Xuân Diệu,ông hoàng của thơ tình Việt Nam đã khẳng định: “Làm sao sống được mà không yêu Không nhớ không thương một kẻ nào” Nhưng tình yêu tuổi học trò không chân chính đã để lại hệ l
Trang 1MỤC LỤC
1 Mở đầu ……….………
1.1 Lí do chọn đề tài ………
1 2 Mục đích nghiên cứu ………
1 3 Đối tượng nghiên cứu………
1.4 Phương pháp nghiên cứu ………
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm………
2 1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm………
2 2 Thực trạng vấn đề trước khi chưa áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3 Giáo dục tình yêu chân chính cho học sinh qua Bài thơ số 28 của Ta – go………
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường ………
3 Kết luận, kiến nghị ……….…
3 1 Kết luận……….………
3 2 Kiến nghị ……….…… …
Tài liệu tham khảo ……….…
Phụ lục……….……….…
2 2 3 3 3 3 3 5 6
18 19 19 19 21 22
Trang 2GIÁO DỤC TÌNH YÊU CHÂN CHÍNH CHO HỌC SINH
QUA “BÀI THƠ SỐ 28” CỦA TA-GO
1 MỞ ĐẦU:
1 1 Lí do chọn đề tài:
Tình yêu là thứ tình cảm thiêng liêng, kì diệu, cao quý của con người.Nếu không có tình yêu trái đất này sẽ trở nên khô cằn, nhàm chán Xuân Diệu,ông hoàng của thơ tình Việt Nam đã khẳng định:
“Làm sao sống được mà không yêu
Không nhớ không thương một kẻ nào”
Nhưng tình yêu tuổi học trò không chân chính đã để lại hệ lụy thật đáng buồn.Yêu sớm và yêu hết mình đã dẫn đến những bi kịch “Tháng 3 năm 2012 cô họcsinh ngoan hiền ở Trường THPT Diễn Châu 2 ( huyện Diễn Châu, Nghệ An) đãchuyển dạ trên lớp rồi sinh ra một bé gái Một học sinh lớp 10 ở Trường THPTDiệp Minh Châu, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre cũng sinh một bé trai 2,5 kgsau khi đi học thể dục về Nhiều giáo viên ở Trường THPT Ninh Giang, HảiDương cũng không thể quên được cái chết thương tâm của cô học sinh lớp 10trường này Quá hoảng sợ, T đã uống thuốc trừ cỏ phá thai để rồi phải đổi cảbằng mạng sống của mình Một số em khác thì bỏ học để làm mẹ Em Hồ ThịHoa lấy chồng từ khi 15 tuổi đang là học sinh lớp 7 trường THCS bán trú PaNang Một trường hợp khác cũng ở trường này là em Hồ Thị Dại bỏ học lấychồng năm 17 tuổi Ở xã Pa Nang có những đứa trẻ lên bốn vẫn chưa làm đượcgiấy khai sinh vì cha mẹ chưa đủ tuổi kết hôn Chúng cũng không được hưởngbất kì một chương trình chăm sóc đặc biệt nào” Như vậy yêu sớm và hết mìnhkhông chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn cản trở sự phát triển của
xã hội
Mục tiêu giáo dục hiện nay trong nhà trường ngoài dạy kiến thức phảichuẩn bị hành trang kĩ năng sống cho các em bước vào đời Kĩ năng về tình yêuchân chính đối với các em là vô cùng cần thiết Bởi hầu hết khi bước vào THPT
các em đã có người yêu Chương trình Giáo dục công dân lớp 10 Bài Công dân với tình yêu hôn, hôn nhân và gia đình cũng đã giáo dục các em về tình yêu chân
chính Tuy nhiên như vậy vẫn còn quá ít bởi tình yêu là thường trực luôn phảikhắc sâu ghi nhớ trong mỗi học trò Ở môn Ngữ văn THPT có rất nhiều tác
phẩm viết về đề tài tình yêu như: Khăn thương nhớ ai, Trèo lên cây khế nửa ngày, Ước gì sông rộng một gang, (Ca dao), Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử), Tôi yêu em ( Pu- skin), Bài thơ số 28 ( Ta –Go), Sóng (Xuân Quỳnh)….Giáo
viên nên kết hợp giáo dục kĩ năng về tình yêu cho học sinh qua mỗi tác phẩmvăn học bằng hình tượng, từ đó tình yêu chân chính khắc sâu trong các em cảlớp 10, 11, 12
Hiện nay, các tác phẩm về đề tài tình yêu trong nhà trường giáo viên vàhọc sinh đều tìm hiểu ở các phương diện: nội dung, nghệ thuật Giáo viên chưa
có phần dạy cho học sinh áp dụng vào cuộc sống Cái đích của văn học bao giờcũng phải hướng tới cuộc đời Đem tình yêu trong văn học để giáo dục con
Trang 3người chính là làm cho tác phẩm sống như vốn có của nó Giáo dục tình yêuchân chính cho học sinh để các em có hướng đi đúng trong việc lựa chọn tươnglai hạnh phúc
Vì những lí do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu của mình là “ Giáo dục tình yêu chân chính cho học sinh qua “Bài thơ số 28” của Ta-go.
1 2 Mục đích nghiên cứu:
- Dạy văn kết hợp với dạy kĩ năng sống cho học sinh, văn học phải gắn liền vớicuộc sống, dạy văn đi đôi với dạy người
- Tạo hứng thú học tập môn Ngữ văn cho học sinh
- Tìm ra cách tiếp cận tác phẩm theo một hướng mới
- Nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường
1 3 Đối tượng nghiên cứu:
1 4 Phương pháp nghiên cứu:
- Tìm hiểu tham khảo các tài liệu để đúc rút kinh nghiệm
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế qua các số liệu cụ thể
- Phương pháp so sánh đối chiếu qua dạy thực nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2 1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
“Tình yêu là một dạng tình cảm đặc biệt của con người, xuất hiện ở cảnam và nữ khi đến tuổi trưởng thành Tình yêu là sự rung động tình cảm vàquyến luyến sâu sắc giữa hai người Ở họ có sự phù hợp về nhiều mặt … làmcho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sànghiến dâng cho nhau trong cuộc sống của mình
Tình yêu là tình cảm sâu sắc, đáng trân trọng của cá nhân, tuy nhiênkhông nên cho rằng đó chỉ là việc riêng tư của mỗi người Tình yêu luôn mangtính xã hội
Tình yêu chân chính là tình yêu trong sáng và lành mạnh, phù hợp với cácquan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội”
Tình yêu học trò, tình yêu thanh xuân trong trẻo nhất Đã có người ví tìnhyêu tuổi học trò như bức tường thành dù có đi bao xa, bao lâu khi ngoảnh lại vẫnthấy Tuổi học trò bắt đầu với những rung động e ấp đầu đời Khi đã chót yêumột ai đó đang ngồi trên ghế nhà trường chúng ta không có tội, nhưng quantrọng là phải yêu như thế nào để mối tình vẫn mãi trong sáng như một bài thơ
Tình yêu tuổi học trò có những mặt tốt Tình yêu giúp chúng ta có độnglực trong học tập Khi yêu cả hai cùng nỗ lực để đạt được ước mơ, lí tưởng Tìnhyêu học trò là người anh dẵn dắt những cảm xúc trong đời Sau này dù có yêu ai
Trang 4nhưng chúng ta vẫn vương vấn mãi cảm xúc thuở ban đầu Tình yêu ấy cũng đểlại bao nhiêu lời ca kỉ niệm.
Tuy nhiên, yêu ở học trò mất nhiều hơn được Sao nhãng việc học hành vìmất thời gian nghĩ vẩn vơ Kết quả học tập của các em sẽ giảm sút Suy nghĩ quábồng bột dẫn đến hậu quả khó lường Không ít những em vì cha mẹ cấm đoánnên đã tìm đến cái chết, bỏ gia đình để đi theo người yêu
Văn học có sức mạnh là thay đổi tư tưởng tình cảm, nhận thức, đạo đứccủa con người Văn học có giá trị nhận thức và giáo dục “Giá trị nhận thức làkhả năng văn học có thế đáp ứng được những yêu cầu của con người muốn hiểubiết rõ hơn, sâu hơn cuộc sống xung quanh và chính bản thân mình, từ đó tácđộng vào cuộc sống có hiệu quả hơn” Giá trị giáo dục của văn học “thể hiện ởkhả năng đem đến cho con người những bài học quý về lẽ sống để họ tự rènluyện bản thân ngày một tốt đẹp hơn Văn học chính là phương tiện hiệu nghiệm
để tạo nên ở con người tất cả những gì mang tính nhân đạo chân chính Với khảnăng ấy, văn học không chỉ góp phần hoàn thiện con người, mà còn hướng họ tớinhững hành động cụ thể, thiết thực, vì một ngày mai tốt đẹp hơn”
Qua một số tác phẩm văn học về đề tài tình yêu ở chương trình lớp 10,giáo viên kết hợp giáo dục cho các em một tình yêu trong sáng lành mạnh hoặckhuyên các em không nên yêu quá sớm Ví dụ có thể giáo dục tình yêu trongsáng cho học sinh qua hai tác phẩm cụ thể
Bài ca dao Khăn thương nhớ ai
GV: Nội dung chính của bài ca dao “Khăn thương nhớ ai” là gì ?
HS: suy nghĩ trả lời.
Bài ca dao Khăn thương nhớ ai thể hiện một nỗi nhớ da diết mãnh liệt
cháy bỏng trong tình yêu Nỗi nhớ lan tỏa vào không gian, thời gian vào tâm trí.Nỗi nhớ khiến người cô gái bồn chồn không yên Nỗi nhớ biến thành nỗi lo lắngcho hạnh phúc
GV: Qua bài ca dao em rút ra bài học gì khi yêu?
HS: liên hệ trả lời.
Chúng ta không nên yêu sớm Vì tình yêu làm chúng ta mất nhiều thờigian không thể tập trung vào việc học Nếu không cấm được cảm xúc của contim thì hãy yêu trong sáng
Bài ca dao Trèo lên cây khế nửa ngày
GV: Bài ca dao “Trèo lên cây khế nửa ngày” là cảm xúc gì của người đang yêu?
HS: Suy nghĩ trả lời
Bài ca dao Trèo lên cây khế nửa ngày là tiếng than cho tình yêu đôi lứa bị
chia cắt nên đau đớn chua xót, nên càng thương nhớ đợi chờ Khẳng định tìnhyêu chung thủy sắt son
GV: Qua bài ca dao em rút ra bài học gì trong tình yêu?
HS liên hệ trả lời
Trang 5Các em nên có một tình yêu chung thủy Khi yêu ta phải hướng tới hônnhân Muốn vậy chúng ta phải có sự nghiệp, làm chủ kinh tế trước khi quyếtđịnh yêu một người nào đó
“Ta -go làm thơ tình vào lúc tuổi đã ngoài năm mươi, sau khi bà Mrinalini
Đêvi, người vợ yêu dấu của ông qua đời Nhiều bài thơ trong tập Người làm vườn và Tặng phẩm của người yêu ông dành tặng vợ Một người Ấn Độ đã nói
rằng: “Khi Ta-go có những nỗi buồn lớn, ông đã viết những bài thơ tình đẹp nhấttrong ngôn ngữ của chúng tôi” Những bài thơ tình của ông đã gây một luồngkhông khí hào hứng phấn chấn trong tầng lớp thanh niên Ấn Độ Ilya Erenbua,nhà văn Nga cũng cũng đã nói: “Thanh niên Ấn Độ khi yêu nhau hay đọc thơông, bởi ông viết về tình yêu rất hay Ông hiểu tất cả những gì mới mẻ, tất cảnhững gì thuộc về con người”
Trong các bài thơ tình của Ta-go, Bài thơ số 28 trong tập Người làm vườn
là hay hơn cả, được nhiều người ưa thích Bài thơ đã được chọn in vào nhiều tậpthơ tình hay của thế giới”
2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Tự do yêu đương là quyền của mỗi người Tuy nhiên ở các trường học đã
có những tình yêu không chân chính, yêu là phải dâng hiến hết mình Theo bài
“Thực trạng bất ngờ về tình dục học đường ở Việt Nam hiện nay” báo “Sứckhỏe” đã đưa ra một số liệu kinh khủng về quan hệ tình dục học đường Phóngviên đã trao đổi với ông Trần Thành Nam ( tiến sĩ tâm lí trẻ em và vị thành niên– Đại học quốc gia Hà Nội) về vấn đề này “Theo số liệu của tôi và đồng nghiệp,chọn mẫu tại một số trường ở Hà Nội và ngoại thành Hà Nội, đến hết lớp 9 cókhoảng 10% học sinh đã từng quan hệ tình dục, tính đến lớp 12 thì con số là39% Trong số học sinh THPT thừa nhận có quan hệ tình dục thì có đến 29,5%các em nam cho biết không sử dụng bao cao su trong lần quan hệ gần nhất, chỉ
có 8% em nữ nói rằng mình sử dụng ít nhất một hình thức phòng tránh thai nào
đó Đáng nói, khoảng 10% học sinh THPT báo cáo đã từng quan hệ với từng 3người trở lên, khoảng 15% các em sử dụng chất kích thích trong lần quan hệ gầnnhất
Độ tuổi trung bình quan hệ tình dục lần đầu ở Mĩ là 18, ở Việt Nam cũng
là 18 theo nghiên cứu 2010 Tuy vậy tỉ lệ phá thai ở Mĩ thấp hơn nhiều so với ởViệt Nam
Đó là hệ quả của việc coi giáo dục tình yêu tình dục là “vẽ đường chohươu chạy” nói chuyện với con về tình yêu và tình dục được xem là cấm kịtrong gia đình” Ở nhiều gia đình không muốn con yêu sớm cha mẹ đã làm chocon sợ hãi bằng những dọa dẫm và cường điệu Vì vậy mà các em không dámtiết lộ vì sợ phản ứng tiêu cực của bố mẹ Sợ nói cho bố mẹ thì bố mẹ sẽ tưởngtượng những thứ kinh khủng hơn để tra hỏi Nhiều em tin rằng bố mẹ sẽ khôngthể nào bình tĩnh được khi nghe các em nói chuyện yêu đương Chính giáo dụcbằng nỗi cường điệu, bằng dọa dẫm đã làm cho trẻ tin rằng nếu mắc lỗi thìkhông thể nào sửa được Theo các nhà tâm lí từ 11 tuổi trở lên phải giáo dục cho
Trang 6các em về tình yêu chân chính Việc giáo dục ý thức về tình yêu là trách nhiệmcủa nhà trường, gia đình có sự chung tay của xã hội.
Hiện nay trong các trường học đã giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.Tuy nhiên kĩ năng về tình yêu lại hầu như không có Tình yêu lại là thứ tình cảmthường trực trong mỗi học sinh Có những trường hợp các em biết yêu từ khihọc lớp 5 Đến khi học ở THPT yêu đương trở thành một phong trào Nhiều giađình do hoàn cảnh mà bố mẹ phải đi làm xa các em phải ở nhà với anh chị hayông bà Khi yêu các em sẽ không có kĩ năng để bảo vệ chính mình Vì vậy cầnphải luôn khắc sâu trong các em một tình yêu chân chính qua các bài học Cónhư vậy các em mới có một hướng đi đúng đắn khi yêu
2 3 Giáo dục tình yêu chân chính cho học sinh qua Bài thơ số 28 của
*Qua bài thơ Ta-go đã thể hiện quan niệm của mình về tình yêu:
- Tình yêu là thứ tình cảm đẹp, lãng mạn, thiêng liêng, cao quý nhất của conngười Trong tình yêu người ta luôn khát khao thấu hiểu, hòa hợp
- Tình yêu có sự hi sinh dâng tặng
- Tình yêu là một thế giới đầy bí ẩn Nơi khởi nguồn của trái tim là tình yêu
- Tình yêu luôn có khát khao giàu sang, trường cửu và vô biên Tình yêu rất gầncũng rất xa Chính vì vậy mà ngàn đời nhân loại đi tìm tình yêu
- Đọc-hiểu v¨n b¶n theo đặc trưng thể loại
- Tình yêu chân chính là tình yêu trong sáng lành mạnh, phù hợp với các quanniệm đạo đức tiến bộ Trong tuổi học trò không nên yêu quá sớm Nếu khôngngăn được con tim thì phải hướng tới một tình yêu là động lực để cả hai cùng cómột tương lai tươi sáng, là người có ích cho xã hội
3 Về thái độ:
- Biết trân trọng và có nhận thức đúng đắn về tình yêu trong sáng cao đẹp; chọnmột cách sống đẹp
Trang 74 Định hướng hình thành năng lực:
- Năng lực cảm thụ tác phẩm văn học
- Năng lực tư duy
- Năng lực làm việc và hợp tác trong học tập
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực liên hệ giữa văn học và đời sống
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Tranh ảnh, tài liệu về Ta-go
- Tìm hiểu về vị thần tình yêu của Ấn Độ
- Kiểm tra bài cũ (2 phút):
GV: Đọc thuộc một bài thơ “Tôi yêu em” của Pu-skin?
- Giảng bài mới:
Phần khởi động (3 phút):
GV: Cho học sinh xem một số hình ảnh về đất nước Ấn Độ và nhà thơ Ta-go GV: Em hãy cho biết đây là đất nước nào? Nhân vật kiệt xuất nào?
HS trả lời: Đây là Ấn Độ và tác giả Ta- go.
GV vào bài: Nêru nhà văn Ấn Độ đã từng nói “Đối với những người sinh ra ở
xứ Ben-gan chúng tôi, tên tuổi Ta-go đồng nghĩa với những thành tựu của nền văn học Ben-gan Những người thuộc thế hệ tôi lớn lên và muốn hay không muốn hình thành dưới ảnh hưởng nhân cách kiệt xuất của ông Trước mắt chúng tôi là con người đạt đến sự hiến mình nhiều thế kỉ của dân tộc Ấn Độ, đồng thời lại gần gũi với những vấn đề của ngày hôm nay đang chuyển mình tới tương lai Thế giới tinh thần của ông rất Ấn Độ, ông lại bao quát được tinh thần nhân loại nói chung Ta-go vừa rất dân tộc lại vừa là của chung toàn thế giới Sau khi gặp ông hay đọc những gì của ông viết ta cảm như mình vừa đặt chân lên đỉnh cao của kinh nghiệm và tri thức nhân loại” Một trong những bài thơ gắn với tên tuổi Ta-go là “Bài thơ số 28” trong tập “Người làm vườn”
Trang 8I Tìm hiểu chung (7 phút):
GV chia học sinh học sinh thành 3 nhóm:
Nhóm 1: Dựa vào phần phần tiểu dẫn sách giáo khoa và sự hiểu biết của mình hãy giới thiệu về tác giả Ta-go?
Nhóm 2: Giới thiệu về tập thơ “Người làm vườn”?
Nhóm 3: Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ, bố cục “Bài thơ số 28”?
Thời gian thảo luận cho các nhóm là 2 phút
1 Tác giả:
HS: Nhóm 1 thảo luận cử đại diện trả lời, nhóm khác bổ sung.
GV: nhận xét, chốt ý
- Ta- go ( 1861- 1914) là nhà văn, nhà văn hóa lớn của Ấn Độ
+ Ông sinh trưởng trong một gia đình quý tộc Bà la môn tại thành phố Can cút
lệ ông
Có được tài năng đó là do tinh thần học hỏi, năng khiếu thiên bẩm cũngnhư sự giáo dục của gia đình Gia đình ông có mười bốn anh em đều là nhữngthiên tài của Ấn Độ
- Sự nghiệp: gia tài khổng lồ ở nhiều lĩnh vực mà lĩnh vực nào cũng xuất sắc: + Văn học: 52 tập thơ, 12 bộ tiểu thuyết, hàng trăm truyện ngắn, 42 vở kịch.+ Triết học: 63 tiểu luận triết học
+ Âm nhạc: 2000 bài ca
+ Hội họa: hàng nghìn bức họa
Tập Thơ dâng đã đem vinh quang đến cho ông là người châu Á đầu tiên
được nhận giải thưởng Nô ben về văn học
- Đóng góp của Ta-go cho nhân dân Ấn Độ và nhân loại:
+ Cống hiến quan trọng phục hưng văn hóa Ấn Độ
+ Góp phần giải phóng Ấn Độ khỏi ách thực dân
+ Góp phần vào cuộc đấu tranh của nhân loại vì độc lập hòa bình hữu nghị giữacác dân tộc
2 Giới thiệu tập thơ Người làm vườn:
HS: nhóm 2 thảo luận cử đại diện trả lời, nhóm khác bổ sung.
GV nhận xét, chốt ý.
- Là tập thơ nổi tiếng của Ta-go
- Xuất bản năm 1914
- Tác phẩm viết bằng tiếng Ben-gan sau đó được Ta-go dịch sang tiếng Anh
- Tên tác phẩm: gợi hình tượng nhà thơ nguyện là người chăm sóc vườn hoacuộc đời
Trang 9- Nội dung: với Ta-go vườn đời thật tươi đẹp, sống trên đời thực sự là niềm vuikhi ở đó chứa chan tình yêu giữa con người với con người, giữa con người vớithiên nhiên, thi nhân chính là người ca hát vun xới cho những bông hoa tình yêuấy.
+ Thể hiện tâm hồn Ấn Độ bao quát tinh thần nhân loại
- Nghệ thuật: tiêu biểu cho giọng thơ giàu chất trữ tình triết luận của Ta-go
- Giá tri của tập thơ:
+ Dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới, chinh phục độc giả nhiều nước phươngĐông cũng như phương Tây
3 Giới thiệu Bài thơ số 28 :
HS: nhóm 3 thảo luận cử đại diện trả lời.
GV: nhận xét, chốt ý, mở rộng vấn đề.
- Được trích trong tập Người làm vườn Những bài thơ trong tập thơ này không
có nhan đề được đánh số từ 1 đến 85 Đây là bài thơ số 28 của tập thơ
- Hoàn cảnh sáng tác:
+ Được Ta-go sáng tác khi vợ ông mới qua đời
- Bố cục: 2 phần
+ 6 câu đầu: hình ảnh đôi mắt em
+ Phần còn lại: hình ảnh cuộc đời, trái tim, tình yêu
II Đọc – hiểu:
1 Sáu câu đầu: hình ảnh đôi mắt em ( 10 phút)
GV: Hình ảnh “đôi mắt em” ở sáu câu đầu hiện lên như thế nào? Vì sao lại có cảm xúc, tâm trạng ấy?
HS: làm việc cá nhân trả lời.
GV: nhận xét, chốt ý
- Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn, là lăng kính hội tụ của cảm xúc Ta-go quanniệm “đôi mắt chúng ta liên kết nhau trong hòa điệu làm cho chúng ta đượchành động thống nhất”
+ Trong văn học đôi mắt cũng là nơi gặp gỡ tâm hồn, là lời nói của trái tim: “ Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu”
( Nguyễn Đình Thi)
“Long lanh đáy mắt gương soi
Gửi thương gợi nhớ mỏi mòn đợi ai
Ngẩn ngơ ngơ ngác mắt nai
Thiết tha kiều diễm trang đài thơ ngây”
- Hình ảnh đôi mắt em chứa đầy cảm xúc, sự suy tư:
“ Đôi mắt băn khoăn của em buồn,
Đôi mắt em muốn nhìn sâu vào tâm tưởng của anh
Như trăng kia muốn vào sâu biển cả
Anh đã để cuộc đời anh trần trụi dưới mắt em,
Anh không giấu em một điều gì
Chính vì thế mà em không biết gì tất cả về anh”
Trang 10+ Băn khoăn, buồn.
+ Không biết gì tất cả về anh
-> Chính vì thế mà em không biết gì tất cả về anh Đây là nghịch lí của cuộcsống nhưng lại là chân lí của tình yêu Trong tình yêu những gì càng rõ ràng thìngười ta lại càng không hiểu Một lời nói quá trơn tru sẽ bị nghi ngờ:
“Anh đà có vợ hay chưa
Mà anh ăn nói gió đưa ngọt ngào”
( Ca dao)
- Nghệ thuật:
GV: Trong đọan thơ trên tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
HS:làm việc cá nhân trả lời câu hỏi.
GV nhận xét, chốt ý.
+ So sánh, ẩn dụ: anh và em giống như trăng và biển Văn học đã từng xuất hiệnnhững đôi tình nhân của tạo hóa như mây-gió, sóng biếc-cát vàng, gió mây….Hình ảnh trăng-biển trong thơ tạo nên vẻ đẹp lãng mạn, trong trẻo lung linh.Trăng chiếu sáng mặt biển, len sâu vào lòng biển nhưng không bao giờ trăngchiếu thấu hết mọi nơi trong tâm hồn biển Bởi lòng biển còn có nhiều góc khuất
mà trăng không thể vươn tới bằng ánh sáng của mình Em với anh cũng vậy.Tâm tưởng anh phải nhìn bằng tâm hồn, em nhìn bằng đôi mắt thì làm sao hiểuhết Con đường từ trái tim đến trái tim là con đường khó thấu hiểu nhất của cuộcđời Bởi vậy mà em không bao giờ hiểu hết tâm tưởng của anh
* Quan niệm về tình yêu của Ta-go:
- Tình yêu là thứ tình cảm đẹp, lãng mạn nhất của con người
- Trong tình yêu người ta luôn khát khao thấu hiểu, hòa hợp Dù khát khao đếnmấy khi yêu người ta cũng không thấy sự đồng nhất giữa hai tâm hồn Ônghoàng của thơ tình Việt Nam sau bao nhiêu năm sống ở vườn tình đã rút ra chânlí:
“ Có một bận em ngồi xa anh quá
Anh bảo em ngồi xích lại gần hơn
Em xích gần hơn một chút anh hờn
Em ngoan ngoãn xích gần hơn chút nữa
Anh sắp giận em mỉm cười vội vã
Đến gần anh và mơn trớn em đây
Anh liền vui nhưng bỗng buồn ngay
Vì anh nghĩ thế vẫn còn xa lắm
………
Dẫu tin tưởng chung một đời một mộng
Trang 11Anh là anh em vẫn cứ là em”
( Xa cách – Xuân Diệu)
* Giáo dục tình yêu cho học sinh:
- Khi yêu cần phải có tình cảm chân thực, sự quyến luyến gắn bó, có sự đồngcảm sâu sắc về tâm tư nguyện vọng, ước mơ hoài bão…sự hòa hợp về tính cáchgiữa hai người
2 Phần còn lại: hình ảnh cuộc đời, trái tim, tình yêu (18 phút)
GV sử dụng kĩ thuật mảnh ghép trong dạy học:
Vòng 1 nhóm chuyên gia: GV chia học sinh thành 4 nhóm Tất cả các thành viên trong nhóm xây dựng góp ý hoàn thiện câu trả lời và nắm chắc kiến thức của nhóm mình
Nhóm 1: Tìm hiểu về hình ảnh cuộc đời anh trong bài thơ ?
Nhóm 2: Tìm hiểu về hình ảnh trái tim anh?
Nhóm 3: Tìm hiểu về hình ảnh tình yêu?
Nhóm 4: Bài học của anh chị khi yêu qua phần 2 của bài thơ?.
Thời gian thảo luận là 3 phút.
Vòng 2 nhóm mảnh ghép GV chia học sinh thành 6 nhóm sao cho các nhóm đều phải có học sinh từ nhóm 1 đến nhóm 4 ở vòng 1 Các em chia sẻ kiến thức với các thành viên khác trong nhóm
a Hình ảnh cuộc đời anh:
quàng vào cổ em
Nếu đời anh chỉ là một đóa hoa
tròn trịa, dịu dàng và bé bỏng
anh sẽ hái nó ra để đặt lên mái tóc em”
+ Nếu cuộc đời anh là viên ngọc
+ Nếu cuộc đời anh là đóa hoa
+ Viên ngọc, đóa hoa là những vật vừa quý giá, vừa đẹp đẽ mà tạo hóa ban chocon người Đời anh cũng đẹp quý giá như vậy Trên thế giới cũng có nhiều thinhân lấy ngọc hoa để ví von so sánh cho sự đẹp đẽ cao quý của tình yêu.Lecmôntôp nhà thơ Nga đã viết:
“ Ôi, thân thể làm sao chạm đến cái bông hoa
Trang 12chỉ tinh thần mới chạm được!”
( Bài 49 Người làm vườn)
- Hành động của chàng trai:
+ Đập, xâu, quàng, hái, đặt
+ Hành động kết hợp với hình ảnh cụ thể hóa tình yêu Anh sẵn sàng hi sinhdâng tặng tất cả vì em Cô gái trở thành vị chúa tể tối cao
- Từ “nhưng” đã đẩy cánh cửa tình yêu dẫn người con gái đi sâu vào hơn mộtcung bậc nữa Cuộc đời anh không phải là hoa, là ngọc Nếu là những vật cụ thể
ấy em sẽ hiểu anh rất nhanh “ Đời anh là một trái tim”
-> Quan niệm về tình yêu của Ta –go:
- Tình yêu là thứ tình cảm thiêng liêng, cao quý nhất của con người
- Trong tình yêu có sự hi sinh dâng tặng Nhà thơ tình vĩ đại nước Nga đồngquan điểm đó:
“ Tôi yêu em, yêu chân thành đằm thắm
Cầu em được người tình như tôi đã yêu em”
( Tôi yêu em – Pu- skin bản dịch của Thúy Toàn)
b Hình ảnh trái tim anh:
Và em sẽ thấu suốt rất nhanh
Nếu trái tim anh chỉ là khổ đau
Nó sẽ tan thành lệ trong
Và lặng im phản chiếu nỗi niềm u ẩn”
+ Con tim anh không chỉ đơn thuần là một cảm xúc niềm vui hoặc nỗi buồn.Nếu chỉ có vậy nó quá giản đơn Tình yêu sẽ không còn bí ẩn nữa
- Trái tim anh là tình yêu:
+ Trái tim là nơi sâu thẳm nhất của tâm hồn
+ Nơi khởi nguồn của tình yêu là trái tim
+ Trái tim tình yêu có lí lẽ riêng của nó
- Đặc điểm của trái tim anh:
“ Nào ai biết chiều sâu và bến bờ của nó”
+ Trái tim là một thế giới đầy bí ẩn mà con người luôn khám phá
+ Chiều sâu và biên giới của con tim là một bến bờ không xác định Nó khôngđược đo bằng cơ học, bằng những con số cụ thể mà là đo bằng cảm xúc
- Em là nữ hoàng của vương quốc trái tim anh:
“ Em là nữ hoàng của vương quốc đó
Ấy thế mà em có biết gì biên giới của nó đâu”
+ Trái tim là hình ảnh khá đặc biệt chủ nhân không đồng nhất với người sở hữu.Người sở hữu trái tim anh là anh nhưng chủ nhân ban cho nó cảm xúc lại là em