skkn một số KINH NGHIỆM để làm tốt CÔNG tác CHỦ NHIỆM ở lớp 4b TRƯỜNG TIỂU học THIỆN HƯNG b

A ÑAËT VAÁN ÑEÀ I TEÂN ÑEÀ TAØI MOÄT SOÁ KINH NGHIEÄM ÑEÅ LAØM TOÁT COÂNG TAÙC CHUÛ NHIEÄM ÔÛ LÔÙP 4B TRÖÔØNG TIEÅU HOÏC THIEÄN HÖNG B II LÍ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI A ÑAËT VAÁN ÑEÀ I TEÂN ÑEÀ TAØI MOÄT SOÁ KINH NGHIEÄM ÑEÅ LAØM TOÁT COÂNG TAÙC CHUÛ NHIEÄM ÔÛ LÔÙP 4B TRÖÔØNG TIEÅU HOÏC THIEÄN HÖNG B II LÍ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI A ÑAËT VAÁN ÑEÀ I TEÂN ÑEÀ TAØI MOÄT SOÁ KINH NGHIEÄM ÑEÅ LAØM TOÁT COÂNG TAÙC CHUÛ NHIEÄM ÔÛ LÔÙP 4B TRÖÔØNG TIEÅU HOÏC THIEÄN HÖNG B II LÍ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI

A/ ĐẶT VẤN ĐỀ

I / TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỂ LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Ở LỚP 4B TRƯỜNG TIỂU HỌC THIỆN HƯNG B

II / LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

“Vì lợi ích 10 năm trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng người” Câunói của Bác Hồ đã thấm nhuần vào đường lối của Đảng và nhà nước ta.Hiện nay Đảng và nhà nước ta đã nêu ra việc phát triển toàn diện- giáo dụctoàn diện Vậy mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải có nhận thức hết sứcđúng đắn về vai trò của người thầy trong lớp học Người giáo viên chủnhiệm lớp cũng như người chỉ huy ngoài chiến trường, muốn dành thắng lợithì người đó phải biết tổ chức, bao quát, xử lí các tình huống mới dành đượcthắng lợi Đối với người giáo viên chỉ đạo, điều khiển lớp, không chỉ dạycác em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống,cách làm người và làm chủ tương lai của đất nước

Nhưng thực trạng hiện nay công tác chủ nhiệm chưa đạt được hiệuquả cao về nề nếp, công tác tổ chức lớp học và các hoạt động khác

Từ nhận thức trên, người giáo viên chủ nhiệm lớp hết sức quan trọngtrong việc hướng dẫn, chỉ đạo lớp và đào tạo thế hệ trẻ theo mục đích giáodục toàn diện Người giáo viên chủ nhiệm lớp đóng rất nhều vai trò: vừa làthầy dạy học vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là người bạn tốtnhất của các em Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo quỹ đạo của mình

mọi hoạt động của lớp đã đi vào nề nếp thì việc học tập của các em chắc chắn

sẽ tốt hơn Vì vậy đã chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm để làm tốt công tác

chủ nhiệm ở lớp 4B Trường tiểu học Thiện Hưng B - năm học: 2007-2008”

III / MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Từ thực trạng trên đề tài tìm ra những nguyên nhân mà công tác chủnhiệm chưa đạt hiệu quả Qua đó đề xuất một số biện pháp hữu hiệu đểgiáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm nhằm khắc phục tình trạng nề nếplớp, hạn chế học sịnh bỏ học một cách tốt hơn

IV / GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về một số kinh nghiệm để làm tốt công tácchủ nhiệm ở lớp 4B Trường Tiểu Học Thiện Hưng B năm học 2007-2008

V / ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

1/ Đối tượng nghiên cứu: Một số kinh nghiệm của giáo viên chủnhiệm trong những năm học vừa qua

2/ Khách thể nghiên cứu: Tìm hiểu thực trạng công tác chủ nhiệm lớpcủa giáo viên trong trường tiểu học Thiện Hưng B - Huyện Bù Đốp - TỉnhBình Phước

VI / GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

Nếu các lớp áp dụng đồng bộ các kinh nghiệm mà đề tài đã nêu ra thìcông tác chủ nhiệm lớp sẽ đạt kết quả cao trong những năm học tiếp theo,đặc biệt là Trường tiểu học Thiện Hưng B

VII / NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục đích nêu trên, đề tài đã tự xác định cho mình nhữngnhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

1, Nghiên cứu cơ sở lí thuyết của đề tài

2, Tìm hiểu thực trạng công tác chủ nhiệm của giáo viên ở lớp 4BTrường tiểu học Thiện Hưng B năm học 2007-2008

3, Đề xuất các biện pháp chỉ đạo công tác trên để làm tốt công tácchủ nhiệm lớp

VIII / PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1/ Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

2/ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra, trực quan, nêugương, hỏi đáp

3/ Các phương pháp hỗ trợ: toán, thống kê

IX / KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.

Tháng 9/ 2007: Đăng kí đề tài, lập đề cương

Tháng 9-10/ 2007: Điều tra thực trạng nề nếp lớp học và lí lịch của học sinh

ở lớp 4B

Tháng 11 / 2007: Thu thập và xử lí các số liệu điều tra

Tháng 12/ 2007 đến tháng 2/ 2008: Thống kê phân tích các số liệu

Tháng 3/ 2008: Viết đề tài, báo cáo sơ bộ

Tháng 4/ 2008: Chỉnh sửa và hoàn thiện đề tài

B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

Những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi vàbiến động không ngừng, nhưng Đảng và nhà nước vẫn đặc biệt quan tâmđến sự nghiệp giáo dục, đến vấn đề đảm bảo chất lượng dạy và học

Việc nghiên cưú những căn cứ trên cho ta hình dung về một em họcsinh là thiếu niên, nhi đồng đang ngồi trên ghế trường tiểu học, đó là nhữnghọc sinh đang phát triển nhân cách, tình cảm, trí tuệ, để có những tri thức và

kĩ năng cơ bản trong giao tiếp Để đi tới một nghiên cứu cụ thể, trước hếtcần xác định công tác chủ nhiệm lớp là vấn đề rất quan trọng Đối vớicông tác chủ nhiệm lớp, người giáo viên phải có tính kiên trì, tận tình Sựnhiệt tâm, chu đáo của giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng đảmbảo sự thành công của người giáo viên trong công tác chủ nhiệm lớp Songvới lứa tuổi học sinh lớp 4, sự nhận thức của các em còn non trẻ, sự tư duychưu đạt tới đỉnh cao, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo cho các em đivào nề nếp để các em dần trở thành người sống có ích trong xã hội, đóchính là người giáo viên chủ nhiệm lớp

II/ TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM-TÌNH HÌNH

Nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho các lớp có đầy đủ phònghọc, bàn ghế khang trang, phòng học thoáng mát, nhà vệ sinh sạch sẽ

2/ Khó khăn:

-Trường tiểu học Thiện Hưng B là một trường có dân cư gồm nhiềuthành phần ở khắp mọi miền đến đây lâïp nghiệp, người dân chủ yếu làmnghề nông, chỉ có một số ít là cán bộ công nhân viên và tiểu thương nênđiều kiện kinh tế của nhân dân còn hạn chế Do điều kiện gia đình nên đasố phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình

-Có nhiều em học sinh nhà ở cách xa trường, ở xã khác tới học (XãPhước Thiện) nên việc đi lại cũng khó khăn

* Qua những khó khăn trên, nên việc xây dựng cho học sinh nhữngthói quen về nề nếp, đạo đức tốt là điều thực sự cần thiết Vì thế mà việcđưa ra những giải pháp nhằm giúp các em có nề nếp, đao đức tố, ý thức tựgiác trong học tập là điều rất cần thiết

III/ CÁC GIẢI PHÁP

Trong những năm học gần đây, vào đầu năm học nề nếp lớp chưađược ổn định và còn lộn xộn Hơn nữa các em chưa tự ý thức được các việctrong lớp cũng như nội quy ra vào lớp, nội quy của nhà trường đề ra Nên đểổn định và đi vào nề nếp quỹ đạo của mình là rất khó và phải mất một thờigian dài mới ổn định được Do vậy ngay từ khi được Ban Giám Hiệu phâncông cho dạy Lớp 4B, bản thân đã trực tiếp gặp giáo viên chủ nhiệm lớp cũđể điều tra sơ khảo về tình hình mọi mặt để nắm mặt manh, mặt yếu củalớp cũ, xem xét tình hình đạo đức và lực học của từng học sinh

Về mặt đạo đức - Hạnh kiểm: Bản thân đã điều tra học sinh trong lớpxem em nào đã thực hiện đầy đủ bốn nhiệm vụ của người học sinh, em nàochư thực hiện đầy đủ bốn nhiệm vụ của người học sinh Để có kế hoạch bồidưỡng, giáo dục cho các em.

Sơ khảo về tình hình học tập: Căn cứ vào tình hình của lớp dưới quadự giờ, thăm lớp và các bài thi, sổ điểm để biết trong lớp có mấy loại họclực theo danh hiệu khen thưởng; có bao nhiêu học sinh giỏi, có bao nhiêuhọc sinh tiên tiến và học sinh còn lại Sau khi đã biết được lực học của từnghọc sinh trong lớp để có kế hoạch giáo dục và giảng dạy Ngoài ra còn điềutra thêm đội ngũ cán bộ lớp của lớp cũ có làm tốt không, hướng dẫn lãnhđạo các bạn trong lớp như thế nào về tất cả mọi mặt: nề nếp của lớp dướitốt hay chưa tốt, chưa tốt do nguyên nhân nào? Do sự chỉ đạo của cán sựlớp hay giáo viên chủ nhiệm

Từ việc điều tra sơ khảo đã nắm được mặt mạnh, mặt yếu của lớp từđó có biện pháp giáo dục thích hợp: Tổ chức cho lớp bầu ra ban cán sự mới,ban cán sự phải là người có học lực khá gioiû, đối xử hoà đồng với bạn bè,nhiệt tình trong công việc được giao

Ngay từ đầu năm học, khi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp4B đã tiến hành việc điều tra sơ yếu lí lịch của từng học sinh trong lớp xemcó bao nhiêu học sinh con gia đình nghèo, gia đình khó khăn, con côngnhân, con nông dân Từ đó có cơ sở để phân loại các biện pháp giáo dục.Đối với những học sinh nghèo, học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn thì luônkết hợp với nhà trường, hội cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể kháctạo mọi điều kiêïn giúp đỡ các em về mọi mặt như: tinh thần cũng như vậtchất

Ví dụ: Vào đầu năm học các em phải đóng các khoản tiền tôi đãhướng dẫn gia đình các em viết đơn xin miễn giảm, giảm bớt được baonhiêu còn lại gia đình đóng để các em an tâm học Một số em không cósách để học thì giáo viên mượn sách cho các em học.

Ngoài ra giáo viên còn có kế hoạch phân loại học sinh ngay từ đầunăm học Các em yếu về mặt nào, môn nào để còn kịp bồi dưỡng nâng caotrình độ đồng đều của lớp Đối với học sinh yếu kém thì phân ra từng nhóm:

* Nhóm 1: Những học sinh yếu kém nhưng có thái độ học tập tíchcực

* Nhóm 2: Những học sinh có tư duy bình thường nhưng có thái độhọc tập chưa tốt

- Những em yếu kém chậm tiến bộ thì xếp các em ngồi trên bàn đầuđồng thời xếp một em khá giỏi ngồi bên cạnh, giao nhiệm vụ cho em khágiỏi kèm bạn yếu qua từng tiết học, bài học trong mọi giờ học Đồng thờicũng tiện cho giáo viên theo dõi hướng dẫn học sinh học tập và theo dõi kếtquả học tập của các em qua từng bài học Đặc biệt cần chú ý phát triển tưduy nâng cao kiến thức bồi dưỡng học sinh khá giỏi, học sinh có năng lựcđặt biệt

Trong giảng dạy, giáo viên phải dự kiến các tình huống sư phạm cóthể xảy ra và cách ứng xử với học sinh Thực hiện công tác giáo dục toàndiện thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, thườngxuyên liên hệ trao đổi thông tin hai chiều với phụ huynh hoặc đến nhà đểtrao đổi tình hình học tập của học sinh Lớp đã xây dựng được các nhómhọc tập để giúp đỡ nhau như: Đôi bạn cùng tiến, Nhóm học tập tự quản

Qua đó thường xuyên kiểm tra động viên khuyến khích các em bằng phongtrào hoa điểm 10.

Muốn lớp mình có nề nếp tốt thì giáo viên chủ nhiệm phải lên kếhoạch cho cả năm học, từng tháng, từng tuần dựa trên kế hoạch của nhàtrường Xây dựng được nề nếp tự quản, bầu chọn được đội ngũ cán sự cốtcán của lớp gồm: Lớp trưởng, 3 lớp phó phụ trách từng mặt, lớp được chialàm 4 tổ, mồi tổ bầu một em làm tổ trưởng, một em làm tổ phó Sau khi bầuxong, giáo viên họp đội ngũ cán bộ lớp để phân công quán triệt rõ nhiệmvụ cho từng em, đồng thời cho các em tự đăng kí các danh hiệu thi đua vàbiện pháp thực hiện từ đó có phương hướng chỉ đạo để học sinh thực hiệntốt

Mỗi tổ có một quyển sổ theo dõi học tập và các mặt hoạt động củatừng tổ viên trong tổ Cuối tuần các tổ trưởng tổng hợp báo cáo cho lớptrưởng, lớp trưởng tổng hợp báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm vào tiết sinhhoạt chủ nhiệm cuối tuần Lớp trưởng nhận xét tình hình học tập trong tuầnrồi đến giáo viên nhận xét chung tình hình học tập của lớp: về ưu điểm vàtồn tại Sau đó nhận xét đánh giá tình hình học tập cùng với nề nếp, tácphong, vệ sinh của từng em để các em tự rút kinh nghiệm và khắc phụctrong tuần tiếp theo Ngoài ra còn giáo dục các em phải: “Nói lời hay, làmviệc tốt”, “Gọi bạn xưng mình” Thường xuyên giáo dục các em có tính tựgiác, chấp hành tốt nội quy của lớp, của trường Muốn các em thực hiện tốt,nghiêm túc thì người giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực sự gương mẫu vềmọi mặt, phải là: “Tấm gương sáng cho học sinh noi theo”, nói phải làm, đề

ra phải thực hiện và khen chê đúng mực Vì học sinh tiểu học các em đang

ở lứa tuổi nhỏ nên giáo dục phải nhẹ nhàng, nghiêm túc, nghiêm khắc

nhưng cởi mở gần gũi độ lượng, luôn vị tha đối với học sinh biết nhận lỗi vàsửa lỗi, tuyệt đối không trù ém mắng nhiếc học sinh.

Trong học tập không những chú trọng rèn luyện cho học sinh bằngnhiều hình thức khác nhau mà còn chú trọng khâu nề nếp ngay từ đầu nămnhư truy bài đầu giờ, trật tự nghe giảng trong giờ học, trong lớp tổ tự quảnkiểm tra bài tập về nhà của các bạn trong tổ Vì nề nếp tốt là cực kì quantrọng, nó góp một phần lớn quyết định kết quả học tập của học sinh Chính

vì thế ngay từ đầu năm học giáo viên phải quán triệt nề nếp bằng cách: Chocả lớp học nội quy lớp học, và mọi quy định của giáo viên nội quy của nhàtrường đề ra:

Phòng Giáo Dục & Đào Tạo Bù Đốp

Trường tiểu học Thiện Hưng B

NỘI QUY

1/ Đi học đúng giờ Nghỉ học phải có giấy phép của phụ huynh học sinh.2/ Phải trật tự nghe giảng, làm bài nghiêm túc, thuộc bài trước khi vào lớp.3/ Lễ phép, vâng lời thầy cô, người lớn tuổi, tôn trọng bạn bè và yêu thươngtrẻ nhỏ

4/ Ăn mặc gọn gàng sạch sẽ

5/ Không nói tục, chửi thề, đánh nhau gây mất đoàn kết Để xe đúng nơiquy định

6/ Tham gia đầy đủ các hoạt động do trường, lớp tổ chức

7/ Biết bảo vệ và giữ gìn của công

8/ Thực hiện đầy đủ các quy định của nhà trường và xã hội Chấp hành tốtluật lệ an toàn giao thông

Giáo viên hướng dẫn các em làm quen với kí hiệu của giáo viên đểtập trung sự chú ý của học sinh trong khi nghe giảng bài

Ví dụ: Phía trên tay trái góc bảng ghi rõ lớp, sĩ số học sinh, dưới sĩ sốlà các kí hiệu ở góc bảng; + , B , V , S , 1,2,3,4

Chỉ vào + là cả lớp trật tự lắng nghe giáo viên giảng bài

Khi viết kí hiệu B là cả lớp lấy bảng con cá nhân làm bài

Khi viết kí hiệu S là học sinh mở sách, kí hiệu V là lấy vở ra để ghihoặc làm bài tập tại lớp Sau khi học sinh làm xong thì giáo viên xoá các kíhiệu đó đi, học sinh xẽ cất sách hoặc vở đi

Kí hiệu 1,2,3,4 có tác dụng nhắc nhở mỗi tổ khi chưa nghiêm túctrong giờ học

Ví dụ: Trong khi giảng bài hoặc lớp làm bài tập, một học sinh ở bànnào đó mất trật tự giáo viên chỉ cần chỉ vào số thứ tự trên bảng là tổ đó biếtgiáo viên nhắc tổ mình, khi đó tổ trưởng có trách nhiệm nhắc nhở thànhviên trong tổ mình trật tự và tổ trưởng ghi tên bạn làm việc riêng vào sổ đểcuối tuồn sinh hoạt nhắc nhở học sinh đó Với phương pháp này giáo viênkhông mất nhiều thời gian, không tạo áp lực đối với học sinh mà còn giúpcho lớp đi vào nề nếp tốt

Cùng trong một lớp nhưng các tổ luôn thi đua với nhau, nếu tổ nàocó một em đi học muộn hoặc nghỉ học không có giấy xin phép của cha mẹcác em thì xét thi đua tổ đó đứng sau các tổ không có em nào vi phạm

Muốn động viên phong trào thi đua thì giáo viên chủ nhiệm phải côngminh, tuyệt đối không thiên vị theo cảm tính, từ đó gây lòng tin với các em.

Không những giáo dục học sinh có nề nếp tốt trong giờ học, tronglớp mà còn phải thường xuyên giáo dục các em có nề nếp tốt trong mọihoạt động, sinh hoạt ngoài giờ

Ví dụ: Bắt đầu có trống báo là các em có mặt đầy đủ ở lớp để lớptrưởng, lớp phó, tổ trưởng kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà sau đó các emngồi vào truy bài dưới sự chỉ đạo của lớp trưởng, tổ chức cho các em đi vàonề nếp truy bài, tuy giáo viên không có mặt ở lớp các em vẫn làm tốt

Nhưng cũng không phải phó mặc cho cán bộ lớp, giáo viên chỉ nghelớp trưởng báo cáo kết quả chuẩn bị bài của các em mà ngoài 5 phút kiểmtra đột xuất 1,2 bài trong mỗi tổ Aùp dụng biện pháp này đỡ tốn thới gian,không chiếm mất giờ dạy mà còn rèn cho học sinh tính tự giác cao, đồngthời hạn chế nô nghịch của các em khi chưa vào học

Mọi hoạt động khác: Thể dục giữa giờ, sinh hoạt đội các em đềuthực hiện tốt bởi các em đã có nề nếp tốt

Hướng dẫn các em lập thời gian biểu Học sinh học chiều thì giúp giađình vào buổi sáng những công việc phù hợp như: quét nhà, nấu cơm, rửachén, lau bàn ghế,

THỜI GIAN BIỂU

Sáng: từ 5 giờ 30’ đến 6 giờ: tập thể dục, làm vệ sinh cá

nhân, quét nhà, ăn sáng, xem lại bài, phụ giúp gia đình rồi nấu

cơm, ăn cơm, thu dọn, nghỉ trưa đến 12 giớ 15’ đi học

quét nhà, sau đó tắm rửa, dọn cơm, ăn cơm, rửa chén

Từ 19 giờ đến 19 giờ 30’ nghỉ ngơi giải trí

Từ 19 giơ 30’ø đến 21 giờ làm bài và học bài 21 giờ đi ngủ

* Những việc làm trên giúp các em dần có thói quen làm việc cókhoa học, biết sắp xếp thời gian một cách hợp lý và để thực hiện được điềunày một cách tốt nhất thì cần nhờ phụ huynh kiểm tra và thông báo lại chogiáo viên qua các lần họp hoặc giáo viên tới thăm gia đình học sinh

Ngoài ra còn động viên khuyến khích các em tạo quỹ lớp thông quahình thức nuôi heo đất để giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn, thăm hỏinhững bạn bị bệnh trong lớp Được động viên đúng mức kịp thời nên các emđều phấn khởitự giác trong học tập cũng như mọi hoạt động khác

Ngoài khâu tổ chức lớp tốt và vận dụng nhiều phương pháp để nângcao chất lượng mà còn luôn luôn giáo dục các em tuôn theo luật lệ an toàngiao thông qua các bài học theo chương trình PoKéMon và qua thực tế hằngngày Đồng thời giáo dục cho các em đức tính “khiêm tốn, thật thà, dũngcảm” như lời Bác Hồ dạy

Ví dụ: Các em nhặt được bút, vở, thậm chí cả tiền, các em đềuđưa cho thầy chủ nhiệm hoặc thầy tổng phụ trách để trả lại cho bạn mất

Để đảm bảo duy trì được sĩ số lớp thì người giáo viên phải có lòngnhiệt tình, không ngại khó, ngại khổ, thường xuyên tới gia đình làm côngtác tư tưởng và động viên học sinh ra lớp học Đây là một việc làm đòi hỏigiáo viên phải kiên trì, đồng thời kết hợp với các ban ngành trong nhàtrường như Công đoàn, Ban giám hiệu, chi đoàn và bên Ấp như ấp trưởng