệnh nhiễm khuẩn huyết do Salmonella

Một số bệnh thường gặp ở động vật do Salmonella gây ra: phó thương hàn ở bò và lợn, bệnh sẩy thai ở cừu và ngừa, bệnh bạch ly ở gà, bệnh thương hàn chuột, bệnh viêm phổi bò…

II Tìm hiểu về bệnh vi khuẩn Salmonella

II.1 Bệnh vi khuẩn Salmonella là gì?

Bệnh vi khuẩn Salmonella là bệnh do nhiễm vi khuẩn có tên gọi là Salmonella Hầu hết các trường hợp bệnh vi khuẩn Salmonella xảy ra sau khi ăn thức ăn có vi khuẩn hoặc đôi khi sau khi tiếp xúc với người khác bị bệnh này Số lượng tế bào đủ

để gây bệnh là từ 105-107 tếbào

II.2 Các loại thực phẩm lây nhiễm Salmonlla:

Salmonella hiện diện tự nhiên trong ruột, trong phân của các loài động vật như heo, bò, gia cầm, rùa, rắn, các loài bò sát, v.v

Thịt bò, thịt heo, thịt gà, trứng gà, sữa tươi không được hấp khử trùng

(unpasteurized), cá, tôm, sò, ốc, rau cải hoa quả, giá sống, trái cantaloupe, v.v đều

có thể bị nhiễm khuẩn Salmonella

Vi khuẩn Salmonella có rất nhiều chủng huyết thanh hay serovar

Một số động vật và đôi khi cũng có người, tuy bị nhiễm Salmonella nhưng không biểu lộ ra thành triệu chứng bệnh Đây là những ổ bệnh reservoirs, carriers có mang thường xuyên vi khuẩn và đi lây nhiễm cho những các người và động vật khác

Thịt có thể bị nhiễm tại lò sát sanh, hoặc lúc được biến chế

Thức ăn bị nhiễm Salmonella thường là do không bảo quản kỹ, không khí bị ô nhiễm, trong quá trình sản xuất nhiều vật ký sinh, trung gian gây bệnh như gián, ruồi Hay trong các nguồn nước bị nhiễm bẩn không được clo hóa

Các sản phẩm thịt nói chung, mà nhất là thịt da cầm và thịt lợn Tất cả các thức ăn tươi sống có nguồn gốc động vật đều có thể là nguồn vi khuẩn Salmonella Vi khuẩn này sống tự do trong ruột động vật và có trên lông Gia cầm có nhiều Salmonella nhất, tiếp theo là các động vật nuôi trong nhà và đông vật hoang (vẹt, rùa, ếch, loài gặm nhấm, rắn ) Vi khuẩn này có thể có trong thành phần dẫn xuất các chất từ động vật như gelatin hoắc nước bọt động vật, bởi côn trùng, loài gặm nhấm, chim hay các sản phẩm thịt nhiễm khuẩn gây nhiễm vào thực phẩm Ngoài

ra còn có thể bị lây nhiễm từ người khỏe mạnh có mang vi khuẩn này Thực phẩm

có nguồn gốc thực vật ít có nguy cơ nhiễm khuẩn Vì lý do ức chế bởi pH < 4 và có mặt vi khuẩn lactic nên các sản phẩm lên men ít bị nhiễm

Trứng và các sản phẩm trứng, ví dụ như: bột nhào, nước sốt mayonnaise, prrotit đông tụ tách từ sữa Gia cầm là nguồn mang nhiều Salmonella, nên trứng của nó cũng bị nhiễm vi khuẩn này có thể xuyên qua vỏ trứng và sinh sản trong lòng đỏ trứng

Các sản phẩm sữa như sữa không thanh trùng, phomát từ sữa tươi, kem chất béo sữa, và các sản phẩm từ sữa nói chung được chế biến từ các nông trại, các thiết bị đều có thể gây nhiễm vào nguyên liệu, tạo môi trường thuận lợi cho Salmonella, từ

đó gây nhiễm độc cho sản phẩm sữa

Nước bị nhiễm bởi do rác thải phân súc vật và các đồ biển tươi sống hoặc chưa đủ chín, đặc biệt là động vật thân mềm, 2 mảnh vỏ ở các nước đang phát triển, nước

nông nghiệp Hoa quả và rau xanh: có thể bị nhiễm khi rửa bằng nước đã bị nhiễm khuẩn hoặc bởi người rửa mang vi khuẩn Salmonella

Sản phẩm ngũ cốc: từ đậu tương, có linh lăng, ngũ cốc chế biến và các món khai

vị, bánh mỳ, bột đậu tương có thể là nguồn Salmonella do bị nhiễm từ khi trồng do phân bón và khi sản xuất mà ngâm trong thời gian dài ở nhiệt độ thường Nếu dung những sản phẩm này ngay mà không xử lý nhiệt thì có nguy cơ bị nhiễm Salmonella

Thực phẩm nhiễm Salmonella không bị phân giải Protein, đặc tính sinh hóa không

bị thay đổi nên trạng thái cảm quan rất khó phát hiện

II.3 Triệu chứng của bệnh do vi khuẩn Salmonella:

 Bệnh salmonella (salmonellosis) là bệnh viêm dạ dày-ruột thông thường nhất, do

các sinh vật gây ra Người mắc bệnh này bị buồn nôn, ói mửa và tiêu chảy.Tại Hoa

kỳ và các nước kỹ nghệ hoá mỗi năm có khoảng 1,4 triệu trường hợp mắc bệnh salmonella, và tại những nước điều kiện vệ sinh kém thì con số này còn cao hơn nhiều

 Bệnh sốt thương hàn (typhoid fever) xảy ra khi một số sinh vật salmonella không

bị tiêu diệt bởi hệ miễn dịch bình thường của cơ thể Các salmonella còn sống sót

sẽ tăng trưởng trong lá lách, gan và các bộ phận cơ thể khác và có thể nhiễm vào máu gây bệnh vi khuẩn huyết ( bacteremia) Salmonella có thể lọt từ gan vào túi mật, tiếp tục sinh sống trong túi mật và đươc thải theo phân ra ngoài cho tới một năm Các triệu chứng gồm có sốt cao (lên tới 104 độ F), đổ mổ hôi, viêm dạ dày -ruột, tiêu chảy Thông thường các triệu chứng sẽ hết nhưng nhiều bệnh nhân trở thành người mang mầm bệnh salmonella Khoảng chừng phân nửa bệnh nhân bị bệnh nhịp tim chậm (bradycardia) và lối 30 phần trăm bệnh nhân có những đốm mẩu đỏ hay hổng, dẹt hay hơi lồi, ở ngực và bụng

 Bệnh sốt cận thương hàn (paratyphoid fever) có những triệu chứng như bệnh sốt

thương hàn nhưng nhẹ hơn

 Ngộ độc thực phẩm do nhiễm vi khuẩn Salmonella

- Khả năng gây ngộ độc thức ăn của Salmonella cần có hai điều kiện:

 Thức ăn phải bị nhiễm một lượng lớn vi khuẩn vì khả năng gây ngộ độc của Salmonella yếu

 Vi khuẩn vào cơ thể phải phóng ra một lượng độc tố lớn Vấn

đề này phụ thuộc nhiều vào phản ứng cơ thể của từng người Ðiều này giải

thích hiện tượng nhiều người cùng ăn một loại thức ăn như nhau nhưng có

người bị ngộ độc có người không bị, có người bị nhẹ, có người bị nặng

- Thông thường thì nhưng người già, người yếu và trẻ em nhỏ bao giờ cũng

bị nặng hơn

- Salmonella theo thức ăn vào đường tiêu hóa và phát triển ở đó, một số khác đi vào

hệ bạch huyết và tuần hoàn gây nhiễm trùng huyết Nhưng vì Salmonella là vi khuẩn ưa môi trường ruột nên lại nhanh chóng trở về ruột gây viêm ruột Nội độc

tố sẽ được thoát ra khi vi khuẩn bị phân hủy trong máu cũng như ở ruột, gây nhiễm độc cấp bằng một hội chứng rối loạn tiêu hóa khá nặng nề, nhưng chi sau 1-2 ngày bệnh nhân nhanh chóng trở lại bình thường không để lại di chứng Ở người già yếu

và trẻ nhỏ có thể nặng hơn, đôi khi có tử vong Có một vài tác giả như Gartner (1988) cho rằng: Salmonella có thể gây ngộ độc bằng ngoại độc tố Ðộc tố này được tiết ra trong thức ăn và chịu được nhiệt độ cao nhưng sau đó đã có nhiều tác giả khác chứng minh và bác bỏ thuyết này

- Thời kì ủ bệnh thường từ 12-24 giờ, có khi ngắn hơn hoặc kéo dài sau vài

ngày Các dấu hiệu đầu tiên là bệnh nhân thấy buồn nôn, nhức đầu choáng váng khó chịu, thân nhiệt tăng lên ít (37-38oC) sau đó xuất hiện nôn mứa, ỉa chảy nhiều lần, phân toàn nước, đôi khi có máu, đó là triệu chứng của viêm dạ dày ruột cấp tính Ða số bệnh nhân trở lại bình thường sau 1 đến 2 ngày không để lại di chứng NGOÀI THỂ TẢ NHƯ ÐÃ MÔ TẢ Ở trên, cá biệt có bệnh nhân lại biểu

hiện như một bệnh thương hàn, cảm cúm, nghĩa là sốt rất cao 39-40oC mệt mỏi toàn thân, đau Ở VÙNG THẮT LƯNG VÀ CƠ bắp Các triệu chứng rối loạn tiêu hóa biểu hiện rất nhẹ hoặc không có vì vậy chẩn đoán dễ nhầm lẫn

II.4 Bệnh lây lan bằng cách nào?

Vi khuẩn Salmonella thường lây lan ở người khi ăn thực phẩm nấu không kỹ từ động

Vật bị nhiễm vi khuẩn này (tức là thịt, thịt gà, trứng và phó sản của chúng)

Trường hợp “nhiễm khuẩn chéo” xảy ra khi thức ăn liền bị nhiễm vi khuẩn

Salmonella: ví dụ như khi thức ăn không nấu nướng thêm được cắt bằng dao đã

có vi khuẩn hay qua tay người cầm có dính vi khuẩn bệnh

Salmonella có thể lây từ người này sang người khác từ tay người có vi khuẩn Vi khuẩn này cũng có thể lây từ động vật sang con người

II.5 Biện pháp chữa trị bệnh do Salmonella:

Không có thuốc điều trị đặc hiệu và phải nhanh chóng tìm mọi cách để đưa

thức ăn bị nhiễm trùng ra khỏi cơ thể bệnh nhân như rửa dạ dày, gây nôn Nếu bệnh nhân bị mất nước' nhiều thì phải truyền nước và điện giải, đồng thời cho thuốc trợ tim khi cần thiết Người bệnh phải được ủ ấm và yên tĩnh, ăn uống theo chế độ ăn kiêng đặc biệt (theo hướng dẫn của thầy thuốc) trong 3-5 ngày cho đến khi bệnh nhân trở lại bình thường

Việc chữa trị ngộ độc thức ăn hay viêm ruột non chưa đươc thống nhất Có bác sĩ

đề nghị không dùng trụ sinh nhưng lại có bác sĩ cho bệnh nhân uống trụ sinh

ciprofloxacin trong 10-14 ngày Các bệnh nhân mất khả năng miễn dịch (như bị

bệnh AIDs) hay đang trị ung thư bằng hoá trị liệu bắt buộc phải uống tru sinh

Bênh sốt thương hàn đưoc trị với septivemia Nhiều khi phải chích trụ sinh vào gân

máu và phải thử xem vi khuẩn có tính đề kháng trụ sinh hay không

Ngoài ra trong cả hai trường hợp trên phải ngăn ngừa bệnh nhân bị mất nước và

có những bất thường về điện ly ( tỉ như mức ion potassium và sodium bất bình thường) nhờ vào nhửng chất lỏng có chứa chất điện ly (như chất lỏng chích vào mạch máu hay chất lỏng các vận đông viên thường uống)

Những người mang mầm bệnh salmonella cũng đươc coi như bị nhiễm khuẩn mặc dẩu không thấy có triệu chứng gì Các người này có thể lây truyền bênh cho người khác nên tình trạng “mang căn bệnh” của họ cũng phải đươc chữa cho dứt

Khoảng 85% những người này có thể đươc trị khỏi nhờ sự kết hợp của giải phẫu cắt túi mật và thuốc trụ sinh

II.6 Cách ngừa bênh do salmonella:

• Chống hiện tượng mang khuẩn và đào thải vi khuẩn Salmonella ở các trại chăn nuôi súc vật

• Không giết thịt súc vật ốm và chết

• Tiêu chuẩn hóa việc giết thịt và chế độ vệ sinh thú y trong sản xuất tại các lò

mổ đặc biệt lưu ý tới các lò mổ tư nhân hiện nay ở nước ta

• Kiểm tra xét nghiêmk thực phẩm ở những nơi sản xuất và giao nhận thịt (lò

mổ và các cửa hàng mua bán thực phẩm)

• Kiểm tra vệ sinh thú y của thịt và chế độ vệ sinh thú y ở thị trường kê cá thị trường thú y ở nông thôn

• Theo dõi, kiểm soát vệ sinh ở nơi sản xuất và mua bán sữa

• Bảo quản lạnh thức ăn chín và nguyên liệu trước khi đưa vào chế biến có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn

• Thực hiện dây chuyền sản xuất một chiều và riêng rẽ ở cơ sảo sản xuất thức chín và các cơ sở ăn uống công cộng để tránh sự bội nhiễm và lây lan của vi khuẩn

• Thực hiện nghiêm ngặt các chế độ khám tuyển và khám định kì đối với những người tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, nhất là thức ăn đã nấu chín Nếu phát hiện có người bệnh hoặc người lành mang trùng phái cho cách li và điều trị ngay cho đến khi khỏi hoàn toàn xét nghiệm âm tính) Nếu còn mang trùng kéo dài phải cho chuyển công tác đi nơi khác

• Bảo đảm thời hạn cất giữ thức ăn đã chế biến và các nguyên liệu

• Sử dụng rộng rãi việc ướp lạnh khi bảo quản thức ăn và nguyên liệu

• Ðun sôi thức ăn trước khi ăn là biện pháp phòng bệnh tích cực và có hiệu quả nhất

Nấu ăn

Thực phẩm được nấu kỹ sẽ giết chết vi khuẩn Salmonella Tránh ăn thịt, thịt gà, hoặc trứng sống hay nấu chưa kỹ Không nên ăn thịt gà và thịt - chẳng hạn như trong ‘hamburger’, xúc xích và ‘rolled roasts’ - ở giữa còn sống, có màu hồng

Chế biến thực phẩm

Vi khuẩn Salmonella có thể nằm trên tay, điều quan trọng là phải luôn luôn rửa tay

kỹ sau khi tiêu/tiểu và trước khi chế biến thức ăn Phải rửa tay bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây, xả sạch và lau thật khô Đặc biệt chú ý đến những chỗ dưới móng tay và kẽ ngón tay

Người chế biến thực phẩm nhiễm vi khuẩn có thể làm lây lan một số lượng lớn vi khuẩn Salmonella Người này không nên chế biến hay chia phần thức ăn cho đến khi ngưng tiêu chảy và thử nghiệm phân cho thấy không còn có vi khuẩn

Salmonella nữa

Duy trì nhiệt độ

Tồn trữ thực phẩm không đúng qui cách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn

Salmonella sinh sôi nẩy nở Thực phẩm phải giữ lạnh nên được lưu giữ ở nhiệt độ dưới 5oC Thức ăn nóng nên được giữ ở nhiệt độ nóng trên 60oC Thức ăn cần hâm lại nên được nhanh chóng đem hâm lại cho đến khi toàn bộ thức ăn này nóng bốc khói

Nên rã đá thực phẩm đông lạnh trong tủ lạnh hay lò vi ba (microwave) Thực phẩm

để ở nhiệt độ trong phòng càng lâu, càng có nhiều vi khuẩn Salmonella có thể sinh sôi nẩy nở

Thực phẩm bị dính vi khuẩn

Để ngăn chặn thực phẩm bị dính vi khuẩn:

• Cất giữ thực phẩm sống (như thịt) trong đồ chứa đậy kín đặt ở ngăn dưới cùng trong tủ lạnh hay tủ đá để tránh trường hợp chất nước nhỏ xuống hay rớt dính các thực phẩm ăn liền khác Bao/đậy tất cả thực phẩm trong tủ lạnh và tủ đá lại để tránh bị dính vi khuẩn

• Rửa tay ngay sau khi tiêu/tiểu hoặc cầm bốc thực phẩm sống và trước khi đụng vào thực phẩm đã nấu chín hay thực phẩm ăn liền

• Dùng thớt, khay, đồ dùng riêng biệt khi chế biến thực phẩm sống và thực phẩm

ăn liền Nếu chỉ có một tấm thớt, rửa kỹ bằng nước xà bông nóng trước khi dùng

nó vào việc khác

• Rửa thật sạch đất bám vào rau quả và trái cây trước khi chế biến và ăn

• Lau khô chén/dĩa bằng khăn lau riêng biệt, không dùng để chùi tay hay lau mặt bàn; thường xuyên giặt khăn lau chén/dĩa

Đa số người bệnh sẽ bình phục sau khi được nghỉ ngơi và uống nhiều nước Một số người có thể phải nằm viện Đôi khi cần phải sử dụng thuốc kháng sinh trong những trường hợp bệnh có biến chứng