Thực tế việc xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp cho trẻ hoạtđộng theo các chủ đề chủ điểm đã được giáo viên chú trọng nhưng còn một sốgiáo viên chưa hiểu sâu sắc về việc xây dựn
Trang 1cá nhân trẻ bộc lộ khả năng của mình Môi trường phù hợp, phong phú đa dạng
sẽ gây hứng thú cho trẻ và giáo viên
Môi trường giáo dục là nơi cung cấp kiến thức, phát triển sự hiểu biết,tình cảm, thẩm mỹ, thể chất, ngôn ngữ, rèn luyện kỹ năng cho trẻ, góp phần hìnhthành và phát triển nhân cách cho trẻ Mầm non nói chung và trẻ 3- 6 tuổi nóiriêng, hình thành tính chủ định cho trẻ trong hoạt động, nảy sinh hoạt động mới.Môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm bao gồm môi trường vật chất và môitrường xã hội
Việc xây dựng môi trường giáo dục trẻ theo chủ đề phản ảnh toàn bộ nộidung chủ đề sẽ gây hứng thú cho trẻ, trẻ được khám phá sâu sắc về chủ đề chủđiểm, kích thích trẻ tích cực hoạt động trải nghiệm, nhằm phát triển về các mặtgiáo dục trẻ một cách tự nhiên Hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện
tự tin giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ trong nhóm lớp
Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động là xây một môi trường an toàn,thân thiện, ấm cúng, trình bày đẹp mắt, kích thích và thu hút trẻ, giúp trẻ chủđộng, tích cực tham gia vào các hoạt động trải nghiệm và giao tiếp một cáchtích cực
Thực tế việc xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp cho trẻ hoạtđộng theo các chủ đề chủ điểm đã được giáo viên chú trọng nhưng còn một sốgiáo viên chưa hiểu sâu sắc về việc xây dựng môi trường giáo dục phải xuất phát
từ nhu cầu hứng thú và khả năng hoạt động tích cực của trẻ Môi trường đó phảikích thích trẻ tìm tòi, khám phá, tương tác cùng nhau để lĩnh hội những kiếnthức kỹ năng để phát triển toàn diện Nhiều giáo viên xây dựng môi trường cònmang tính hình thức, môi trường tạo ra chỉ mang tính chất trang trí, chưa manglại hiệu quả cao trong việc kích thích trẻ hoạt động
Xuất phát từ thực tế trên, là cán bộ quản lý, trong quá trình chỉ đạo thựctiễn, tôi nhận thức được việc hướng dẫn giáo viên xây dựng môi trường giáo dụctheo chủ đề chủ điểm sẽ tạo được nhiều cơ hội giúp trẻ tìm tòi, khám phá, trảinghiệm Từ đó sẽ đáp ứng được hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non, góp phầnquan trọng phát triển toàn diện 5 lĩnh vực thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm xã
hội, thẩm mỹ, vì vậy bản thân mạnh dạn chọn “Một số biện pháp chỉ đạo giáo
Trang 2giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực” làm đề tài nghiên cứu mong muốn tìm
ra được một số biện pháp chủ yếu giúp giáo viên xây dựng và sử dụng có hiệuquả môi trường giáo dục trong các nhóm lớp giúp trẻ hoạt động tích cực
1.2, Mục đích nghiên cứu
Công tác chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớptheo chủ đề chủ điểm là một nhiệm vụ thường xuyên, liên tục nhằm giúp giáoviên hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục đối với
sự phát triển của trẻ, từ đó giáo viên xác định đúng đắn vị trí của trẻ và vai trò,trách nhiệm của mình trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm tại nhóm lớp minh phụ trách
1.3, Đối tượng nghiên cứu.
Trong khuôn khổ của đề tài bản thân chỉ tìm hiểu một số biện pháp chỉđạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp theo chủ đề chủđiểm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực ở trường mầm non Phú Sơn Thànhphố Thanh Hóa
1.4, Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp quan sát
Phương phám thống kê toán học
Phương pháp điều tra
Phương pháp thực hành
1 5, Những điểm mơi của sáng kiến kinh nghiệm:
Giúp giáo viên nhận thức được vị trí của trẻ và vai trò của mình trong việcxây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp theo chủ đề chủ điểm
2, Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận về việc xây dựng môi trường giáo dục trẻ mầm non : 2.1.1 Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non là gì ?
Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non là hoàn cảnh sinh hoạt của trẻ
toàn bộ điều kiện tự và xã hội nằm trong khuôn viên của trường, lớp mầm non gồm hai bộ phận không thể tách rời, liên quan chặt chẽ và bổ sung lẫn nhau đó
là mội trường vật chất và môi trường tinh thần :
Môi trường vật chất : Phòng nhóm/ lớp học, hành lang, sân vườn và trangthiết bị, đồ dùng dạy học
Môi trường tinh thần: Bầu không khí, quan hệ xã hội, giao tiếp giữa trẻ vàngười lớn ( Giáo viên, phụ huynh, khách ) giữa trẻ với nhau ( Đồng niên, đồnggiới, khác giới ) và giữa người lớn với nhau
2.1.2 Ý nghĩa , giá trị của môi trường giáo dục đối với trẻ mầm non :
Môi trường giáo dục rất quan trọng đến việc dạy và học của cô và trẻ Trẻ
em sẽ tham gia vào các hoạt động và các loại trò chơi khác nhau tùy thuộc vào
Trang 3môi trường mà trẻ đang ở đó Vì vậy trẻ cần có cơ hội để chơi và học ở môitrường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học Môi trường giáo dục tạo điềukiện cho trẻ được tương tác với phương tiện giáo dục ( Thiết bị, đồ dùng đồchơi) và tiếp xúc giao tiếp tương tác với mọi người
1.1.3, Ảnh hưởng sâu sắc của môi trường trong hoạt động giáo dục :
Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp giúp trẻ có cơ hội để trải nghiệmkhám phá một cách tích cực, chủ động, góp phần thỏa mãn nhu cầu chủ đạocủa trẻ mẫu giáo là hoạt động vui chơi và hỗ trợ các hoạt động giáo dục trẻ Qua
đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện, phát huy tối ưunhững tiềm năng sẵn có của bản thân và hình thành những kỹ năng cần thiết chocuộc sống
Môi trường giáo dục hỗ trợ cho giáo viên thực hiện chương trình giáo dụcmầm non
2 1.4, Yêu cầu về môi trường giáo dục cho trẻ mầm non :
Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non là môi trường an toàn và vệ sinh:đảm bảo đủ điều kiện về cơ sở vật chất theo qui định (Diện tích, ánh sáng,thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông và đủ dưỡng khí cho trẻ trong lớphọc; hệ thống điện nước, đồ dùng đồ chơi, trang thiết bị được bảo dưỡng đểtránh nguy hiểm, đảm bảo an toàn và vệ sinh sách sẽ ; có bầu không khí vuitươi, thân thiện, hòa thuận, quan hệ gần gũi yêu thương, tôn trọng, đối xử côngbằng
Môi trường giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và nhu cầu của trẻmầm non: Trẻ phát triển nhanh và rất hiếu động nên cần không gian đủ rộng đểhoạt động, đặc biệt là khi thời tiết xấu hạn chế chơi ngoài trời Khoảng khônggian này cần thiết để trẻ chơi cá nhân hoặc chơi cạnh nhau hay chơi thành nhóm Môi trường giao dục đáp ứng yêu cầu của chương trình: Thiết kế môitrường theo quá trình hoạt động của chủ đề , xây dựng các khu vực, các góc hoạtđộng
2.1.5 Môi trường trong lớp học:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ giáo viên cần tạo, xây dựng nên một môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh, có không gian Cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ
Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp giáo viên cần cần chú ý:
Bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyểnthuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi
Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát/ giám sát được toàn
Trang 4Tên hoặc ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ, được viết theo đúngquy định mẫu chữ hiện hành.
Nhiều góc ở trong phòng, nhiều góc ở ngoài trời
Các góc phải được bày hấp dẫn
Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưng cho từng góc
Học liệu, nguyên vật liệu, đồ dùng, đồ chơi trong góc hoạt động đóng vaitrò không nhỏ trong quá trình học và chơi của trẻ Vì vậy các đồ dùng và họcliệu mà giáo viên cung cấp cho các góc hoạt động cần được lên kế hoạch thậtcẩn thận để hỗ trợ giáo viên lên kế hoạch cho hoạt động chơi của trẻ và để thuhút trẻ tham gia, cũng như tạo ra các cơ hội học tập khác
Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có giá đựng ngăn nắp, gọngàng, để ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất, đồ chơi, nguyên vật liệu đượcthay đổi và bổ sung phù hợp với mục tiêu chủ đề/hoạt động và hứng thú của trẻ
Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt sỏi đá vải vụ, len.…), cósản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện…
Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địaphương đặc trưng văn hóa vùng miền (trang phục, dụng cụ lao động…)
Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợp với thể chất
và tâm lí của trẻ mầm non
2.2 Thực trạng về việc xây dựng môi trường giáo dục theo chủ đề chủ điểm ở trường mầm non Phú Sơn:
Đa số giáo viên đã nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựngmôi trường trong giáo dục trong lớp theo chủ đề chủ điểm nhưng chưa hiểu sâusắc được xây dựng môi trường giáo dục nhằm gợi mở, kích thích tre tích cực trảinghiệm, khám phá trực tiếp trên môi trường mà giáo viên xây dựng như thế nào
để có hiệu quả tốt
Việc xây dựng môi trường giáo dục trong các nhóm lớp theo chủ đề chủđiểm đã được giáo viên quan tâm , một số giáo viên đã xây dựng được một sốkhu vực/ góc nhưng chỉ mang tính hình thức trang trí là chủ yếu giáo viên chưatận dụng môi trường đó để tổ cức các hoạt động giáo dục cho trẻ hoặc có sửdụng cũng chỉ là hình thức chiếu lệ hời hợt Mặt khác xây dựng môi trường giáodục chưa thực sự phản ánh được toàn bộ nội dung của chủ đề, giáo viên cònchưa biết bắt đầu và kết thúc hoạt động ở chủ đề chủ điểm như thế nào nên chưakích thích được trẻ tích cực hoạt động khám phá để củng cố và lĩnh hội kiếnthức, phát triển về các lĩnh vực giáo dục
Giáo viên đã biết tận dụng các nguồn nguyên liêu sẵn có ở địa phương,các phế liệu, vật liệu tái sử dụng vào trong hoạt động góc nhưng chưa đa dạngphong phú về chủng loại việc xắp xếp đồ dùng, đồ chơi chưa khoa học, chưathuân tiện, chưa gợi mở để kích thích trẻ tham gia hoạt động Một số giáo viên
Trang 5còn trông chờ, ỷ lại vào những đồ chơi mua sẵn chỉ khi nào phát động hoặc bắtbuộc phải làm thì mới đầu tư và tìm kiếm.
Từ thực trạng trên qua điều tra nhận thức và kiểm tra đánh giá việc xâydựng môi trường giáo dục của đội ngũ giáo viên và kết quả hoạt động của trẻtrong các khu vực/ góc theo chủ đề chủ điểm theo một số tiêu sau :
Thời điểm khảo sát: Tháng 10 năm 2017
* Đánh giá môi trường vật chất cho trẻ hoạt động trong phòng lớp đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ
1 Bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố
trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở
những nơi nhiều ánh sáng…
2 Số lớp có đủ các góc theo quy định (5 –7 góc) Các góc hoạt
động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận
tiện khi liên kết giữa các góc chơi
3 Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát/ giám sát
được toàn bộ hoạt động của trẻ
4 Tên hoặc ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ, được viết
theo đúng quy định mẫu chữ hiện hành
5 Các góc phải được xắp xếp , trưng bày hấp dẫn.Có đồ chơi,
học liệu và phương tiện đặc chưng cho từng góc
6 Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có giá đựng ngăn
nắp, gọn gàng, để ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất
7 Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được thay đổi và bổ sung
phù hợp với mục tiêu chủ đề/hoạt động và hứng thú của trẻ
8 Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt…), sản phẩm
hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện…
9 Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của
địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền (trang phục, dụng cụ
lao động…)
10 Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợp với
thể chất và tâm lí của trẻ mầm non
Trang 6* Đánh giá việc sử dụng môi trường giáo dục trong lớp để tổ chức
hoạt động góc của giáo viên trường mầm non Phú Sơn: Khảo sát 14 giáo
viên trực tiếp dạy lớp MG thông qua dự giờ, trao đổi phỏng vấn, nghiên cứu hồ
sơ sổ sách của giáo viên và quan sát trẻ hoạt động ở môi trường trong lớp:
1 Giáo viên biết gợi mở để trẻ lựa chọn góc chơi khi giới thiệu
các góc chơi theo chủ đề chủ điểm một cách tự nguyện, hứng
thú
2 Giáo viên nắm vứng phương pháp hướng dẫn trẻ thỏa thuận nội
dung chơi, vai chơi, tiêu chuẩn đạo đức của vai chơi ở các góc
chơi
3 Giáo viên quan tâm bổ sung các nguyên liệu để kích thích tính
tò mò , sáng tạo và trải nghiệm của trẻ
6 Giáo viên trú trọng đến tính tự lập , tính độc lập của trẻ khi
chơi điều khiển, hỗ trợ đúng lúc, không làm thay trẻ Khuyến
khích tương tác giữa trẻ với trẻ
7 Giáo viên biết nhận xét xét trẻ sau khi chơi hướng vào sự thỏa
thuận ban đầu về nội dung chơi, vai chơi, hành động của vai
chơi tiêu chuẩn đạo đức của vai chơi của trẻ
1 Trẻ nhận biết được các góc chơi, các khu vực hoạt động của
các góc chơi, biết được những chủ đề, chủ điểm mà lớp đang
thực hiện, chủ động lựa chọn góc chơi theo sở thích
100 71,4
2 Số trẻ hào hứng tò mò thích thú khám phá Khai thác những vật
liệu, phế liệu thiên nhiên đưa vào các góc hoạt động
Trang 73 Số trẻ có ý kiến sáng tạo, tạo ra những sản phẩm từ các vật liệu
thiên nhiên phù hợp với chủ đề
4 Số trẻ biết phối hợp với các bạn đưa ra ý tưởng chơi trên các
góc mở mà giáo viên đã xây dựng, thực hiện được các nội
dung gợi mở ở các góc đó theo ký hiệu của GV
5 Số trẻ biết chủ động lấy đò chơi, nguyên vật liệu ở góc trẻ lựa
chọn để chơi cùng các bạn và biết xắp xếp đồ dùng đồ chơi
gọn gàng năn nắp theo qui định, ký hiệu khi chơi xong
6 Số trẻ biết chủ động tương tác, giao tiếp với bạn bè trong góc
chơi, tương tác với giáo viên và người lớn khi chơi một cách
tích cực
2.3, Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp theo chủ đề chủ điểm giúp trẻ hoạt động tích cực
Biện pháp 1 : Đánh giá môi trường vật chất trong lớp; phương pháp tổ
chức hoạt động góc và kỹ năng của trẻ hoạt động ở các góc chơi ở trường mầm
non Phú Sơn
*Về môi trường vật chất trong nhóm/ lớp
Căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, để có kế hoạch chỉ đạo thựchiện chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục trong lớp sát với thực tế, tôi đãnghiên cứu nội dung chuyên đề hè, nội dung chuyên đề bồi dường chu kỳthường xuyên và đề ra một số tiêu chí khảo sát đánh giá về thực trạng CSVC,trang thiết bị của 14 lớp MG các độ tuổi 3 – 6 tuổi và 14 giáo viên trực tiếp chủnhiệm 14 lớp MG trong trường như bảng trên (Phần thực trạng)
Qua khảo sát thực tế tình hình CSVC, trang thiết bị và chất lượng trẻ,giáo viên ở các lớp Mẫu giáo, tôi nhận thấy:
Giáo viên đã biết cách bố trí các khu vực hoạt động theo nguyên tắc gócyên tĩnh xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở những nơinhiều ánh sáng , góc tạo hình gần nguồn nước và đủ ánh sáng …
Giáo viên đã biết xây dựng số góc theo qui định đối với Mẫu giáo là 7góc nhưng xây dựng các góc hoạt động “ranh giới” chưa rõ ràng, lôi đi một sốlớp xây dựng chưa thuận tiện cho trẻ di chuyển khi liên kết giữa các góc chơi(xảy ra ở lớp có diện tích phòng bé hơn) Điều này chứng tỏ rằng giáo viên chưacăn cứ vào điều kiện thực tế ở lớp mình để dựng các khu vực hoạt động cho trẻphù hợp
Một số giáo viên đã có ý thức sắp xếp các góc có danh giới , vách ngănnhưng chưa trú trọng đến việc xắp xếp để giúp mình có thể quan sát/ giám sátđược toàn bộ hoạt động của trẻ các góc
Trang 8Việc xắp xếp, trưng bày đồ dùng đồ chơi: một số giáo viên chưa trú trọngtạo ra sự hấp dẫn lôi cuốn trẻ, chưa phân nhóm rõ ràng và ký hiệu được các đồchơi, học liệu học phẩm đặc trưng cho từng góc.
Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu chưa mang tính gợi mở, chưa thườngxuyên thay đổi và bổ sung phù hợp chủ đề Công tác kết hợp với phụ huynhtrong việc sưu tầm nguyên vật liệu, phế liệu hỗ trợ cho việc làm đồ dùng đồchơi của cô và trẻ còn chưa thường xuyên, góc trao đổi phụ huynh còn mangtính hình thức, chiếu lệ chưa thực sự huy động phụ huynh và trẻ tìm kiểm cácnguồn vật liệu, phế liệu sẵn có đưa vào các góc
Giáo viên đã làm được nhiều đồ chơi nhưng chưa biết tạo những sảnphẩm còn dang dở để trẻ tiếp tục hoàn thiện mà hầu hết là làm thay trẻ nênchưa tạo được sự hứng thú, tích cực sáng tạo của trẻ trong hoạt động
Việc hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động góc chưa manglại hiệu quả vì vậy sản phẩm của trẻ rất nghèo nàn không có tính sáng tạo Đồchơi chủ yếu cho trẻ chơi đa số là đồ mua và cô làm săn chỉ việc bê ra và đặt vàonên trẻ chơi nhàm chán không kích thích hoạt động tích cực và sáng tạo của trẻ
ở các góc
* Phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động ở các góc chơi.
Một số giáo viên đã nắm được phương pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ,tuy nhiên việc giới thiệu, gợi mở để trẻ lựa chọn các góc chơi chưa thể hiệnđược tính tự nguyện của trẻ Ví dụ : Khi giới thiệu cho trẻ về chủ đề và gợi ý trẻlựa chọn các góc chơi giáo viên vẫn thường xuyên sử dụng các cụ từ " Cô sẽcho các con chơi ở ; Các con sẽ chơi ở góc "
Khi trẻ đã về các góc chơi, giáo viên chưa biết cách tổ chức hướng dẫn trẻthỏa thuận về nội dung chơi, vai chơi, hành động của vai chơi và phân vai chơi,tiêu chuân đạo đức của vai chơi ở các góc mà chủ yếu chỉ gợi ý trẻ hành độngtạo ra sản phẩm khi chơi, nên hoạt động chơi của trẻ chưa phản ánh được cuộcsống thực của xã hội, sự giao tiếp, tương tác của trẻ còn hạn chế
Trong quá trình chơi việc gợi mở cho trẻ để mở rộng chủ đề chơi của giáoviên chưa nhiều, việc bổ sung những đồ dùng học liệu , nguyên liệu sẵn có đểgiúp trẻ trải còn ít nên chưa kích thích tình tò mò khám phá của trẻ
Khi trẻ chơi, giáo viên chưa trú trọng đến tính tự lập, tính độc lập của trẻchưa tin tưởng vào khả năng của trẻ, sự hỗ trợ giúp đỡ trẻ chưa đúng lúc khi trẻ
có thể thực hiện được các thao tác chơi mà giáo viên hay làm thay trẻ vì vậy trẻchưa tự tin, chưa chủ động tích cực tham gia chơi cùng các bạn, chưa bộc lộ hếtkhả năng riêng của mình mà hay trông chờ ỷ lại cô giáo
Giáo viên nhận xét trẻ sau khi chơi chỉ hướng vào sản phẩm của trẻ chưahướng vào sự thỏa thuận ban đầu về nội dung chơi, vai chơi, hành động của vaichơi tiêu chuẩn đạo đức của vai chơi của trẻ nên chưa phát triển và mở rộngchủ đề chơi ở những buổi chơi tiếp theo
* Về kỹ năng chơi của trẻ
Trang 9Đa số trẻ nhận biết được các góc chơi, các khu vực hoạt động của các gócchơi , biết được những chủ đề, chủ điểm mà lớp đang thực hiện, các cháu đa số
đã biết chơi ở các góc theo sở thích của mình nhưng chưa chủ động thực sự
mà còn phụ thuộc vào sự gợi ý của giáo viên
Khi hoạt động tại các góc,trẻ chưa chủ động lựa chon nội dung chơi, chưanêu được ý tưởng chơi mà còn phụ thuộc quá nhiều vào gợi ý của GV kể cả trẻkhối MG lớn
Trẻ ít hào hứng và sáng tạo khi chơi ở một số góc do kỹ năng chơi cònhạn chế và góc chơi không hấp dẫn trẻ, chưa biết sử dụng các nội dung chơingay trên các góc mở
Biện pháp 2 : Bổ sung thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ các
góc
Qua khảo sát đánh giá tình hình cơ sở vật chất của các nhóm lớp cuối nămhọc chúng tôi tiến hành họp hội đồng nhà trường để đánh giá việc sử dụng, bảoquản cơ sở vật chất, việc tìm kiểm nguyên vật liệu đưa vào cac góc hoạt động vàhiệu quả việc sử dụng môi trường vật chất trong tổ chức các hoạt động giáo dụccủa trẻ
Lắng nghe ý kiến đóng góp và những đề nghị của hội đồng giáo viên vềsửa chữa, cải tạo, bổ sung môi trường vật chất trong và ngoài lớp học cho phùhợp với điều kiện từng lớp
Sau khi khảo sát đánh giá thực trạng môi trường vật chất, và những ý kiến của hội đồng giáo viên, lãnh đạo nhà trường nghiên cứu và có phương án, kếhoạch tham mưu với lãnh đạo các cấp và hội cha mẹ học sinh mua sắm bổ sungthêm các thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các lớp, sửa chữa một số khu vực trongcác phòng ví dụ : sửa lại nền nhà, ốp gạch men xung quang tường để giáo viênxây dựng các góc mở dễ dàng, đẹp và bền, sạch sẽ, mua xốp trải nền các khuvực hoạt động của trẻ, mua bàn ghế, giá kệ
Chỉ đạo giáo viên kết hợp với phụ huynh ngay từ những ngày hè, đầu nămhọc tìm kiếm những giá bán hàng ở các cửa hàng tạp hoá phù hợp đưa vào cácgóc và sưu tấm những loại hộp, bìa, hoạ báo, tranh ảnh, đá sỏi lá cây, hột hạtchiếu cói rách và các phế liệu đảm bảo vệ sinh an toàn đưa vào trong các góchoạt động để tạo thành những sản phẩm phù hợp theo các chủ đề để tạo thànhcác hộp học liệu, các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động
Biện pháp 3 Bồi dưỡng nâng cao hiểu biết , nhận thức cho giáo viên
về việc xây dựng môi trường giáo dục trong lớp lấy trẻ làm trung tâm và phương pháp tổ chức hoạt động góc có hiệu quả :
Xây dựng môi trường vật chất trong lớp
Qua điều tra thực trạng về nhận thức, kỹ năng xây dựng môi trường vậtchất trong các nhóm lớp và phương pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ, chúngtôi đã bàn bạc trong ban giám hiệu và các tổ chuyên môn tổ chức tập huấn lại
Trang 10chuyên đề cho giáo viên nhấn mạnh vào các bước xây dựng môi trường giáo dụchướng dẫn giáo viên qui trình xây dựng môi trường giáo dục gồm các bước sau :
Bước 1: xác định nội dung, lập sơ đồ.
* Ví dụ : Xây dựng môi trường trong lớp để tổ chức các hoạt động học
như khám phá khoa học, giáo dục âm nhạc, tạo hình, làm quen với chữ viết.Môi trường để tổ chức hoạt động vui chơi chủ đề cũ để lại những gì, bổ sungthêm để xây dựng chủ đề mơi là nội dung gì Từ nội dung trên sẽ tiến hànhlập sơ đồ xây dựng , bố trí xắp xếp các khu vực theo nguyên tắc, tỉ lệ giữa cáckhu vực hoạt động làm sao cho cân đối, phù hợp với điều kiện của phòng nhómlớp Phòng có diện tích hẹp sẽ ưu tiên những góc chính trong lớp như góc phânvai, xây dựng, còn một số góc có thể xây dựng ngoài hành lang ( Góc khámphá khoa học toán , thiên nhiên )
Bước 2: Mua sắm, sưu tầm trang thiết bị, tranh ảnh, nguyên vật liệu, phế
liệu phù hợp với chủ đề và kích thích trẻ hoạt động
Bước 3: Tổ chức làm tranh ảnh, đồ dùng đồ chơi:
Xác định những đồ dùng đồ chơi gì cần mua; những đồ dùng đồ chơi gì
cô làm ( có tính chất giới thiệu chủ đề hoặc đồ chơi khó làm cần có sự khéo léo,tinh tế ) Những đồ chơi gì trẻ tự làm (tranh ảnh , đồ dùng đồ chơi quen thuộc,đơn giản hợp với khả năng của trẻ, khuyến khích trẻ hứng thú và hiểu được ýnghĩa của những công việc được giao )
Xác định những đồ chơi, đồ dùng gì cô và trẻ cùng làm ( Giáo viên làmmẫu một vài chi tiết, gợi ý để trẻ làm )
Giáo viên thường xuyên bổ sung các nguyên liệu, đồ dùng đồ chơi tạođiều kiện cho trẻ vận dụng kinh nghiệm của mình vào trò chơi
Không nhất thiết phải đủ đồ dùng đồ chơi từ đầu chủ đề mà đồ dùng đồchơi sẽ được bổ sung trong suốt chủ đề đến khi kết thúc chủ đề
Phương pháp tổ chức hoạt động góc :
Ngoài việc bồi dưỡng về kiến thức kỹ năng xây dựng môi trường giáo dụctrong lớp chúng tôi còn bồi dưỡng về phương pháp tổ chức hoạt động góc chogiao viên : Ví dụ : Chúng tôi phân tích để giáo viên hiểu được mỗi đứa trẻ là 1
cá thể độc lập nên cần phải tôn trọng sở thích, khae năng của trẻ vì vậy giáo viêncần hiểu rõ các bước tổ chức hoạt động góc cho trẻ như sau :
Bước 1 : Ổn định , giới thiệu các góc chơi, cho trẻ về các góc chơi : cần đảm
bảo tính tự nguyện hứng thú của trẻ cần đặt các câu hỏi gợi mở thường xuyên
sử dụng cụm từ " Ở chủ đề này hôm nay các con đã suy nghĩ để tìm cho mìnhgóc chơi nào rồi ? Hay con chọn góc chơi nào? Góc chơi nào ngày hôm nay conthích ?"
Bước 2: Hướng dẫn trẻ tại các góc chơi : Sau khi trẻ về các góc chơi,
giáo viên bao quát và gợi mở nội dung chơi ở những góc củng cố các kỹ năng
cũ cho trẻ để trẻ hoạt động theo sở thích ( Góc tạo hình, tranh sách, góc toán )
Trang 11sau đó nhanh chong về các góc chơi cần sự hướng dẫn sâu sắc về kỹ năng chơicủa trẻ như góc phân vai, góc xây dựng lắp ghép để gợi ý giúp trẻ thỏa thuậnnội dung chơi, vai chơi, hành động của vai chơi, tiêu chuẩn đạo dức của vaichơi, phân vai chơi
Theo dõi trẻ trong quá trình chơi xem sự thể hiện vai chơi của trẻ như thếnào, trẻ có tích cực thế hiện hành động vai chơi của mình không, giao tiếp củatrẻ trong các vai chơi như thế nào có phản ánh được qui tắc của xã hội không
Từ đó mà giáo viên có những gợi ý để trẻ hành động theo đúng tiêu chuẩn đạođức, trách nhiệm của vai chơi giống với đời sống thực đồng thời nếu thấy trẻ đãthể hiện đầy đủ những qui chuẩn đó rồi thì giáo viên có thể mở rộng nôi dungchơi cho trẻ đồng thời quan sát các nhóm chơi khác để giúp đỡ gợi mở trẻ khicần thiết
Bước 3: Kết thúc buổi chơi:
Giáo viên nhận xét trẻ chơi từng góc, tặng hoa cho trẻ có kỹ năng chơi tốt Phần nhận xét chúng tôi lưu ý với giáo viên: Cần đưa ra những nhận xéthướng vào những nội dung đã thỏa thuận lúc ban đầu Ví dụ về vai chơi, tiểuchuẩn đạo đức của vai chơi: Bác cửa hàng trưởng có phân công được công việccho nhân viên không ?; các bác nhân viên có nhiệt tình, niềm nở, ân cần vớikhách hàng không?, các khách hàng có lịch sự khi đến của hàng và tôn trọngnhân viên bán hàng không? Các bác công nhân có hăng say lao động để hoànthành nhiệm vụ được giao không; bác kỹ sư trưởng có quan tâm động viên cácbác công nhân trên công trường để hoàn thành tiến độ thi công không vv
Biện pháp 4: Tập trung chỉ đạo điểm
Sau khi phân tích tình hình thực tế qua khảo sát, tôi xây dựng kế hoạch chỉđạo điểm và tham mưu với đồng chí trong ban giám hiệu Được ban giám hiệunhất trí, ủng hộ và tạo điều kiện tổ chức, tôi chọn 2 lớp điểm: cô Đào Thị ThuNga Và cô Đỗ Thị Hiên
Gặp gỡ giáo viên của 2 lớp, yêu cầu các đồng chí xây dựng các bước thựchiện, vẽ sơ đồ, nêu ý tưởng của mình, thống nhất và thực hiện
Sau khi xây dựng xong môi trường vật chất trong lớp bản thân chỉ đạotrực tiếp giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục trên môi trường mà mình vùa xâydựng một cách có hiệu quả
Sau một thời gian cùng phối hợp làm việc, chúng tôi đã rút ra được một sốcách làm có hiệu quả như sau:
Sắp xếp lại các góc theo đúng nguyên tắc :
Các khu vực, các góc trong lớp được xắp xếp phù hợp vơi diều kiện của 2lớp như theo nguyên tắc góc ồn ào xa góc yên tĩnh, góc tạo hình gần nguồnnước, góc sách, góc học tập đảm bảo ánh sáng và có khoảng rộng cho trẻ hoạtđộng chung Trang trí tạo các góc với màu sắc hài hoà, nhẹ nhàng, các đồ dùng
đồ chơi trong lớp vừa tầm với trẻ ngăn nắp nhưng không xa cách, tạo cho trẻ sự