TÀI LIỆU THAM KHẢO phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp tỉnh bắc ninh hiện nay

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, chiến lược phát triển văn hóa, con người với tư cách là nguồn lực nội sinh cho sự phát triển xã hội ngày càng trở nên quan trọng. Như trong Văn kiện Đại hội lần thứ XII, Đảng ta đã nhất quán khẳng định: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân thiện mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học. Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

MỤC LỤC

Trang

Chương 1: THỰC CHẤT VÀ NHÂN TỐ CƠ BẢN TÁC

ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN LỐI SỐNG VĂN HÓA CỦA THANH NIÊN CÁC KHU CÔNG

1.1 Quan niệm về lối sống và thực chất phát triển lối

sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở

1.2 Một số nhân tố cơ bản tác động đến phát triển lối

sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở

Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN

PHÁT TRIỂN LỐI SỐNG VĂN HÓA CỦA THANH NIÊN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở

2.1 Thực trạng phát triển lối sống văn hóa của thanh

niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay

2.2 Giải pháp cơ bản phát triển lối sống văn hóa của

thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, chiến lược phát triển văn hóa, conngười với tư cách là nguồn lực nội sinh cho sự phát triển xã hội ngày càng trởnên quan trọng Như trong Văn kiện Đại hội lần thứ XII, Đảng ta đã nhấtquán khẳng định: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triểntoàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhânvăn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vữngchắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bềnvững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh” [18, tr.126]

Thanh niên là một bộ phận quan trọng của xã hội, là lực lượng đôngđảo góp phần to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội Đây là lứa tuổi đanghoàn thiện và phát triển toàn diện về mọi mặt Thanh niên là chủ nhân tươnglai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huynhân tố và nguồn lực con người - một trong những nhân tố quyết định sựthành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhậpquốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay Do vậy, cần quantâm, bồi dưỡng mọi mặt cho thanh niên; trong đó xây dựng và phát triển lốisống văn hóa của thanh niên là một trong những nhiệm vụ quan trọng trongxây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay

Hiện nay, Bắc Ninh cơ bản là tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại,các chỉ tiêu kinh tế - văn hóa - xã hội đạt được nhiều thành tựu quan trọng,trong đó có sự phát triển về lĩnh vực văn hóa, tinh thần của nhân dân Đặc biệt

là tốc độ phát triển công nghiệp hóa, đô thị hóa trong tỉnh ngày càng nhanhtạo ra sự biến đổi và chuyển dịch cơ cấu dân số lớn, tỷ lệ thanh niên côngnhân ngày càng cao và có xu hướng tăng mạnh đặt ra vấn đề xây dựng và pháttriển lối sống văn hóa cho thanh niên các khu công nghiệp trên địa bản tỉnh

Hơn nữa, do sự phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội, sự bùng nổ củacông nghệ thông tin và xu thế hội nhập,… đã khiến cho quá trình giao lưu vănhóa ngày càng phức tạp, làm cho đời sống văn hóa của nhân dân, nhất làthanh niên ở các khu công nghiệp trong tỉnh vừa đa dạng phong phú, vừaphức tạp, nhiều khuynh hướng mới nảy sinh Trong lối sống của thanh niên ởcác khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh đã xuất hiện nhiều vấn đề bức xúc cầnquan tâm giải quyết như: các quan hệ xã hội, hành vi ứng xử, giao tiếp trongtập thể và cộng đồng; thái độ, phong cách, phương pháp lao động và cáchsống trong quá trình làm việc ở các doanh nghiệp và cư trú tại địa phương còn

có những bất cập Vì vậy, việc xây dựng và phát triển phong cách sống, lốisống văn hóa lành mạnh, đạo đức nhân văn cho thanh niên nói chung, thanhniên các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh nói riêng đang là vấn đề cấp báchhiện nay

Từ những khía cạnh nêu trên, tác giả lựa chọn vấn đề “Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh hiện nay”

làm đề tài nghiên cứu Đồng thời, thông qua đó góp phần định hướng chothanh niên các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh hiện nay một lối sống văn hóa,lành mạnh, góp phần xây dựng con người mới trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Những vấn đề liên quan đến lối sống văn hóa, thanh niên Bắc Ninh,thanh niên các khu công nghiệp đã được nhiều tác giả nghiên cứu dưới nhữnggóc độ khác nhau

Một là, nhóm các công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về lối sống, lối sống văn hóa.

Ở nước ta, xây dựng và phát triển lối sống là một nhiệm vụ quan trọng

Vì thế, nó đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều tác giả ở nước ta, trong đó có

cả lãnh tụ cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đề xuất vấn đề xây dựng lối

sống mới Dưới bút hiệu Tân Sinh, Cuốn sách Đời sống mới của Người được

Ủy ban Trung ương vận động Đời sống mới xuất bản vào tháng 3 năm 1947

Sau đó, Bác viết quyển Sửa đổi lề lối làm việc, dưới bút hiệu XYZ, nhà xuất

bản Sự thật in vào năm 1950 Cả hai quyển sách này đều đề cập đến nhữngtinh thần cơ bản của lối sống mới có văn hóa Đây là những chỉ dẫn quantrọng để tác giả nghiên cứu, luận giải những nội dung liên quan đến vấn đềxây dựng lối sống tiên tiến, lành mạnh, văn minh cho thanh niên các khu côngnghiệp tỉnh Bắc Ninh hiện nay

Xây dựng và phát triển lối sống mới là yêu cầu mà thực tiễn cuộc sốngđặt ra, dù trong bất kì hoàn cảnh nào của quá trình cách mạng nước ta, ngay

cả trong chiến tranh Một số tác phẩm tiêu biểu của Liên Xô viết về lối sống

đã được dịch sang tiếng Việt như: N.I Be-lô-va: Bàn về vấn đề khái niệm lối sống [9], Viện Xã hội học thuộc Ủy ban Khoa học xã hội xuất bản, Hà Nội, 1977; Nhiều tác giả: Lối sống xã hội chủ nghĩa[49], Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội, 1982; V.I Đô-brư-ni-na: Lối sống Xô Viết, hôm nay và ngày mai[22],

Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva, 1984

Trong đó, cuốn “Lối sống xã hội chủ nghĩa” [49] của tập thể tác giả là

tiến sĩ triết học, kinh tế học, viện sĩ thông tấn Viện Hàn Lâm khoa học Liên Xô(cũ) đã bàn những vấn đề cơ bản của lối sống xã hội chủ nghĩa và đề xuất nhữngphương hướng chủ yếu để tiếp tục hoàn thiện lối sống xã hội chủ nghĩa

Xuất phát từ quan điểm duy vật biện chứng, những công trình trên đây đãphân tích bản chất, các giá trị và biện pháp để xây dựng lối sống xã hội chủ nghĩa

Tác giả Huỳnh Khái Vinh khi nghiên cứu công trình “Một số vấn đề về lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội” [69], đã trình bày những vấn đề cơ

bản của lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội và mối quan hệ giữa lối sống,đạo đức với phát triển văn hóa và con người Đồng thời, tác giả cũng đưa rathực trạng, chỉ ra phương hướng, quan điểm và đề xuất các giải pháp xâydựng lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội trong thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Bên cạnh đó, trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiện nay, xây dựng lốisống trở thành nhiệm vụ cấp bách, từ đó việc nghiên cứu lối sống được đặt ra

khá phong phú, đa dạng cả bề rộng, chiều sâu Dưới đây xin nêu một số tácgiả và công trình tiêu biểu:

Tác giả Đỗ Huy với công trình Vấn đề xây dựng lối sống dân tộc hiện đại ở nước ta hiện nay [28] ; Nguyễn Hữu Thức: Mấy suy nghĩ về xây dựng lối sống văn hóa cơ sở hiện nay [55], Tạp chí Thông tin lý luận, số 8/1999; Nguyễn Chí Dòng: Xã hội hóa lối sống và xây dựng lối sống trong nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa [15], Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5/2000; Cao Văn Định: Giáo dục lối sống cho thanh niên đô thị hiện nay [20], Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 2/2000, v.v

Tác giả Nguyễn Quang Uẩn với công trình “Xây dựng lối sống và đạo đức mới cho sinh viên Đại học sư phạm phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”[64], Báo cáo tổng hợp đề tài, Hà Nội đưa ra định nghĩa: Lối

sống là một khái niệm có tính tổng hợp bao gồm nhiều mối quan hệ xã hội, tưtưởng, đạo đức, tâm lý, văn hoá, kinh tế và các mối quan hệ khác của conngười nói lên đặc trưng cho hoạt động và mối quan hệ của con người trongnhững điều kiện xã hội, lịch sử nhất định

Tác giả Đặng Quang Thành khi nghiên cứu luận án tiến sĩ Triết học:

“Xây dựng lối sống có văn hóa của thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa” [53], đã phân tích thực

trạng xây dựng lối sống có văn hóa của thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh;đồng thời chỉ ra những yếu tố tác động đến việc xây dựng lối sống có văn hóacủa thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh Từ đó, luận án đã đề ra những gảipháp chủ yếu nâng cao hiệu quả việc xây dựng lối sống có văn hóa cho thanhniên Thành phố Hồ Chí minh nhăm đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước

Tác giả Phạm Hồng Tung (chủ biên) với công trình “Thanh niên và lối sống của thanh niên Việt Nam trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế”

[62], đã tập trung làm sáng tỏ một số nội dung cơ bản như: Những vấn đề lý luận

và cách tiếp cận khi nghiên cứu về thanh niên và lối sống của thanh niên; khảosát và phân tích tình hình thanh niên Việt Nam và lối sống của thanh niên tronghơn hai thập kỷ đổi mới đất nước, thông qua đó chỉ ra những đặc trưng cơ bảncủa thanh niên và đặc trưng lối sống của thanh niên hiện nay; làm rõ những xu

hướng biến đổi lối sống của thanh niên trong quá trình đổi mới đất nước và hộinhập quốc tế, chỉ ra những yếu tố cơ bản tác động đến lối sống của thanh niên.

Từ đó, công trình đã đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng lối sống của thanhniên Việt Nam phù hợp với sự nghiệp đổi mới của đất nước

Nhìn chung, những công trình trên đây đã phần nào đi sâu lý giải bảnchất của "lối sống", chỉ ra những lĩnh vực biểu hiện của nó, những đặc điểmcủa lối sống mới Tuy chưa bàn đến nội dung phát triển lối sống văn hóa củathanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay, nhưng những côngtrình này đã có nhiều gợi ý cho tác giả thực hiện đề tài

Hai là, nhóm các công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về thanh niên tỉnh Bắc Ninh

Tác giả Trần Thị Thu Hiền với Luận văn Thạc sỹ Triết học, Đại học Sư

phạm Hà Nội, “Nâng cao ý thức pháp luật cho thanh niên tỉnh Bắc Ninh hiện nay”[25], đã làm rõ những vấn đề lý luận chung và qua khảo sát thực trạng ý

thức pháp luật của thanh niên tỉnh Bắc Ninh, luận văn đề xuất những giảipháp chủ yếu nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh niên Bắc Ninh tronggiai đoạn hiện nay

Tác giả Nguyễn Thị Yến nghi nghiên cứu công trình “Xây dựng lối sống văn hóa cho thanh niên tỉnh Bắc Ninh hiện nay”[72], luận văn Thạc sĩ

Triết học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội , đã hệ thống hóa một cách kháiquát những vấn đề lý luận về lối sống, lối sống văn hóa; phân tích thực trạnglối sống văn hóa của thanh niên Bắc Ninh hiện nay, chỉ ra nguyên nhân củathực trạng đó Đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng lối sốngvăn hóa cho thanh niên Bắc Ninh hiện nay

Tác giả Trần Quang Nam với công trình Lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và phong trào thanh niên tỉnh Bắc Ninh (1925-2001) [46], Nhà xuất bản

Thanh niên, Hà Nội năm 2001 đã khái quát về vùng cách mạng truyền thống BắcNinh Lịch sử hình thành, phát triển, trưởng thành của tổ chức Đoàn thanh niêncộng sản Hồ Chí Minh của thanh niên Bắc Ninh Quá trình tham gia xây dựngquê hương và bảo vệ Tổ quốc của thanh niên Bắc Ninh trong thời kỳ hiện nay

Bài viết của tác giả Nguyễn Hữu Tuyến “Thực trạng công tác giáo dục đạo đức lối sống pháp luật cho thanh niên ở Thuận Thành - một số giải pháp”

đăng ngày 3/3/2014 trên cổng thông tin điện tử huyện Thuận Thành, tỉnh BắcNinh Tác giả bài biết xác định thanh niên là lực lượng to lớn để thức đẩy sựphát triển kinh tế - xã hội Từ đó chỉ ra thực trạng, những tồn tại, hạn chếtrong công tác giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật cho thanh niên huyệnThuận Thành hiện nay Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nângcao chất lương đạo đức, lối sống, pháp luật cho thanh niên huyện ThuậnThành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

Các công trình nghiên cứu khoa học trên đây là nguồn tư liệu, tài liệuquý để tác giả tham khảo trong thực hiện luận văn thạc sĩ của mình Mỗi côngtrình có đối tượng nghiên cứu cụ thể với cách tiếp cận, quan điểm về lối sốngvăn hóa, thanh niên dưới nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, cho đến naychưa có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu cụ thể, cơ bản và hệ thống

dưới góc độ triết học về “Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh hiện nay”

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Luận giải một số vấn đề lý luận và thực tiễn, trên cơ sở đó đề xuất một

số giải pháp cơ bản phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ thực chất và những nhân tố cơ bản tác động đến phát triển lốisống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

- Đánh giá thực trạng phát triển lối sống văn hóa của thanh niên cáckhu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản phát triển lối sống văn hóa của thanhniên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh

* Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: hoạt động phát triển lối sống văn hóa của côngnhân ở độ tuổi từ 18 đến 30 tuổi đang sinh sống và làm việc ở các khu côngnghiệp tỉnh Bắc Ninh

- Phạm vi về không gian: Tiến hành khảo sát thực tế ở một số Công tythuộc khu công nghiệp Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

- Phạm vi về thời gian: Thời gian thu thập tài liệu, số liệu, điều tra khảosát từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở thực tiễn

Kết quả điều tra, khảo sát hoạt động phát triển lối sống văn hóa củathanh niên tại một số Công ty thuộc ở khu công nghiệp Yên Phong, tỉnh BắcNinh hiện nay và dựa vào một số báo cáo sơ, tổng kết của các cấp, các ngành,Ban quản lý khu Công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong những năm gần đây

* Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duyvật lịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể, như: phântích và tổng hợp, lôgic và lịch sử, và một số phương pháp khác như: điều tra

xã hội học, thống kê và so sánh; phương pháp chuyên gia, v.v…

6 Ý nghĩa của luận văn

Luận văn cung cấp một số vấn đề lý luận và thực tiễn về lối sống văn

hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay nhằm giáo

dục cho thanh niên các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh có một lối sống vănhóa, lành mạnh, góp phần xây dựng và phát triển con người mới trong giaiđoạn hiện nay

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu ở các Banquản lý khu công nghiệp, tổ chức Đoàn Thanh niên cơ sở và trong công tácxây dựng và phát triển lối sống văn hóa ở địa phương

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ NHÂN TỐ CƠ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN LỐI SỐNG VĂN HÓA CỦA THANH NIÊN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP

Ở TỈNH BẮC NINH 1.1 Quan niệm về lối sống và thực chất phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

1.1.1 Quan niệm về lối sống văn hóa và lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

* Quan niệm về lối sống văn hóa

Từ lâu “lối sống” là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa họckhác nhau như xã hội học, tâm lý học, đạo đức học, triết học… Tuy nhiên, tuỳtheo góc độ tiếp cận vấn đề mà có những quan niệm khác nhau về lối sống.Trong Tiếng Việt, thông thường thuật ngữ lối sống được sử dụng để mô tả vàkèm theo đó là một sự đánh giá về một hoạt động sống nào đó Tuy nhiên,trong nhiều ngữ cảnh với sắc thái ngữ nghĩa khác nhau, thuật ngữ lối sốngđược sử dụng khác nhau Ví dụ: lối sống lành mạnh, lối sống giản dị, lối sống

xa hoa, lối sống thành thị, lối sống nông thôn…

Đặc biệt, ở những góc độ nghiên cứu khác nhau có nhiều công trìnhnghiên cứu đã đưa ra những định nghĩa khác nhau về lối sống Theo quanđiểm của chủ nghĩa Mác, lối sống là một trong những khái niệm cơ bản củachủ nghĩa duy vật lịch sử, nó liên quan chặt chẽ với một khái niệm có ý nghĩamấu chốt đối với nó là phương thức sản xuất [49, tr.12] Từ đó, cơ sở đầu tiênchúng ta tìm hiểu lối sống trước hết ở phương thức hoạt động sản xuất củacon người Phương thức sản xuất chính là điều kiện kinh tế - xã hội của lốisống Song, không thể đồng nhất phương thức sản xuất với lối sống Bởi lẽ,trong những hình thái kinh tế xã hội khác nhau sẽ có lối sống tương ứng vớimối hình thái kinh tế - xã hội đó Đặc biệt, trong xã hội có giai cấp, lối sốngcũng mang tính giai cấp Ví dụ, lối sống của những thành viên trong các thị

tộc nguyên thủy phụ thuộc vào trình độ của công cụ lao động và các hoạtđộng chủ yếu nhằm đảm bảo cho sự tồn tại của con người trong cuộc đấutranh với thiên nhiên như săn bắn, đánh cá, hái lượm các loại thực vật ăn đượccũng như phụ thuộc vào quan hệ chủ đạo trong thời đại bấy giờ là quan hệgiúp đỡ lẫn nhau, bảo vệ nhau, chia đều tất cả các của cải kiếm được cho cácthành viên của thị tộc Hoặc lối sống của người nông nô ở nước Nga nửa đầuthế kỷ XIX thì lại được quy định bởi các công cụ lao động đặc trưng cho thời

đó như cày, bừa, ngựa và các gia súc khác,… tức là trình độ lực lượng sảnxuất Bên cạnh đó, còn có tình trạng người nông dân hoặc là phải làm khôngcông ba đến bốn ngày trong một tuần cho địa chủ hoặc phải nộp tô cho chúng,ngoài ra họ còn phải gánh vác mọi loại sưu thuế do bọn Chúa đất và Nhànước đại diện cho quyền lợi của giai cấp địa chủ đặt ra Tất cả những điều đó,tuy ở mức độ ít hơn nhưng đều có tính chất quyết định đối với lối sống của

họ Có thể thấy, tính giai cấp thể hiện ở chỗ: Không thể có một lối sống chotất cả mọi người Lối sống hoàn toàn khác nhau giữa hai giai cấp đối lập trongcùng một phương thức sản xuất, khác nhau giữa giai cấp chủ nô và giai cấp

nô lệ, giữa giai cấp phong kiến và giai cấp nông dân, giữa giai cấp tư sản vàgiai cấp vô sản

Ở nước ta, khái niệm “Lối sống” lần đầu tiên được đề cập trong vănkiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng và tiếp tục được đềcập ở các kỳ đại hội tiếp theo Trải qua các kỳ Đại hội, Đảng ta ngày càngluôn quan tâm sâu sắc đến vấn đề lối sống Việc xây dựng và phát triển lốisống văn hóa, phát huy nguồn lực con người luôn được coi là nhiệm vụtrọng tâm trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước Tại Đại hội lầnthứ XII, Đảng ta đã đề ra sáu nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhiệm vụ thứsáu chính là phát huy nguồn nhân lực và xây dựng lối sống văn hóa lànhmạnh Nghị quyết Đại hội lần thứ XII khẳng định: “phát huy nhân tố conngười trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người về

đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc, xây dựng môitrường văn hóa lành mạnh” [18, tr.53]

Bên cạnh đó, một số nhà khoa học tiếp cận vấn đề lối sống dưới nhiềukhía cạnh khác nhau Tác giả Thanh Lê đã tiếp cận lối sống với hoạt độngsống của con người và gắn với một hình thái kinh tế-xã hội nhất định; từ đóđưa ra định nghĩa: “Lối sống là một hệ thống những nét căn bản nói lên cáchoạt động của các dân tộc, các giai cấp, các tập đoàn xã hội, các cá nhân trongnhững điều kiện của một hình thái kinh tế - xã hội nhất định” [36, tr.24]

Dưới góc độ xem xét tổng hòa các mặt cơ bản, khắc họa những đặcđiểm cá nhân, tập thể, giai cấp cộng đồng, tác giả Nguyễn Văn Huyên đã viết:

“Lối sống là tổ hợp toàn bộ các mô tỉ hình, cách thức và phong thái sống củacon người thể hiện trong mọi phương thức cũng như lĩnh vực hoạt động, từsản xuất, tiêu dùng, sinh hoạt đến thái độ, hành vi, cách tư duy, lối ứng xửgiữa con người với con người, giữa chủ thể với đối tượng, giữa điều kiện vớiphương tiện và mục đích sống” [30, tr.29]

Trong tác phẩm “Văn hóa Việt Nam, xã hội và con người”, trên cơ sởtiếp cận quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về lối sống, tác giả Vũ Khiêu

đã định nghĩa: “ Lối sống là phạm trù xã hội, khái quát toàn bộ hoạt động củacác dân tộc, các giai cấp, các nhóm xã hội, các cá nhân trong những điều kiệncủa một hình thái kinh tế - xã hội nhất định và biểu hiện trên các lĩnh vực củađời sống: trong lao động và hưởng thụ, trong quan hệ giữa người với người,trong sinh hoạt tinh thần và văn hóa” [34, tr.514]

Từ các định nghĩa ở trên, các quan điểm về lối sống đều có sự thốngnhất ở chỗ: lối sống là sự khái quát hay tổng hòa toàn bộ các hoạt động sốngcủa con người trong những điều kiện của một hình thái kinh tế - xã hội nhấtđịnh và biểu hiện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội từ vật chất cho đếntinh thần Cũng từ đó, có thể rút ra một số đặc điểm của lối sống là:

Một là, lối sống là toàn bộ phương thức hoạt động sống căn bản của các

dân tộc, các giai cấp, các tầng lớp xã hội và các cá nhân trong điều kiện kinh

tế - xã hội nhất định, được biểu hiện trên các lĩnh vực của đời sống xã hộinhư: lao động sản xuất, hoạt động chính trị, hoạt động văn hóa tinh thần, Song hoạt động sống phải có tính ổn định trong đời sống của nhóm dân cưhay cá nhân nào đó thì mới được coi là lối sống Bởi lẽ, không phải bất kỳhoạt động sống nào của con người cũng được coi là lối sống Lối sống chính

là một hình thái biểu hiện nhân cách, đạo đức con người, bao gồm tổng thểphương thức, cách thức tồn tại, sinh hoạt của con người có tính đặc trưng nhấtđịnh, có tính ổn định tương đối, với những hành vi, hoạt động cụ thể, đa dạng,sinh động theo yêu cầu lợi ích, mục đích đã được xác định

Hai là, lối sống hình thành, phát triển trong sự vận động của những

điều kiện kinh tế - xã hội nhất định; là sản phẩm khách quan của điều kiệnkinh tế - xã hội, phản ánh bản chất của chế độ xã hội Không thể tách lối sống

ra khỏi chủ thể của nó, nghĩa là không thể tiếp cận lối sống trong sự tách rờihai mặt: phẩm chất bên trong của chủ thể và hệ thống hành vi, hình thức biểuhiện bên ngoài của lối sống Trong sự biểu hiện của đời sống con người, cái

cơ bản được biểu hiện trong lối sống là hoạt động sản xuất gắn với hai mốiquan hệ: quan hệ vật chất, thực tiễn với tự nhiên được xác định bởi trình độcủa lực lượng sản xuất; quan hệ xã hội mà cơ sở là tính chất của quan hệ sảnxuất Do đó, xét đến cùng, lối sống là do phương thức sản xuất quyết định.Tuy nhiên, ngoài việc chịu sự quy định của kinh tế thì lối sống còn phụ thuộcvào sự ảnh hưởng của các yếu tố khác như: văn hóa, điều kiện tự nhiên (địa

lý, khí hậu, ) Vì vậy, lối sống có sự phụ thuộc chặt chẽ vào phương thức sảnxuất, song sự phụ thuộc này cũng chỉ mang tính tương đối

Ba là, lối sống mang tính giai cấp Nghĩa là, lối sống do phương thức

sản xuất qui định nhưng trong cùng một phương thức sản xuất, các giai cấpđối lập nhau có lối sống khác nhau Lối sống khác nhau giữa giai cấp chủ nô

và giai cấp nô lệ, giữa giai cấp phong kiến và giai cấp nông dân, giữa giai cấp

tư sản và giai cấp vô sản…

Từ những luận giải trên đây, bước đầu có thể đưa ra quan niệm về lối

sống như sau: Lối sống là một dạng hoạt động sống (phương thức sống) căn bản của một dân tộc, giai cấp, tầng lớp xã hội, cá nhân gắn với điều kiện kinh

tế - xã hội nhất định, mang tính ổn định và chịu sự quy định chặt chẽ của phương thức sản xuất.

Phân biệt lối sống với một số khái niệm gần như:

Mức sống là khái niệm nói lên khía cạnh số lượng của đời sống, khía

cạnh kinh tế, phúc lợi của con người; mức sống là một chỉ báo về lối sống,nói lên trình độ sinh hoạt vật chất của con người, còn lối sống bao hàm cả đặctrưng chất lượng của hoạt động sống của con người Trên cả hai cấp độ lýluận và thực tiễn không thể đồng nhất mức sống với lối sống Thực tiễn chothấy, con người trong cùng một mức sống như nhau có thể có những lối sốngkhác nhau, thậm chí đối lập nhau Nghĩa là, con người sống có một mức sốngrất cao nhưng họ có thể họ lại làm nhiều việc đê tiện chỉ để chăm lo cho cuộcsống xa hoa, hưởng lạc và ích kỷ Ngược lại, có những người sống trong cảnhnghèo túng, rất khó khăn nhưng họ lại chăm chỉ, cần cù lao động, yêu thươngcon người, quan tâm đến lợi ích xã hội Vì vậy, mức sống không thể coi làmột tiêu chuẩn đầy đủ để xác định đặc trưng của lối sống

Lẽ sống là mặt ý thức của lối sống, là sự lựa chọn chủ quan của con

người về một cách sống và là sự phản ánh tất yếu khách quan của một lốisống vào đầu óc con người Nó là sự khẳng định về một lối sống, là mặt tựgiác của lối sống ấy Khi một cá nhân đã xác định được lẽ sống tức là đã xácđịnh được hướng đi đúng để trau dồi lối sống mà mình lựa chọn Do vậy, lẽsống phản ánh mục đích của lối sống, định hướng của cuộc sống Lẽ sốngthường gắn liền với hệ tư tưởng, là thế giới quan, nhân sinh quan của conngười Vì thế, khi nghiên cứu lối sống của một cá nhân, một nhóm xã hội phảinghiên cứu nhận thức, thái độ, lý tưởng trong cuộc đời họ; nói theo ngôn ngữ

triết học, phải tìm hiểu thế giới quan, nhân sinh quan của họ Trong thực tếkhông bao giờ có một lối sống đồng nhất chung cho tất cả mọi người Lẽ sống

có vai trò như kim chỉ nam cho cá nhân để điều chỉnh hành vi của mình Do

đó, lẽ sống biểu hiện ở quan điểm sống, mục đích sống, thái độ lựa chọn cáchoạt động và các mối quan hệ trong xã hội

Nếp sống là mặt ổn định của lối sống, bao gồm những cách thức, những

quy ước đã trở thành thói quen trong sản xuất, trong sinh hoạt, trong tổ chức đờisống xã hội Cùng với thời gian, những suy nghĩ, hành vi, việc làm được lặp đilặp lại, dần dần trở thành thói quen, tập quán, tập tục trong sản xuất, sinh hoạt,phong tục, nghi lễ, trong hành vi đạo đức, pháp luật tạo nên nếp sống

Ở Việt Nam hiện nay, trong thói quen ngôn ngữ người ta dùng mộtcách lẫn lộn cả hai từ nếp sống và lối sống, không phân biệt được nghĩa,nhưng nhìn chung đều hiểu theo nghĩa lối sống Nếp sống hình thành trên cơ

sở lối sống, là chiều sâu của lối sống Phân biệt giữa lối sống và nếp sống, tức

là phân biệt giữa hai mặt “tĩnh” và “động” trong cấu trúc của lối sống Thôngqua hoạt động thực tiễn, lối sống của con người được định hình

Phân loại lối sống

Xét dưới nhiều khía cạnh, có nhiều cách khác nhau để phân loại lối sống.Dưới góc độ phân loại theo hình thái kinh tế - xã hội, bao gồm có lối sốngphong kiến, lối sống tư sản, lối sống xã hội chủ nghĩa Phân theo tính giai cấp:

có lối sống nông dân, lối sống tri thức, lối sống thương gia Phân theo đặctrưng lao động, nghề nghiệp có lối sống nghệ sỹ, lối sống quân nhân, lối sốngsinh viên, v.v Phân theo đặc điểm vùng lãnh thổ có lối sống đô thị, lối sốngnông thôn, lối sống miền núi,…Đặc biệt, dựa trên tiêu chí văn hoá của lối sống:

có lối sống văn hoá, lối sống vô văn hoá hay lối sống thiếu văn hoá,

Lối sống văn hoá

Trên cơ sở lối sống phản ánh trình độ văn hoá của một cá nhân, cộngđồng trong điều kiện xác định thì lối sống không thể tách rời văn hoá Tuynhiên, không phải mọi lối sống đều là văn hóa, mà chỉ những lối sống phù

hợp với những chuẩn mực giá trị đạo đức của cộng đồng, của dân tộc có tácdụng thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì mới là văn hóa Theo đó, có thểkhẳng định, lối sống có liên quan mật thiết với văn hóa Dù được định nghĩatheo cách nào thì lối sống cũng dùng để chỉ những quá trình hiện thực hóa cácgiá trị và hệ giá trị văn hóa trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày.

Trong khi đó, dưới góc độ triết học, “Văn hoá là sự phát triển năng lựcbản chất người theo tiêu chí chân - thiện - mỹ và sự hiện thực hoá nó thôngqua hoạt động sống của con người trong tiến trình lịch sử” [23, tr.33]

Ở đây, văn hóa được hiểu là “giá trị”, là sự hài hòa trong ứng xử để đạtđến chuẩn mực của xã hội, đạo đức của cộng đồng Trong thực tế, văn hóa đãtrở thành nội dung, tính chất của nhiều hoạt động, nhiều lĩnh vực xã hội nhưđời sống văn hóa, khu phố văn hóa, làng văn hóa, ứng xử văn hóa, giao tiếpvăn hóa Văn hóa được coi là thước đo của sự hài hòa, của chuẩn mực

Từ sự phân tích về lối sống và văn hóa ở trên, có thể đưa ra quan niệm

về lối sống văn hóa như sau: Lối sống văn hóa là toàn bộ phương thức sống căn bản của một dân tộc, giai cấp, tầng lớp xã hội, cá nhân trong điều kiện kinh tế - xã hội nhất định; chứa đựng những giá trị tốt đẹp, tiến bộ, phù hợp với thời đại và mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Lối sống văn hóa đã phản ánh trình độ phát triển năng lực bản chấtngười theo tiêu chí chân - thiện - mỹ Nó được biểu hiện ở những thói quen

hành vi của con người trên các lĩnh vực của đời sống xã hội như: lối sống văn

hóa trong công việc; lối sống văn hóa trong chấp hành pháp luật; lối sống vănhóa trong quan hệ xã hội và giao tiếp ứng xử; lối sống văn hóa trong đời sống

sinh hoạt cá nhân Trong đó, hạt nhân - thước đo chuẩn xác và cao nhất của

lối sống văn hóa là tính nhân văn, nhân đạo, giá trị đạo đức là yếu tố cốt lõi

Lối sống văn hóa biểu hiện ở hai đặc trưng cơ bản là:

Lối sống văn hóa chứa đựng những giá trị tốt đẹp, tiến bộ, phù hợp với thời đại Nghĩa là, lối sống văn hóa chứa đựng những giá trị tốt đẹp mà con

người đã đạt được; đồng thời, phải là lối sống lành mạnh, văn minh, tiến bộ,

lịch sự trong các mối quan hệ của con người Ngày nay, xã hội phát triển vănminh, đời sống con người ngày càng được nâng cao trên tất cả các mặt vậtchất và tinh thần Nhiều thành tựu khoa học trong mọi lĩnh vực của xã hội đềugóp phần làm phong phú và phát triển nền văn hóa của nhân loại Vì vậy, theo

xu hướng hiện nay, con người luôn đề cao tinh thần nhân văn, nhân đạo sâusắc, đòi hỏi con người cần phải có nhận thức cao, sự hiểu biết sâu rộng, nănglực tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hóa vật chất và tinh thần để hìnhthành lối sống văn hóa tốt đẹp, tiến bộ, phù hợp với thời đại

Lối sống văn hóa mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Lối sống được

coi là một trong những yếu tố thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc Lối sống vănhóa mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc là yêu cầu tất yếu của quá trình hộinhập và phát triển Bởi lẽ, bản sắc dân tộc là yếu tố cốt lõi giúp cho lối sốnggiữ vững những giá trị truyền thống, không bị lai căng mất gốc Bản sắc dântộc trong lối sống của con người là những giá trị vốn có trong quá trình cộngđồng các dân tộc xây dựng, gìn giữ và phát triển đất nước của mình, được thểhiện thông qua các lĩnh vực sản xuất và chiến đấu, lao động và học tập, giaotiếp và ứng xử

Một lối sống văn hóa phải có đầy đủ các yếu tố dân tộc hiện đại nhân văn Do vậy, cần phải quán triệt quan điểm lịch sử - cụ thể trong việcphát triển lối sốn văn hóa hiện nay; phải đảm bảo tính thống nhất biện chứnggiữa yếu tố truyền thống và hiện đại Nếu tuyệt đối hóa yếu tố truyền thốngthì sẽ không tiếp nhận được cái mới, tinh hoa của nhân loại và sẽ trở nên bấtlực trước thực tiễn và thời đại Ngược lại, nếu tuyệt đối hóa yếu tố hiện đại

-mà coi nhẹ yếu tố truyền thống thì giá trị văn hóa sẽ bị lai căng, mất gốc vàtrở thành của người khác, dân tộc khác

* Lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh (huyện Yên Phong)

Khái quát về các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay:

Bắc Ninh là một tỉnh thuộc miền Bắc nước ta, là cửa ngõ phía Bắc củaThủ đô Hà Nội, gần sân bay Quốc tế Nội Bài, nằm trong vùng kinh tế trọngđiểm phía Bắc Kể từ khi tái lập tỉnh năm 1997, Bắc Ninh đã có chủ trươngđẩy mạnh công nghiệp hóa nhằm thúc đẩy kinh tế phát triển và vươn tới mộttỉnh giàu có Bắc Ninh cũng như nhiều tỉnh trong nước đã thực hiện chínhsách nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào địa bàn Phát huy nhiềuyếu tố thuận lợi, trong những năm qua, cơ cấu kinh tế Bắc Ninh liên tụcchuyển dịch theo hướng công nghiệp và dịch vụ Hiện nay, Bắc Ninh đã cơbản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại với 21 chỉ tiêu kinh tế - xãhội, thuộc nhóm 10 địa phương đứng đầu cả nước.

Thực hiện các đường lối chủ trương của Đảng và khai thác có hiệu quảthế mạnh của mình, ngành công nghiệp tỉnh Bắc Ninh đã có những bước pháttriển vượt bậc Năm 2016, các doanh nghiệp khu công nghiệp (không tính cáccông ty hạ tầng) tạo ra giá trị sản xuất công nghiệp khoảng 510.000 tỷ đồng;Giá trị xuất khẩu khoảng 23,5 tỷ USD; giá trị nhập khẩu khoảng 16 tỷ USD;Thu ngân sách thông qua các khoản thuế khoảng 7.000 tỷ đồng Như vậy, từnăm 2012 đến năm 2016, giá trị sản xuất công nghiệp tăng liên tục, từ373.029 tỷ đồng lên 705.292 tỷ đồng, gấp 1,89 lần so với năm 2012 Tốc độtăng trưởng bình quân giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Bắc Ninh giai đoạn

2012 - 2016 là 17,26% và là địa phương có giá trị sản xuất công nghiệp đứngthứ 2 cả nước (sau Thành phố Hồ Chí Minh) Những năm trở lại đây, ngànhcông nghiệp Bắc Ninh đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế lớn, đóng gópvào ngân sách của tỉnh, tăng thu nhập cho người lao động, đáp ứng nhu cầutrong nước và xuất khẩu

Hệ thống các điểm công nghiệp và xí nghiệp công nghiệp ở tỉnh BắcNinh được hình thành và phát triển không ngừng trong những năm gần đây.Tỉnh chú trọng quy hoạch các khu công nghiệp tập trung dọc theo các trục

đường giao thông (quốc lộ, tỉnh lộ) tạo thành chuỗi khu công nghiệp có sựgắn kết chặt chẽ với nhau

Bắc Ninh hiện có tổng số 16 khu công nghiệp tập trung được Thủtướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh, bổ sung theo văn bản số 1511/TTg-KTN ngày 20/8/2014 và văn bản số 2007/TTg-KTN ngày 06/11/2015, vớitổng diện tích 6.397,68 ha Trong đó, 13 khu công nghiệp được cấp GiấyChứng nhận đầu tư cho 16 dự án hạ tầng khu công nghiệp với tổng diện tích

QH 5.111,5ha và diện tích đất công nghiệp cho thuê là 3.476,41ha Hiện nay

đã có 9 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với diện tích QH 2.872,98ha,diện tích đất công nghiệp cho thuê là 2.017,61ha, đã cho thuê 1.415,87ha đấtcông nghiệp; Tỷ lệ lấp đầy trên diện tích đất QH đạt 70,18%, trên diện tíchđất thu hồi 82,73% [4]

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tínhđến ngày 20/4/2017, Bắc Ninh là địa phương thu hút nhiều vốn đầu tư nướcngoài nhất với tổng số vốn đăng ký là 2,7 tỷ USD, chiếm 25,51% tổng vốnđầu tư: Trong đó, quốc gia có vốn đầu tư chủ yếu ở các khu công nghiệp BắcNinh là Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore,…

Các khu công nghiệp tại Bắc Ninh chủ yếu là các khu công nghiệp đangành Lĩnh vực hoạt động là điện tử, lắp ráp điện tử, cơ khí, chế biến thựcphẩm, dệt may,… nhưng cơ bản là khu công nghiệp hoạt động trong lĩnh vựcđiện tử Hiện nay, Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp điện tử đứngđầu cả nước

Các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh hiện nay sử dụng nguồn lao độngđông đảo Trong vòng nhiều năm trở lại đây, số lao động làm việc trong cáckhu công nghiệp tăng lên không ngừng, cụ thể: năm 2010 có 56.874 lao động,năm 2011 có 87.053 lao động, năm 2012 có 117.455 lao động, năm 2013 tănglên 129.423 lao động [phụ lục 3]

Cơ quan quản lý các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chính là Banquản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh được thành lập ngày 25/8/1998 tạiQuyết định số 152/98/QĐ -TTg của Thủ tướng Chính phủ Nước Cộng Hòa

Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộmáy và biên chế được quyết định tại Quyết định số 60/2008/QĐ-UBND ngày09/5/2008 của UBND tỉnh Bắc Ninh

Về cơ cấu tổ chức, Ban quản lý có 10 phòng, đơn vị trực thuộc (Vănphòng, Phòng Quản lý Đầu tư, Phòng Quản lý Quy hoạch và Xây dựng,Phòng Quản lý Doanh nghiệp, Phòng Quản lý Lao động, Phòng Quản lý Môitrường, Thanh tra, Phòng đại diện các khu công nghiệp, Trung tâm Hỗ trợ đầu

tư và Phát triển khu công nghiệp và Trung tâm dịch vụ việc làm) Ban quản lý

các khu công nghiệp Bắc Ninh về cơ bản đã thực hiện tốt công tác quản lýnhà nước trên các lĩnh vực; tham mưu cho Uỷ ban nhân dân tỉnh trong việcquy hoạch và xây dựng các khu công nghiệp, góp phần đưa Bắc Ninh trởthành một trong những tỉnh đứng đầu khu vực phía Bắc về phát triển khucông nghiệp

Trong đó, khu công nghiệp Yên Phong là một trong những khu côngnghiệp phát triển mạnh nhất tỉnh Bắc Ninh, tập trung số lượng thanh niênđông đảo Khu công nghiệp Yên Phong được thành lập theo văn bản số303/TTg-CN ngày 20 tháng 02 năm 2006 của Thủ tướng Chính Phủ Giaiđoạn 1 có quy mô 351 ha, khởi công xây dựng tháng 02/2006 với tổng vốnđầu tư đăng ký 989,70 tỷ đồng; giai đoạn 2 đã được phê duyệt quy hoạch chitiết xây dựng với quy mô 314 ha

Khu công nghiệp Yên Phong do Công ty đầu tư phát triển hạ tầngViglacera làm chủ đầu tư Khu công nghiệp có vị trí địa lý hết sức thuận lợi:Nằm sát đường Quốc lộ 18 (tuyến đường Sân bay Quốc tế Nội Bài-Thành phố

Hạ Long Quảng Ninh); Cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 40 Km; cáchSân Bay Nội Bài khoảng 30 Km (theo QL 18); cách Cảng Cái Lân (TP HạLong) khoảng 130 Km (theo QL 18); cách Cửa Khẩu Lạng Sơn (Việt Nam-

Trung Quốc) 130Km; cách Cảng Hải Phòng khoảng 130Km, cùng với đường

295, đường 286 mạng lưới giao thông đường bộ của Yên Phong có nhiều điềukiện thuận lợi trong giao lưu và hội nhập kinh tế, văn hóa, xã hội với các vùngtrong, ngoài tỉnh và quốc tế Hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp này đượcđầu tư đồng bộ, hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm: Hệ thống chiếusáng, cây xanh, hệ thống cấp nước sạch, hệ thống thoát nước mưa, hệ thốngthoát nước thải, v.v Đây là khu công nghiệp tập trung đa ngành, nhưng chủyếu là hoạt động trong lĩnh vực điện tử, được xây dựng hiện đại, đồng bộ,đảm bảo điều kiện về phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường, đẩy mạnhxúc tiến đầu tư, sản xuất công nghiệp và kinh tế- xã hội của tỉnh Bắc Ninhphù hợp với chủ trương công nghiệp, hiện đại hóa của Đảng và Nhà nước.Đồng thời, tạo tiền đề cho sự phát triển các khu đô thị mới, góp phần đẩynhanh tiến tình đô thị hóa của tỉnh Bắc Ninh

Đặc điểm của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Một là, lực lượng lao động các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh phần

lớn chủ yếu là thanh niên công nhân chiếm 80% tổng số lao động trong các

khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh Hiện nay, các khu công nghiệp Bắc Ninh

sử dụng trên 231.341 lao động; trong đó: lao động địa phương là 69.633 laođộng (chiếm 30,1%); lao động nữ là 153.232 người (chiếm 66,24%), lao độngnước ngoài đang làm việc tại khu công nghiệp 2.848 người So với năm 2015,

số lao động năm 2016 tăng lên 26.468 lao động, đạt 176,45% so với kế hoạchnăm 2016 Trong đó, độ tuổi lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn các

khu công nghiệp Bắc Ninh bao gồm: Độ tuổi trên 45: khoảng 5%; Độ tuổi từ

31 đến 45 khoảng 15%; Độ tuổi từ 18 đến 30 khoảng 80% (các doanh nghiệp

trong các khu công nghiệp thường chỉ tuyển lao động ở độ tuổi từ 18 tuổi đến

30 tuổi), lao động trên mức tuổi này phần lớn là lao động thời vụ Điều đó cónghĩa, lực lượng thanh niên công nhân các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninhrất đông đảo, là nguồn lao động dồi dào

Mặt khác, theo báo cáo kết quả giữa nhiệm kỳ triển khai thực hiệnNghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X (nhiệm kỳ 2012 – 2017) củaBan chấp hành Tỉnh đoàn Bắc Ninh, dân số tỉnh Bắc Ninh là 1.034.800người thanh niên tỉnh Bắc Ninh hiện có 265.130 người chiếm khoảng25,6 % dân số toàn tỉnh Số thanh niên được tập hợp trong tổ chức chiếm48,5% Trong đó, thanh niên công nhân chiếm 11,5% thanh niên trong độtuổi Có thể thấy, đây là lực lượng nòng cốt lao động sản xuất trong cáckhu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh [1].

Hai là, thanh niên khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chủ yếu là lao động nữ Các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chủ

yếu tuyển dụng lao động nữ nhiều hơn lao động nam (khoảng 90% các doanhnghiệp), lao động người địa phương ít hơn lao động ngoại tỉnh gây ra mất cânbằng giới ngay trong các doanh nghiệp Điều này là một trong những tác nhân

để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng, trực tiếp là lối sống của thanh niên các khucông nghiệp Theo báo cáo thống kê, tỷ lệ lao động nam, lao động nữ trongcác doanh nghiệp khu công nghiệp năm 2010 có 21.226 lao động nam, 35.648lao động nữ, đến năm 2013 đã có sự thay đổi có 32.620 lao động nam, 88.787lao động nữ [phụ lục 4]

Ba là, thanh niên công nhân các khu công nghiệp chủ yếu là người ngoại tỉnh, chiếm trên 65% tổng số lao động Do các doanh nghiệp ở khu

công nghiệp tỉnh Bắc Ninh chủ yếu tuyển dụng lao động thanh niên ngườingoại tỉnh nhiều hơn thanh niên người địa phương nên thanh niên công nhâncác khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh chịu ảnh hưởng rất lớn của phong tục, tậpquán, lối sống, thói quen ở từng vùng, miền Theo đó, phong cách sống,phương thức ứng xử của đội ngũ này cũng rất khác nhau, bộc lộ sự chênh lệchkhá rõ về trình độ lối sống Đồng thời, tạo ra sự giao thoa lối sống văn hóa đadạng, phức tạp tại địa phương cư trú Theo khảo sát ở Công ty TNHHSamsung Electronics Việt Nam (Samsung Electronics Vietnam Company

Limited – SEV thuộc khu công nghiệp Yên Phong), số thanh niên công nhânngoại tỉnh chiếm đa số và có xu hướng ngày càng tăng Năm 2016, tỷ lệ thanhniên công nhân ngoại tỉnh chiếm 66,3% và có xu hướng tăng mạnh lên 75,7%trong năm 2017 ( tăng 9,4%) Trong khi đó, tỷ lệ thanh niên công nhân tỉnhBắc Ninh năm 2016 chỉ chiếm 33,7% và có xu hướng giảm dần chỉ còn24,3% (năm 2017) [phụ lục 5].

Bốn là, thanh niên công nhân các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh với

trình độ chuyên môn cao, bậc thợ cao, tay nghề cao rất ít, chủ yếu là lao độngphổ thông, xuất thân từ nông thôn (kể cả lao động nội tỉnh và lao động ngoạitỉnh) Do vậy, thanh niên công nhân các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cótrình độ học vấn hạn chế, khả năng nhận thức thấp, chuyển đổi từ tác phongnông nghiệp chậm chạp, tùy tiện sang tác phong công nghiệp linh hoạt, khẩntrương, tinh thần tự học, tự rèn, ý thức phấn đấu vươn lên còn yếu

Về phẩm chất chính trị, đa số thanh niên công nhân các khu côngnghiệp tỉnh Bắc Ninh tích cực tham gia học tập nâng cao trình độ lý luậnchính trị, bồi đắp lý tưởng cách mạng trong sáng, có lập trường tư tưởng vữngvàng, có lòng yêu nước, có niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sự nghiệpxây dựng chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng và lối sống lành mạnh

Từ sự phân tích trên, có thể đưa ra quan niệm lối sống văn hóa của

thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh như sau:

Lối sống văn hoá của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

là toàn bộ phương thức sống căn bản của họ, gắn liền với quy định của các doanh nghiệp và địa phương, được biểu hiện trong định hướng giá trị, các quan hệ xã hội và phẩm chất nhân cách, hành vi của mỗi người thanh niên trên các lĩnh vực của đời sống xã hội theo tiêu chí chân - thiện - mỹ.

Biểu hiện lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh:

Lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninhmang đầy đủ những đặc trưng lối sống văn hóa của con người Việt Nam, củathanh niên Việt Nam nói chung Song, thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh là những lao động, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất ngành côngnghiệp, do vậy biểu hiện về lối sống văn hóa của họ cũng có những nét đặcthù riêng; đó là lối sống văn hoá của thanh niên sinh sống, lao động sản xuấttrong các công ty, doanh nghiệp tại các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh:

Thứ nhất, lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được biểu hiện ở việc tuân theo định hướng các giá trị đúng đắn

Điều này được biểu hiện ở định hướng giá trị khoa học và nhân văn, lậptrường thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản, đặc biệt là bản lĩnh chính trịchính trị vững vàng của giai cấp công nhân; có sự hiểu biết và niềm tin sâu sắcvào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng; pháp luật của Nhà nước; luôn vững vàng, chủ động, tỉnhtáo trong mọi hoàn cảnh, nhạy bén trong xem xét, giải quyết các vấn đề trongquá trình lao động sản xuất cũng như trong đời sống; dũng cảm chống lại cái ácbảo vệ cái thiện, bảo vệ lối sống đẹp

Thứ hai, lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được biểu hiện ở hệ thống các quan hệ xã hội, hành vi ứng xử, giao tiếp trong tập thể và cộng đồng

Trong đó, tập trung nhất là biểu hiện ở tinh thần đoàn kết, trung thực,thật thà, chân thành, thẳng thắn, giàu lòng nhân ái, khoan dung, hết mựcthương yêu giúp đỡ nhau trong lao động sản xuất, trong đời sống thường nhật;

ở sự tinh tế trong ứng xử, khiêm tốn, giản dị, hài hòa, cởi mở, thân thiện vớiđồng nghiệp, chủ doanh nghiệp, người nước ngoài, bạn bè, Chấp hànhnghiêm pháp luật nhà nước, quy định của địa phương nơi cư trú và các chế độ,nền nếp của doanh nghiệp Đây không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn là nhữngmục tiêu mà sự phát triển lối sống văn hóa cần phải đạt tới

Thứ ba, lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được biểu hiện tập trung ở thái độ, phương pháp, phong cách lao động sản xuất tại các công ty, doanh nghiệp và cách sống trong quá trình cư trú tại địa phương Thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh có lối

sống văn hóa tức là phải sống lành mạnh, tiên tiến, phù hợp với thời đại vàgiữ được bản sắc văn hóa tộc, luôn chăm chỉ, cần cù lao động, chủ động sángtạo trong việc làm, có tác phong công nghiệp; tránh xa các tệ nạn xã hội, nóikhông với việc sống thử, sống vội

1.1.2 Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh - Quan niệm và tiêu chí đánh giá

* Quan niệm về phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Tiếp cận phát triển dưới góc độ phương pháp luận mácxít, Phát triển

được hiểu theo nghĩa chung nhất đó là quá trình vận động đi lên từ thấp đếncao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Quá trình đó vừa diễn ra dần dần,vừa nhảy vọt làm cho sự vật, hiện tượng cũ mất đi, sự vật, hiện tượng mới vềchất ra đời Trong lĩnh vực xã hội, xét đến cùng đó là sự vận động, phát triểncủa các hình thái kinh tế - xã hội từ thấp đến cao tuân theo những quy luậtkhách quan vốn có của nó Ngày nay, mọi chế độ xã hội dù là ở trình độ pháttriển nào thì văn hoá và phát triển vẫn là hai mặt gắn bó với nhau Đó là cơ sở

đi tới quan niệm phát triển lối sống văn hoá là quá trình tự thân; tuân theonhững quy luật khách quan của sự phát triển văn hoá, lối sống; biểu hiện tậptrung ở trình độ của các chủ thể trong việc nắm bắt, vận dụng các quy luậtkhách quan ấy nhằm huy động tốt nhất những điều kiện, khả năng có thể đểthúc đẩy sự phát triển lối sống văn hoá Đây là quá trình kế thừa biện chứngnhững giá trị văn hoá trong lối sống đã được thực tiễn kiểm nghiệm; là quátrình tác động một cách tự giác, có mục đích của các chủ thể nhằm đạt tới sựthường xuyên tích luỹ về lượng để tạo ra sự chuyển hoá về chất lượng của lối

sống theo tiêu chí văn hoá ở mỗi chủ thể nhất định, đáp ứng yêu cầu của đờisống xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất định.

Từ cách tiếp cận đó, phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu

công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được quan niệm như sau: Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là tổng hợp các tác động hợp quy luật của chủ thể nhằm tạo ra sự biến đổi về chất trên các phương thức sống ở người thanh niên thông qua quá trình làm việc tại các doanh nghiệp và sinh hoạt ở cộng đồng, phù hợp với các tiêu chí văn hóa, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu của địa phương và doanh nghiệp trong từng giai đoạn nhất định.

Từ quan niệm trên đã chỉ ra:

Mục tiêu phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công

nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là tạo sự chuyển biến căn bản, sâu sắc về nếp sống, lốisống tích cực, phong phú, lành mạnh ở mỗi người thanh niên công nhân, gópphần hình thành, phát triển, phẩm chất, năng lực người công nhân chất lượngcao, nâng cao kỹ năng sống, năng lực làm việc cho thanh niên các khu côngnghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, tạo sự ổn định an ninh trật tự xã hội ở địaphương; góp phần xây dựng mô hình người thanh niên công nhân Việt Namtrong thời kỳ mới

Chủ thể phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp

ở tỉnh Bắc Ninh là cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xãhội các cấp ở các khu công nghiệp thuộc địa bàn tỉnh Bắc Ninh, lãnh đạo cácdoanh nghiệp, công đoàn và đoàn thanh niên trong các doanh nghiệp, giađình, v.v và chính bản thân mỗi người thanh niên công nhân Mỗi chủ thể có

vị trí, vai trò riêng, song có mối quan hệ biện chứng cùng tác động tích cựcđến việc phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp.Trong đó, với tư cách là chủ thể trực tiếp xây dựng, phát triển lối sống vănhóa của bản thân, mỗi thanh niên công nhân có vai trò quyết định nhất Đặc

biệt, với sự tích cực, tự giác và sáng tạo trong tiếp nhận, xử lý những tác độngcủa quá trình phát triển, bản thân thanh niên sẽ trực tiếp tạo nên sự thay đổi vềchất, biến quá trình phát triển thành quá trình tự phát triển.

Những khía cạnh bản chất của quá trình phát triển lối sống văn hóa của

thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được xác định gồm:

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là quá trình tự thân, tuân theo những quy luật khách quan

Sự phát triển lối sống văn hoá của thanh niên các khu công nghiệp ởtỉnh Bắc Ninh là quá trình tự thân Khả năng nhận thức và vận dụng quy luậttrong quá trình phát triển lối sống văn hoá của thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được biểu hiện ở năng lực giải quyết liên hệ giữađiều kiện khách quan với khả năng của chủ thể trong tận dụng những điềukiện thuận lợi cho quá trình phát triển Trong thực tiễn, chủ thể nhận thức vàgiải quyết tốt mối liên hệ này tức là phải biết phân tích cụ thể một tình hình

cụ thể, vừa tạo lập, cải biến và tận dụng những điều kiện có lợi, vừa hạn chếảnh hưởng của những điều kiện bất lợi, tác động xấu đến quá trình pháttriển Tuỳ tình hình cụ thể mà sự tác động của các khả năng có lợi hay bấtlợi chiếm ưu thế Vì vậy, vai trò năng động, sáng tạo chủ quan của chủ thểtuỳ thuộc vào kỹ năng nghiên cứu, dự báo và năng lực định hướng, tự địnhhướng, xử lý những vấn đề nảy sinh, sao cho tận dụng được tốt nhất nhữngkhả năng khách quan có lợi cho quá trình phát triển lối sống văn hoá, biếnkhả năng thành hiện thực

Sự phát triển lối sống văn hoá của thanh niên các khu công nghiệp ởtỉnh Bắc Ninh thực chất là quá trình khách quan, chịu sự tác động, chi phốicủa tổng hợp các quy luật tự nhiên và xã hội; quy luật phát triển văn hoá, lốisống, quy luật phát triển nhân cách, các quy luật trong lao động sản xuất, cácquy luật và tính quy luật về sự tương tác giữa văn hoá và lối sống, giữa pháttriển văn hoá, lối sống với các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội và hoạt

động sản xuất, v.v Sự tác động của các quy luật nói trên là tất yếu kháchquan; hiệu quả tác động của nó tới quá trình phát triển lối sống văn hoá củathanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hoàn toàn tuỳ thuộc vào khảnăng của chủ thể, trực tiếp là đội ngũ thanh niên công nhân trong nhận thức,vận dụng chúng; biểu hiện tập trung ở việc nắm bắt, phản ánh, định hướngcho sự tác động của từng quy luật cũng như sự tác động tổng hợp của chúngtrong những điều kiện xác định.

Trong quá trình phát triển lối sống văn hoá của thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh, việc nhận thức và vận dụng quy luật này tức là nhậnthức mâu thuẫn vốn có bên trong của chính lối sống và của quá trình pháttriển lối sống thông qua các mối liên hệ xác định, nhằm chuyển hoá nhữngmặt đối lập cơ bản; là sự nhận thức và điều tiết được phương thức chuyển hoálượng - chất của sự phát triển lối sống của của thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh theo những tiêu chí văn hoá, tức là tuân theo khuynhhướng tất yếu của quá trình phát triển trong sự thống nhất biện chứng giữatính liên tục và tính giai đoạn

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là quá trình liên tục phát hiện và giải quyết các mâu thuẫn vốn có của họ trong quá trình làm việc và sinh sống trên tất cả các phương diện sống

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh là một quá trình tự giác, trên cơ sở nhận thức và hành động đúngquy luật của các chủ thể, chứ không phải là quá trình tự phát Quá trình pháttriển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninhluôn chứa đựng nhiều mâu thuẫn nội tại; thực chất đây là quá trình đấu tranhgiải quyết mâu thuẫn giữa những xu hướng vận động, biến đổi đối lập nhaunhư: giữa cái mới (kỷ luật lao động nghiêm túc, tự giác, nền nếp) và cái cũ(tác phong, thói quen tự do, thiếu ý thức kỷ luật, ), cái tiên tiến, hợp quy luật

và cái lạc hậu Đồng thời, các mâu thuẫn còn tồn tại ngay trong cách thức,khuynh hướng, gắn với mỗi giai đoạn của quá trình phát triển Bởi vậy, quátrình phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh trước hết, là quá trình các chủ thể thường xuyên phát hiện nhữngmâu thuẫn nội tại trong lối sống của họ

Trên cơ sở bám sát những biểu hiện cụ thể của lối sống trong toàn bộcuộc sống, sản xuất, hoạt động của mỗi cá nhân; quan hệ của nó với hệ chuẩnmực lối sống theo tiêu chí văn hoá đòi hỏi việc phát hiện mâu thuẫn phải tuânthủ nguyên tắc khách quan, toàn diện, lịch sử - cụ thể,; từ đó xác định, phânloại đúng mâu thuẫn; tích cực thiết lập những yếu tố, điều kiện cần thiết đểgiải quyết, chuyển hoá các mâu thuẫn ấy Đây là cơ sở khách quan hình thành

hệ thống động lực cho quá trình phát triển

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là quá trình lâu dài với sự tích lũy thường xuyên về lượng để dẫn đến sự chuyển hóa về chất trong lối sống của họ Đồng thời, đó là quá trình quanh co phức tạp, thông qua các chu kỳ phủ định biện chứng

Trên thực tế, lối sống văn hóa của của thanh niên các khu công nghiệp

ở tỉnh Bắc Ninh không hình thành ngay một lúc, một lần mà có được, nó chỉ

có được thông qua một quá trình giáo dục, rèn luyện; tự giáo dục, tự rènluyện Để một cá nhân tiếp thu và rèn luyện được một phẩm chất, thói quentốt yêu cầu quan trọng đặt ra cần phải công phu, nghiêm túc, với sự nỗ lực cốgắng rất nhiều của bản thân do xuất phát từ đặc điểm về tâm, sinh lý của conngười nói chung, từ mối quan hệ biện chứng giữa yếu tố tự nhiên (sinh học)với yếu tố xã hội trong bản chất con người Nhưng cũng với đặc điểm tâm,sinh lý của tuổi trẻ, sự tác động thường xuyên, trực tiếp từ môi trường xã hội,nhất là sự tác động của mặt trái, tiêu cực xã hội nên khả năng tập nhiễm mộtthói quen, hành vi xấu ở thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh sẽrất dễ và nhanh Do đó, để phát triển lối sống văn hóa của đối tượng này,

“trong mỗi thời kỳ đặc biệt”, các chủ thể “cần phải biết tìm cho ra cái mắtxích đặc biệt mà người ta phải đem toàn lực ra nắm lấy để giữ vững được toàn

bộ cái xích và chuẩn bị để chuyển vững chắc sang mắt xích kế bên” [39,tr.252]

Đặc biệt, chủ thể phát triển cần phải chống tư tưởng nóng vội, chủquan, nôn nóng, đốt cháy giai đoạn Mặt khác, khi đã có sự tích luỹ đầy đủ vềlượng, phải bằng những biện pháp cụ thể, kiên quyết tạo sự chuyển hoá vềchất trong lối sống của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh; khắcphục tình trạng ý lại, trông chờ, ngại khổ, ngại khó

Phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh là quá trình quanh co phức tạp, thông qua các chu kỳ phủ địnhbiện chứng Khuynh hướng của sự phát triển bao giờ cũng chứa đựng quátrình xuyên qua các mặt đối lập, “Từ khẳng định đến phủ định, - từ sự phủđịnh đến “sự thống nhất” với cái bị khẳng định” [38, tr.246] Đối với quátrình phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh thì đó là quá trình khách quan, đi từ chuẩn giá trị (chuẩn giá trịnày gắn với tiêu chuẩn lối sống trong điều kiện lịch sử - cụ thể) đến sự lệchchuẩn (sự phá vỡ nội tại của chuẩn mực lối sống hiện có, chuẩn bị cho sự rađời của chuẩn mực giá trị lối sống mới, hợp quy luật), từ sự lệch chuẩn đếnchuẩn giá trị cao hơn,… Để có được những phẩm chất, những chuẩn mựccủa lối sống văn hóa, thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh phảiqua quá trình giáo dục, tự giáo dục và tự rèn luyện Đây có thể coi là cuộcđấu tranh không khoan nhượng giữa một bên là những thói quen, những tàn

dư của lối sống cũ và mầm mống những thói quen của lối sống lai căng vớinhững biểu hiện của lối sống văn hóa, giữa cái chưa tốt với cái tốt, giữa cáithấp hèn với cái cao cả; giữa lối sống chuẩn mực với lối sống tự do, tùy tiện,

vô tổ chức, vô kỷ luật, v.v

Trong cuộc đấu tranh cái tốt, cái tích cực này không phải lúc nào cũngchiến thắng ngay được Có khi ở những cá nhân, ở những điều kiện và thờiđiểm cụ thể thì cái tốt, cái tích cực còn bị lấn át bởi cái xấu, cái tiêu cực Vìvậy, vấn đề này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong nhìn nhận thực trạng vàkhuynh hướng phát triển lối sống văn hoá của thanh niên các khu công nghiệp

ở tỉnh Bắc Ninh Đồng thời, thấy rõ yêu cầu khách quan, sự cần thiết giảiquyết tốt quan hệ giữa xây và chống trong quá trình phát triển lối sống văn

hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Phương thức phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công

nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh rất đa dạng, phong phú và thiết thực Song cơ bản vàthường xuyên nhất là thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về chínhtrị, pháp luật, đạo đức, văn hóa, lối sống cho thanh niên; nhất là thông qua cácbuổi sinh hoạt chuyên đề về giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản,giới thiệu luật hôn nhân và gia đình, luật lao động, giáo dục xã hội, dạy nấu

ăn, chăm sóc gia đình,… Hoặc thông qua các hoạt động chính trị - xã hội dođịa phương, doanh nghiệp tổ chức; thông qua việc phát huy vai trò của cácthiết chế văn hóa ở các khu công nghiệp, v.v

* Tiêu chí đánh giá phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Một là, nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng có liên

quan trực tiếp (gia đình, doanh nghiệp, Công đoàn, Đoàn thanh niên, chínhquyền địa phương nơi thanh niên cư trú,…) về mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụcủa việc xây dựng lối sống văn hoá, về vai trò của bản thân mỗi thanh niêntrong phát triển lối sống văn hoá

Hai là, nội dung, hình thức và phương pháp phát triển lối sống văn

hóa của thanh niên các khu công nghiệp luôn được quan tâm trong khảnăng sáng tạo, phát hiện những vấn đề mới nảy sinh về văn hoá, lối sống,trong xây dựng, phát triển kế hoạch công tác, lựa chọn nội dung, hình thức

tiến hành bồi dưỡng, phát triển lối sống văn hoá cho thanh niên các khucông nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh.

Ba là, sự chuyển biến về lối sống văn hóa của thanh niên các khu công

nghiệp tỉnh Bắc Ninh được biểu hiện trong việc xác định động cơ, thái độ,trách nhiệm, ý chí của thanh niên các khu công nghiệp trong hoạt động tựgiáo dục, rèn luyện nhằm xây dựng, phát triển lối sống văn hoá của mình Đặcbiệt là sự chuyển biến về hoạt động giao tiếp, hành vi, thói quen, nếp nghĩtrong tất cả các lĩnh vực của đời sống ở mỗi người thanh niên

1.2 Một số nhân tố cơ bản tác động đến phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

1.2.1 Toàn cầu hóa và tích cực chủ động hội nhập quốc tế ở Việt Nam

Mở cửa, hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa là quá trình tất yếu kháchquan đối với mỗi quốc gia, dân tộc hiện nay Song, đó là một quá trình chứađựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợptác, vừa có đấu tranh Một mặt, nó tạo ra những cơ hội cho các nước đangphát triển hội nhập vào nền kinh tế thế giới để trêm cơ sở đó, đẩy nhanh tốc

độ tăng trưởng kinh tế và đổi mới công nghệ Nhưng mặt khác, toàn cầu hóađem lại cho các nước nghèo, đang phát triển những thách thức to lớn trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong đó, do quá trình mở cửa hội nhậpquốc tế và quá trình toàn cầu hóa đã mang lại nhiều thách thức cho các nướcđang phát triển như thách thức về kinh tế, chính trị, đặc biệt là thách thức vềvăn hóa

Đối với Việt Nam, quá trình mở cửa, hội nhập quốc tế của nước tanhững năm qua và quá trình toàn cầu hóa đã và đang đem lại những biến đổinhiều mặt trong đời sống xã hội đất nước, trong đó, lĩnh vực văn hoá, lối sống,mức sống, có sự khởi sắc và đạt được những thành tựu nhất định Điều này

có tác động tích cực đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, điều kiện sống và lối

sống của nhân dân, của thanh niên ở các khu công nghiệp Trình độ dân trí củanhân dân được nâng lên, qua đó các khu công nghiệp được bổ sung nguồn nhânlực có chất lượng cao hơn về nhiều mặt Đặc biệt, sự bùng nổ mạnh mẽ củacông nghệ thông tin đã, đang từng giờ, từng phút cung cấp cho con ngườilượng thông tin hữu ích, phong phú, sinh động, nhiều chiều góp phần mở rộngphạm vi hiểu biết, nâng cao trình độ văn hoá chính trị, văn hoá đạo đức, vănhoá pháp luật, văn hoá thẩm mỹ, v.v của thanh niên ở các khu công nghiệp.Đây là môi trường và điều kiện rất thuận lợi để thanh niên ở các khu côngnghiệp tỉnh Bắc Ninh tiếp thu tri thức khoa học, tích hợp các giá trị văn hóa vậtchất và tinh thần của các nước tiên tiến, làm giàu cho vốn sống, đa dạng tronglối sống, phong cách sống của thanh niên ở các khu công nghiệp, trong đó cókhu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh.

Mặc dù vậy, mặt trái của quá trình mở cửa, hội nhập quốc tế và quátrình toàn cầu hóa cũng đặt ra nhiều thách thức đối với lối sống và phát triển

lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện

nay Các thế lực thù địch đang lợi dụng toàn cầu hóa để truyền bá, du nhậpcác giá trị tư sản, áp đặt sự thống trị kiểu mới của chủ nghĩa tư bản đối vớicác dân tộc Do đó, đã làm cho tư tưởng, đạo đức, lối sống của xã hội tư sản

và những yếu tố phản văn hoá thâm nhập mạnh mẽ vào xã hội ta, cám dỗthanh niên các khu công nghiệp và làm lai căng, huỷ hoại bản sắc văn hoá dântộc Bên cạnh đó, đã xuất hiện một số biểu hiện không lành mạnh, rất đáng longại như: sống thử, sống gấp, một số các trào lưu văn hoá lạc hậu, thậm chíđồi trụy của phương Tây du nhập; hiện tượng mê tín dị đoan, bói toán pháttriển, các tệ nạn xã hội lan rộng; một số hoạt động về đời sống tâm linh, tôngiáo được đề cao một cách thái quá và vượt ra khỏi giới hạn của tự do tínngưỡng mà pháp luật của Nhà nước cho phép Điều đó ảnh hưởng tiêu cựcđến sự phát triển nhân cách của thanh niên nói chung, lối sống văn hóa của

thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh nói riêng; làm cho cơ chế vàkhuynh hướng phát triển này diễn biến theo những chiều hướng phức tạp.

Hơn nữa, phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công

nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh còn chịu sự tác động không nhỏ từ sự chống phá của

các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam, nhất là chiến lược “diễnbiến hòa bình” Thực tiễn đã chỉ ra, mục tiêu cơ bản, lâu dài, nhất quán củachủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam làxóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sảnViệt Nam, xóa bỏ sự ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, thay thế bằng hệ tư tưởng tư sản và lối sống thực dụng Để thực hiệnmục tiêu cơ bản đó, chúng sử dụng rất nhiều hình thức, thủ đoạn và phươngtiện khác nhau, trong đó “diễn biến hòa bình” là một chiến lược đã được chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch sử dụng một cách kiên trì, bền bỉ và tỏ

thâm độc của chúng Bằng nhiều thủ đoạn tinh vi và nham hiểm, chúng ra

sức tuyên truyền, kích động lối sống thực dụng, hưởng lạc, “tự do” và “dân chủ” kiểu phương Tây, Đồng thời, các thế lực thù địch trong và ngoài

nước đã, đang tìm mọi cách hòng kích động thanh niên, công nhân các khucông nghiệp tiến hành đình công, bãi công, biểu tình,… gây mất trật tự anninh, an toàn xã hội trên diện rộng Tác động trên là những thách thứckhông nhỏ, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển lối sống văn hóacủa thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh Do đó, chúng takhông cường điệu hóa nhưng cũng không thể xem nhẹ sự chống phá củachủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch bằng chiến lược “diễn biến hòa

bình” đối với thanh niên nước ta nói chung, thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh nói riêng

Chính vì lý do trên, phát triển lối sống văn hóa của thanh niên ở cáckhu công nghiệp một cách đầy đủ và khoa học sẽ là điều kiện cơ bnar nhất

để tạo ra ở họ một sức đề kháng cao và giúp họ luôn vững vàng trước sựtấn công từ nhiều phía của kẻ thù

1.2.2 Những biến đổi kinh tế - xã hội đất nước và môi trường văn hóa – xã hội của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Triết học mácxít đã chỉ rõ, con người với tư cách vừa là sản phẩm củalịch sử vừa là chủ thể sáng tạo ra lịch sử luôn gắn liền với các điều kiện, hoàncảnh cụ thể Không có con người chung chung, trừu tượng, con người củamọi giai cấp, của mọi thời đại, mọi hoàn cảnh lịch sử Quá trình sống, hoạtđộng, phát triển của con người luôn chịu sự quy định của điều kiện lịch sử.C.Mác khẳng định: “Không phải ý thức của con người quyết định tồn tại củahọ; trái lại, tồn tại xã hội quyết định ý thức của họ” [43, tr.15] Với ý nghĩanày, có thể khẳng định những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội,…quyết định một cách toàn diện đến đời sống của con người, quyết định sự pháttriển ý thức của con người

Sự tác động của những biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay đếnphát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc

Ninh không chỉ đơn thuần là sự tác động tích cực mà có cả sự tiêu cực, làm

nảy sinh hai khuynh hướng trái ngược nhau, tin tưởng và hoài nghi, dao độngđối với mục tiêu xã hội chủ nghĩa Hai khuynh hướng này thể hiện ngay trongmỗi người thanh niên nước nhà nói chung, thanh niên ở các khu công nghiệptỉnh Bắc Ninh nói riêng, là cuộc đấu tranh về mặt tư tưởng rất gay go quyếtliệt Như khẳng định của Đảng “Cuộc đấu tranh giữa hai con đường: giữa cái

cũ và cái mới, tiên tiến với lạc hậu, tiến bộ và phản động trên lĩnh vực văn

hoá, tư tưởng, lối sống đang diễn ra hàng ngày rất phức tạp, chúng ta khôngthể xem nhẹ” [32].

Thực tiễn cho thấy, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộngsản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, được tiến hành qua 30 năm, đến nay,

đã và đang giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử Đây là tiền

đề kinh tế - xã hội vững chắc để Đảng, Nhà nước và nhân dân ta tiếp tục sựnghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mụctiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; góp phần khôngngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của các tầng lớp nhân dân.Đồng thời, tính tích cực chính trị - xã hội, ý thức trách nhiệm công dân đốivới sự ngiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, niềm tự hào dân tộc, sự tin tưởngvào đường lối và sự lãnh đạo của Đảng được nâng cao Đây là nhân tố tácđộng tích cực đến quá trình phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khucông nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Bên cạnh những thành tựu trên, vẫn tồn tại những hạn chế, đó là nềnkinh tế nước ta phát triển chưa bền vững, chất lượng, hiệu quả và sức cạnhtranh thấp, đời sống của nhân dân còn có những khó khăn nhất định Điều này

có tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm và lối sống, cách sống của các tầnglớp nhân dân, của thanh niên ở các khu công nghiệp Mặt khác, mặt trái của

cơ chế thị trường đang kích thích lối sống hưởng thụ, thực dụng, chạy theo lợinhuận, đề cao lợi ích vật chất và chủ nghĩa cá nhân, làm cho tuổi trẻ nước nhà

dễ nảy sinh và phát triển tư tưởng chỉ lo cho bản thân, lối sống buông thả tự

do thái quá, coi thường kỷ cương, pháp luật, v.v Điều đó chi phối rất lớn đếnsuy nghĩ và hành động của giới trẻ trong việc cống hiến, hy sinh lợi ích cánhân vì lợi ích quốc gia, dân tộc, là những lực cản không nhỏ, làm ảnh hưởngtiêu cực đến việc phát triển lối sống văn hóa của dối tượng này

Ngoài ra, sự ổn định chính trị của đất nước đã tác động tích cực đếnnhận thức chính trị - tư tưởng và tâm lý của các tầng lớp nhân dân, củng cốlòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào chế độ xã hội chủ nghĩa và tương laicủa đất nước, nâng cao ý thức, trách nhiệm chính trị của họ đối với nhiệm vụxây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Mặc dù vậy, sự kém hiệu lực trong quản

lý nhà nước, pháp luật chưa nghiêm, “tình trạng tham nhũng, lãng phí vẫn cònnghiêm trọng với biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, gây bức xúc trong dưluận, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước Tình trạngsuy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏcán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạphơn” [18, tr.185] Cùng với đó, hiện tượng vi phạm dân chủ, các tệ nạn xã hộichậm được khắc phục, sự phân hóa xã hội và phân hóa giàu nghèo trong xã hội

có xu hướng ngày càng tăng,… đang hằng ngày, hằng giờ tác động tiêu cựcđến nhận thức, tư tưởng; gây nên sự hoài nghi, bi quan trong một bộ phận nhândân

Điều này đã và đang tác động mạnh mẽ, dễ làm cho chính trị tư tưởngcủa các tầng lớp nhân dân, trong đó có thanh niên các khu công nghiệp ở tỉnhBắc Ninh bị ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực, dễ dẫn đến suy nghĩ và lốisống giản đơn, tiêu cực; thậm chí có thể bị lôi kéo, tham gia vào các tệ nạn xãhội phức tạp Nói cách khác, nó làm cho việc phát triển lối sống văn hóa củathanh niên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay gặp những khó khăn

cơ bản bộ mặt kinh tế - xã hội của địa phương, đời sống của nhân dân đượccải thiện đáng kể Đây là nhân tố tạo tiền đề cho sự phát triển đời sống mớitrong địa bàn và tác động tích cực tới đời sống vật chất, tinh thần của thanhniên các khu công nghiệp trong tỉnh nói riêng

Mặt khác, với vị trí địa lý và vị thế lịch sử của quê hương Bắc Ninh Kinh Bắc, đây là một tỉnh mặc dù đất không rộng, người không đôngnhưng là một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, giàu lòng yêu nước;

-có truyền thống đoàn kết; -có truyền thống lao động cần cù sáng tạo, giaothương buôn bán năng động Đây cũng là cái nôi của những làn điệu dân caquan họ mượt mà, sâu lắng; là vùng quê giàu truyền thống khoa bảng cảxưa và nay; đồng thời là nơi còn lưu giữ nhiều di tich lịch sử văn hóa, tiêubiểu như Đền Đô, Đền Bà Chúa kho, Đền Giếng, Hội Lim… với các lễ hộitruyền thống đặc sắc của các làng quan họ, tạo nên nét độc đáo riêng trongbản sắc văn hóa cũng như trong lối sống của con người vùng quê Kinh Bắc.Đây là những yếu tố rất thuận lợi để những giá trị văn hoá truyền thống bảnđịa cũng như của dân tộc lan toả, thẩm thấu vào lối sống văn hóa của thanhniên các khu công nghiệp của tỉnh Ngược lại, truyền thống, bản sắc vănhóa của con người Bắc Ninh truyền thống và đương đại đã trở thành nguồnnội lực to lớn, yếu tố quyết định trong việc đưa Bắc Ninh trở thành tỉnhcông nghiệp theo hướng hiện đại như ngày nay Truyền thống và bản sắcvăn hóa của con người Bắc Ninh cần tiếp tục được phát huy và phát triển

cụ thể trong việc xây dựng các chủ trương, chính sách chung và quy hoạch

cụ thể để phát triển đô thị Bắc Ninh trong quy hoạch “vùng Thủ đô”, đảmbảo xây dựng Bắc Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương, vừa hiệnđại, văn minh và giàu bản sắc Bắc Ninh - Kinh Bắc

Có thể thấy, quá trình hình thành, phát triển lối sống văn hóa của thanhniên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chịu sự tác động của nhiều yếu tốkhác nhau: sự biến đổi của tình hình kinh tế, chính trị - xã hội trên thế giới và

đất nước,… Bên cạnh đó, môi trường văn hóa - xã hội ở các khu công nghiệptrên địa bàn của tỉnh cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình này Bởi đâychính là môi trường mà các thanh niên trực tiếp sinh sống, lao động và sinhhoạt Như các nhà kinh điển mácxít đã chỉ rõ: “Con người tạo ra hoàn cảnh đếnmức nào thì hoàn cảnh cũng tạo ra con người đến mức ấy” [42, tr.55].

Môi trường văn hóa - xã hội ở các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh làtổng hòa các mối quan hệ chính trị - xã hội, đời sống chính trị, tư tưởng, tìnhcảm, đạo đức, lối sống,… của các tổ chức và cá nhân trong khu công nghiệp.Môi trường văn hóa - xã hội ở các khu công nghiệp có ảnh hưởng thườngxuyên, trực tiếp đến quá trình phát triển lối sống văn hóa của thanh niên Quátrình tác động này được biểu hiện thông qua các mối quan hệ cơ bản củathanh niên trong suốt quá trình lao động và sinh sống tại đây Đó là quan hệgiữa các thanh niên trong một nhà máy, xí nghiệp; giữa thanh niên các nhàmáy, xí nghiệp trong khu công nghiệp với nhau, giữa thanh niên với lãnh đạo,công đoàn các nhà máy, xí nghiệp; giữa thanh niên trong các nhà máy, xínghiệp với thanh niên địa phương; v.v Các mối quan hệ đó luôn tồn tại, đanxen trong tất cả các hoạt động của thanh niên các khu công nghiệp, từ làmviệc, sinh hoạt đến vui chơi, tham gia các hoạt động văn hóa - xã hội, cácphong trào của địa phương, v.v Chính thông qua đó, thanh niên ở các khucông nghiệp trong tỉnh tiếp nhận một cách trực tiếp các tác động (chủ yếu làtác động tích cực) của môi trường văn hóa - xã hội ở các khu công nghiệp, từ

đó nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, tác phong, lối sống, cách sống phongphú, lành mạnh ở mỗi người thanh niên

Trên thực tế, thanh niên làm việc trong các khu công nghiệp, nhất làvới các công ty, doanh nghiệp của nước ngoài, họ được tiếp xúc, làm quen,rèn luyện và trau dồi tác phong làm việc chuyên nghiệp theo kiểu côngnghiệp Mặt khác, hiện nay môi trường làm việc trong các khu công nghiệp ởtỉnh Bắc Ninh nhìn chung là tốt Phần lớn các công ty đều đảm bảo lợi ích của

người lao động theo đúng quy định của pháp luật; các hoạt động giám sát vàbảo vệ quyền lợi người lao động của các tổ chức như: Ban quản lý khu côngnghiệp, tổ chức Công đoàn tại các công ty được duy trì thường xuyên, có nềnnếp và thực chất, v.v Do đó, khi làm việc tại các khu công nghiệp trên địabàn tỉnh Bắc Ninh, người lao động yên tâm về quyền lợi hợp pháp của mình.Ngoài ra để thu hút và giữ chân người lao động, các doanh nghiệp tại các khucông nghiệp đều có những chính sách đãi ngộ hấp dẫn từ các khoản phụ cấp,trợ cấp đến việc bố trí xe đưa đón, nhà ở cho công nhân, tổ chức các hoạtđộng chăm sóc đời sống tinh thần của người lao động, Đây là những điềukiện rất quan trọng, tạo tiền đề cho sự phát triển lối sống văn hóa của thanhniên các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh.

1.2.3 Nhận thức, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên tại các doanh nghiệp ở khu công nghiệp trong tỉnh.

Trong các doanh nghiệp, vai trò của tổ chức công đoàn có ý nghĩa hếtsức quan trọng Đây là tổ chức làm cầu nối trong việc giải quyết các mâuthuẫn, xung đột giữa người lao động với người sử dụng lao động như giảiquyết những vụ đình công, khiếu nại, khiếu kiện Với tư cách là chủ thể trựctiếp, quan trọng trong phát triển lối sống văn hóa của thanh niên các khu côngnghiệp ở tỉnh Bắc Ninh, tổ chức công đoàn có vai trò to lớn trong chăm lo đờisống, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, nắm bắt tình hình đờisống, việc làm, tiền lương, thưởng; đồng thời chủ động đề xuất với chủ doanhnghiệp giúp đỡ, hỗ trợ, tạo điều kiện cho người lao động có hoàn cảnh khókhăn để họ ổn định tư tưởng, an tâm lao động sản xuất

Thực tế cho thấy, tổ chức Công đoàn ở nhiều doanh nghiệp thực hiệntốt việc chăm lo đời sống vật chất lẫn tinh thần cho người lao động bằngnhững hoạt động cụ thể như: Hỗ trợ tiền thuê nhà trọ, tăng thời gian nghỉ trưa,tăng giá trị suất ăn cho công nhân, thực hiện các chế độ ưu đãi với người laođộng nữ mang thai, tổ chức thăm hỏi, tặng quà công nhân có hoàn cảnh khó